آلمان، فرانسه و بریتانیا: آماده‌ایم مکانیسم ماشه را علیه جمهوری اسلامی فعال کنیم

پیشتر، جف ون درو، نماینده جمهوری‌خواه آتلانتیک سیتی نیوجرسی در کنگره، گفته بود که ممکن است جمهوری اسلامی هواپیماهای بدون سرنشینی را از یک «کشتی مادر» در سواحل شرقی پرتاب کرده باشد.

او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آنچه ما کشف کرده‌ایم هشداردهنده است: پهپادهایی که از سمت اقیانوس پرواز می‌کنند و احتمال با یک کشتی مادر ایرانی مفقودشده مرتبط هستند.»

او بعدا همین سخنان را به شبکه فاکس نیوز نیز گفت و به نقل از «منابع بسیار موثق، واجد شرایط و مسئول» افزود: «ایران احتمالا حدود یک ماه پیش یک کشتی مادر را که حامل این پهپادها بود، در سواحل شرقی آمریکا مستقر کرده است.»

ون درو، که عضو کمیته حمل و نقل و زیرساخت مجلس نمایندگان است، گفت: «این پهپادها باید سرنگون شوند.»

اشاره او به پهپادهای بزرگی است که هفته‌هاست شب‌ها در آسمان نیوجرسی پرواز می‌کنند و ساکنان را با نمایش نور چشمک‌زن مرموز خود گیج می کنند.

با این حال سخنگوی پنتاگون تاکید کرد:«هیچ کشتی ایرانی در سواحل ایالات متحده وجود ندارد و هیچ کشتی مادری هم وجود ندارد که پهپاد را به سمت ایالات متحده پرتاب کند.»

اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده نیز اعلام کرد که از روز دوشنبه ۱۸ نوامبر، گزارش‌هایی از فعالیت هواپیماهای بدون سرنشین در نزدیکی شهرستان موریس، در ایالت نیوجرسی، دریافت کرده است. این اداره پرواز هواپیماهای بدون سرنشین بر فراز پایگاه نظامی پیکاتینی آرسنال و باشگاه ملی گلف ترامپ بدمینستر را ممنوع کرده است.

هفته گذشته، اف بی آی و پلیس ایالتی نیوجرسی از مردم خواستند تا هرگونه اطلاعات مربوط به مشاهده هواپیماهای بدون سرنشین در روزهای اخیر را که در چندین منطقه در امتداد رودخانه راریتان پرواز می‌کنند، گزارش دهند.

در چند هفته گذشته، شاهدان گزارش داده‌اند که تعدادی از هواپیماهای بدون سرنشین و یک هواپیمای بال ثابت را مشاهده کرده‌اند.

پنتاگون گفت که ارزیابی اولیه نشان می‌دهد که این پهپادها از کشور دیگری به پرواز در نیامده‌اند و ارتش ایالات متحده هم آنها را سرنگون نکرده است زیرا تهدیدی برای هیچ یک از تاسیسات نظامی ایجاد نکرده‌اند.

سابرینا سینگ گفت: «ما هیچ مدرکی نداریم که نشان دهد این فعالیت‌ها از سوی یک نهاد خارجی انجام می‌گیرد یا کار دشمن است.»

او افزود: «ما به نظارت بر آنچه اتفاق می‌افتد ادامه خواهیم داد. اما، می دانید، در هیچ نقطه‌ای، هیچ یک از تاسیسات ما تهدید نشده‌اند.

حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان در یک کنفرانس مطبوعاتی، در پاسخ به سوالی در مورد کمبود اطلاعات درباره هواپیماهای بدون سرنشین گفت: «ما به میزان بیشتری از شفافیت از سوی مقامات مجری قانون نیاز داریم و اطمینان حاصل خواهیم کرد که این اتفاق در روزها و هفته‌های آینده رخ می‌دهد.»

دادستانی کل کشور چهارشنبه ۲۱ آذر در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «با در نظر گرفتن شرایط حساس داخلی و منطقه‌ای، فعالان رسانه‌ای و مجازی کشور از پرداختن به موضوعاتی که امنیت روانی جامعه را مخدوش می‌کند و موجب ترساندن مردم نسبت به شرایط می‌شود، پرهیز کنند.»

دادستانی کل کشور گفت به دستگاه‌های مربوط دستور داده شده است با رصد فضای مجازی، رسانه‌ها و یا افرادی را که «اقدام به شایعه‌پراکنی یا برهم زدن امنیت روانی جامعه می‌کنند» به دستگاه قضایی معرفی کنند.

بر اساس این اطلاعیه، قوه قضاییه با افرادی که با انتشار «محتوای خلاف واقع، نشر اکاذیب و توهین، اقدام به بر هم زدن امنیت روانی جامعه کنند و باعث ترس مردم شوند» برخورد خواهد کرد.

علی خامنه‌ای چهارشنبه ۲۱ آذر در اولین سخنرانی خود پس از سقوط بشار اسد، اظهارنظرها درباره تضعیف جمهوری اسلامی پس از سرنگونی حکومت سوریه را ایجاد ترس در کشور خواند و گفت: «برخی در خارج از کشور و با رسانه‌های فارسی‌زبان این کار را می‌کنند که جور دیگری باید با آن‌ها برخورد کرد اما در داخل کسی نباید این کار را بکند و اگر کسی در تحلیل یا بیان خود به‌ گونه‌ای سخن بگوید که معنای آن خالی کردن دل مردم باشد، جرم است و باید با آن برخورد شود.»

این سخنرانی خامنه‌ای بر خلاف روال معمول سال‌های اخیر، طبق تصمیم دفترش به طور زنده از صداوسیما پخش نشد.

رهبر جمهوری اسلامی گفت: «دستگاه اطلاعاتی ما از چند ماه قبل گزارش‌های هشداردهنده‌ای را به مسئولان سوریه منتقل کرده بود. من البته نمی‌دانم این گزارش‌ها به دست مقامات بالا رسیده بود یا نه، همان وسط‌ها گم‌ و گور شده بود.»

خامنه‌ای در عین حال گفت: «مناطق تصرف‌شده‌ سوریه به وسیله‌ جوانان غیور سوری آزاد خواهد شد. شک نکنید این اتفاق خواهد افتاد و آمریکا هم به‌ وسیله جبهه‌ مقاومت از منطقه اخراج خواهد شد.»

با سرنگونی حکومت سوریه به عنوان یکی از نزدیک‌ترین متحدان جمهوری اسلامی و نقش محوری رژیم اسد در انتقال تسلیحات و مهمات به حزب‌الله، به آنچه که تهران آن را «محور مقاومت» می‌نامد، آسیبی بی‌سابقه وارد شده است.

در روزهای گذشته برخی مقام‌های پیشین جمهوری اسلامی از بی‌نتیجه بودن هزینه‌کرد ده‌ها میلیارد دلار، هفت هزار و ۳۰۸ کشته و مجروح و هزاران نفر بازمانده مستمری‌بگیر بر اثر دخالت ایران در سوریه و حمایت از اسد انتقاد کردند.

در سال‌های گذشته نیز برخی فعالان سیاسی به دلیل انتقاد از دخالت جمهوری اسلامی در کشورهای منطقه به زندان محکوم شده‌اند.

این در حالی است که بسیاری از مقامات غربی از جمله مایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سقوط اسد را بیانگر ضعیف شدن روسیه و ایران به عنوان حامیان او دانستند.

لورنس نورمن، گزارشگر ارشد این رسانه، در شبکه اجتماعی ایکس با اعلام این خبر نوشته دسترسی‌های جدید به منظور «اطمینان از این داده شده است که افزایش تولید ۶۰ درصدی اورانیوم از سوی تهران، منجر به انحراف مواد شکاف‌پذیر یا یک جهش ناگهانی به سطح استفاده تسلیحاتی نرسد.»

به گزارش نورمن، در چارجوب توافقات انجام شده بین آژانس و مقامات ایران، علاوه بر اجازه «بازرسی‌های بیشتر آژانس از فردو» چند بازرس دیگر هم به تیم آژانس اضافه شده و به آن‌ها اجازه دسترسی و نظارت می‌دهند.

این توافقات نشانه تغییر رویکرد آشکار تهران در این باره محسوب می‌شود، چرا که جمهوری اسلامی سال گذشته دسترسی نزدیک به یک‌سوم بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیاسات و مراکز اتمی ایران را با این اتهام که آن‌ها انگیزه‌های سیاسی دارند، ممنوع کرد.

گزارشگر وال استریت ژورنال در گزارش خود با اشاره به این‌که «بازرسی از فردو به صورت روزانه نخواهد بود» نوشته او انتظار دارد «به‌زودی» گزارش به‌روزشده آژانس منتشر شود.

نورمن در ادامه نوشته آخرین اقدام تهران «به ایران یک اهرم آسان می‌دهد تا در دفعه بعد که با انتقاد یا محکومیت مواجه می‌شود، از آن استفاده کند.»

او در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «آن‌ها می‌توانند تهدید کنند که از نظارت‌های افزوده عقب‌نشینی می‌کنند. اما باید توجه داشت که این مسئله یک تخلف از تعهدات پادمانی محسوب می‌شود، نه صرفا نقض برجام. بنابراین این موضوع جدی‌تر خواهد بود.»

هفته گذشته رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت: «آژانس اعلام می‌کند که ظرفیت تولید (اورانیوم) ایران با غنای ۶۰ درصد به طور چشمگیری در حال افزایش است.»

او در مصاحبه‌ای با رویترز در بحرین گفت ایران تا کنون اورانیوم تا سطح ۶۰ درصد را با نرخ تقریبی ۵ تا ۷ کیلوگرم در ماه تولید می‌کرده، اما اکنون انتظار می‌رود این میزان به طور قابل توجهی افزایش یابد، «شاید هفت یا هشت برابر یا حتی بیشتر.»

هفته گذشته هم یک گزارش اطلاعاتی آمریکا که در ماه نوامبر منتشر شد، فاش کرد ایران در صورت تصمیم برای ساخت سلاح هسته‌ای، می‌تواند خیلی سریع آن را تولید کند.

در گزارش دفتر مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده آمده است: «جامعه اطلاعاتی همچنان ارزیابی می‌کند که تا تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست. با این حال، تهران اقداماتی انجام داده که موقعیت آن را برای تولید چنین سلاحی، در صورتی که بخواهد، بهبود می‌بخشد.»

این گزارش می‌افزاید: «ایران به افزایش ذخایر اورانیوم با غنای ۲۰ و ۶۰ درصد ادامه داده، تعداد ماشین‌های سانتریفیوژ پیشرفته خود را افزایش داده و درباره کاربرد سلاح‌های هسته‌ای به طور علنی بحث کرده است.»

شینا انصاری،‌ رییس سازمان حفاظت محیط زیست در جریان یک میزگرد که در دانشگاه «شریف» برگزار شد، مهاجرت مردم از شهرهای کوچک به حاشیه و اطراف تهران و شهرهای بزرگ را عامل ایجاد مشکلات محیط زیستی دانست.

در ده سال اخیر، بارها به بروز مشکلات محیط‌زیستی در پی افزایش جمعیت حاشیه نشین اشاره شده است. تیرماه سال ۱۴۰۰، همایشی به همین عنوان در اسلامشهر، که خود در گذشته یکی از کانون‌های حاشیه‌نشینی تهران به شمار می‌رفت، برگزار شد.

دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس هم در آذر ماه سال ۱۴۰۱ گزارشی زیر عنوان «حاشیه‌نشینی (اسکان غیررسمی) در ایران، رویکردها، سیاست‌ها و اقدامات» منتشر کرد.

بر اساس این گزارش در سال ۱۴۰۰، در کل کشور شش میلیون و ۱۸۷ هزار و ۱۰۵ نفر حاشیه‌نشین وجود داشته است.

اطلاعات این گزارش نشان می‌دهد میانگین رشد حاشیه‌نشینی در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ حدود هفت درصد بوده است. در دوره بعدی، جمعیت حاشیه‌نشینان در سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۵، مصادف با دولت‌های میرحسین موسوی و دولت اول اکبر هاشمی رفسنجانی، به طور متوسط ۱۱ درصد بوده است.

رشد حاشیه‌نشینی در سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵، سال‌های مصادف با دو دولت اصلاحات محمد خاتمی به ۱۹ درصد رسید. در دو دولت محمود احمدی‌نژاد و دولت اول حسن روحانی یعنی بین سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۷، رشد حاشیه‌نشینی در کشور حدود ۲۳ درصد بوده است اما در دولت دوم روحانی، میانگین رشد حاشیه‌نشینی در کشور به ۲۵ درصد رسید.

در نتیجه، در حال حاضر جمعیت حاشیه نشین و اسکان در سکونت‌گاه‌های غیر رسمی، در کل کشور به حدود شش میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است. استان‌های خراسان رضوی، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و تهران، بالاترین تعداد حاشیه‌نشیبن را در خود جا دادند.

دلیل رشد حاشیه نشینی در دوره‌های قبل، عواملی چون صنعتی شدن کشاورزی پیش از انقلاب ۱۳۵۷، جنگ و تبعات آن در سال‌های دهه ۶۰ و ابتدای دهه ۷۰ بود.

اما در سال‌های نیمه دوم دهه ۹۰، علت رشد حاشیه نشینی تغییر کرد. فروردین‌ سال ۱۴۰۲، بیت‌الله ستاریان، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، گفت در شهر‌های بزرگ به دلیل فشاری که در بازار مسکن وجود دارد، افرادی که در محله‌ای ساکن هستند دیگر نمی‌توانند سال بعد به سکونت خود در همان جا ادامه دهند و مجبورند به فضای کوچک‌تر یا حاشیه شهر رانده شوند و در مواردی نیز به سکونت‌های غیررسمی روی می‌آورند. این موضوع را احمد وحیدی، وزیر کشور دولت ابراهیم رئیسی هم تایید کرد.

شهرهای مختلف در ایران از جمله تهران، بار دیگر درگیر آلودگی هوا شده‌اند. طبق آمارها، پایتخت از سال ۱۳۹۵ تاکنون، تنها ۱۵ درصد روزهای سال آلوده نبوده است و مردم تقریبا هر هفته شش روز در هوای آلوده تنفس کرده‌اند.

تعداد مرگ و میر سالانه منتسب به آلودگی هوا در کل کشور ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر و در تهران سالانه هفت هزار نفر اعلام شده است.

خسارت مالی سالانه آلودگی هوا در ایران ۱۲ میلیارد دلار، برابر ۵۹۷ هزار میلیارد تومان، برآورد می‌شود.

جمهوری اسلامی که این روزها درگیر انواع کمبود‌ها در اکثر حوزه‌هاست و آن‌ها را «ناترازی» می‌نامد، با یک ابربحران هم روبه‌روست: بحران محیط زیست که آلودگی هوا تنها بخشی از آن است.

اکثر شهرهای بزرگ در نیمه نخست هر سال درگیر ریزگرد هستند و در نیمه دوم سال، هم‌زمان با سرد شدن هوا، درگیر «وارونگی دما» می‌شوند.

در این پدیده‌، بر‌خلاف حالت طبیعی، با افزایش ارتفاع، دما نیز زیاد و در این شرایط درجه حرارت پایین جو کمتر از طبقه فوقانی می‌شود. وارونگی دما معمولا باعث ماندن آلودگی هوا در ارتفاع نزدیک زمین می‌شود.

در حالی که تصویب و اجرای سریع قانون موسوم به «عفاف و حجاب» از ابتدای امسال در دستور کار سه قوه قرار گرفته است، قانون هوای پاک که سال ۱۳۹۶ تصویب شد، پس از گذشت حدود هفت سال، به حاشیه رفته است.

طبق قانون هوای پاک،۱۷۴ تکلیف به عهده ۲۳ دستگاه کشور گذاشته شده است اما تنها ۴۰ درصد تکالیف این قانون اجرا شده است.

نقش حمل و نقل عمومی فرسوده و خودروسازان

علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۹ آذر ۱۴۰۳ تصریح کرد ۶۰ درصد آلودگی هوای کشور مربوط به سامانه حمل و نقل موتوری است.

به گفته رئیسی، ۱۱ میلیون از ۱۲ میلیون موتور سیکلت و دو و نیم میلیون از ۱۴ میلیون خودروی موجود در کشور فرسوده هستند.

خودروهای غیر‌فرسوده کشور، عموما تولیدات دو خودروساز اصلی یعنی ایران‌خودرو و سایپا هستند. دو خودروساز انحصاری بازار ایران که به گفته روح‌الله لک علی‌آبادی، نماینده دورود در مجلس شورای اسلامی، «نه جان مردم برایشان ارزش دارد نه محیط زیست و نه آلودگی هوا».

در دهه ۸۰ خورشیدی، قانونی موسوم به «قانون اسقاط» در کشور اجرا شد که با تعیین سن فرسودگی خودرو، خودروسازان را ملزم به تعویض خودروهای فرسوده می‌کرد. این قانون در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی عملا به فراموشی سپرده شد.

اگرچه این روزها مقامات و برخی رسانه‌ها هم‌زمان با زمزمه افزایش قیمت سوخت، سهم خودروها در آلودگی هوا را می‌شمارند اما به نظر نمی‌رسد ابر‌بحران محیط زیست در ایران یک سر به عهده حمل و نقل باشد.

در سال‌های شیوع کرونا که حمل و نقل به دلیل محدودیت‌های تردد، به طرز بی‌سابقه‌ای در شهرها کاهش یافته بود، باز هم آلودگی هوا وجود داشت. سمت دیگر این بحران، نیروگاه‌ها و صنایع هستند.

نفتایی به نام بنزین

روزنامه اصلاح‌طلب سازندگی، چاپ تهران، در شماره ۲۰ آذر ۱۴۰۳ خود به نقش تحریم‌ها و «سیاست پایین نگه داشتن قیمت بنزین» به عنوان عوامل آلودگی هوای تهران پرداخت.

مشابه همین روایت در برخی رسانه‌های حامی دولت به چشم می‌خورد.

رسانه‌های داخلی اما اشاره چندانی به کیفیت بنزین توزیع شده در جایگاه‌ها ندارند.

اردیبهشت ۱۴۰۳، پیش از مرگ ابراهیم رئیسی، دولت سرمایه‌گذاری سه میلیارد دلاری برای تولید نوعی نفتا موسوم به «بنزین پتروشیمی» انجام داد. محصولی که قیمت آن بسیار کمتر از بنزین واقعی و البته، آلودگی آن هم بسیار بیشتر از بنزین واقعی است.

از سهم نفتا در شبکه توزیع سوخت کشور هیچ آماری در دست نیست.