درگیری معترضان و پلیس گرجستان پس از اعلام تعلیق مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا
سفیر اتحادیه اروپا در گرجستان، جمعه ۹ آذر گفت اقدام دولت این کشور برای توقف روند درخواست عضویت گرجستان در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۸، «دلخراش» است. او اعمال خشونت پلیس علیه معترضان را در تظاهرات شامگاه پنجشنبه حامیان پیوستن گرجستان به اتحادیه اروپا محکوم کرد.
پاول هرچینسکی درباره درگیریها در تفلیس گفت: «ما از اعمال خشونت علیه معترضان مسالمتآمیز ابراز تاسف میکنیم.»
هرچینسکی با توصیف تصمیم توقف مذاکرات الحاق گرجستان به اتحادیه اروپا به عنوان تصمیمی «بسیار تاسفبار و دلخراش»، گفت: «آنچه دیروز اتفاق افتاد به وضوح با سیاست دولت قبلی گرجستان، در واقع تمام دولتهای قبلی گرجستان، مغایرت دارد و همچنین برخلاف خواست اکثریت قریب به اتفاق جمعیت گرجستان است.»
پس از آن که ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان اعلام کرد مذاکرات پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا به تعلیق درآمده است، معترضان به این تصمیم دولت شامگاه پنجشنبه در تفلیس، پایتخت این کشور، با نیروهای پلیس درگیر شدند.
درگیریها زمانی شروع شد که پلیس با ماشین آبپاش، گاز اشکآور و گاز فلفل به معترضانی که قصد ورود به پارلمان را داشتند، حمله کرد.
پلیس از آبپاش، اسپری فلفل و گاز اشکآور علیه معترضان جوان نقابدار استفاده کرد.
معترضان از تصمیم حزب حاکم «رویای گرجستان» برای تعلیق مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا به دلیل آنچه «باجخواهی از سوی بروکسل» خوانده شده، خشمگیناند.
نظرسنجیها نشان میدهند عضویت در اتحادیه اروپا از سوی حدود ۸۰ درصد جمعیت گرجستان حمایت میشود و خواست الحاق گرجستان به این اتحادیه در قانون اساسی این کشور نوشته شده است.
حدود ۱۱۲ دیپلمات گرجستانی با امضای نامهای سرگشاده، تعلیق مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا از سوی دولت را مغایر قانون اساسی دانستهاند.
وزارت کشور گرجستان جمعه اعلام کرد در اعتراضات شامگاه پنجشنبه، ۴۳ نفر دستگیر شدهاند.
این وزارتخانه همچنین در بیانیهای اعلام کرد ۳۲ افسر پلیس در جریان اعتراضات مجروح شدهاند و برخی تظاهرکنندگان برای شکستن موانع فلزی بیرون پارلمان، تلاش کردهاند.
تصمیم اخیر دولت گرجستان پس از پیروزی حزب رویای گرجستان در انتخابات اخیر پارلمانی صورت گرفت.
این انتخابات از مدتها پیش به تقابل حزب حاکم که طرفدار روابط عمیقتر با روسیه است با احزاب اپوزیسیون که طرفدار ادغام سریعتر در اتحادیه اروپا هستند، تبدیل شده بود.
نتیجه اعلام شده ضربهای سخت برای گرجستانیهای طرفدار غرب بود.
آنها این نتایج را به چالش کشیدند و هیاتهای نظارت هم از بروز تخلفات عمده خبر دادند.
ناظران انتخاباتی از جمله سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) در گزارشی عنوان کردند در جریان انتخابات، مواردی از جمله ارعاب رایدهندگان، رشوهدهی و پر کردن صندوقهای رای گزارش شده که ممکن است بر نتیجه تاثیر گذاشته باشند.
ارتش اسرائیل، جمعه ۹ آذر ماه دادههایی از عملیات زمینی ۱۴ ماهه خود را در لبنان منتشر کرد. بر اساس این گزارش، در این مدت علاوه بر حسن نصرالله، دبیرکل و ۱۳ عضو ارشد، حداقل دو هزار و ۵۰۰ نیروی حزبالله کشته و بیش از هزار و ۵۰۰ «زیرساخت تروریستی متعلق به این گروه» نابود شدند.
بر اساس این جزییات که سه روز پس از آغاز آتشبس بین حزبالله، اصلیترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی و اسرائیل منتشر شد، در جریان این نبردها، ارتش اسرائیل با استفاده از ۱۴ گروه رزمی در سطح تیپ و با ۲۴ یورش در سطح لشکر، بیش از ۱۰۰ عملیات ویژه انجام داده و حدود ۱۵۰ انبار تسلیحات، بیش از ۱۶۰ مقر نظامی و بیش از هزار و ۵۰۰ «زیرساخت تروریستی وابسته به نیروی رضوان حزبالله» را منهدم کرده است.
بر اساس همین گزارش، چهار نیروی حزبالله در سطح فرمانده لشکر، ۲۴ نفر در سطح فرمانده تیپ، ۲۷ نفر در سطح فرمانده گردان، ۶۳ نفر در سطح فرمانده گروهان و ۲۲ نفر در سطح فرمانده دسته، کشته شدند.
پس از حدود دو ماه نبرد، بخش عمدهای از تواناییهای شلیک حزبالله از بین رفت و بیش از هزار و ۶۰۰ مقر نظامی و هزار انبار تسلیحات در جبهه شمالی هدف حمله اسرائیل قرار گرفت.
بر اساس برآوردها، اکنون کمتر از ۳۰ درصد از پهپادهای حزبالله که از قبل جنگ در اختیار داشت، باقی ماندهاند.
نیروهای ارتش اسرائیل و واحد تخلیه غنائم وابسته به بخش فنآوری و لجستیک، از ضبط و توقیف حدود ۱۲ هزار بمب، پهپاد و تسلیحات انفجاری، بیش از ۱۳ هزار پرتابگر و موشک ضد تانک، راکت و موشک ضد هوایی و بیش از ۱۲ هزار دستگاه ارتباطی، رایانه، تجهیزات الکترونیکی و اسناد خبر داده و اعلام کردند در مجموع، ارتش بیش از ۱۵۵ هزار قلم از این نوع اقلام ضبط کرده است.
ادامه تنشها همزمان با آتشبس
در سومین روز آتشبس ۶۰ روزه میان اسرائیل و لبنان، خبرگزاری لبنان گزارش داد نیروهای اسرائیل هنگام تشییع جنازه یکی از ساکنان روستای الخیام در جنوب لبنان، به حاضران تیراندازی کردند.
ارتش اسرائیل به ساکنان تعدادی از روستاهای جنوب لبنان از جمله الخیام هشدار داده است که تا اطلاع ثانوی به خانههای خود بازنگردند.
روز گذشته دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کرده بودند.
در توافق آتشبس تصریح شده است تاسیسات نظامی غیرمجاز در لبنان در جنوب رود لیتانی باید برچیده شوند اما به تاسیسات نظامی در شمال این رودخانه اشارهای نشده است.
پیش از این، رسانههای دولتی و منابع امنیتی لبنان گزارش داده بودند تانکهای اسرائیلی به پنج شهر و برخی از مزارع کشاورزی در جنوب لبنان شلیک و دستکم دو نفر را زخمی کردند.
همه این مناطق در دو کیلومتری خط آبی قرار دارند که مرز بین لبنان و اسرائیل را مشخص میکند.
خانوادههای لبنانی که از خانههایشان در نزدیکی مرز جنوبی آواره شدهاند، میکوشند به منازل خود بازگردند اما سربازان اسرائیلی همچنان در داخل خاک لبنان و در شهرهای مرزی مستقر هستند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه مقررات منع رفت و آمد را برای محدود کردن تردد ساکنان جنوب لبنان در جنوب رود لیتانی تمدید کرد.
بر اساس دستور ارتش اسرائیل، تردد در این مناطق از ساعت پنج عصر تا هفت صبح به وقت محلی ممنوع است.
انریکه مورا، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی «صریح و بیپرده» خود با مجید تخت روانچی و کاظم غریبآبادی، معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی خبر داد.
مورا گفت در این گفتوگو درباره لزوم توقف حمایت نظامی تهران از مسکو و یافتن راهکار دیپلماتیک برای پرونده هستهای جمهوری اسلامی صحبت کرده است.
او همچنین افزود که تنشهای منطقه و وضعیت حقوق بشر در ایران از دیگر موضوعات مورد بحث در این گفتوگو بوده است.
پنجشنبه پارلمان اروپا با تصویب قطعنامهای، نقض گسترده حقوق بشر را در ایران به شدت محکوم کرد و از جمهوری اسلامی خواست به تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران، از جمله حجاب اجباری، پایان دهد و قانون «ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» و دیگر قوانین تبعیضآمیز جنسیتی را لغو کند.
کاظم غریبآبادی، معاون بینالملل وزارت امور خارجه، در حساب ایکس خود با اشاره به دیدار با معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نوشت: «به مورا گفته شد اتحادیه اروپا باید دست از رفتار خودبینانه و غیرمسئولانه در قبال موضوعات و چالشهای این قاره و مسائل بینالمللی بردارد.»
او افزود: «اروپا در موضوع هستهای ایران نیز به دلیل عدم برخورداری از روحیه مسئولیتپذیری و اعتماد به نفس لازم، مدتهاست از بازیگری تاثیرگذار فاصله گرفته است.»
این اظهارات در حالی است که معاونان وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی، آلمان، بریتانیا و فرانسه، قرار است جمعه ۹ آذر در ژنو دیدار کنند.
کریستیان واگنر، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان، چهارم آذر گفت سه کشور اروپایی میخواهند در نشست ژنو درباره نگرانیهای خود از جمله در مورد نقش منطقهای حکومت ایران، استفاده تهران از نیروهای نیابتی و همچنین برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفتوگو کنند.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، ششم آذر خبر داد این کشور در مذاکرات ژنو شرکت نخواهد کرد.
میلر در عین حال افزود واشینگتن از نزدیک با شرکای اروپایی خود در مورد «اجرای کامل تعهدات پادمانی هستهای جمهوری اسلامی و مسئول دانستن تهران به دلیل عدم اجرای این تعهدات» در تماس است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه هشتم آذر در جمع خبرنگاران در لیسبون اعلام کرد اگر غرب به تهدیدهای خود در خصوص اعمال مجدد همه تحریمهای سازمان ملل علیه تهران ادامه دهد، احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی بهمنظور دستیابی به تسلیحات اتمی وجود دارد.
در دومین روز آتشبس بین اسرائیل و حزبالله لبنان، دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردند. در همین حال، نیروی هوایی اسرائیل اعلام کرد که جنگندههای این کشور پنجشنبه، هشت آذر، به تاسیساتی در جنوب لبنان حمله کردند که حزبالله از آنها برای ذخیره موشکهای میانبرد خود استفاده میکرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجشنبه هشت آذر، گفت که به ارتش دستور داده است تا در صورت نقض آتشبس، آماده از سرگیری نبردی شدید باشند.
او به کانال ۱۴ اسرائیل گفت: «ما آتشبس را با قدرت اجرا میکنیم. اما به ارتش اسرائیل دستور دادهام که در صورت نقض چارچوب آتشبس و در صورت لزوم ، برای یک جنگ شدید آماده باشد.»
اسرائیل همچنین اعلام کرد که روز پنجشنبه به سمت خودروهای مظنونی که راهی چندین نقطه در منطقه جنوب لبنان بودند، آتش گشوده است. اسرائیل، حرکت این خودروها به سمت جنوب لبنان را نقض آتشبس خوانده است.
آتشبس بین حزبالله، اصلیترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی، و اسرائیل از صبح روز چهارشنبه، هفت آذر، آغاز شد.
در سوی مقابل، حسن فضلالله، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، اسرائیل را به نقض آتشبس متهم کرد.
او پنجشنبه به خبرنگاران گفت «دشمن به کسانی که به روستاهای مرزی باز میگردند، حمله میکند. امروز نقض حقوق بشر از سوی اسرائیل به این شکل انجام میشود.»
ارتش لبنان نیز اسرائیل را به نقض چندباره آتشبس در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه بار متهم کرد.
تبادل اتهامات، شکنندگی آتشبسی را به نمایش میگذارد که با میانجیگری ایالات متحده و فرانسه برای پایان دادن به درگیریها در لبنان، به موازات ادامه جنگ غزه به دست آمده است. قرار است این آتشبس به مدت ۶۰ روز و به امید رسیدن به توقف دائمی خصومتها ادامه یابد.
حمله هوایی روز پنجشنبه اسرائیل، اولین حمله از زمان اجرایی شدن آتشبس در صبح چهارشنبه به حساب میآید. منابع امنیتی لبنان و تلویزیون الجدید گفتند که این حملات در نزدیکی بیساریه، در شمال رود لیتانی رخ داده است.
هرچند که در توافق آتشبس تصریح شده است که تاسیسات نظامی غیرمجاز در جنوب رود لیتانی باید برچیده شوند، اما به تاسیسات نظامی در شمال رودخانه اشارهای نشده است.
پیش از این، رسانههای دولتی و منابع امنیتی لبنان گزارش داده بودند که تانکهای اسرائیلی به پنج شهر و برخی از مزارع کشاورزی در جنوب لبنان شلیک و دستکم دو نفر را زخمی کردند.
همه این مناطق در دو کیلومتری خط آبی که مرز بین لبنان و اسرائیل را مشخص میکند، قرار دارند.
خانوادههای لبنانی که از خانههایشان در نزدیکی مرز جنوبی آواره شدهاند، میکوشند به خانههای خود بازگردند اما سربازان اسرائیلی همچنان در داخل خاک لبنان در شهرهای مرزی مستقر هستند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه مقررات منع رفت و آمد را برای محدود کردن تردد ساکنان جنوب لبنان در جنوب رود لیتانی را تمدید کرد. براساس دستور ارتش اسرائیل تردد در این مناطق از ساعت پنج عصر تا هفت صبح به وقت محلی ممنوع است.
خبرگزاری آناتولی ترکیه گزارش داد که شورشیان اسلامگرای مخالف حکومت بشار اسد در سوریه به یک کیلومتری حومه شهر حلب رسیدهاند. در همین حال، در پی کشته شدن یک فرمانده ار شد سپاه در حومه حلب، جمهوری اسلامی بر ادامه حمایت کامل خود از حکومت بشار اسد تاکید کرد.
دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد در درگیریهای شبهنظامیان با نیروهای حکومت سوریه در حومه حلب و ادلب ۲۳۱ نفر، از جمله ۲۱ غیرنظامی کشته شدهاند.
پیشتر و در پی پیشروی شورشیان به رهبری هیات تحریر شام در استان حلب، هواپیماهای جنگی روسیه و سوریه پنجشنبه هشت آذر، شمال غربی سوریه را در نزدیکی مرز با ترکیه بمباران کرده بودند تا مانع نزدیکتر شدن آنان به حلب شوند.
در همین حال، بشار اسد رییسجمهوری سوریه، در سفری اعلام نشده به مسکو رفت و با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار و گفتوگو کرد. از جزییات این دیدار، خبری منتشر نشده است.
گروه اسلامگرای هیات تحریر شام، که قبلا با نام جبهه النصرت شناخته میشد، در فهرست گروههای تروریستی آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا قرار دارد.
شورشیان به رهبری گروه شبه نظامی هیات تحریر شام، چهارشنبه هفت آذر، به ۱۲ شهر و روستا در استان حلب در شمال غربی سوریه که تحت کنترل نیروهای بشار اسد، رییسجمهوری سوریه است، حمله کردند.
این حمله بزرگترین حمله در استان حلب از ماه مارس ۲۰۲۰ به این سو محسوب میشود. در مارس ۲۰۲۰ روسیه که از اسد حمایت میکند و ترکیه که از شورشیان حمایت می کند، با آتشبسی موافقت کردند که به سالها جنگ در این استان پایان داد.
ارتش سوریه در اولین بیانیه خود از زمان این حمله غافلگیرانه گفت که خسارات سنگینی را به «تروریست» وارد کرده است.
ارتش سوریه گفت که با روسیه و «نیروهای دوست» برای بازپسگیری مناطقی که به تصرف شورشیان درآمده همکاری میکنند.
کشته شدن یک فرمانده سپاه و هشدار جمهوری اسلامی
در بیانیه ارتش سوریه، توضیحی درباره «نیروهای دوست» داده نشده است، اما مقامات جمهوری اسلامی تایید کردهاند که کیومرث پورهاشمی، مشهور به «حاج هاشم»، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در جریان حملات مخالفان بشار اسد در حلب کشته شده است.
رسانههای حکومتی در ایران از کیومرث پورهاشمی با عنوان «مستشار ارشد جمهوری اسلامی در سوریه» یاد کردهاند.
جمهوری اسلامی در جریان جنگ داخلی سوریه هزاران نظامی و شبهنظامیان شیعه را به سوریه اعزام کرده است.
شورشیان در نتیجه حملات خود به نزدیکی نبل و زهرا، دو شهر شیعهنشینی رسیدند که حزبالله لبنان حضور نظامی پررنگی در آنها دارد.
براساس گزارشها شورشیان همچنین به فرودگاه النیرب یا فرودگاه بینالمللی حلب در شرق این کشور حمله کردند. شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی پایگاههایی در این فرودگاه دارند.
در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنجشنبه شب ۸ آذر ۱۴۰۳، حملات دو روز گذشته شورشیان در سوریه را « بخشی از طرح اهریمنی رژیم تروریستی اسرائیل و آمریکا برای ناامنسازی منطقه غرب آسیا» دانست و درباره فعال شدن آنچه او آنها را «گروههای تکفیری» خواند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: «بر اساس توافقهای موجود میان سه کشور ضامن روند آستانه (ایران، ترکیه و روسیه) منطقه حومه حلب و ادلب جزء مناطق کاهش تنش محسوب میشوند و حمله گروههای تروریستی به این مناطق نقض فاحش توافقات روند آستانه نیز میباشد و دستاوردهای مثبت این روند را در معرض خطر جدی قرار میدهد.»
بقائی همچنین هشدار داد که «هرگونه تعلل در مقابله با تحرکات تروریستی در سوریه، همه دستاوردهای مبارزه با تروریسم در سالهای گذشته را در معرض خطر قرار میدهد و منطقه را وارد دور جدیدی از ناامنی و بیثباتی میکند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به کشته شدن کیومرث پورهاشمی، فرمانده ارشد سپاه در حومه حلب، بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از دولت سوریه «برای مقابله قاطع با گروههای تروریستی و بازگرداندن امنیت و ثبات به این کشور» تاکید کرد.
ادامه درگیری در استان ادلب
به گفته دو منبع ارتش سوریه، جت های روسی مناطق تازه تصرفشده را بمباران کردند و شهرهای پرجمعیت را در آخرین منطقه تحت کنترل مخالفان هدف قرار دادند.
سرویس نجات، تحت کنترل مخالفان موسوم به کلاه سفیدها، اعلام کرد که دست کم ۱۶ غیرنظامی در شهر اتارب که تحت کنترل شورشیان است، در اثر بمباران یک منطقه مسکونی از سوی یک جت روسی کشته شدند.
ساکنان و شاهدان گفتند که بزرگراه اصلی حلب- دمشق در نتیجه درگیریها بسته شده است.
شورشیان می گویند حملات آنان واکنشی است به تشدید حملات نیروهای هوایی روسیه و سوریه علیه غیرنظامیان در هفتههای اخیر در مناطقی در جنوب استان ادلب در شمال غربی سوریه و جلوگیری از هرگونه حمله ارتش سوریه که نیروهایش را در نزدیکی خطوط مقدم با شورشیان تقویت میکند.
منابع امنیتی ترکیه پنجشنبه گفتند که شورشیان در ابتدا پس از حملات نیروهای دولتی سوریه، عملیات محدودی را آغاز کردند و پس از عقبنشینی نیروهای دولتی از مواضع خود، عملیات را گسترش دادند.
منابع ترکیه گفتند که تحرکات شورشیان در محدودهای در ادلب صورت میگیرد که ترکیه، روسیه و ایران در سال ۲۰۱۹ بر سر آن به توافق رسیدند تا خصومتها بین شورشیان و نیروهای دولتی کاهش یابد.
یک منبع در وزارت دفاع ترکیه نیز گفت که این کشور تحولات شمال سوریه را از نزدیک دنبال می کند و اقدامات احتیاطی را برای تضمین امنیت نیروهای ترکیه در آنجا انجام داده است.
ترکیه نیز هیات تحریر شام را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار داده است. این گروه با گروه های شورشی جریان اصلی مورد حمایت ترکیه رقابت می کند که بخشهایی از قلمرو سوریه در امتداد مرز ترکیه را نیز کنترل می کنند.
شورشیان میگویند در سال جاری بیش از ۸۰ نفر که بیشتر آنها غیرنظامی بودند، در حملات پهپادی به روستاهای تحت کنترل آنها کشته شدهاند.
پارلمان اروپا پنجشنبه هشتم آذر با ۵۶۲ رای موافق، دو رای مخالف و ۳۰ رای ممتنع، قطعنامهای را درباره نقض حقوق بشر در ایران به تصویب رساند.
نمایندگان پارلمان اروپا در این قطعنامه «بازداشت خودسرانه» آهو دریایی، دانشجوی دانشگاه علوم و تحقیقات را که ماه گذشته در اعتراض به برخورد حراست لباسهایش را از تن درآورد، محکوم کرد و بستری کردن او در بیمارستان روانی را مصداق شکنجه دانست.
قطعنامه پارلمان اروپا از جمهوری اسلامی خواست قوانین تبعیضآمیز علیه زنان را لغو و گشت ارشاد و «سایر نهادهای سرکوبگر» را منحل کند.
این قطعنامه همچنین خواستار آزادی فوری همه زنان مدافع حقوق بشر و سایر قربانیان بازداشت خودسرانه، از جمله شهروندان اروپایی زندانی در ایران شد و آزار و اذیت اقلیتهای قومی و مذهبی، از جمله زنان بهائی را محکوم کرد.
قطعنامه پارلمان اروپا از شورای اتحادیه اروپا خواست سپاه را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد.
پارلمان اروپا از جمهوری اسلامی خواست به کمیته حقیقتیاب شورای حقوق بشر سازمان ملل و گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان امکان دسترسی بدون محدودیت به ایران را برای بررسی وضعیت حقوق بشر در کشور فراهم کند.