دستکم ۱۰ کارگر معدن در ایران طی ۷۰ روز جان خود را از دست دادند
خبرگزاری ایلنا در گزارشی از کشته شدن کارگران معدن معدنجوی طبس به عنوان بزرگترین حادثه مرگبار معدن در تاریخ مدرن ایران و یکی از مرگبارترین حوادث معدنی جهان نام برد و نوشت پس از انفجار این معدن و از ۳۱ شهریور تاکنون، دستکم ۱۰ کارگر معدن دیگر در ایران جانشان را از دست دادهاند.
ایلنا در گزارشی که ۹ آذر منتشر کرد با تاکید بر این که انفجار معدنجو «اتفاقی» نبود، یادآور شد تنها در شش ماه ابتدایی امسال، حوادثی در معدن شن و ماسه دهاقان اصفهان، معدن شن و ماسه شازند اراک، معدن زغالسنگ آبنیل، معدن قلعه شاهین کرمانشاه، معدن گلکهر سیرجان و معدن طزره رخ داده است.
شامگاه ۳۱ شهریور، ۵۳ نفر بر اثر انفجار در معدن زغالسنگ معدنجو در طبس جان خود را از دست دادند و شمار دیگری همچنان در بیمارستانهای بیرجند، مشهد و یزد بستری هستند.
بر اساس گزارش ایلنا، کارگران معدن طبس تنها ۱۲ میلیون حقوق میگرفتند و سختی کارشان در نظر گرفته نمیشد: «وزیر کار روی یک مساله خیلی مانور دارد: احتمالی به نام افزایش حقوق کارگران معادن؛ همانها که ۱۲ میلیون تومان میگرفتند و برای ۱۲ میلیون حقوق به کام مرگ سیاه افتادند.»
در بخشی از این گزارش آمده است خرید تجهیزات ایمنی برای ۹۹ معدن زغال سنگی که «هنوز به شیوه سنتی و با تجهیزات ۱۰۰ سال قبل اداره میشود»، میلیونها دلار هزینه دارد اما انگار دولت قرار نیست برای نجات جان کارگران معدن هزینه کند.
جان باختن ۵۳ معدنچی در طبس، جرمی فراموش ناشدنی
بهرام حسنینژاد، فعال کارگری، در گفتوگو با ایلنا از انفجار معدن معدنجوی طبس که به خاطر نبود سنسور مرکزی و تهویه رخ داد و به مرگ ۵۳ نفر و مصدوم شدن شماری دیگر انجامید، به عنوان «جرمی فراموشناشدنی» یاد کرد.
وقوع حوادث مرگبار در معدنهای ایران در سالهای اخیر افزایش یافته است.
از سوی دیگر بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در سال ۱۴۰۰ تعداد معادن در حال بهرهبرداری کشور شش هزار و ۲۵ معدن بوده که نسبت به سال قبل از آن، ۴/۲ درصد (۲۴۳ معدن) افزایش داشته است.
حسنینژاد با اشاره به صحبتهای احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت مسعود پزشکیان مبنی بر احتمال افزایش حقوق کارگران معادن در کشور گفت: «وقتی خود کارگر تشکل نداشته باشد و نماینده واقعی او مذاکره و چانهزنی نکند، افزایش دستمزد به جایی نمیرسد.»
این فعال کارگری با بیان این که حقوق کارگر معدن زغال سنگ، کارگر قرارداد موقت بدون تشکل را چقدر و با چه مکانیزمی میخواهید افزایش دهید، از وزیر کار پرسید: «کارفرمایی که یک سنسور و تهویه برای معدن نمیخرد را چطور میخواهید مجاب کنید به همه کارگران خود حقوق بیشتر بدهد؟ آیا نیمی از آنها را تعدیل نخواهد کرد؟»
او تاکید وزیر کار بر افزایش دستمزد به جای تاکید بر الزامات اساسی بهبود شرایط معدنچیان را شبیه سناریویی برای رفع و رجوع کردن ماجرا دانست و گفت: «میخواهند روی قضیه سرپوش بگذارند.»
در سال ۱۴۰۰ تعداد افراد شاغل در معادن در حال بهرهبرداری، ۱۳۰ هزار و ۳۵۸ نفر بوده است که نسبت به سال ۱۳۹۹، برابر با ۸/۳ درصد (معادل ۱۰ هزار و ۳۱ نفر) افزایش یافته است.
بر اساس ضوابط جدید بانک مرکزی در زمینه تسهیلات فرزندآوری، مبلغ وام برای فرزند سوم ۱۲۰ میلیون تومان، با دوره بازپرداخت پنج ساله، برای فرزند چهارم ۱۵۰ میلیون تومان با دوره بازپرداخت شش ساله و برای فرزند پنجم به بعد، ۲۰۰ میلیون تومان با دوره بازپرداخت هفت ساله خواهد بود.
اختصاص وام به خانوادهها یکی از روشهای تشویقی سالهای اخیر مقامات جمهوری اسلامی برای افزایش دادن جمعیت ایران است.
بانک مرکزی سوم آذر ماه در بخشنامهای به بانکها اعلام کرد برای تسریع در پرداخت وام فرزندآوری و آسان شدن ثبتنام متقاضیان، بخشی از دستورالعمل این وام تغییر کرده و از تاریخ ابلاغ این مصوبه، متقاضیان ۳۰ روز کاری فرصت دارند تا مدارک لازم و ضمانتهای مورد پذیرش بانک را تکمیل کنند.
وام فرزندآوری، مطابق قانون «به پدرانی تعلق میگیرد که فرزندشان از تاریخ اول فروردین ۱۴۰۰ به بعد، در ایران» متولد شده باشد.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دولت مسعود پزشکیان، ۲۰ آبان سال جاری گفت: «اگر با همین دستفرمان جلو برویم، ۲۰ سال دیگر تولد و مرگ در کشور مساوی میشود و رشد جمعیت به صفر میرسد.»
به گفته او، ایران تنها کشوری است که ظرف ۱۰ سال از شش فرزندی به کمتر از سه فرزند رسیده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان این که در سال ۱۴۸۰ جمعیت ایران به زیر ۵۰ میلیون نفر یعنی حدود ۴۲ میلیون نفر میرسد، گفته است در آن زمان به طور تقریبی از هر چهار نفر، دو نفر سالمند خواهند بود.
مسئولان و مقامهای جمهوری اسلامی طی سالهای اخیر بارها درباره پیری جمعیت ایران و کاهش نرخ زاد و ولد هشدار داده و گفتهاند با روند فعلی رشد جمعیت، دو دهه دیگر به ازای هر پنج سالمند، یک کودک وجود خواهد داشت.
احمد موذنزاده، رییس انجمن فیزیوتراپی ایران، آذر ماه ۱۴۰۲ گفته بود که هفت میلیون نفر از جمعیت ایران، برابر با حدود هشت درصد آن را افراد سالمند تشکیل میدهند.
با وجود این هشدارها و تلاش مقامهای حکومت ایران از جمله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برای تشویق ایرانیان به فرزندآوری، آمار ارائه شده از سوی سازمان ثبت احوال کشور نشان میدهد در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۷ هزار فرزند کمتر از سال ۱۴۰۱ در ایران به دنیا آمده و سیاست حکومتی فرزندآوری عملا شکست خورده است.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل گزارشهای رسانهای درباره تلاش جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح شیمیایی بر پایه فنتانیل برای نیروهای نیابتی خود را تکذیب کرد و آن را «جنگ روانی» اسرائیل خواند.
در بیانیه نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد که جمعه در رسانههای ایران منتشر شد، آمده است: «ایران بهعنوان قربانی سلاحهای شیمیایی اهدایی غرب به رژیم صدام، عضو مسئول معاهده منع سلاحهای شیمیایی است و در طی چند دهه گذشته، حتی یک مورد تخلف از سوی ایران گزارش نشده است.»
بر اساس این بیانیه، اخبار منتشر شده در زمینه تلاش تهران برای ساخت سلاح شیمیایی بر پایه فنتانیل، ریشه در «جنگ روانی» اسرائیل «در پی شکست در جبهه لبنان» دارد.
متیو لوویت، کارشناس مرکز مبارزه با تروریسم در آمریکا، به این نشریه گفت بر اساس اسناد سازمان سیآیای، جمهوری اسلامی از سال ۱۹۸۴ با کمک کارشناسان چینی و روسی در حال کار بر روی تولید تسلیحات شیمیایی بوده است.
لوویت افزود دولت آمریکا در هشدارهای خود بهطور خاص به سلاحهای شیمیایی مبتنی بر دارو اشاره کرده که سیستم عصبی را هدف قرار میدهند و به ظاهر ناتوانکننده و غیرکشنده نامیده میشوند اما در عمل میتوانند کشنده باشند.
یکی از این سلاحها مشتق شده از فنتانیل است که روسیه در سال ۲۰۰۲ و زمانی که شورشیان چچنی صدها نفر را در تئاتر مسکو گروگان گرفتند، از آن استفاده کرد.
نیروهای ویژه روسیه در بازپسگیری سالن تئاتر موفق بودند اما بیش از ۱۳۰ گروگان در این عملیات جان باختند.
قبل از گزارش نشریه بیلد نیز وبسایت خبری بریتانیایی تورتس مدیا، هشتم خرداد به نقل از گزارشهای افشا شده از دانشگاههای ایران و اظهارات مقامهای دولتی آمریکا و اسرائیل گزارش داد جمهوری اسلامی در حال توسعه سلاحهای شیمیایی است.
طبق این گزارش، حکومت ایران در حال توسعه تولید فنتانیل و سایر مواد شیمیایی است که به سیستم عصبی مرکزی آسیب میزند و قصد دارد از این مواد در سرکوب اعتراضات غیرنظامیان استفاده کند.
نیکول شمپین، نماینده آمریکا در سازمان منع سلاحهای شیمیایی در لاهه، به تورتس مدیا گفت جمهوری اسلامی یک برنامه سلاحهای شیمیایی دارد که شامل بهکارگیری عوامل شیمیایی ناتوانکننده برای استفاده در موقعیتهای تهاجمی است.
تورتس مدیا در گزارش خود نوشته است پس از آن که حدود ۱۰۰ هزار ایرانی در پی حملات شیمیایی صدام حسین و استفاده ارتش عراق از گاز خردل و گازهای اعصاب متحمل آسیبهای ناتوانکنندهای شدند، ایران به یکی از اعضای موسس سازمان منع سلاحهای شیمیایی (OPCW) بدل شد و در این زمینه نقشی پررنگ در صحنه جهانی بازی کرد: «در سال ۱۹۹۷، رهبران جمهوری اسلامی به جهان اعلام کردند تمام سلاحهای شیمیایی خود را از بین بردهاند.»
تورتس مدیا در ادامه افزود: «اطلاعات درز کرده از دانشگاههای تحت حمایت رژیم در ایران نشان میدهد فنتانیل و سایر مواد موثر بر سیستم عصبی مرکزی به شکلهای افشانه یا اسپری شده برای استفاده علیه غیرنظامیان معترض در موقعیتهای کنترل شورش ساخته میشوند.»
پس از استفاده رژیم بشار اسد در سوریه از سلاحهای شیمیایی و انتشار گزارشهایی مبنی بر استفاده روسیه از عوامل کنترل شورش، مانند گاز CS در میدان نبرد علیه اوکراین، موضوع استفاده از سلاحهای شیمیایی به طور گستردهای مورد توجه قرار گرفته است.
مجید فراهانی، معاون هماهنگی و پیگیری معاونت اجرایی رییسجمهوری از حذف فیلترینگ در سه مرحله تا پایان سال ۱۴۰۳ خبر داد. حذف فیلترینگ از وعدههای انتخاباتی مسعود پزشکیان بود اما پس از پیروزی در انتخابات، مقامات دولت او در مورد تحقق این وعده، شهروندان را به صبر دعوت کردند.
فراهانی که رییس شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان نیز هست، در هشتمین کنگره این حزب، با اشاره به وعده حذف فیلترینگ تا آخر سال ۱۴۰۳ گفت که با آمدن دولت چهاردهم، «سایه جنگ» از سر کشور دور شده است.
رییس شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان تاکید کرد این حزب در مقابل تشدید فیلترینگ، اخراج اساتید و برخوردهای نامناسب انتظامی و امنیتی با شهروندان، «شجاعانه» ایستادگی کرده است.
رفع فیلترینگ از جمله وعدههای اصلی پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳ بود.
پزشکیان گفته بود: «برای رفع مشکل فیلترینگ، گردنم را میگذارم.»
اکنون و در آذر ماه ۱۴۰۳، نزدیک به پنج ماه پس از پیروزی در انتخابات، مقامات دولت پزشکیان با اشاره به مخالفتهایی در خارج از دولت، عدم رفع فیلتر را توجیه میکنند.
۲۴ مرداد، جواد نیکبین، نماینده مجلس، با اشاره به اختیارات قانونی پزشکیان در زمینه لغو فیلترینگ اینترنت و ریاست او در شورای عالی امنیت ملی گفت: «قطعا رییس شورای عالی فضای مجازی کشور رییسجمهور است و رییسجمهوری اختیارات لازم را جهت فیلترینگ و رفع آن دارد.»
به گفته او، تصمیم در حقیقت با دولت است.
پزشکیان دهم مهر ۱۴۰۳ در اولین حضورش در جلسه شورای عالی فضای مجازی، به جای رفع فیلتر، بر لزوم اجرایی شدن سیاستهای ابلاغی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در حوزه فضای مجازی تاکید کرد و دستور داد «مساله» رواج فروش فیلترشکن «حتما به شکل دقیق و جدی»، مورد رسیدگی قرار گیرد.
۲۳ مهر ماه ۱۴۰۳، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در پاسخ به سوالی در خصوص رفع فیلترینگ اینترنت و این که آیا باید منتظر برگزاری جلسه کمیته فیلترینگ بود، گفت: «نمیتوانیم تغییرات را به یکباره ایجاد کنیم. فرآیند بازنگری در فیلترینگ در حال پیگیری است. صبوری کنید.»
روزنامه فرهیختگان، ارگان مطبوعاتی دانشگاه آزاد اسلامی که به طیف اصولگرا نزدیک است، چهارشنبه ۳۰ آبان در گزارشی از «اشتراک نظر» سران سه قوه جمهوری اسلامی برای تغییر شرایط فعلی فیلترینگ در ایران خبر داد و نوشت که آنها معتقدند باید بهجای فیلترینگ، «محدودسازی هوشمند» را جایگزین کرد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای افزایش موارد خودکشی دانشآموزان را به سونامی تشبیه کرد و آن را نتیجه مستقیم «سیاستهای ناکارآمد، فشارهای سیستم آموزشی، بحرانهای اقتصادی، فشار ایدئولوژیک، نبود امکانات حمایتی و تحمیل روانی به دانشآموزان» خواند.
این تشکل صنفی، ۹ آذر در مطلبی با اشاره به خبر خودکشی سوگند زمانپور، دانشآموز ۱۶ ساله در مسجدسلیمان، نوشت که این خبر تنها یک حادثه نیست بلکه بخشی از «زنجیرهای هولناک» است که زخم عمیق دیگری بر پیکره جامعه آموزشی کشور وارد کرد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان با بیان این که نظام آموزشی جمهوری اسلامی به نیازهای روانی و اجتماعی دانشآموزان بیاعتناست، نوشت که این سیستم با اصرار بر «تحمیل ایدئولوژیهای یکجانبه و تبدیل مدارس به ابزار القای باورهای خاص»، دانشآموزان را از هویت و زندگیشان تهی میکند.
طی هفتههای گذشته گزارشهای متعددی درباره خودکشی دانشآموزان بهدلیل رفتار خشن مدیران مدارس با آنها منتشر شد.
۲۳ آبان، زهرا بهروزآذر، معاون زنان در دولت مسعود پزشکیان، در رابطه با خودکشی دو دختر دانشآموز به «هممیهن آنلاین» گفت: «نمیتوان گفت آمار فزاینده است اما برای ما همین دو دانشآموز دختر هم زیاد است و برای ما خوشایند نیست.»
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان با اشاره به این که فشارهای ناشی از آموزش غیرعادلانه، شرایط معیشتی دشوار خانوادهها و فضای سرکوب، مدارس را به میدان آسیبهای روانی تبدیل کرده است، اضافه کرد که اصرار بر تحمیل ارزشها و ایدئولوژیهای خاص، تنها بر شدت این بحران میافزاید.
این شورا در ادامه افزود: «مسئولان به جای اصلاح زیرساختها و ایجاد محیطی امن برای رشد فکری و روانی نوجوانان، با تحمیل آموزشهای غیرضروری و القای باورهای تحمیلی، آنها را به سوی بنبست روانی و اجتماعی سوق میدهند.»
پیش از این و در مهر ماه امسال، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، در یک سخنرانی برای دانشآموزان گفت که اولویت این وزارتخانه برپایی نماز و برنامههای دینی است.
محمدحسین پورثانی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش نیز ششم اردیبهشت با بیان اینکه ۱۶ طرح «عفاف و حجاب» در مدارس در حال اجراست، گفت: «جمهوری اسلامی میخواهد دختر ایرانی کنشگر باشد.»
همان زمان ویدیوهایی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میدادند دانشآموزان مدرسه دخترانه «کمالی دهقان» در شهرک رازی کرج، در اعتراض به رفتار خشن مدیر این مدرسه و فشارهای او در مورد حجاب اجباری، از رفتن به سر کلاس خودداری کرده و با درآوردن مقنعه، در حیاط مدرسه تجمع کردند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، همواره بر ضرورت رعایت حجاب اجباری تاکید کرده و از دستگاههای حکومتی خواسته است در این زمینه فعالانهتر عمل کنند.
شورای تشکلهای صنفی فرهنگیان در پایان بیانیه خود، سونامی خودکشی در مدارس را نتیجه مستقیم بحرانهای موجود دانست و از سیاستگذاران پرسید که آیا حاضرند در قبال هر جان از دست رفته در مدارس که آینده کشور بودند، پاسخگو باشند؟
انریکه مورا، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی «صریح و بیپرده» خود با مجید تخت روانچی و کاظم غریبآبادی، معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی خبر داد.
مورا گفت در این گفتوگو درباره لزوم توقف حمایت نظامی تهران از مسکو و یافتن راهکار دیپلماتیک برای پرونده هستهای جمهوری اسلامی صحبت کرده است.
او همچنین افزود که تنشهای منطقه و وضعیت حقوق بشر در ایران از دیگر موضوعات مورد بحث در این گفتوگو بوده است.
پنجشنبه پارلمان اروپا با تصویب قطعنامهای، نقض گسترده حقوق بشر را در ایران به شدت محکوم کرد و از جمهوری اسلامی خواست به تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران، از جمله حجاب اجباری، پایان دهد و قانون «ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» و دیگر قوانین تبعیضآمیز جنسیتی را لغو کند.
کاظم غریبآبادی، معاون بینالملل وزارت امور خارجه، در حساب ایکس خود با اشاره به دیدار با معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نوشت: «به مورا گفته شد اتحادیه اروپا باید دست از رفتار خودبینانه و غیرمسئولانه در قبال موضوعات و چالشهای این قاره و مسائل بینالمللی بردارد.»
او افزود: «اروپا در موضوع هستهای ایران نیز به دلیل عدم برخورداری از روحیه مسئولیتپذیری و اعتماد به نفس لازم، مدتهاست از بازیگری تاثیرگذار فاصله گرفته است.»
این اظهارات در حالی است که معاونان وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی، آلمان، بریتانیا و فرانسه، قرار است جمعه ۹ آذر در ژنو دیدار کنند.
کریستیان واگنر، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان، چهارم آذر گفت سه کشور اروپایی میخواهند در نشست ژنو درباره نگرانیهای خود از جمله در مورد نقش منطقهای حکومت ایران، استفاده تهران از نیروهای نیابتی و همچنین برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفتوگو کنند.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، ششم آذر خبر داد این کشور در مذاکرات ژنو شرکت نخواهد کرد.
میلر در عین حال افزود واشینگتن از نزدیک با شرکای اروپایی خود در مورد «اجرای کامل تعهدات پادمانی هستهای جمهوری اسلامی و مسئول دانستن تهران به دلیل عدم اجرای این تعهدات» در تماس است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه هشتم آذر در جمع خبرنگاران در لیسبون اعلام کرد اگر غرب به تهدیدهای خود در خصوص اعمال مجدد همه تحریمهای سازمان ملل علیه تهران ادامه دهد، احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی بهمنظور دستیابی به تسلیحات اتمی وجود دارد.