رییس سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به قطعنامه صادر شده علیه تهران در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد همان لحظه و پس از رایگیری، دستورات اجرایی گازدهی چند هزار سانتریفیوژ پیشرفته داده شده است.
همزمان با اظهارات روز چهارشنبه هفتم آذر ماه محمد اسلامی، محمدجواد ظریف، معاون راهبردی دولت، قطعنامه شورای حکام علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «فاقد مبنای حقوقی» دانست.
اسلامی با اشاره به این که جمهوری اسلامی همواره نشان داده اهل تعامل است اما «در مقابل زور، فشار و رفتار غیرحقوقی و غیرقانونی، هرگز عقب نشینی نمیکند»، اعلام کرد: «کشورهای اروپایی اگر بخواهند یک طرفه با بهانهجویی و با اتهامپراکنی به کشور ما فشار بیاورند، جواب معکوس خواهند گرفت.»
به گفته او، سطح غنیسازی اورانیوم در ایران طبق برنامه هستهای جمهوری اسلامی حداکثر ۶۰ درصد است.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اول آذر ماه قطعنامه پیشنهادی آلمان، بریتانیا و فرانسه علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را تصویب کرد.
این دومین قطعنامهای بود که شورای حکام در دو سال گذشته علیه جمهوری اسلامی تصویب کرد.
پس از آن تهران در اولین واکنش اعلام کرد سانتریفیوژهای جدید و پیشرفته خود را به راه خواهد انداخت.
ظریف: قطعنامه مبنای حقوقی ندارد
معاون راهبردی دولت مسعود پزشکیان در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا با اشاره به این که اروپاییها حتی تعهداتی را که بعد از خروج آمریکا از برجام دادند، اجرا نکردند، گفت: «آنها در موقعیتی نیستند که ادعایی در برابر ایران داشته باشند و به همین دلیل قطعنامهای که در شورای حکام تصویب کردند، هیچ جایگاه حقوقیای ندارد و از نظر حقوقی، بیپایه و اساس است.»
در قطعنامه کشورهای غربی که به علت پایبند نبودن جمهوری اسلامی به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و پادمانهای آژانس ارائه شد، ضمن آن که از تهران خواسته شده است فورا و بدون اتلاف وقت با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند، از رافائل گروسی، مدیرکل این نهاد نظارتی سازمان ملل نیز خواسته شده است گزارشی جامع از روند برنامه هستهای جمهوری اسلامی تهیه کند.
به گفته ظریف، اروپا و آمریکا باید بدانند «در موضع مدعی نیستند» و باید پاسخگو باشند: «تنها با ایجاد یک توازن و موضع برابر است که میتوانیم به توافق برسیم.»
او با اشاره به دور جدید گفتوگوها میان جمهوری اسلامی و کشورهای اروپایی، با اشاره به دهها هزار ساعت-نفر کاری که در ایران، آمریکا، اروپا، روسیه و چین روی برجام شده، تاکید کرد: «مبنای توافق جدید هم حتما برجام است.»
قرار است معاونان وزیران امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا روز جمعه ۲۹ نوامبر (نهم آذر ماه) با مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره برنامه هستهای ایران و سایر موضوعات، در ژنو سوئیس گفتوگو کنند.
وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد این کشور در این مذاکرات شرکت نخواهد داشت.
همزمان با قطعنامه شورای حکام علیه تهران، اتحادیه اروپا تاکید کرد جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای یک اولویت امنیتی کلیدی است و آمریکا نیز اعلام کرد هیچ توجیه معقول صلحآمیزی برای غنای ۶۰ درصدی اورانیوم در ایران وجود ندارد.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، تاکید کرد ایالات متحده متعهد است که جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و واشینگتن در این راستا به همکاری با متحدان و شرکای خود ادامه خواهد داد.
دو منبع در شهر سردشت و یک فرد نزدیک به خانواده متهمان به ایراناینترنشنال گفتند که یک ماه پس از مرگ فخریزاده، نیروهای امنیتی، رحمان قنجه اهل روستای سورهچوم سردشت و خالد الیاسی اهل روستای قلعهرش سردشت را دستگیر کردند. رحمان که سه فرزند دارد، از قاچاق مشروبات الکلی امرار معاش میکرد و خالد، کولبری بود که بار ضمانتی از کردستان عراق به ایران میآورد.
به گفته این منابع، رحمان و خالد زیر شکنجه اعتراف کردند که بدون آنکه بدانند قطعات سلاح رباتیک استفاده شده در ترور فخریزاده را به ایران انتقال دادهاند.
هر دو آنها متهم ردیف هشتم پرونده ترور فخریزاده هستند که ابتدا به ده سال زندان محکوم شدند اما به گفته یک منبع مطلع، حکم آنها بعدا به هشت سال زندان کاهش پیدا کرد.
این در حالی است که وزیر اطلاعات پیشین جمهوری اسلامی، دوشنبه، فاش کرد که تمام عوامل اصلی مشارکتکننده در کشتن فخریزاده، همان موقع از کشور گریختند.
محمود علوی گفت نیروهای وزارت اطلاعات، نیم ساعت از نقشآفرینان ترور عقب ماندند. به گفته او ماموران امنیتی رد این افراد را از محل سکونتشان در غرب تهران، و بعد اراک و بعد همدان و پس از آن سنندج و سرانجام در سقز زدند، اما همهشان توانستند از کشور بگریزند.
به رغم این افشاگریی، دو هفته پیش، سخنگوی قوهقضایه خبر داد که سه نفر به اتهام انتقال تجهیزات کشتن محسن فخریزاده به اعدام محکوم شدهاند.
۱۴ آبان ماه دادگستری آذربایجان غربی، نام این افراد را فاش کرد؛ ادریس آلی و آزاد شجاعی، رسول احمد محمد، شهروند اهل شهر سلیمانیه اقلیم کردستان عراق.
دستگیری سه متهم دو سال پس از ترور فخریزاده، اعتراف زیر شکنجه
در حالی که قوه قضاییه مهرماه سال ۱۴۰۱ از صدور کیفرخواست متهمان پرونده ترور فخریزاده خبر داد، ماموران امنیتی آنطور که رسانه کردپا اعلام کرده، تیرماه ۱۴۰۲ ، یعنی بعد از برگزاری جلسات اولیه دادگاه، سه کولبر را به اتهام انتقال تجهیزات ترور دستگیر کردند.
یکیشان ادریس آلی نام دارد، فرزند صالح، متولد دهم دی ماه سال ۶۸ در روستای دولهگرم سردشت. به گفته یک منبع نزدیک به خانواده ادریس، او را که دو فرزند دختر دارد هشت ماه در بازداشتگاه وزارت اطلاعات نگهداری کردند و بعدا به زندان مرکزی ارومیه بردند.
نفر دوم، آزاد شجاعی نام دارد فرزند رحمان متولد پنجم مرداد ماه سال ۵۸ در سردشت. یک منبع محلی به ایراناینترنشنال گفت که آزاد و ادریس، کولبر بودند و مشروبات خارجی وارد میکردند. آنها در ملاقات با خانوادهشان گفتهاند که تحت شکنجه در اعتراف اجباری جلوی دوربین تلویزیون گفتهاند که تجهیزات سلاح رباتیک به کار رفته در ترور فخریزاده را وارد کشور کردهاند.
نفر سوم هم رسول احمد محمد نام دارد، اهل سلیمانیه عراق که ایراناینترنشنال برای اولین بار عکسی از او را منتشر میکند. به گفته یک منبع مطلع، این کاسبکار مرزی در قلادزه ساکن بود. ماموران امنیتی شماره تلفن او را روی گوشی ادریس پیدا کردند و یک هفته بعد او را دستگیر کردند، یعنی دو سال پس از مرگ فخریزاده.
پروندهسازی برای کولبران بیگناه تحت تاثیر اختلافات درونحزبی در کردستان عراق
انتشار یک خبر در رسانههای نیمهرسمی وابسته به سپاه پاسداران، پشت پرده پروندهسازی برای کولبران دو سال پس از ترور را فاش میکند. این رسانهها اژی امین، مسوول پیشین اداره زانیاری، واحد امنیتی حزب اتحادیه میهنی کردستان را عامل موساد و یکی از متهمان اصلی این پرونده معرفی میکنند. امین در دوره زمامداری لاهور طالبانی این مسوولیت را برعهده داشت و هر دوی اینها روابط خوبی با جمهوری اسلامی داشتند.
اما او از اردیبشهت ماه سال ۱۴۰۰، مغضوب جمهوری اسلامی شد، وقتی یاهونیوز به نقل از ۱۵ مقام پیشین و فعلی آمریکا فاش کرد که یک مامور واحد ضدتروریستی اقلیم کردستان در کشتن قاسم سلیمانی نقش داشته است.
اواخر تیرماه سال، در یک شبهکودتای خانوادگی، باقل و قباد، پسران جلال طالبانی، پسرعمویشان لاهور را از اریکه قدرت پایین کشیدند و اداره سلیمانیه را در دست گرفتند. آنها هم همچون سلفشان رابطه نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند. دیری نگذشت که بافل طالبانی اژی امین و لاهور را اخراج کرد و آنها به اربیل پناه بردند.
دو منبع مطلع در کردستان عراق به ایراناینترنشنال گفتند بعد از این اتفاق، خط تخریب اژی امین تشدید شد، هم از طرف زمامداران جدید حزب اتحادیه میهنی کردستان و هم جمهوری اسلامی. تا جایی که ۲۵ دی ماه سال ۱۴۰۲ که سپاه با موشک به اربیل حمله کرد رسانههای نزدیک به سپاه خبر دادند یکی از اهداف حمله اژی امین بوده و او کشته شده. خبری که زود تکذیب شد.
تلاش ایراناینترنشنال برای مصاحبه با سه مقام فعلی و پیشین حزب اتحادیه میهنی کردستان بی نتیجه ماند. یک منبع مطلع در کردستان عراق گفت دستگیری و پروندهسازی برای ادریس و آزاد و رسول احمد محمد، در راستای تسویه حساب جمهوری اسلامی با اژی امین انجام شده.
عوامل اصلی ترور که بودند؟
محسن فخریزاده، ساعت ۱۴:۲۰ روز هفتم آذرماه سال ۱۳۹۹ در در تقاطع جاده فیروزکوه و آبسرد در ۹۱ کیلومتری تهران کشته شد. اگرچه در روایتهای اولیه از هجوم چند فرد مسلح به خودروی فخریزاده گزارش شده بود، اما پس از پنج روز خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران خبر داد که او با یک تیربار اتوماتیک کنترل از راه دور ترور شده است.
دی ماه همان سال شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل با پخش تصاویر بازسازی شده، روایتی از ترور محسن فخریزاده ارائه کرد که در آن تیرباری که پشت نیسان جاسازی شده بود، از فاصله ۱۵۰ متری به فخریزاده شلیک کرد، با دستوری که از طریق هوش مصنوعی از خاک اسرائیل صادر شد.
دو روز بعد از این اتفاق، برخی رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران، و یک کانال تلگرامی وابسته به کارکنان ارتش، تصویر و مشخصات فردی به نام محسن کیانپور، ۳۱ ساله را به عنوان یکی از متهمان ترور فخریزاده منتشر کردند و از شهروندان خواستند در صورت مشاهده او به وزارت اطلاعات خبر بدهند.
پاییز دو سال پیش، یک افسر موساد به نام خگای ایتکین در مصاحبهای با شبکه ۱۲ اسرائیل، جزئیات بیشتری از عملیات ترور را فاش کرد. ایتکین در زمان ترور فخریزاده، مدیر بخش فنآوری موساد بود. این شبکه به نقل از این افسر موساد خبر داد فخریزاده با یک مسلسل رباتیک به وزن یک تن ترور شد، سلاحی که اسرائیل طی چند ماه به طور قاچاقی در قطعات کوچک به ایران فرستاد و در مقصد دوباره سرهمبندی شد.
به گفته این افسر موساد، دوربینهایی که از قبل در محل ترور نصب شده بود، زوایای دید را در جهتهای مختلف برای اپراتورهای اسرائیلی فراهم کرد و نرم افزار هوش مصنوعی فاصله زمانی لحظه ورود تصاویر به مرکز راه دور تا زمان بازگشت فرمان به میدان را محاسبه میکرد.
علاوه بر این، یک دوربین با نرمافزار تشخیص چهره قرار داده شد تا گلولهها فقط به فخریزاده برخورد کند و نه همسرش. عملیاتی که کلا سه دقیقه طول کشید و تنها نقصش این بود که قرار بود سلاح رباتیک بعد از ترور جوری منفجر شود که آثاری از آن باقی نماند. منفجر شد، اما تکههایی از آن باقی ماند.
۱۰ روز بعد از ترور فحزیزاده نیروهای سپاه پاسداران و نیروی انتظامی دستکم ۲۰ نفر را در شهر بانه بازداشت کردند. رسانه ههنگاو خبر داد ماموران در جریان تفتیش ده خانه، عکس محسن کیانپور را به شهروندان نشان میدادند. کیانپور عضو تیم حفاظت فخریزاده معرفی شد. ظاهرا ماموران به دنبال کسی بودند که نیسان آبی حاضر در صحنه ترور، به نام او ثبت شده بود.
همان موقع رادیو بینالمللی فرانسه به نقل از یک روزنامهنگار عرب ساکن لندن، خبر داد وزارت اطلاعات عکس و مشخصات سه نفر دیگر به نامهای حمید باقرپناهی، حسن کماندار و غلام سبزواری را برای شناسایی در هتلهای کشور توزیع کرده است.
حالا با اذعان وزیر پیشین اطلاعات مشخص شده عوامل اصلی مشارکتکننده در این ترور منتسب به موساد، از کشور گریختهاند و جمهوری اسلامی برای سرپوش گذاشتن بر شکست اطلاعاتی در این ترور، دستکم سه کولبر را براساس اعتراف اجباری متاثر از شکنجه شدید، به اعدام محکوم کرده است.