افزایش قیمت بنزین در بودجه ۱۴۰۴ این روزها یکی از موضوعات مورد بحث نمایندگان مجلس شورای اسلامی است. شماری از نمایندگان روز دوشنبه هفتم آبان از مخالفت مجلس با طرح احتمالی دولت برای افزایش قیمتها گفتند و تاکید کردند چنین تصمیمی، منجر به ایجاد التهاب و تنش سیاسی در جامعه میشود.
رمضانعلی سنگدوینی، نایب رییس کمیسیون انرژی مجلس، روز دوشنبه هفتم آبان درباره تصمیمهای مرتبط با قیمت بنزین در بودجه ۱۴۰۴ به خبرگزاری ایلنا گفت دولت فعلا برنامهای برای افزایش قیمت ندارد اما این اجازه در قانون داده شده و دولت مجاز است قیمت را تغییر دهد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، اول آبان ۱۴۰۳ در جریان تحویل لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ به مجلس گفت که بدون لحاظ کردن قیمت خوراک نفت خام، هزینه تمام شده بنزین حدود هشت هزار تومان است و در صورت «ادامه وضع موجود»، سال آینده باید ۱۳۰ هزار میلیارد تومان واردات بنزین انجام شود.
با آن که رییس سازمان برنامه و بودجه و سخنگوی دولت در روزهای گذشته افزایش قیمت بنزین را تکذیب کردند اما بسیاری، این سخنان رییس دولت چهاردهم را زمینهچینی برای گران کردن سوخت دانستند.
مخالفت شماری از نمایندگان مجلس با افزایش قیمت بنزین
وبسایت دیدهبان ایران روز دوشنبه در گزارشی نوشت از مجلس که قرار است تصمیم نهایی را درباره بنزین بگیرد، «صداهای مختلفی به گوش میرسد» اما در برآیند کلی، بیشتر نمایندگان با افزایش قیمت مخالفاند.
حسین صمصامی، نماینده تهران در مجلس، نرخ هشت هزار تومانی اعلام شده از سوی پزشکیان را نادرست خواند و گفت در لایحه بودجه، به افزایش قیمت بنزین مطابق با تورم اشاره نشده و دولت هم اعلام کرده است چنین قصدی ندارد.
پیشتر نیز کارشناسان اقتصادی با بررسی صورتهای مالی شش پالایشگاه تولیدکننده بنزین در کشور، گفته بودند که میانگین قیمت هر لیتر بنزین تولید شده دو هزار و ۱۱۵ تومان است.
غلامرضا دهقان ناصرآبادی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، روز دوشنبه در مصاحبهای گفت در وضعیت فعلی که معیشت مردم تحت تاثیر مشکلات مختلف اقتصادی قرار گرفته، افزایش قیمت بنزین ممکن است باعث ایجاد تنشهای سیاسی و اجتماعی شود.
او تاکید کرد اگر دولت یکجانبه به سراغ افزایش قیمت بنزین برود، مجلس با آن مخالفت خواهد کرد.
سنگدوینی هم به ایلنا گفت سخنان پزشکیان صرفا برای طرح موضوع هزینه تولید یا واردات بنزین برای کشور بود و قرار نیست با افزایش قیمت، «التهاب» ایجاد شود.
این نماینده مجلس افزود هنوز چیزی از سوی دولت اعلام و پیشنهادی داده نشده و اگر بنا بر افزایش قیمت باشد، ابتدا پیشنهاد دولت باید در کمیسیون انرژی بررسی شود که تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است.
او با اشاره به موانع افزایش تولید بنزین نیز گفت پالایشگاهها اکنون ۱۰۰ هزار میلیارد تومان از دولت طلبکارند و اگر مطالباتشان را نگیرند در عمل امکان افزایش تولید نخواهند داشت.
اختصاص بنزین به کد ملی
بر اساس گزارش دیدهبان ایران، نمایندگان مخالف افزایش قیمت، بر طرحهایی مثل «اختصاص بنزین به کد ملی» و روشهایی برای صرفهجویی یا کاهش قاچاق اصرار دارند.
پیشبینی واردات معادل دو میلیارد دلار خودروی جدید و برقی از جمله برنامههای دولت چهاردهم در راستای کاهش مصرف بنزین است. با این حال ورود خودروی جدید به افزایش تقاضا برای بنزین بیشتر منجر خواهد شد.
برنامه دیگر دولت پزشکیان - طرح تبدیل متانول به بنزین - نیز در دست اجراست که این طرح هم قرار است بخشی از نیاز بنزین کشور را تامین کند.
اجرای سراسری طرح اختصاص بنزین به هر کد ملی که به صورت پایلوت به مدت سه سال در کیش هم اجرا شد از حدود دو سال پیش بلاتکلیف مانده است.
قرار بود از سال ۱۴۰۱ این طرح در تمام ایران اجرایی شود اما دولت ابراهیم رئیسی آن را به دلیل مهیا نبودن زیرساختها به تعویق انداخت.
در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۳ نیز این طرح از سوی مرکز پژوهشهای مجلس پیشنهاد شد اما با وجود بررسی در کمیسیونهای تلفیق و انرژی، به صحن علنی مجلس نرسید.
امسال دوباره موضوع ثابت ماندن قیمت بنزین، دستکم تا پایان سال جاری از بحثهای مهم دولت و مجلس است.
بر اساس نظرات و صحبتهای منتشر شده، پزشکیان از همان روزهایی که خود را برای جانشینی ابراهیم رئیسی آماده میکرد، دغدغه افزایش قیمت بنزین را داشت.
شوراهای صنفی دانشجویان، روز ششم آبان در گزارشی نوشت دانشجویان دانشگاه تهران در راستای حق اعتراض خود اقدام به تجمع در مقابل زمین چمن دانشکده علوم اجتماعی کردند.
دانشجویان معترض در جریان این تجمع شعارهایی از جمله «زن، زندگی، آزادی»، «هر کی چشماشو بسته / با این سرکوب همدسته»، «سیاست سلبریتی محور / تضعیف سیاست تشکل محور»، «کارگران باید متولی حقوق خود باشند» و «خیریه یعنی برونسپاری وظیفه دولت»، سردادند.
شماری از دانشجویان نیز پلاکاردهای در دفاع از حقوق کارگران از جمله «کارگران معدن طبس به سلبریتیها احتیاجی ندارند، به تشکلهای مستقل کارگری نیاز دارند»، در دست گرفتند.
«نه به حذف زنان از فضاهای عمومی»، «کارگران باید متولی پیگیری حقوق خودشان باشند»، «نه به دوربین مداربسته و کنترل زیست روزمره دانشجو در فضاهای عمومی» و «دانشگاه امنیتی و کنترلی سرکوب صدای انتقاد است» از دیگر شعارهای نقش بسته بر پلاکاردهای دانشجویان معترض بود.
شوراهای صنفی دانشجویان درباره این تجمع نوشت: «پس از تاخیر در اجرای برنامه [مورد اعتراض دانشجویان]، مشخص شد که تعدادی از سلبریتیها در لحظات آخر از حضور در برنامه منصرف شده و برنامه بدون حضور ایشان آغاز شد.»
طبق این گزارش، در همین حین نیروهای حراست دانشگاه که از ابتدای تحصن در جمعیت حضور داشتند، با قرار گرفتن در مقابل در ورودی زمین چمن دانشکده مانع از خطاب قرار داده شدن میهمانان از سوی «میزبانان معترض منع شده از حقوق بدیهی» و قرائت بیانیه شدند.
به نوشته این تشکل صنفی، دانشجویان در ادامه با سر دادن شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «نه پادگان، نه بنگاه / درود بر دانشگاه»، اعتراض خود را بیان کردند و با خواندن بیانیه، به تجمع خود پایان دادند.
بیانیه دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
جمعی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در بیانیهای با اشاره به برگزاری مسابقه فوتبال با حضور تعدادی از سلبريتیها در زمين چمن دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، این برنامه را «معرکهای ریاکارانه و سلبریتیگرا» نامیدند.
امضاکنندگان این بیانیه باور دارند که مسئولان دانشگاه این برنامه را با هدف جایگزینی تصویر دانشکده علوم اجتماعی از محل خودکشی، اعتراض و کتکخوردن دانشجویان با «فضای پویای موهوم، عقیم و سیاستزدودهای که آنها آرزویش را در سر دارند»، برگزار کردهاند.
آنها با بیان این که اقدام به خودکشی مسالهای اجتماعی است که عواملی چون «فقدان همبستگی اجتماعی، فشارهای حاصل از سرکوب فضای دانشجویی، نادیدهانگاری آسیبهای روانی دانشجویان از سوی دانشگاه و وضعیت فاجعهبار زیست خوابگاهی» در آن دخیل هستند، این دست نمایشهای «زرد بازاری» را در ادامه سیاست نامرئیسازی اجتماعی بودن مساله خودکشی در فضای دانشجویی دانستند.
امضاکنندگان این بیانیه با طرح این پرسش که «عاملان کتکخوردن دانشجویان معترض چه کسانی هستند»، خاطرنشان کردند: «بازسازی چهره دانشکده به این شیوه تنها به سود همان عاملان سرکوب است تا چهرههایشان را پنهان کنند. اين بار نيز مجرم در بازگشت خود به صحنه جرم در پی پاک کردن آثار جرم است.»
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره دانشجویان و استادان منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه یا از دانشگاه اخراج کرده است.
برخوردهای امنیتی و محرومیتهای انضباطی دانشجویان در دانشگاههای سراسر کشور از زمان خیزش انقلابی ایرانیان در دو سال پیش و گسترده شدن دامنه اعتراضات دانشجویی تشدید شده است.
از آن زمان تاکنون گزارشهای بسیاری درباره برخوردهای قهری با دانشجویان و صدور احکام اخراج، تعلیق یا ممنوعیت از تحصیل برای آنان منتشر شده است.
بر اساس گزارشها، بیش از ۱۲ هزار دانشجو در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت، تعلیق، اخراج، تبعید تحصیلی و لغو اسکان شدهاند.
تصاویر شرکت ماهوارهای تجاری پلنتلبز (Planet Labs) و یک شرکت تجاری ناشناس دیگر از اماکنی در ایران که اسرائیل به آنها حمله کرد، در رسانههای اجتماعی منتشر شده و دستمایه تحلیل کارشناسان نظامی قرار گرفته است.
ارتش اسرائیل بامداد شنبه پنجم آبان ۱۴۰۳ مجموعهای از حملات هوایی را با عنوان «روزهای پاسخ» علیه مواضع جمهوری اسلامی انجام داد. با پایان عملیات، مشخص شد حدود ۱۴۰ جنگنده اسرائیلی در سه موج حمله، ۲۰ نقطه را در سه استان ایران هدف قرار دادند.
اسرائیل هنوز درباره مختصات و تعداد دقیق این اهداف توضیح نداده اما ارتش این کشور گفته است که به کارخانههای تولید موشک و دیگر تاسیسات مرتبط نظامی را در نزدیکی تهران و غرب ایران حمله کردهاند.
یک منبع آگاه اسرائیلی هم روز شنبه به ایراناینترنشنال گفت جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل، برای نخستین بار وارد حریم هوایی ایران شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی به هدف قرار گرفتن سایتهای نظامی و تاسیسات موشکی اعتراف نکردهاند اما بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز یکشنبه گفت اسرائیل توانایی تولید موشک ایران را به شکل دقیق و قوی هدف قرار داد و در این حمله، به تمام اهداف خود رسید.
آسوشیتدپرس در گزارشی با استناد به تصاویر ماهوارهای پلنتلبز نوشت روز شنبه پنج آبان مزارع سوختهای در اطراف سایت تولید گاز طبیعی تنگ بیجار در استان ایلام دیده میشد.
مشخص نیست که آیا این موضوع با حمله اسرائیل مرتبط بوده یا خیر اما در تصاویر ماهوارهای منتشر شده، میتوان نمای واضحتری را از آسیبهای وارده به پارچین و خجیر در حوالی تهران دید.
سایت هستهای طالقان، محل تولید موتور موشک
بر اساس تصاویر ماهوارهای منتشر شده، تاسیسات هستهای طالقان در ۱۵ کیلومتری سد جاجرود و سه ساختمان دیگر در ارتباط با تولید موتور موشک تخریب شدهاند.
سازمان غیر انتفاعی حقوق بشری ایران بریفینگ، صبح روز یکشنبه با انتشار یکی از همین تصاویر ماهوارهای در ایکس نوشت تاسیسات هستهای طالقان از سایتهای استراتژیک و کلیدی پروژه آماد جمهوری اسلامی است.
آماد، یک برنامه هستهای مخفیانه برای ساخت سلاحهای هستهای در جمهوری اسلامی بود که در اوایل دهه ۸۰ خورشیدی روی فعالیتهای تحقیقاتی و توسعه تکنولوژیهای مرتبط با انفجارهای چندمرحلهای (MPI) تمرکز داشت.
بر اساس تحلیل ایران بریفینگ، سایت طالقان همچنین محل تست سر جنگی کلاهکهایی با قابلیت حمل بمبهای هستهای است.
دیوید آلبرایت، بازرس تسلیحاتی پیشین سازمان ملل و رییس موسسه علم و گروه تحقیقاتی امنیت بینالملل نیز صبح روز یکشنبه با انتشار پستی در ایکس و با استناد به تصاویر ماهوارهای تجاری تایید کرد که اسرائیل ساختمانی به نام «طالقان ۲» را در پارچین هدف قرار داده است.
به گفته او، این ساختمان در جریان طرح آماد برای آزمایشهای مرتبط استفاده میشد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سازمانهای اطلاعاتی آمریکا اعلام کردهاند که جمهوری اسلامی برنامه آماد را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده است، اما تهران همواره هرگونه تلاش برای دستیابی به تسلیحات هستهای را انکار میکند.
موسسه علم و امنیت بینالملل روز ۲۳ شهریور امسال در گزارشی به نقل از «مقامات اطلاعاتی غربی که نخواستند نامشان فاش شود» نوشت در طول یک سال و نیم گذشته، فعالیتها در دو سایت سابق طرح آماد افزایش یافته است.
آلبرایت پس از آنکه موساد در سال ۲۰۱۸ اسناد این برنامه را از تهران ربود، به آنها برای نگارش کتابی دسترسی پیدا کرد و با استناد به همین آرشیوها، روز یکشنبه در ایکس نوشت که جمهوری اسلامی تجهیزات مهم آزمایشگاهی خود را در «طالقان ۲» نگهداری میکرد.
او همچنین گفت ممکن است تهران پیش از حمله هوایی، برخی مواد کلیدی را از این سایت خارج کرده باشد، اما حتی اگر هیچ تجهیزاتی در داخل باقی نمانده باشد هم این ساختمان همچنان «ارزش ذاتی» برای فعالیتهای مرتبط با تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی در آینده داشته است.
پارچین و خجیر، مراکز ترکیب سوخت موشکهای بالستیک
آلبرایت با استناد به تصاویر ماهوارهای تجاری شرکتی که نخواست نامش را فاش کند، به خبرگزاری رویترز گفت اسرائیل به سه هدف در مجتمع نظامی بزرگ پارچین در اطراف تهران و در فاصله حدود ۳۲۰ متری از طالقان ۲ حمله کرده است که در دو ساختمان آن، سوخت جامد موشکهای بالستیک ترکیب میشد.
دِکِر اولث، پژوهشگر مرکز تحقیقات نیروی دریایی آمریکا هم به رویترز گفت تصاویر پلنتلبز از پارچین نشان میدهند اسرائیل سه ساختمان ترکیب سوخت جامد موشک بالستیک و یک انبار را در این منطقه نظامی منهدم کرده است.
اولث با استناد به تصاویر دیگر پلنتلبز گفت حمله نیروهای اسرائیلی، دو ساختمان را هم در مجتمع خجیر در نزدیکی تهران تخریب کرده است که در آنها سوخت جامد برای موشکهای بالستیک ترکیب میشد.
رویترز با اشاره به تصاویر ماهوارهای نوشت که این ساختمانها، با خاکریزهای بلند احاطه شده بودند.
بر اساس گزارش رویترز، چنین سازههایی معمولا به منظور جلوگیری از سرایت انفجار به مواد قابل اشتعال در ساختمانهای مجاور طراحی میشوند و با تولید موشک مرتبط هستند.
رویترز پیشتر و در اواسط تیر امسال هم در گزارشی، از توسعه چشمگیر فعالیت دو سایت تولید موشک بالستیک خجیر و مدرس در ایران خبر داده بود.
آسوشیتدپرس روز یکشنبه با استناد به تصاویر ماهوارهای از خجیر، و به نقل از تحلیلگران نوشت که یک سیستم تونل زیرزمینی و سایتهای تولید موشک در این پایگاه نظامی پنهان شده بود.
اولث هم به رویترز گفت اسرائیل در حمله به این پایگاه، ساختمانهایی را هدف گرفته که دستگاههای ترکیبکننده سوخت جامد در آنها نگهداری میشد.
این تحلیلگر تاکید کرد ترکیبکنندههای صنعتی مورد اشاره، ساخت دشواری دارند و جمهوری اسلامی در طول سالها، تعداد زیادی از آنها را با هزینههای سنگین وارد کرده و احتمالا جایگزینی آنها برایش بسیار دشوار خواهد بود.
اولث تاکید کرد که احتمالا اسرائیل با عملیاتی محدود، توان تولید انبوه موشکی تهران را به طرز چشمگیری مختل کرده است.
او گفت با این عملیات، هرگونه حمله موشکی آینده جمهوری اسلامی برای نفوذ به سامانههای دفاع موشکی اسرائیل دشوارتر شده است و افزود: «به نظر میرسد این حملات با دقت بسیار بالایی انجام شدهاند.»
وبسایت اکسیوس نیز روز شنبه گزارش داد اسرائیل ۱۲ «میکسر (ترکیبکننده) سیارهای» ایران را که برای تولید سوخت جامد موشکهای بالستیک دوربرد استفاده میشدند، نابود کرده است.
این گزارش به نقل از سه منبع ناشناس اسرائیلی اعلام کرد این اقدام، توان جمهوری اسلامی را برای تجدید ذخایر موشکیاش بهشدت تضعیف کرده و ممکن است تهران را از حملات موشکی گسترده بعدی علیه اسرائیل بازدارد.
ویدیوهای منتشر شده از سوی شهروندان در شب حمله اسرائیل هم حاکی از هدف قرار گرفتن شمار دیگری از اماکن نظامی در ایران است.
شمسآباد تهران یکی از همین اهداف است که شهروندان ایرانی ویدیوهایی از تخریب سولهای در شهرک صنعتی آن را در رسانههای اجتماعی منتشر کردند.
گفته میشود شمسآباد متعلق به شرکت تایکو (مهندسی نوآوران تکساز صنعت) و یکی از شرکتهای اقماری مرتبط با موسسه جهاد تحقیقات است.
گزارشهای تایید نشدهای نیز از هدف قرار گرفتن سامانه پدافندی در حوالی حسنآباد در جنوب تهران منتشر شد.
وال استریت ژورنال هم روز شنبه پنجم آبان به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد پیش از حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی، ایران چهار سامانه پدافند موشکی اس-۳۰۰ داشت که پیشرفتهترین سیستم پدافند هوایی آن محسوب میشدند، اما همه این سامانهها در حمله اسرائیل منهدم شدند.
ستاد کل نیروهای مسلح روز شنبه پنج آبان با انتشار بیانیهای درباره حمله اسرائیل گفت «تعدادی موشک دور بردِ هواپایه که دارای سر جنگی بسیار سبک در حدود یکپنجم کلاهک موشکهای بالستیک ایرانی بودند» به سمت برخی از رادارهای مرزی در استانهای ایلام، خوزستان و اطراف تهران پرتاب شدند.
این بیانیه گفت از ورود هواپیماهای اسرائیلی به حریم هوایی ایران جلوگیری و تعداد «قابل توجهی» از موشکها ردگیری و رهگیری شدهاند.
ستاد کل نیروهای مسلح همچنین خسارتهای وارد شده را «محدود و کماثر» توصیف کرد و افزود تنها چند سامانه راداری آسیب دیدهاند.
این حملات در واکنش به شلیک بیش از ۲۰۰ موشک بالستیک از سوی جمهوری اسلامی به اسرائیل، در دهم مهر انجام شده است.