اکسیوس: اسرائیل در حمله اخیر یک مرکز تحقیقات فوقسری هستهای ایران را ویران کرد
وبسایت اکسیوس به نقل از چند مقام فعلی و پیشین اسرائیلی و آمریکایی خبر داد در حمله ماه گذشته اسرائیل به اهداف نظامی در ایران، یک مرکز تحقیقاتی فوقسری مرتبط با تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی در پارچین ویران شده است.
اکسیوس نوشت بر اساس تصاویر ماهوارهای، یک ساختمان به نام طالقان۲ در پارچین در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی تهران بهطور کامل تخریب شده است.
مقامات اسرائیلی و آمریکایی به این وبسایت خبری اعلام کردند فعالیتهای تحقیقاتی در تاسیسات طالقان۲ میتواند برای تسلیحات هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
ارتش اسرائیل بامداد پنجم آبان مجموعهای از حملات هوایی را با عنوان «روزهای پاسخ» علیه مواضع جمهوری اسلامی انجام داد. با پایان عملیات، مشخص شد حدود ۱۴۰ جنگنده اسرائیلی در سه موج حمله، ۲۰ نقطه را در سه استان ایران هدف قرار دادند.
اسرائیل هنوز درباره مختصات و تعداد دقیق این اهداف توضیح نداده اما بنا بر اعلام ارتش این کشور، کارخانههای تولید موشک و دیگر تاسیسات نظامی در نزدیکی تهران و غرب ایران در این عملیات هدف قرار گرفتند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «آنها [در طالقان۲] فعالیتهای علمی انجام میدادند که میتوانست زمینه را برای تولید سلاح هستهای فراهم کند. این یک موضوع کاملا محرمانه بود. بخش کوچکی از حکومت ایران از این موضوع اطلاع داشتند، اما بیشتر حکومت ایران نمیدانستند.»
اکسیوس نوشت سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا در اوایل سال جاری میلادی شناسایی فعالیتهای تحقیقاتی را در پارچین آغاز کردند، از جمله فعالیت دانشمندان وابسته به جمهوری اسلامی در زمینه مدلسازی کامپیوتری، متالورژی و تحقیقات مواد منفجره که میتواند برای سلاحهای هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش این رسانه، مقامهای کاخ سفید در ماه ژوئن بهطور خصوصی به مقامهای جمهوری اسلامی در مورد فعالیتهای تحقیقاتی مشکوک هشدار دادند.
مقاماتی که با اکسیوس مصاحبه کردند، گفتند ایالات متحده امیدوار بود این هشدار باعث شود که جمهوری اسلامی فعالیت هستهای خود را متوقف کند، اما حکومت ایران همچنان به این برنامه ادامه داد.
یک مقام آمریکایی افزود در ماههای پیش از حمله اسرائیل، «نگرانی سراسری» در مورد فعالیت جمهوری اسلامی در تاسیسات طالقان۲ وجود داشت.
تحقیقات حکومت ایران درباره تسلیحات هستهای حتی باعث شد که مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده ارزیابی خود را درباره برنامه هستهای تهران تغییر دهد.
وال استریت ژورنال در ماه اوت نوشت بر خلاف ارزیابیهای اطلاعاتی سالهای اخیر، یک جمله مهم از گزارش اطلاعات ملی آمریکا به کنگره حذف شده بود: «ایران در حال حاضر فعالیتهای کلیدی توسعه سلاحهای هستهای لازم را برای تولید یک دستگاه هستهای قابل آزمایش انجام نمیدهد.»
حذف این جمله نشان میدهد نگرانی در مورد برنامه هستهای جمهوری اسلامی در ماههای اخیر و پیش از حمله اسرائیل به اهداف نظامی در ایران، شدت گرفته بود.
مقامات آمریکایی به اکسیوس گفتند بایدن از نتانیاهو خواسته بود تا به تاسیسات هستهای ایران حمله نکند، اما به گزارش این وبسایت، طالقان۲ بخشی از برنامه هستهای اعلام شده حکومت ایران نبود، بنابراین جمهوری اسلامی نمیتواند اهمیت این حمله را بدون اعتراف به نقض پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای از سوی خود، تایید کند.
یک مقام آمریکایی در همین رابطه گفت: «این حمله یک پیام نه چندان ظریف بود که اسرائیلیها بینش قابل توجهی نسبت به سیستم ایران دارند، حتی وقتی صحبت از چیزهایی میشود که کاملا محرمانه بودند و برای گروه بسیار کمی از افراد در حکومت ایران شناخته میشدند.»
پیشتر تصاویر ماهوارهای منتشر شده از اهداف حمله اسرائیل به ایران، اهمیت این تاسیسات و میزان تخریبهای احتمالی را نشان میدادند.
این اهداف شامل سایتهای تولید موشک، تاسیسات ترکیبکننده سوخت موشک و اماکن توسعه تسلیحات هستهای بودند.
وال استریت ژورنال روز پنجم آبان به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد پیش از حمله این کشور به جمهوری اسلامی، ایران چهار سامانه پدافند موشکی اس-۳۰۰ داشت که پیشرفتهترین سیستم پدافند هوایی آن محسوب میشدند، اما همه این سامانهها در حمله اسرائیل از بین رفتند.
ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی روز پنجم آبان با انتشار بیانیهای درباره حمله اسرائیل اعلام کرد «تعدادی موشک دوربردِ هواپایه که دارای سر جنگی بسیار سبک در حدود یکپنجم کلاهک موشکهای بالستیک ایرانی بودند»، به سوی برخی از رادارهای مرزی در استانهای ایلام، خوزستان و اطراف تهران پرتاب شدند.
این بیانیه افزود از ورود هواپیماهای اسرائیلی به حریم هوایی ایران ممانعت به عمل آمد و تعداد «قابل توجهی» از موشکها رهگیری شدند.
ستاد کل نیروهای مسلح همچنین خسارتهای وارد شده را «محدود و کماثر» توصیف کرد و افزود تنها چند سامانه راداری آسیب دیدهاند.
علی لاریجانی که به عنوان نماینده ویژه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به سوریه سفر کرده است با بشار اسد دیدار کرد. هنوز مشخص نیست لاریجانی با چه ماموریتی به سوریه رفته اما سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرده لاریجانی بعد از انجام رایزنی با مقامات ارشد سوریه به لبنان سفر میکند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه اعلام کرده بود لاریجانی در صدر هیاتی رسمی و به منظور دیدار و گفتوگو با مقامات ارشد سوریه، بهویژه بشار اسد، رییسجمهوری این کشور، پنجشنبه عازم دمشق میشود.
رسانهها جزییات چندانی از علت و اهداف این سفر منتشر نکردهاند اما همزمان با این سفر، حومه دمشق هدف حملاتی قرار گرفت که منابع خبری سوریه آنها را به اسرائیل نسبت دادند.
رسانههای ایران گزارش دادند که در جریان حملات اسرائیل به دمشق، برخی موشکها به ساختمانی در نزدیکی محل جلسه علی لاریجانی، مشاور خامنهای، با رییس شورای عالی امنیت ملی سوریه برخورد کرد اما او «در سلامت کامل است».
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، هم در خبری نوشت که گزارشها درباره مرگ علی لاریجانی، مشاور خامنهای، در جریان حملات اسرائیل به دمشق را رد میکند.
این دومین دیدار لاریجانی با اسد است. بهمن ماه ۱۳۹۸ کمی پس از هدف قرار گرفتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران به وسیله نیروهای آمریکایی در عراق، لاریجانی که در آن زمان رییس مجلس شورای اسلامی بود به سوریه سفر و با اسد دیدار کرد.
دور زدن دولت با فرستاده ویژه
لاریجانی در مورد مشابه دیگری هم به ایفای نقش پرداخت. او مسئول انعقاد قرارداد محرمانه با چین شد. سندی که به «قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین» مشهور است.
هر چند در مواردی رسانهها برخی جزییات این سند را منتشر کردند اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی به بهانه محرمانگی، از انتشار آن خودداری کردهاند.
این قرارداد در حالی منعقد شد که لاریجانی هیچ سمت رسمیای در دولت نداشت و در واقع مسیر رسیدن به آن، خارج از روند عادی انعقاد قراردادهای مشابه طی شد.
سال ۱۳۹۹ وقتی دولت حسن روحانی هنوز روی کار بود، انتشار ویدیویی از پشت صحنه یک برنامه تلویزیونی درباره قرارداد مناقشهبرانگیز ۲۵ ساله با چین، خبرساز شد.
در این ویدیو مجیدرضا حریرچی، رییس اتاق بازرگانی ایران و چین، گفت: «ما پیام نظام را به چینیها دادیم نه پیام دولت را.»
به گفته حریرچی، لاریجانی پیام کتبی خامنهای را تسلیم شی چین پینگ، رییسجمهوری چین کرد.
بشار اسد و جمهوری اسلامی
رییسجمهوری سوریه که بقای خود را پس از اعتراضات گسترده این کشور تا حد زیادی به کمکهای جمهوری اسلامی مدیون است، نقش مهمی در درگیری مستقیم و غیرمستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل دارد.
در جریان درگیریهای یک سال اخیر، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در سوریه، که از نظر جغرافیایی با عراق، لبنان و البته اسرائیل مرز مشترک دارد، بارها هدف قرار گرفتند.
فراتر از نیروهای نیابتی، فرماندهان سپاه پاسداران نیز در سوریه از سوی نیروهای اسرائیل هدف قرار داده شدند. در یک مورد نیز ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق هدف حمله قرار گرفت که در جریان آن، محمدرضا زاهدی، از فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران کشته شد.
اگرچه جمهوری اسلامی با اعزام نیروهای نظامی، امنیتی و کمکهای مالی، نقشی محوری در بقای اسد داشت اما اسد در جریان تنش تهران با ریاض، خود و کشورش را نسبتا از معرکه دور نگه داشت.
در نهایت او که پس از سرکوب خونین مخالفانش از سوی کشورهای عربی منزوی شده بود، در اردیبهشت ۱۴۰۲، با استقبال گرم آنها دوباره به اتحادیه عرب بازگشت.
پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، سوریه بارها هدف حمله هوایی قرار گرفته است که تقریبا در تمام موارد، اسد ترجیح داده است واکنش مشخصی نشان ندهد.
حالا لاریجانی، معتمد خامنهای، شخصی که معمولا برای رد و بدل کردن پیامهای مهم از سوی رهبر جمهوری اسلامی مامور میشود، به سوریه رفته تا با اسد دیدار کند.
هنوز جمهوری اسلامی انتقام وعده داده شده خود را از اسرائیل نگرفته اما مقامات نظامی ایران آن را قطعی میدانند؛ هر چند درباره زمان آن اظهار نظر نمیکنند.
در هر سناریویی که جمهوری اسلامی طرحریزی کند، سوریه به عنوان کشور هممرز با لبنان و اسرائیل، نقشی مهمی دارد.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات آمریکا، مقامات دولت پزشکیان و مجلس ایران میکوشند با لحنی نرم درباره آمریکا اظهارنظر کنند. از سوی دیگر، مقامهای سپاه پاسداران و ارتش وعده میدهند در پاسخ به حمله اسرائیل به ایران، انتقامی سخت و پاسخ کوبنده از این کشور میگیرند.
عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی در دیدار با خانواده یکی از نیروهای ارتش که در حمله اسرائیل به ایران کشته شد، با تاکید بر این که «قطعا به رژیم صهیونی پاسخ کوبنده خواهیم داد»، گفت: «زمان و نحوه پاسخ به اسرائیل را ما تعیین میکنیم و زمانی که لازم باشد در آن هیچ تعللی نخواهیم کرد و قطعا پاسخ ما کوبنده خواهد بود.»
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در جریان رزمایش «نصرالله» که روز پنجشنبه ۲۴ آبان برگزار شد، با تاکید بر این که «انتقام خواهیم گرفت، منتظر بمانید»، گفت: «با شما تا آخر میجنگیم و اجازه نمیدهیم بر سرنوشت مسلمانان مسلط شوید.»
یک روز پس از این اظهارات سلامی، علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در حاشیه مراسمی به مناسبت گذشت ۴۰ روز از مرگ حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزبالله لبنان که از سوی دفتر این گروه در شهر قم برگزار شد، با بیان این که «همه در کمک به جبهه مقاومت و مقابله با جبهه کفر نقشآفرینی کنند»، گفت: «انقلاب اسلامی در طول عمر خود هیچ خباثتی را بیپاسخ نگذاشته و قطعا به این اقدام اسرائیل (حمله به مواضع جمهوری اسلامی) پاسخی پشیمانکننده خواهیم داد.»
فدوی در پاسخ به این سوال که آیا پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا تغییری در سیاست جمهوری اسلامی ایجاد خواهد کرد یا نه، گفت: «جبهه خبیث در خباثت فرقی با هم نمیکند؛ در مورد ماهیت اصالتی شیطان بزرگ فرقی بین هیچکس قائل نیستیم.»
پیام نرمش از پاستور
اظهارات تهدیدآمیز فرماندهان سپاه پاسداران در حالی بیان میشود که مقامات دولتی جمهوری اسلامی در حال ارسال سیگنال مثبت به واشینگتن از نهاد ریاستجمهوری در خیابان پاستور تهران، پس از پیروزی ترامپ هستند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به دیدار خود با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که به دعوت جمهوری اسلامی به تهران سفر کرده، در شبکه ایکس نوشت: «آماده مذاکره بر اساس منافع ملی و حقوق غیرقابل انکار خود هستیم اما تحت فشار و ارعاب حاضر به مذاکره نیستیم.»
پیش از این و در روز سهشنبه ۲۲ آبان، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، در نشستی با جمعی از وزیران سابق امور خارجه، با تاکید بر این که باید «با دوستان مروت و با دشمنان مدارا داشته باشیم»، بدون اشاره به پیروزی ترامپ گفت: «به نظرم حتی در رابطه با آمریکا نیز ما چه بخواهیم و چه نخواهیم بالاخره در عرصه منطقهای و بینالمللی با این کشور مواجهه خواهیم داشت و بهتر است این عرصه را خودمان مدیریت کنیم.»
در حالی که رویکرد مثبت ترامپ به اسرائیل و همچنین رویکرد سخت او به تهران در چینش کابینهاش واضح است، دولت پزشکیان تاکنون محتاطانه با پیروزی ترامپ در آمریکا مواجه شده است.
محمدجواد ظریف، معاون راهبردی پزشکیان که در دولت حسن روحانی در کسوت وزیر امور خارجه، روابط خوبی با دولت باراک اوباما داشت، در پستی که در حساب شبکه ایکس خود منتشر کرد، از ترامپ و جیدی ونس، معاون او خواست به وعده خود در مورد خودداری از جنگ پایبند باشند.
عراقچی هم روز چهارشنبه ۲۳ آبان، پس از جلسه هیات دولت در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «بعضا اختلافاتی که با آمریکا داریم بسیار اصولی و مبنایی است و ممکن است حل شدنی نباشند ولی باید مدیریت کنیم تا هزینهها و تنشها کاهش یابد.»
او با تاکید بر اینکه «کانالهای تماس بین ایران و آمریکا همیشه وجود دارد»، تاکید کرد: «باید مدیریت کنیم تا هزینههای اختلافات ایران و آمریکا کاهش یابد.»
پیغام ملایم از بهارستان
پس از حمله مستقیم اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در ایران در عملیات موسوم به «روزهای پاسخ»، برخی مقامات جمهوری اسلامی مکررا از احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی و حرکت به سمت ساخت بمب اتمی سخن گفتند.
این تهدیدها پس از پیروزی ترامپ کمرنگ شدند تا این که روز ۲۴ آبان، ابوالفضل ظهرهوند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: «اگر قرار باشد تغییری در دکترین هستهای ایران پیش بیاید در بالاترین سطح در شورای عالی امنیت ملی نه حتی در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بلکه در سطوح عالی اتخاذ میشود.»
ظهرهوند در ادامه تاکید کرد: «حضرت آقا (علی خامنهای) نیز موضع قاطع و رسمی ایران را اعلام کردهاند و بر آن تاکید و تصریح داشتهاند و من نمیدانم کسی که این کار را میکند (از تغییر دکترین هستهای سخن میگوید)، چه هدفی را دنبال میکند. یا این فرد نادان است یا میخواهد روی ایران فشار ایجاد کند.»
۱۸ مهر ۱۴۰۳، حدود ۲۰ روز پیش از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده، ۳۹ نماینده مجلس شورای اسلامی در نامهای به شورای عالی امنیت ملی خواستار تغییر دکترین دفاعی شدند.
یک نماینده مجلس هم به صراحت خواستار ساخت سلاح هستهای شد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پیامی خطاب به مردم ایران گفت جمهوری اسلامی برای حملات موشکی به اسرائیل ۲/۳ میلیارد دلار هزینه کرده است. اما صورتحساب هزینههای منطقهای تهران، از دلارهای چمدانی که محمود الزهار گرفت تا دهها میلیارد خرج در سوریه، خیلی بیشتر از این است.
در دو عملیات «وعده صادق» یک و دو، جمهوری اسلامی مجموعا ۳۵۰ موشک میانبرد، به سمت اسرائیل شلیک کرد. علاوه بر این، تعداد نامشخصی هم پهپاد برای حمله به اسرائیل استفاده شده است. ماجراجوییهای گرانقیمت جمهوری اسلامی به دو عملیات «وعده صادق» یک و دو ختم نمیشود.
جزئیات عدد اعلام شده از سوی نخست وزیر اسرائیل به طور دقیق اعلام نشده است، اما ایراناینترنشنال پیشتر ارزش موشکهای شلیک شده از ایران به اسرائیل را دو میلیارد و ۲۷۵ میلیون دلار برآورد کرده بود.
در حمله متقابل اسرائیل به ایران که پنجم آبان ۱۴۰۳ در عملیات «روزهای پاسخ» انجام شد، حجم خسارت به طور دقیق مشخص نشد. در حالی که آمریکا و اسرائیل اعلام کردند به سامانه پدافندی و توانایی تولید موشک جمهوری اسلامی خسارت جدی وارد شده است، مقامات جمهوری اسلامی گفتند خسارتها به زیرساختهای نظامی جزئی بوده است.
با وجود گفته مقامات جمهوری اسلامی، مرگ دستکم چهار نیروی کادر پدافند ارتش جمهوری اسلامی نشان میدهد احتمالا حجم خسارات بیشتر از «آسیب جزئی» بوده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اسرائیل در حمله خود، سایتهای تولید سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای بالستیک را در پارچین و خجیر هدف قرار داده است.
علاوه بر این، وال استریت ژورنال به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد پیش از حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی، ایران چهار سامانه پدافند موشکی اس-۳۰۰ داشت که پیشرفتهترین سیستم پدافند هوایی آن محسوب میشدند، اما همه این سامانهها در حمله اسرائیل منهدم شدند.
تنها ارزش سامانههای اس-۳۰۰ روسی که جمهوری اسلامی آنها را سال ۱۳۹۴، پس از سالها تلاش و مذاکره از روسیه دریافت کرده بود، ۷۰۰ میلیون دلار بود. این ۷۰۰ میلیون دلار به علاوه ۲.۳ میلیارد دلاری که نخست وزیر اسرائیل گفته، هزینه جمهوری اسلامی را به سه میلیارد دلار می رساند.
هیچ برآورد مشخصی از ارزش سایر اهداف منهدم شده در حمله اسرائیل وجود ندارد.
هزینه نیابتیها؛ حماس
دشمنی با اسرائیل هزینههای دیگری هم برای جمهوری اسلامی داشته که از محل ثروت ایران تامین شده است. اعداد و ارقام متفاوتی از کمکهای مالی جمهوری اسلامی به حماس اعلام شده است.
وزارت خارجه آمریکا سال ۲۰۲۰ میلادی برابر ۱۳۹۹ خورشیدی، رقم سالانه کمک جمهوری اسلامی به حماس را ۱۰۰ میلیون دلار اعلام کرد.
فروردین امسال روزنامه تایمز، چاپ لندن، در گزارشی اختصاصی خبر داد که نامهها و اسنادی را مشاهده کرده است که ثابت میکند جمهوری اسلامی در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۹)، یعنی در عرض شش سال، دست کم ۲۲۲ میلیون دلار به حماس پرداخته است.
این پایان صورتحساب جمهوری اسلامی نبود. سال ۱۳۹۹ محمود الزهار، از اعضای حماس در یک گفتوگوی تلویزیونی که قرار بود محلی برای تعریف خاطرات از قاسم سلیمانی، فرمانده کشته شده سپاه قدس باشد، فاش کرد پس از دیداری در سال ۱۳۸۵ با سلیمانی قرار بوده حجم زیادی از او پول بگیرند، اما چون فقط میتوانستند ۴۰ کیلو در چمدانهایشان حمل کند، تنها حدود ۲۲ میلیون دلار دریافت کردند.او تاکید کرد این دریافت به شکلی بود که چمدانهای آنها دیگر جا نداشته است.
ارقام متفاوت و زمان های متفاوتی برای کمکها به حماس اعلام شده است، اما بر اساس مصاحبه الزهار، میدانیم این کمکها دستکم از سال ۱۳۸۵ آغاز شده است. از طرفی کمترین برآورد که متعلق به تایمز لندن است، ارزش کمکها را سالانه ۳۷ میلیون دلار و وزارت خارجه آمریکا ارزش کمکها را ۱۰۰ میلیون دلار برآورد کرده است.
برآورد دستپایین از این ارقام، چیزی حدود ۷۰ میلیون دلار کمک سالانه است که اگر از سال ۱۳۸۵ آغاز شده باشد، یعنی جمهوری اسلامی در این سالها نزدیک به یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون دلار به حماس کمک مالی کرده است.
هزینه نیابتیها؛ حزبالله لبنان
«نان، آب، پول، اسلحه و موشکهای ما همگی از ایران میرسد… و تا ایران پول دارد، حزبالله هم پول دارد.» این گفتههای حسن نصرالله رهبر سابق حزبالله لبنان است که در حمله هوایی مهر ۱۴۰۳ ارتش اسرائیل به لبنان کشته شد.
حزبالله لبنان برای سالهای طولانی نیروی نیابتی عظیم جمهوری اسلامی در مجاورت اسرائیل معرفی میشد که شکست آن کار سادهای نیست.
درباره تامین مالی حزبالله هم اعداد متفاوتی ارائه شده، میتوان گفت جمهوری اسلامی سالانه دستکم ۲۵۰ میلیون دلار خرج حزبالله لبنان میکرد. البته اعدادی تا ۵۰۰ میلیون دلار هم مطرح شدند.
روابط جمهوری اسلامی با حزبالله لبنان، قدیمیتر از حماس است، اما اگر آغاز حمایت مالی از حزبالله را مشابه حماس از سال ۱۳۸۵ در نظر بگیریم، طی این دوره حدود ۴/۵ میلیارد دلار هم خرج حزبالله لبنان شده است.
سایر هزینهها
جمهوری اسلامی مقادیر نامشخصی هم برای حمایت از نیروهای نیابتی خود در عراق برای جنگ با نیروهای آمریکایی، همچنین کمکهایی هم به انصارالله یمن، موسوم به حوثیها داشته است.
در جریان ناآرامیهای سوریه و اعتراضات مردم این کشور علیه حکومت بشار اسد که در ادامه به ظهور داعش در منطقه پیوند خورد، جمهوری اسلامی هزینههای بالایی داشت.
حشمتالله فلاحتپیشه، نماینده ادوار و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، سال ۱۳۹۹ درباره سفری که به سوریه داشت در یک گفتوگوی مطبوعاتی فاش کرد جمهوری اسلامی تنها در سوریه ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار هزینه کرده است.
با تمام اینها، این هزینهها صرفا برای مقابله با اسرائیل نبوده و در جهت اهدافی مثل نگهداشتن بشار اسد در قدرت، تقویت حوثیها علیه عربستان سعودی و امارات متحده عربی و همچنین حمله به نیروهای آمریکایی در منطقه هزینه شده است.
از جیب مردم ایران در جهت اهداف جمهوری اسلامی
جمهوری اسلامی بر خلاف دولتهای متعارف، منافع ملی کشور را قربانی ایدئولوژی خود کرده است. این مفهوم، موضوعی پنهانی نیست، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی با گذشت حدود نیم قرن از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷، تاکید دارد که «انقلابی» است. او به وضوح از اقدامات گروههای شبه نظامی از علیه دولتهای منطقه و اسرائیل حمایت کرده و این را در سخنرانیهای خود بیان میکند.
این محدود به رهبر جمهوری اسلامی نیست. محمدجواد ظریف در یک مصاحبه تلویزیونی در بهمنماه سال ۱۳۹۷، زمانی که وزیر امور خارجه حسن روحانی بود، در پاسخ به اینکه چرا مردم ایران ۴۰ سال زیر فشار تحریمها نگه داشته شدند گفت «ما افتخار میکنیم که به خاطر فلسطین تحت فشار هستیم.»
پنج سال پس از آن گفتگو، در سال ۱۴۰۳، دسترسی مردم ایران به امکانات اولیه زندگی مدنی هم بیش از پیش دشوار شده است، این در حالی است که برخورداری از برق، گاز، آب آشامیدنی، اینترنت پرسرعت و آزاد در بسیاری از کشورهای جهان جزء پیش پا افتادهترین امکانات است.
اما مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، صراحتا میگوید به دلیل کمبود سوخت، برای این که در زمستان به مشکل بر نخوریم، مردم باید قطعی برق را تحمل کنند.
در حالی که ایران یکی از کشورهای برتر دارای ذخایر نفت و گاز است، جمهوری اسلامی مردم را در دوراهی داشتن برق ۲۴ ساعته و تحمل آلودگی هوا قرار داده است.
سخنگوی دولت هم با افتخار میگوید رییسجمهوری شخصا برای کاهش آلودگی هوا و محدود کردن مازوتسوزی، جدول خاموشی را پیشنهاد داده و آن را پیگیری میکند.
از همین حالا، در حالی که هنوز در ماه دوم پاییز هستیم، مقامات در اظهارات خود برای کمبود گاز در زمستان زمینهچینی میکنند و هیات وزیران مصوب کرده، تعرفهگذاری طوری تغییر کند که جمهوری اسلامی بتواند از پنج درصد گاز مصرفی در بخش خانگی جریمه پرمصرف بودن دریافت کند.
زویکا هایموویچ، فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره آینده درگیریهای جمهوری اسلامی و اسرائیل هشدار داد و اعلام کرد گرچه احتمال توقف حملات متقابل در نهایت وجود دارد اما این چرخه خشونت میتواند ماهها و حتی سالها ادامه یابد.
این سرتیپ بازنشسته اسرائیل که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ فرماندهی پدافند هوایی این کشور را بر عهده داشته، با استناد به تجربیات نظامی خود و بررسی تاریخچه درگیریهای دو کشور، تصویری نگرانکننده از آینده ترسیم کرد و گفت: «یک چیز کاملا مشخص است؛ دور بعدی درگیریها با موشکهای بیشتر و پیچیدگی بالاتری همراه خواهد بود.»
این فرمانده ارشد نظامی با اشاره به روند صعودی حملات موشکی هشدار داد: «شدت درگیریها مدام در حال افزایش است و هیچ نشانهای از کاهش تنش دیده نمیشود.»
هایموویچ با اشاره به آمار حملات اخیر گفت: «در حمله ۱۴ آوریل (۲۶ فرودین)، جمهوری اسلامی ۱۱۰ موشک بالستیک شلیک کرد اما در حمله اول اکتبر (۱۰ مهر)، این تعداد به حدود ۲۰۰ موشک یعنی تقریبا دو برابر افزایش یافت.»
این ژنرال بازنشسته که در سال ۲۰۱۸ فرماندهی رزمایش مشترک جونیپر کبرا بین نیروهای اسرائیلی و آمریکایی را بر عهده داشت، از این الگوی تصاعدی به عنوان «فرمولی مشخص» در استراتژی نظامی دو طرف یاد کرد.
جونیپر کبرا رزمایش مشترک دو سالانه ارتشهای اسرائیل و آمریکا است که سال ۲۰۱۸ بر دفاع در برابر حمله احتمالی جمهوری اسلامی متمرکز بود.
پاتریک کلاوسون، تحلیلگر ارشد موسسه واشینگتن، در گفتوگویی با ایراناینترنشنال، تحلیل تازهای از استراتژی نظامی ایران و اسرائیل ارائه کرد.
به گفته این کارشناس مسائل خاورمیانه، گرچه هیچ یک از طرفین به دنبال جنگ تمامعیار نیستند اما هر دو کشور مصمماند با نمایش قدرت نظامی، توان بازدارندگی خود را به رخ طرف مقابل بکشند.
در همین راستا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی ۱۲ آبان با لحنی هشدارآمیز اعلام کرد: «دشمنان، چه رژیم صهیونیستی و چه ایالات متحده آمریکا، به طور قطع پاسخ کوبندهای به آنچه با ایران و ملت ایران و جبهه مقاومت میکنند، دریافت خواهند کرد.»
هایموویچ در بخش دیگری از این گفتوگو، با وجود پیشبینی تشدید درگیریها، چشماندازی از پایان احتمالی این بحران ارائه کرد.
او با اشاره به پیچیدگیهای موجود تصریح کرد: «این چرخه خشونت سرانجام در نقطهای متوقف خواهدشد اما پرسش اصلی این است که چه عاملی میتواند یکی از طرفین را وادار به عقبنشینی کند.»
هایموویچ با اشاره به راههای احتمالی برونرفت از بحران، گفت فشارهای بینالمللی میتواند یکی از عوامل موثر در توقف درگیریها باشد.
این فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل، با اشاره به تاثیر تحولات سیاسی آمریکا بر منطقه گفت: «دوره انتقال قدرت به دونالد ترامپ در دو ماه آینده، مقطعی بسیار حساس برای هر دو کشور خواهد بود.»
هایموویچ افزود: «در این برهه زمانی، احتمال اتخاذ تصمیمات مهم از سوی طرفین بسیار کم است. این دوره برای یک طرف فوقالعاده حساس و برای طرف دیگر زمانی پرمخاطره برای تصمیمگیری خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد در روزهای اخیر سه بار با ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، گفتوگوی تلفنی داشته است.
نخستوزیر اسرائیل در این باره تاکید کرد که او و ترامپ دیدگاه مشترکی درباره ایران دارند و خطر تهدیدهای ایران را به یک اندازه جدی میگیرند.
تحلیلگران معتقدند علاوه بر آمریکا، سایر بازیگران منطقهای نیز میتوانند بر روند و شدت درگیریهای مستقیم میان ایران و اسرائیل تاثیرگذار باشند.
در همین راستا، رهبران کشورهای عربی و اسلامی، دوشنبه ۲۱ آبان در نشستی در ریاض گرد هم آمدند تا درباره بحرانهای غزه و لبنان و نقش تهران و موضع دولت ترامپ گفتوگو کنند.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عربستان سعودی پیش از حملات هفتم اکتبر در آستانه عادیسازی روابط با اسرائیل قرار داشت اما جنگ در غزه و درگیریهای لبنان، این روند را متوقف کرد و در مقابل، روابط ریاض و تهران رو به بهبود گذاشت.
در این نشست، ریاض از جامعه جهانی خواست اسرائیل را وادار کند حاکمیت ایران را محترم بشمارد و از حمله به خاک این کشور خودداری کند.
هایموویچ در ادامه این گفتوگو با اشاره به درگیریهای چندجانبه اسرائیل که بیش از یک سال است ادامه دارد، هشدار داد: «هر چه این وضعیت طولانیتر شود، پیچیدگیها بیشتر و امکان تنشزدایی دشوارتر میشود.»
این فرمانده سابق نیروی هوایی اسرائیل با تاکید بر نقش محوری ایران در منطقه گفت: «تمام مسیرها به جمهوری اسلامی ختم میشود. در غیر این صورت، اسرائیل چه دلیلی برای درگیری با حوثیهای یمن یا شبهنظامیان عراق دارد؟»
او در تشریح استراتژی منطقهای ایران افزود: «هدف اعلام شده ایران برای نابودی اسرائیل از طریق نفوذ در سوریه و عراق و ایجاد نیروهای نیابتی در مرزهای اسرائیل دنبال میشود.»
این ژنرال بازنشسته تاکید کرد گرچه رویارویی مستقیم میان دو کشور در درازمدت ادامه نخواهد یافت اما احتمال دارد اسرائیل از سایر جبهههای نبرد برای تمرکز بر تهران و برنامه هستهای آن استفاده کند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع جدید اسرائیل، در پی حملات هوایی ماه گذشته این کشور به سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، در اظهاراتی بیسابقه درباره آسیبپذیری تاسیسات هستهای ایران سخن گفت.
به گزارش ایراناینترنشنال، کاتز با اشاره به توان نظامی اسرائیل تاکید کرد: «ایران امروز بیش از هر زمان دیگری در برابر حمله به تاسیسات هستهای خود آسیبپذیر است و این فرصتی برای دستیابی به مهمترین هدف ما یعنی خنثیسازی تهدید نابود کردن اسرائیل است.»
روزنامه هاآرتص گزارش داد یک گروه هکری وابسته به جمهوری اسلامی هویت یک دانشمند هستهای اسرائیل و تعدادی از همکاران او را افشا کرده است. این گروه هکری همچنین عکسها و ایمیلهای شخصی تعدادی از مقامهای ارشد اسرائیلی، از جمله یک مقام پیشین وزارت دفاع این کشور را منتشر کرده است.
به گزارش هاآرتص، این گروه هکری روز دوشنبه ۲۱ آبان، اطلاعات شخصی یک دانشمند شاغل در مرکز پژوهشهای هستهای سوریک اسرائیل را فاش کرد.
این گروه همچنین عکسهایی را منتشر کرد که مدعی است در مرکز هستهای سوریک گرفته شدهاند. هاآرتص نوشت به نظر نمیرسد این عکسها به مرکز سوریک مرتبط باشند.
گروه هکری وابسته به حکومت ایران همچنان با انتشار اسکرینشاتهایی، اسامی افرادی را اعلام کرد که به گفته این گروه، در پروژه شتابدهنده ذرات مرکز هستهای سوریک فعالیت دارند.
در یک نمونه از این حملات، هکرهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با جعل هویت شرکتهای بینالمللی از جمله بوئینگ، به صنایع هوافضا، هوانوردی و دفاعی اسرائیل حمله کردند.
هاآرتص در ادامه گزارش خود نوشت گروه سایبری وابسته به حکومت ایران از هک «حساب شخصی» یک مدیرکل پیشین وزارت دفاع اسرائیل خبر داد و عکسها و مدارک شخصی او را منتشر کرد.
در میان مطالب افشا شده از سوی این گروه، اطلاعات شخصی یکی از سفیران کنونی اسرائیل، یک وابسته نظامی پیشین اسرائیل در آمریکا و اعضای خانواده تعدادی از مقامهای ارشد اسرائیل دیده میشود.
در ماه مارس سال جاری میلادی نیز این گروه اعلام کرد دادههایی را از مرکز تحقیقات هستهای نقب در دیمونا به سرقت برده است.
این گروه وابسته به جمهوری اسلامی هفته گذشته نیز حدود ۳۰ عکس منتسب به مرکز هستهای سوریک را منتشر کرد.
هاآرتص با استناد به تحلیل دقیق دادههای افشا شده از سوی این گروه سایبری نوشت این عکسها به مراکز هستهای سوریک و دیمونا تعلق ندارند.
هاآرتص افزود: «به نظر میرسد این تصاویر از تلفن همراه یا حساب ایمیل این دانشمند هستهای به دست آمده و مرتبط با کار او به عنوان یک کارشناس ایمنی تشعشعات است.»
هکرها همچنین تصویر پاسپورت این دانشمند اسرائیلی را منتشر کردند.
شرکت امنیت سایبری چک پوینت در تیرماه گزارش داد یک گروه هکری وابسته به حکومت ایران با نام «مادی واتر» (MuddyWater) با استفاده از یک بدافزار اختصاصی جدید، اسرائیل و تعدادی دیگر از کشورهای منطقه را هدف قرار داده است.
ایراناینترنشنال در بهمنماه سال گذشته به اطلاعاتی اختصاصی دست یافت که نشان میداد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در قالب یک شرکت پوششی به اهداف غیرنظامی در اسرائیل حمله سایبری میکند.
هاآرتص در ادامه گزارش خود افزود گروه سایبری وابسته به تهران چند اسکرینشات را که ظاهرا به پروژه شتابدهنده ذرات SARAF در مرکز سوریک مرتبط هستند، منتشر کرده است.
به گزارش هاآرتص، هرچند هکرها کوشیدند تاریخهای درج شده بر روی این مدارک را پاک کنند، اما تاریخهای عبری موجود در این اسناد را نادیده گرفتند. تاریخهای عبری حاکی از آن هستند که این اسناد به سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ برمیگردند.
تاکنون گروه سایبری وابسته به جمهوری اسلامی تنها ۳۰ عکس از دادههای هکشده را منتشر کرده است و به همین دلیل، نمیتوان درباره موفقیت احتمالی این گروه در کسب اطلاعاتی از مراکز هستهای دیمونا و سوریک اسرائیل سخن گفت.
کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل اعلام کرد عکسهای منتشرشده ربطی به تاسیسات هستهای این کشور ندارند. در سوی مقابل، اداره ملی سایبری اسرائیل و آژانس امنیت این کشور (شین بت) از اظهار نظر در این خصوص خودداری کردند.
در ماههای اخیر، تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل بهشدت افزایش یافته است و بیم آن میرود این تنشها به جنگی تمامعیار منتهی شود.