الیز استفانیک، از تایید کشتن قاسم سلیمانی تا تاکید بر بازگشت فشار حداکثری

نرخ برابری افغانی با دلار، نقش تعیین‌کننده‌ای در نرخ برابری افغانی و ریال ایران دارد.

قیمت افغانی به تبع قیمت دلار، هم‌زمان با افزایش تنش‌های با اسرائیل در حال رکورد زدن است، اما بیش از دلار.

بررسی آرشیو قیمت دلار نشان می‌دهد قیمت آن در روز ۲۱ آبان ۱۴۰۳، نسبت به ۲۱ آبان ۱۴۰۲، حدود ۳۱ درصد افزایش داشته است. ۱۳ واحد درصد کمتر از قیمت افغانی.

این تفاوت افزایش به دلیل تقویت ارزش افغانی در برابر دلار است. روند افزایش ارزش واحد پول افغانستان در دو سال گذشته آغاز شد. پس از قدرت گرفتن دوباره طالبان در افغانستان، این گروه تلاش کرد با ممنوع کردن استفاده از دلار آمریکا و روپیه پاکستان در معاملات محلی از یک طرف و وضع محدودیت برای انتقال دلار به خارج از افغانستان و ممنوعیت تجارت آنلاین، ارزش پول افغانی را در بازار بالا ببرد.

بلومبرگ بخش عمده‌ای از این پیشرفت را مدیون پول نقدی دانسته که از اواخر سال ۲۰۲۱ تا نیمه اول سال ۲۰۲۳ به نام کمک‌های بشردوستانه، هر هفته در بسته‌های ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلاری از آمریکا به افغانستان ارسال شده است.

حکومت طالبان نیز مثل جمهوری اسلامی از طریق عرضه دلار در بازار، سعی در کنترل قیمت آن دارد.

با بالا رفتن ارزش افغانی در برابر دلار، طبیعتا قیمت آن در ایران هم بالا می‌رود.

افغانستان‌اینترنشنال گزارش کرده است کاهش نقدینگی در کنار کمک‌های بین‌المللی از دیگر دلایل حفظ ارزش پول افغانستان است.

بر اساس این گزارش، تغییرات سیاسی در افغانستان سبب بروز مشکلات بانکی شده و در ادامه این مشکلات، افغانستان با محدودیت واردات مواجه شده است.

همین محدودیت سبب کاهش تقاضا برای ارزهای خارجی شده است.

تصویب‌نامه هیات وزیران به تاریخ ۲۰ آبان ۱۴۰۳، در خصوص آیین‌نامه اجرایی تبصره هشت ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور که به موضوع هدفمندی یارانه‌ها پرداخته، ابلاغ شد.

بر اساس بند نهم این آیین‌نامه، واردات و توزیع بنزین ویژه (سوپر)، به وسیله اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت با قیمت غیر یارانه‌ای، خارج از سیستم توزیع سوخت یارانه‌ای، مجاز اعلام شده است.

اگرچه این بخش اشاره مشخصی به نرخ بنزین عادی نکرده اما برخی رسانه‌های داخلی آن را به «خیز دولت برای افزایش قیمت سوخت» تعبیر کردند.

احتمال افزایش قیمت بنزین یکی از محورهای سوالات خبرنگاران از فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم، در اولین نشست مطبوعاتی پس از انتشار این آیین‌نامه بود.

مهاجرانی روز سه‌شنبه ۲۲ آبان با بیان این که دولت به دلیل ناترازی ناچار است بنزین وارد کند، تاکید کرد: «در بودجه ۱۴۰۴ افزایش قیمت بنزین دیده نشده است.»

افزایش قیمت بنزین و بودجه ۱۴۰۴

مهاجرانی و سایر مقامات دولت و نمایندگان مجلس بارها تاکید کرده‌اند که در لایحه بودجه سال آینده، افزایش قیمت بنزین دیده نشده است. هم‌زمان تجربه حکمرانی جمهوری اسلامی نشان می‌دهد اصولا افزایش قیمت بنزین ارتباطی به قوانین بودجه ندارد. آبان سال ۱۳۹۸، بنزین با تصمیم شورای هماهنگی سران سه قوه و تایید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی گران شد. حتی مجلس شورای اسلامی که ابتدا قصد داشت نقشی نظارتی علیه این مصوبه که مبنای قانونی نداشت بازی کند، پس از سخنرانی خامنه‌ای در دفاع از آن، کاملا عقب‌نشینی کرد.

همین مصوبه ۲۰ آبان امسال نیز که مقرر کرده بنزین سوپر به وسیله اشخاص حقوقی وارد و خارج از سیستم توزیع معمول عرضه شود، آیین‌نامه اجرایی قانون بودجه است اما در قانون بودجه امسال، واردات بنزین سوپر و عرضه آن خارج از شبکه توزیع، پیش‌‌بینی نشده است و دولت با یک مصوبه آن را اجرایی می‌کند.

از طرفی، هر چند در قانون بودجه سال آینده اشاره‌ صریحی به افزایش قیمت بنزین نشده اما پیش‌بینی‌ کاهش واردات بنزین در قانون بودجه نشان می‌دهد دولت قصد دارد تغییراتی در عرضه بنزین انجام دهد.

مهرداد لاهوتی، نایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، ۱۳ آبان ۱۴۰۳ گفت: «امسال برای واردات بنزین ۹۰ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شد اما برای سال آینده ۶۵ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده.»

او افزود: «معنای این تغییر اعداد روشن است و به احتمال زیاد، دولت می‌خواهد نرخ بنزین را افزایش دهد.»

پیش‌بینی‌ها درباره قیمت بنزین سوپر و عادی

در پی انتشار مصوبه آزادسازی واردات بنزین سوپر برای بخش خصوصی، خبرگزاری مهر در گزارشی برآورد کرده است با توجه به قیمت جهانی بنزین سوپر و نرخ دلار در ایران، قیمت هر لیتر از این بنزین در صورت اجرای این طرح، به صورت میانگین با بهای لیتری ۸۰ هزار تومان به دست مصرف‌کننده در ایران خواهد رسید.

بر این اساس، قیمت یک باک بنزین سوپر در ایران بین سه تا چهار میلیون تومان خواهد بود.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی از بیم بروز اعتراضات سراسری نظیر آبان ۱۳۹۸، مخالف افزایش قیمت بنزین هستند.

۲۰ مهر ۱۴۰۳، علیرضا زاکانی، شهردار تهران گفت عده‌ای معتقدند قیمت بنزین باید به ۵۰ هزار تومان در هر لیتر برسد. ناصر عاشوری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت هم ابتدای مهر ماه ۱۴۰۳ گفت قیمت تمام شده بنزین لیتری ۳۰ هزار تومان است.

بنزین سوپر در کجا عرضه خواهد شد؟

در دولت حسن روحانی، برای اولین بار در ایران به منظور عرضه سوخت خارج از شبکه توزیع، مجوز صادر شد. پس از صدور این مجوز، بخش خصوصی با راه‌اندازی خودروهای سوخت‌بر به نام «جایگاه سیار» وارد بازار شد و سوخت را به صورت سفارشی به دست مصرف‌کننده رساند.

برخی از این جایگاه‌های سیار نیز در نقاط خاصی از شهرها مستقر شدند و بنزین فروختند.

در مصوبه اخیر دولت پزشکیان نیز پیش‌بینی شده است بنزین سوپر که از سوی بخش خصوصی وارد خواهد شد، خارج از شبکه توزیع بنزین یارانه‌ای عرضه شود.

وکیلی‌فر در متن این آگهی فروش کلیه نوشت: «اینجانب وحید وکیلی‌فر، فیلم‌ساز مستقل، ۴۳ ساله، گروه خون ب (B) منفی، به دلیل وضعیت معیشتی تصمیم گرفته‌ام یکی از کلیه‌های خود را بفروشم. لطفا قیمت پیشنهادی خود را به آدرس ایمیل زیر ارسال کنید.»

کانون فیلم‌سازان مستقل ایران: خبر بهت‌آور است

کانون فیلم‌سازان مستقل ایران (ایفما)، با صدور بیانیه‌ای انتشار آگهی فروش کلیه از سوی وکیلی‌فر را موضوعی بهت‌آور خواند و با اشاره به انتشار ویدیوی یخچال‌های خالی لقمان، فیلم‌ساز مستقل دیگری از منطقه کرمانشاه، به وضعیت معیشتی هنرمندان مستقل در ایران اعتراض کرد.

کانون فیلم‌سازان مستقل، این «حرکت تکان‌دهنده و دردآور» از فیلم‌سازی که نیمی از آثارش اجازه اکران نیافته را نتیجه سیاست‌های سرکوب‌گرانه رژیم خودکامه مذهبی در جمهوری اسلامی اعلام کرد و نوشت: «مدیریت سینمایی در ایران به جای بهبود وضعیت سینماگران، آن‌ها را با محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های بیشتر روبه‌رو می‌کند.»

ایفما از جامعه بین‌المللی خواسته است صدای فیلم‌سازان مستقل باشد و به هنرمندان ایران «در پایان دادن به سیاست‌های ناعادلانه هنری و اقتصادی رژیم اسلامی در ایران» یاری رساند.

فروش اعضای بدن برای امرار معاش

تجارت نیوز در فروردین سال جاری از باز شدن پای دهه هشتادی‌ها به بازار فروش اعضای بدن خبر داد و نوشت نوجوانان و جوانان ۲۰ ساله، برای تامین نیازهای مالی‌، کلیه و مغز استخوان خود را می‌فروشند.

تجارت نیوز با اشاره به این که بیشترین آگهی‌ها مربوط به خرید کلیه است، نوشت: «جوان بودنِ دهنده عضو معمولا به عنوان یک امتیاز تلقی می‌شود و فروشندگان به همین دلیل به سن خود و ورزشکار بودنشان به عنوان امتیاز اشاره می‌کنند.»

بر اساس این گزارش در اوایل سال جاری هر کلیه در بازار فروش اعضای بدن بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده بود.

آمار نگران کننده از خط فقر

روزنامه دنیای اقتصاد به تازگی خبر داد خط فقر برای یک خانوار سه نفره در تهران در سال جاری حدود ۲۰ میلیون تومان است. این رسانه به نقل از کارشناسان اقتصادی، تاکید کرد حدود ۲۶ میلیون نفر از ایرانیان توانایی برآورده کردن نیازهای اساسی خود را ندارند.

دنیای اقتصاد روز دوشنبه ۱۹ ‌شهریور به نقل از هادی موسوی نیک، عضو هیات علمی مرکز پژوهش‌های مجلس، نوشت که در حال حاضر نرخ فقر در ایران معادل ۳۰ درصد است.

روزنامه اعتماد نیز اردیبهشت امسال با بررسی اطلاعات موجود در خصوص داده‌های نرخ فقر نوشت افزایش ۱۰ درصدی نرخ فقر در دو سال به معنی افزایش حدود هشت میلیون نفر به تعداد فقرا در کشور است.

این روزنامه تاکید کرد احتمال ورود غیر فقرا به زیر خط فقر افزایش داشته و ظرفیت تامین منابع بودجه از جمعیت غیر فقرا کم شده است.

فیلم‌شناسی وکیلی‌فر

وحید وکیلی‌فر، کارگردان سینمای ایران، چهار فیلم سینمایی بلند در کارنامه دارد که عبارتند از «گِشِر»، «تابور»، «کی ۹» و «کرگدن‌ها خاورمیانه را فتح کردند».

نشریه هالیوود ریپورتر درباره فیلم «گِشِر»، نخستین ساخته بلند سینمایی وکیلی‌فر نوشته است که این فیلم در واقع «یک پرتره انسانی بی‌ادعاست که شرافت را در ساده‌ترین شکلش به تصویر می‌کشد» و آن را فیلم اول بسیار امیدوار کننده‌ای از یک فیلم‌ساز ایرانی توصیف کرده است.

وب‌سایت تیوال هم وکیلی‌فر را یکی از قدر نادیده‌ترین فیلم‌سازان سینمای مستقل ایران معرفی کرده که با توجه به مناسبات جریان غالب سینمای کشور، از فیلم‌سازی طرد شده است: «او چهار فیلم بلند سینمایی ساخته است که دو تای اول آن پیش‌تر به شکل محدود در سینمای هنر و تجربه اکران شده‌اند. هر چند هرگز به آنچه استحقاقش را داشتند، لااقل از نظر اقبال عموم، نرسیدند.»

به گفته تیوال، دو فیلم آخر وکیلی‌فر، فیلم‌سازی که اولین فیلم علمی-تخیلی تاریخ سینمای ایران را به نام خود ثبت کرده، هرگز اکران نشده‌اند.

حلقه فلوریدا

هم مارکو روبیو و هم مایک والتز به داشتن رویکردی سختگیرانه در قبال جمهوری اسلامی و چین مشهور هستند و هر دو از ایالت فلوریدا که دونالد ترامپ اکنون آنجا را خانه خود می‌داند به کنگره راه یافته‌اند.

روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از سه منبع گزارش داد که ترامپ مارکو روبیو را برای تصدی پست وزارت امور خارجه انتخاب کرده است.

وال‌استریت ژورنال و رویترز نیز در گزارش‌های جداگانه‌ای به نقل از منابع خود گزارش دادند که ترامپ از مایک والتز خواسته است که در دولت جدید او به‌عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید به کار بپردازد.

هم مارکو روبیو و هم مایک والتز، در مجلس سنا و مجلس نمایندگان، از حامیان طرح‌هایی مانند قانون مهسا برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و حمایت از مردم ایران بوده‌اند و به داشتن رویکردی تند و قاطع در برابر جمهوری اسلامی، روسیه، کره شمالی و چین شهره هستند.

مارکو روبیو، در میامی و در خانواده‌ای کوبایی به دنیا آمد و از ژانویه ۲۰۱۱ به‌عنوان نماینده ایالت فلوریدا در مجلس سنا حضور دارد.

سناتور روبیو در سال‌های اخیر بارها با انتقاد از سیاست دولت بایدن در قبال جمهوری اسلامی، خواستار افزایش هر چه بیشتر فشار بر حکومت ایران شده است و به‌نظر می‌رسد که در سمت وزیر امور خارجه ایالات متحده نیز این سیاست را بیش از پیش دنبال خواهد کرد.

او روز دهم مهرماه امسال، پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رژیم ایران می‌خواهد اسرائیل را نابود کند تا به قدرت مسلط در خاورمیانه تبدیل شود. سیاست مماشات رفتار آن‌ها را تغییر نخواهد داد.»

مارکو روبیو همچنین بر لزوم «تهدید بقای رژیم از طریق فشار حداکثری و اقدام‌های مستقیم و نامتناسب» تاکید کرده است.

سرهنگ کلاه سبز

مایک والتز سرهنگ بازنشسته نیروهای کلاه سبز و ویژه ارتش ایالات متحده است. او در سال ۲۰۱۸ به‌عنوان نماینده فلوریدا به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافت.

والتز که سابقه‎‌ای طولانی در محافل سیاسی واشینگتن دارد، در مجلس نمایندگان از جمله چهره‌های مخالف سیاست خارجی بایدن در قبال جمهوری اسلامی بود. او همچنین خواستار موضع سرسختانه‌تر آمریکا در برابر چین و کره شمالی است.

والتز معتقد است که ارتش آمریکا برای مواجهه با بحران‌های احتمالی در شرق دور و اقیانوس آرام از آمادگی کافی برخوردار نیست.

والتز از ترامپ به دلیل فشار آوردن به متحدان آمریکا در ناتو برای صرف هزینه‌های دفاعی بیشتر تمجید کرده است، اما برخلاف رییس‌جمهوری منتخب، به ایالات متحده پیشنهاد خروج از این ائتلاف را نداده است.

والتز ماه گذشته گفت: «ببینید ما می‌توانیم متحد و دوست باشیم و گفتگوهای سختی داشته باشیم.»

حضور پررنگ طرفداران فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی در دولت ترامپ

انتصاب‌های اخیر دونالد ترامپ نشان می‌دهد که مجموعه افرادی که او تا اینجا برای دستگاه سیاست خارجی خود برگزیده، همگی سیاستی سختگیرانه در قبال جمهوری اسلامی دارند و همگی به نظریه «دستیابی به صلح از طریق قدرت» باور دارند.

دونالد ترامپ،پیشتر در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که الیز استفانیک، نماینده جمهوری‌خواه نیویورک را به‌عنوان سفیر بعدی این کشور در سازمان ملل متحد برگزیده است.

الیز استفانیک نیز از جمله متحدان سرسخت دونالد ترامپ و از حامیان جدی اسرائیل محسوب می‌شود و خواستار برخورد قاطع‌تر با جمهوری اسلامی است.

ترامپ در یکی از نخستین انتصابات خود، برایان هوک را به رهبری تیم انتقال قدرت در وزارت امور خارجه ایالات متحده برگزیده بود. برایان هوک نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و از معماران اصلی سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی در دور اول ریاست جمهوری ترامپ بود.

چیما گراب، قاضی این دادگاه، در جریان رسیدگی به پرونده خلیفه خطاب به هیات منصفه گفت: «او اعتراف کرده که در بازداشتِ قانونی بوده و عمدا فرار کرده است؛ از این رو هیچ دفاع قانونی از این اتهام وجود ندارد.»

پس از این اظهارات قاضی، خلیفه که پیش‌تر در خصوص این اتهام اعلام بی‌گناهی کرده بود، اتهام فرار از زندان را پذیرفت.

خلیفه ۱۵ شهریور سال ۱۴۰۲ موفق شد از زندان واندزورث فرار کند اما تنها سه روز بعد مجددا بازداشت شد.

روزنامه گاردین در آن زمان نوشت او با بستن خود به زیر ون حمل غذا، توانست از دید ماموران امنیت مخفی بماند و به‌راحتی از زندان خارج شود.

خلیفه ۲۳ ساله که پیش‌تر عضو «سپاه سیگنال سلطنتی»، زیرمجموعه ارتش بریتانیا، بود، ۲۱ آبان در ارتباط با اتهام جاسوسی با شاهدان پرونده روبه‌رو خواهد شد.

دادستان‌های بریتانیا می‌گویند او پس از گریختن از زندان، با خرید یک تلفن همراه با عوامل جمهوری اسلامی تماس گرفته است. بر همین اساس، دادستان‌ها خلیفه را متهم می‌کنند که قصد داشته با فرار از زندان، خود را به ایران برساند.

خلیفه در پاسخ به این اتهام گفت: «من درست فکر نمی‌کردم. من به دنبال کمک گرفتن برای فرار نبودم، تنها به دلیل کنجکاوی [با عوامل جمهوری اسلامی] تماس گرفتم. کنجکاو بودم ببینم اوضاع در داخل حکومت [ایران] چگونه است.»

خلیفه افزود نقشه فرار از زندان را زمانی کشید که به او اطلاع داده شد قرار است به زندان فوق‌امنیتی بِلمارش منتقل شود.

او همچنین به «مشکلات بزرگ» خود در زندان واندزورث اشاره کرد، جایی که او در کنار «پدوفیل‌ها و تجاوزگران جنسی» نگهداری می‌شد.

خلیفه اضافه کرد در ابتدا تنها قصد داشته «وانمود» به فرار کند و از این طریق، اوضاع خود را در زندان بهبود ببخشد.

او متهم است که برای دو سال اطلاعات ارتش بریتانیا را در اختیار عوامل جمهوری اسلامی قرار داده است. خلیفه این اتهام رد می‌کند و می‌گوید تنها «مدارک ساختگی» را برای عوامل حکومت ایران ارسال کرده زیرا قصد داشته «جاسوس دوجانبه» باشد.

وکیل خلیفه پیش‌تر در دفاع از او گفت تحقیقات درباره موکلش تنها زمانی کلید خورد که او خواستار همکاری با سرویس امنیتی (ام‌آی۵) و سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا (ام‌آی۶) شده بود.

خلیفه در جلسه پیشین دادگاه خود در ۱۰ آبان پذیرفت چهار سال پیش، موافقت خود را برای سفر به ایران اعلام کرده اما در نهایت از این کار منصرف شده است.

او همچنین به نقض قانون اسرار رسمی در بازه زمانی اردیبهشت ۱۳۹۸ تا دی ۱۴۰۰ از طریق جمع‌آوری یا به اشتراک‌‌گذاری اسناد و اطلاعاتی متهم است که می‌‌توانست به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم، برای «دشمن» مفید باشد.

دادگاه رسیدگی به اتهامات خلیفه همچنان ادامه دارد.