بحران کمبود انرژی در ایران؛ نیروگاه‌های گازی گلستان و لرستان از مدار خارج شدند

نشریه بلومبرگ به نقل از شرکت ورتکسا که اطلاعات لحظه‌ای از بازار انرژی و حمل‌ونقل ارائه می‌دهد، گزارش داد صادرات نفت خام ایران به چین به دلیل تحریم‌های گسترده‌تر آمریکا بر نفتکش‌ها دچار اختلال شده و جریان نفت ایران به مهم‌ترین مشتری‌اش کاهش یافته است.

اما لی، تحلیلگر ارشد بازار نفت، در یادداشتی نوشت که برخی محموله‌های ماه گذشته ایران هنوز تحویل داده نشده‌اند و دو ماه پیش نیز در تحویل چندین محموله ماه اکتبر اختلال رخ داده است.

بر اساس داده‌های ورتکسا، حداقل ۱۹۱ نفتکش بسیار بزرگ در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار دارند.

لی نوشت: «تحریم‌های اخیر آمریکا بر نفتکش‌ها منجر به کاهش کشتی‌های ایرانی در بندر شاندونگ شده است.»

شرکت اطلاعات انرژی و ردیابی نفتکش‌های کپلر، نیز پیش از این از کاهش حجم صادرات نفت ایران به چین خبر داد.

بر اساس این گزارش، صادرات نفت‌خام و میعانات گازی ایران به چین در ماه نوامبر به ۱/۳۱ میلیون بشکه در روز رسیده که پایین‌ترین سطح در چهار ماه گذشته به شمار می‌رود.

روزنامه دنیای اقتصاد نیز به تازگی گزارش کرد که حجم صادرات نفت ایران به چین کاهش یافته است. در نتیجه با کاهش حجم درآمد‌های ارزی و بالا بودن سطح تقاضا، بازار ارز به دنبال تعادل قیمتی جدید است.

ایران‌اینترنشنال روز ۲۳ آذر خبر داد جمهوری اسلامی مصمم است برای نفت ارسالی به بندر دالیان چین تا پیش از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید مشتری پیدا کند و در این راستا مقامات دستور داده‌اند نفت تحریم‌شده‌ای که در بندر دالیان، واقع در شمال‌ شرق چین ذخیره شده است، از طریق شرکت‌های واسطه به فروش برسد.

مقام‌های تهران نگرانند با بازگشت ترامپ، دسترسی آن‌ها به محموله‌های نفتی در دالیان به ارزش حدود یک میلیارد دلار قطع شود.

داده‌های شرکت ردیابی تانکر ورتکسا نشان می‌دهد پس از کاهش فروش نفت از سوی جمهوری اسلامی در ماه سپتامبر، ذخایر نفتی شناور ایران از حدود ۳۶ میلیون بشکه به ۴۸ میلیون بشکه افزایش یافته است.

ارزش تقریبی این میزان افزایش، یک میلیارد دلار برآورد می‌شود.

وحید شعبانی، مدیر هلال‌ احمر خوزستان، در بامداد دوشنبه ۲۶ آذرماه گفت: «با توجه به اینکه در ۱۰ روز گذشته یکی، دو بار احتمال ریزش ساختمان پیش‌بینی شده بود، مدیر ساختمان واحدهای ساختمان را تخلیه کرده بود.»

به گفته شعبانی، این ساختمان ۱۶ واحدی که در منطقه زیتون کارمندی اهواز قرار دارد، دارای «سازه ناایمن بوده» و در زمین‌لرزه اخیر نشست کرده، و اکنون ۱۰ واحد آن «کاملا فرو ریخته» است.

مدیر هلال‌ احمر خوزستان افزود: «نظام مهندسی مطرح کرده که فعلا رفتار سازه مشخص نیست و امکان آواربرداری نیست، زیرا امکان ریزش بخش باقی‌مانده وجود دارد. البته با توجه به اینکه ساختمان خالی از سکنه بوده است، فعلا نیاز فوری به آواربرداری نداریم.»

او همچنین گفت ساختمان‌های مجاور تخلیه شده‌اند و «در صورت ریزش هم, بخش باقی‌مانده روی آسفالت می‌ریزد.»

سایت حقوق‌ بشری هرانا یک‌شنبه ۲۵ آذر گزارش داد این افراد پرونده قضایی مشترکی دارند و تاکنون دادگاهی برایشان برگزار نشده است.

بر اساس این گزارش، این شهروندان با اتهاماتی از جمله «افساد فی‌الارض، محاربه، عضویت در گروه‌های مخالف نظام، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور و عضویت در گروه باغی» مواجه‌ هستند.

طرح اتهاماتی همچون «محاربه» و «افساد فی‌الارض» می‌تواند به صدور احکام سنگین، مانند اعدام، برای متهمان منجر شود.

طی ماه‌های گذشته روند صدور احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران افزایش یافته است.

در پی خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در شهریور ۱۴۰۱، سرکوب معترضان و فعالان مدنی و سیاسی از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.

فرشاد اعتمادی‌فر، داوود حرمت‌نژاد، سامان حرمت‌نژاد و ماهان ساجدی، شهروندان ساکن روستای پیچاب از توابع شهرستان باشت استان کهگیلویه و بویراحمد، ۲۶ خرداد ۱۴۰۲ به دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت شدند.

در همان زمان، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار گزارشی این شهروندان را متهم کرد که به «شبکه منافقان» متصل بودند و قصد اقدام به «عملیات ایذایی» در استان‌های خوزستان، فارس و کهگیلویه و بویراحمد را داشتند.

مقام‌ها و رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی از عباراتی همچون «منافق» یا «منافقان» برای اشاره به اعضا یا هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران که یکی از گروه‌های اپوزیسیون به‌شمار می‌رود، استفاده می‌کنند.

این زندانیان سیاسی مدتی بعد و پس از پایان مراحل بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات یاسوج به زندان این شهر منتقل شدند.

طبق گزارش هرانا، ۱۰ مرداد سال گذشته دو شهروند دیگر به نام‌های مسعود جامعی و علیرضا مرداسی، در رابطه با این پرونده به دست نیروهای امنیتی در اهواز بازداشت شدند.

اعتمادی‌فر به همراه سامان و داوود حرمت‌نژاد دی‌ماه ۱۴۰۲ به زندان شیبان اهواز منتقل شدند. ساجدی نیز مدتی بعد به زندان شیراز انتقال یافت.

جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره فعالان مدنی، سیاسی و حقوق بشری منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.

بیشتر بخوانید: پخشان عزیزی؛ حکومت می‌خواهد یک مددکار اجتماعی را اعدام کند

این تشکل‌ها «لایحه ارتجاعی و سرکوبگرانه عفاف و حجاب» را «عریان‌ترین حمله به حق انتخاب پوشش زنان و نمونه آشکار آپارتاید جنسی» خواندند و افزودند این لایحه «با پشتیبانی مقامات عالی‌رتبه نظام و تایید نهایی مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان به قانون تبدیل شد».

سندیکای کارگران نیشکر هفت تپه، گروه اتحاد بازنشستگان، کارگران بازنشسته خوزستان و کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری، امضاکنندگان این بیانیه هستند.

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، هفتم آذر اعلام کرد قانون «عفاف و حجاب» ۲۳ آذر برای اجرا ابلاغ خواهد شد.

با گذشت دو روز از این تاریخ، قانون تحمیل حجاب اجباری هنوز از سوی مجلس به دولت ابلاغ نشده و اخبار ضد و نقیض بسیاری درباره سرنوشت آن به گوش می‌رسد.

علی ربیعی، مشاور مسعود پزشکیان در امور اجتماعی، ۲۴ آذر در حساب ایکس خود نوشت پزشکیان اجرای قانون حجاب اجباری را با توجه به تبعات اجتماعی آن در دستور کار شورای امنیت ملی قرار داده است.

چهار تشکل‌ مستقل در ادامه بیانیه خود، هدف تدوین‌کنندگان قانون «ارتجاعی و ضد زن» حجاب اجباری را «نظارت و کنترل بیشتر بر پوشش و سبک زندگی شهروندان، صدور مجوز به همه نهادها و عناصر آتش به اختیار حکومت برای افزایش خفقان و بسته نگه داشتن جامعه به‌منظور سرکوب هر صدای آزادی‌خواهانه» دانستند.

آن‌ها ضمن اعلام مخالفت خود با این قانون «زن‌ستیز» گفتند از مبارزات زنان برای دستیابی به حقوق خود که «بخش بسیار مهم و تعیین کننده‌ای از حقوق اساسی توده‌های مردم است»، حمایت می‌کنند.

این تشکل‌ها با بیان اینکه جمهوری اسلامی با «سرکوب خشن و قانونی کردن تعرض به زنان» می‌کوشد مردم را به «اطاعت از بردگی» وادار کند، تاکید کردند تاریخ جنبش زنان هرگز تسلیم قانونی که ابتدایی‌ترین حقوق زنان را به چالش کشیده، نخواهد شد.

از زمان انتشار متن نهایی قانون موسوم به «عفاف و حجاب» در ۱۰ آذر، اعتراضات گسترده به آن آغاز شده و شمار زیادی از چهره‌های سیاسی و فعالان اجتماعی نسبت به اجرای آن هشدار داده‌اند.

بیشتر بخوانید: معاون پزشکیان: دولت برای قانون عفاف و حجاب، لایحه اصلاحی به مجلس می‌فرستد

رسانه‌های رسمی ایران در اخباری که به‌تدریج منتشر می‌شوند، از تغییر ساعات کاری و تعطیلی بسیاری از استان‌های کشور در ۲۶ آذر خبر دادند.

بنا بر گزارش‌های منتشر شده، استان‌های آذربایجان‌‌ شرقی، آذربایجان‌ غربی، اردبیل، البرز، تهران، خراسان‌ رضوی، خراسان‌ شمالی، زنجان، سمنان، قزوین، قم، کردستان، کرمانشاه، گلستان، مازندران، مرکزی و همدان، دوشنبه تعطیل خواهند بود.

همچنین در برخی استان‌ها اعلام شده که کارکنان دستگاه‌های اجرایی «دارای شرایط خاص» به صورت دورکاری به فعالیت‌های خود ادامه خواهند داد یا با تاخیر در محل کار خود حاضر خواهند شد.

جبران ناترازی انرژی، مدیریت مصرف انرژی، جلوگیری از قطع گاز مشترکان خانگی و حفظ سلامت شهروندان، از جمله دلایلی است که برای این تعطیلی‌ها عنوان شده است.

شهروندان ایرانی تابستان ۱۴۰۳ را به دلیل ناتوانی شبکه تولید و توزیع برق کشور در تامین برق مورد نیاز، در خاموشی‌های سراسری سپری کردند. اکنون در آستانه زمستان، جمهوری اسلامی در تامین گاز شهروندان ناتوان شده است.

پیش از این در ۲۵ آذر، مدارس تهران و بسیاری از استان‌های ایران به دلایلی از جمله بارش برف و باران و کاهش دما، مدیریت انرژی، آلودگی هوا و ریزگردها، تعطیل و نیمه‌تعطیل اعلام شدند.

تهران چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته نیز تعطیل بود.

بحران کمبود گاز در ایران

هم‌زمان با کمبود گاز در ایران و افت فشار در هفت استان کشور، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۵ آذر گزارش داد هنوز از تعیین تکلیف واردات گاز ایران از ترکمنستان خبری در دست نیست.

خبرگزاری ایسنا نیز نوشت مصرف گاز در ایران با کاهش دمای هوا و ورود سامانه‌های سرمایشی جدید به سطح بی‌سابقه‌ای رسیده و این روند مصرف باعث ایجاد افت فشار گاز در برخی استان‌ها شده است.

افت فشار گاز در برخی استان‌ها مانند آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و اردبیل گزارش شده و خطر قطع گاز در استان‌های شمالی مانند مازندران، گلستان و خراسان شمالی وجود دارد.

دولت در تلاش برای مدیریت این بحران، خواستار کاهش حداقل دو درجه از دمای سیستم‌های گرمایشی شده است.

قطعی چندین ساعته برق و افت فشار گاز در تعدادی از استان‌ها در حالی رخ می‌دهد که سه ماه سرد زمستان هنوز فرا نرسیده است.

هم‌زمان گزارش‌ها از قطع گاز برخی از صنایع حکایت دارند.

علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، گفت قطع گاز و برق کارخانه‌های سیمان در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته زودتر آغاز شده و این موضوع صنعت سیمان را با مشکلاتی در تولید مواجه کرده است.

قطع گاز در استان‌های شمالی ایران در دولت احمدی‌نژاد و پس از قطع واردات گاز از ترکمنستان آغاز شد و پس از آن به دلیل کمبود تولید گاز ادامه یافت.

آخرین بار ۱۴ آذر در پی حضور مقامات دولت جمهوری اسلامی در محل دیسپچینگ گاز بنا بود تا با تماس تلفنی مسعود پزشکیان با رییس‌جمهوری ترکمنستان، واردات گاز از سر گرفته شود.

واردات گاز ایران از ترکمنستان به دلیل بدهی ۳۰۰ میلیون دلاری ایران متوقف شده است.

بر اساس محاسبات برخی کارشناسان مستقل، اگر روند فعلی مصرف انرژی در افق سال ۱۴۱۰ مدیریت نشود، دامنه بحران در بخش‌های مختلف انرژی گسترش خواهد یافت.