سرما و ناتوانی حکومت در تامین انرژی بسیاری از استانهای ایران را به تعطیلی کشاند
مدارس، دانشگاهها و ادارات بسیاری از استانهای ایران دوشنبه ۲۶ آذر به دلیل «کاهش دما» و «مدیریت انرژی»، تعطیل و نیمهتعطیل اعلام شدند. این وضعیت به دنبال سرمای شدید در برخی مناطق کشور و در فاصله شش روز تا آغاز زمستان رخ داده است.
رسانههای رسمی ایران در اخباری که بهتدریج منتشر میشوند، از تغییر ساعات کاری و تعطیلی بسیاری از استانهای کشور در ۲۶ آذر خبر دادند.
بنا بر گزارشهای منتشر شده، استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، قزوین، قم، کردستان، کرمانشاه، گلستان، مازندران، مرکزی و همدان، دوشنبه تعطیل خواهند بود.
همچنین در برخی استانها اعلام شده که کارکنان دستگاههای اجرایی «دارای شرایط خاص» به صورت دورکاری به فعالیتهای خود ادامه خواهند داد یا با تاخیر در محل کار خود حاضر خواهند شد.
جبران ناترازی انرژی، مدیریت مصرف انرژی، جلوگیری از قطع گاز مشترکان خانگی و حفظ سلامت شهروندان، از جمله دلایلی است که برای این تعطیلیها عنوان شده است.
شهروندان ایرانی تابستان ۱۴۰۳ را به دلیل ناتوانی شبکه تولید و توزیع برق کشور در تامین برق مورد نیاز، در خاموشیهای سراسری سپری کردند. اکنون در آستانه زمستان، جمهوری اسلامی در تامین گاز شهروندان ناتوان شده است.
پیش از این در ۲۵ آذر، مدارس تهران و بسیاری از استانهای ایران به دلایلی از جمله بارش برف و باران و کاهش دما، مدیریت انرژی، آلودگی هوا و ریزگردها، تعطیل و نیمهتعطیل اعلام شدند.
تهران چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته نیز تعطیل بود.
بحران کمبود گاز در ایران
همزمان با کمبود گاز در ایران و افت فشار در هفت استان کشور، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۵ آذر گزارش داد هنوز از تعیین تکلیف واردات گاز ایران از ترکمنستان خبری در دست نیست.
خبرگزاری ایسنا نیز نوشت مصرف گاز در ایران با کاهش دمای هوا و ورود سامانههای سرمایشی جدید به سطح بیسابقهای رسیده و این روند مصرف باعث ایجاد افت فشار گاز در برخی استانها شده است.
افت فشار گاز در برخی استانها مانند آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و اردبیل گزارش شده و خطر قطع گاز در استانهای شمالی مانند مازندران، گلستان و خراسان شمالی وجود دارد.
دولت در تلاش برای مدیریت این بحران، خواستار کاهش حداقل دو درجه از دمای سیستمهای گرمایشی شده است.
قطعی چندین ساعته برق و افت فشار گاز در تعدادی از استانها در حالی رخ میدهد که سه ماه سرد زمستان هنوز فرا نرسیده است.
همزمان گزارشها از قطع گاز برخی از صنایع حکایت دارند.
علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، گفت قطع گاز و برق کارخانههای سیمان در سال جاری نسبت به سالهای گذشته زودتر آغاز شده و این موضوع صنعت سیمان را با مشکلاتی در تولید مواجه کرده است.
قطع گاز در استانهای شمالی ایران در دولت احمدینژاد و پس از قطع واردات گاز از ترکمنستان آغاز شد و پس از آن به دلیل کمبود تولید گاز ادامه یافت.
آخرین بار ۱۴ آذر در پی حضور مقامات دولت جمهوری اسلامی در محل دیسپچینگ گاز بنا بود تا با تماس تلفنی مسعود پزشکیان با رییسجمهوری ترکمنستان، واردات گاز از سر گرفته شود.
واردات گاز ایران از ترکمنستان به دلیل بدهی ۳۰۰ میلیون دلاری ایران متوقف شده است.
بر اساس محاسبات برخی کارشناسان مستقل، اگر روند فعلی مصرف انرژی در افق سال ۱۴۱۰ مدیریت نشود، دامنه بحران در بخشهای مختلف انرژی گسترش خواهد یافت.
خبرگزاری فرانسه به نقل از مقامهای این کشور گزارش داد دو پناهجوی کشتهشده در جریان تیراندازیهای شنبه ۲۴ آذر در شمال فرانسه، احتمالا ایرانی بودند. شبکه روداو هم خبر داد این دو نفر از شهروندان کُرد ایران بودند.
بر اساس این گزارشها، حملات مسلحانه در شهر دانکِرک فرانسه پنج کشته بر جای گذاشت. این حملات در یک بازه زمانی دو ساعته در عصر ۲۴ آذر رخ دادند.
دادستانی فرانسه اعلام کرد در ابتدا یک مرد ۲۹ ساله در روستایی در جنوب دانکرک با شلیک چند گلوله به قتل رسید. او مالک یک شرکت حمل و نقل در این منطقه بود.
حدود ۴۰ دقیقه پس از این رویداد، دو نگهبان امنیتی که در حال گشتزنی در یک منطقه صنعتی در «لون پلاژ» در غرب دانکرک بودند، هدف حمله قرار گرفتند و جان سپردند. این دو نفر ۳۳ و ۳۷ ساله بودند.
دقایقی بعد، دو تن دیگر نیز در جریان تیراندازی در لون پلاژ کشته شدند. خبرگزاری فرانسه نوشت گفته میشود دو قربانی نهایی این حملات از پناهجویان ایرانی بودند و ۱۹ و ۳۰ سال سن داشتند.
شبکه روداو به نقل از یک فعال حقوق بشر، اسامی این پناهجویان را محمد و هادی عنوان کرد و افزود آنها پیشتر در یونان به سر میبردند و به قصد تلاش برای عبور از کانال مانش، به منطقه دانکرک فرانسه آمده بودند.
دانکرک در حدود ۱۰ کیلومتری کانال مانش قرار دارد. در سالهای گذشته، تلاش پناهجویان برای عبور غیرقانونی از کانال مانش و رسیدن به بریتانیا، افراد زیادی را به این منطقه کشانده است.
به گزارش رسانهها، قاچاقچیان انسان برای انتقال مهاجران غیرقانونی از فرانسه به بریتانیا با استفاده از قایقهای کوچک، به ازای هر نفر چند هزار یورو دریافت میکنند.
در سالهای اخیر، نقض گسترده حقوق بشر و وخامت اوضاع اقتصادی، در کنار عوامل دیگر، شماری از شهروندان ایرانی را به سوی مهاجرت غیرقانونی سوق داده است.
در شهریورماه، هشت مهاجر که قصد داشتند با عبور از کانال مانش خود را به بریتانیا برسانند، پس از واژگون شدن قایق حامل آنها، جان خود را از دست دادند. در میان قربانیان این رویداد، مهاجرانی از ایران، سوریه، اریتره و سودان به چشم میخوردند.
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود در خصوص تیراندازیهای مرگبار در دانکرک نوشت یک مرد ۲۲ ساله عصر ۲۴ آذر خود را به نیروهای پلیس تسلیم کرد و مسئولیت پنج قتل انجامشده را پذیرفت.
دادستانی دانکرک اعلام کرد مهاجم سوءپیشینه قضایی نداشته است و تحقیقات در رابطه با انگیزه او برای ارتکاب این جنایات همچنان ادامه دارد.
یک منبع مطلع در همین رابطه گفت احتمال وجود «اختلاف شغلی» میان مهاجم و سه قربانی نخست او، در دست بررسی قرار دارد.
در جریان بازرسی از خودروی مهاجم، پنج قبضه اسلحه به دست آمده است. طبق قوانین فرانسه، اتهام قتل در کنار نگهداری سلاحهای گرم ممنوعه میتواند مجازات حبس ابد را به دنبال داشته باشد.
رضا خندان، فعال مدنی و همسر نسرین ستوده، روز ۲۳ آذر بازداشت شد. ستوده به ایراناینترنشنال گفت برای پیگیری وضعیت همسرش ابتدا به کلانتری و سپس زندان اوین رفته اما به دلیل نداشتن حجاب اجباری، از دیدار او با خندان جلوگیری کردهاند.
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و زندانی سیاسی پیشین گفت همسرش صبح جمعه در خانهشان در تهران بازداشت شد و او را به کلانتری ۱۳۸ جنتآباد منتقل کردند.
او توضیح داد: «برای دیدن رضا به کلانتری رفتم اما به دلیل رعایت نکردن حجاب، از ورودم جلوگیری کردند. من نکات قانونی را گوشزد کردم و گفتم نمیتوانند از ورود من جلوگیری کنند. تنها میتوانند این موضوع را بهعنوان ضابط گزارش دهند، اما تاثیری نداشت و نهایتا نتوانستم او را ببینم.»
به گفته این وکیل دادگستری، رضا خندان حدود ساعت ۱۰ و نیم صبح شنبه ۲۴ آذر به زندان اوین منتقل شد.
ستوده گفت: «در زمان انتقال او به اوین، همچنان از ورود من به سالن جلوگیری کردند و فقط زمانی که رضا جلوی زندان در حال تردد بود توانستم او را برای دقایقی ببینم و در فضای عمومی صحبت کوتاهی باهم داشته باشیم.»
بازداشت رضا خندان مربوط به پرونده مشترک او با فرهاد میثمی، پزشک و فعال سیاسی، به اتهام تهیه و توزیع پیکسلهایی با نوشته «من به حجاب اجباری اعتراض دارم» است.
خندان و میثمی شهریور سال ۱۳۹۷ بازداشت و به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» هر کدام به شش سال زندان محکوم شدند که پنج سال آن قابل اجرا بود.
محرومیت دو ساله از فعالیت در فضای مجازی و ممنوعیت خروج از کشور، دیگر مجازاتهایی تعیین شده برای این دو فعال سیاسی بود.
خندان پس از چهار ماه حبس و فرهاد میثمی پس از چهار سال و نیم آزاد شدند.
بازداشت دوباره خندان در شرایطی است که به گفته نسرین ستوده، او و میثمی بدون آنکه خودشان درخواستی کرده باشند، مشمول عفو شدهاند و پرونده آنها مختومه است.
انجمن قلم آمریکا روز ۲۴ آذر در بیانیهای دستگیری خندان را محکوم کرد و از او با عنوان «مدافع ثابتقدم حقوق زنان» نام برد.
این انجمن نوشت: «ما تلافیجوییهای حقیرانه و بیرحمانه و هرگونه تلاش مقامات ایرانی را محکوم میکنیم که اقدامی برای تهدید یا ساکت کردن مخالفان قوانین جدید و سرکوبگرانه علیه حقوق زنان است.»
گزارشهای منابع حقوق بشری نشان میدهند از چهارشنبه ۲۱ آذر تا یکشنبه ۲۵ آذر دستکم ۳۴ زندانی در زندانهای ایران اعدام شدند.
این شهروندان در زندانهای مختلف ایران از جمله در شهرهای اراک، اصفهان، خرمآباد، زاهدان، شیراز، کرج، مشهد، ملایر، میاندوآب و یزد، به دار آویخته شدهاند.
از میان افراد اعدام شده در ۲۱ آذر، ۱۰ نفر در زندان قزلحصار کرج، دو نفر در میاندوآب و یک نفر در زندان پارسیلون خرمآباد به دار آویخته شدند.
در ۲۲ آذر نیز هفت زندانی از جمله یک زن در زندان یزد، سه نفر در زندان وکیلآباد مشهد، سه زندانی در زندان عادلآباد شیراز و یک نفر در زندان اصفهان اعدام شدند.
همچنین دو نفر در زندان ملایر و یک نفر در زندان اراک در ۲۴ آذر و چهار نفر در زندان زاهدان در ۲۵ آذر به دار آویخته شدند.
اعدام این زندانیان با اتهامات مختلف از جمله «قتل شهروندان و نگهداری یا حمل مواد مخدر» صورت گرفته است.
به این ترتیب، تعداد شهروندان اعدام شده از روز چهارشنبه تا زمان تنظیم این گزارش، به دستکم ۳۴ نفر رسید.
اعدام این افراد از سوی منابع مختلف حقوق بشری از جمله سازمان حقوق بشر ایران، هرانا و حالوش اطلاعرسانی شده است.
در هفتههای گذشته، افزایش میزان اجرای احکام اعدام و صدور حکم اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، اعتراضات فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشت.
در یکی از این اعتراضات، کارزار اعتصاب غذای زندانیان سیاسی با نام کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که از بهمن ۱۴۰۲ برای توقف اعدامها آغاز شد، سهشنبه ۲۰ آذر در ۲۵ زندان کشور وارد چهلوششمین هفته خود شد.
سازمان حقوق بشر ایران، ۲۳ آذر در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی طی دو ماه گذشته بیش از ۳۰۰ نفر را اعدام کرده است.
پیش از آن در اول آذر، سایت حقوق بشری هرانا خبر داد که در آبان امسال دستکم ۱۳۳ نفر در زندانهای سراسر ایران به دار آویخته شدند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر نیز ۳۰ آبان در بیانیهای هشدار داد مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر «انبوهی حکم جدید اعدام» صادر و زندانیان سیاسی، اقلیتهای قومی و اتباع خارجی را به مجازات مرگ محکوم کردهاند.
شاخص آلودگی هوای چندین شهر ایران در یکشنبه ۲۵ آذر در وضعیت «خطرناک» و به رنگ قهوهای است. شاخص عددی ۵۰۰ وضعیت هوا حتی برای افراد کاملا سالم، خطرناک و مضر است و توصیه میشود «همه افراد» در خانه بمانند.
قم، خوزستان، کرمان و ایلام چهار استانیاند که آلودگی هوا در شهرهایشان بسیار بحرانی شده و به عدد ۵۰۰ و سقف تعیینشده برای تقسیمبندی شاخص کیفیت هوا (AQI) رسیده است.
در این وضعیت، کودکان، سالمندان و بیماران با خطر بروز مشکلات جدی مانند حمله قلبی، آسم شدید یا آسیب ریوی مواجهاند.
قرار گرفتن در معرض این سطح از آلودگی میتواند اثرات طولانیمدت مانند آسیب به ریهها یا افزایش خطر بیماریهای مزمن داشته باشد.
مسئولان دانشگاه علوم پزشکی اهواز اعلام کردند از شنبه تاکنون، ۹۶۹ نفر در استان خوزستان به دلیل آلودگی هوا و با مشکل قلبی و تنفسی غیرعفونی به اورژانس بیمارستانها مراجعه کردهاند که بیانگر ۲۵ درصد افزایش است.
از این تعداد، ۷۰ نفر در بیمارستانها بستری شدهاند.
دادههای سامانه پایش کیفی هوای ایران نشان میدهند در استان خوزستان، رنگ اغلب ایستگاههای هواشناسی طی روز یکشنبه قهوهای است.
شاخص آلودگی هوا در چندین ایستگاه این استان مانند اهواز، مسجد سلیمان، شوشتر، هویزه و شادگان به عدد ۵۰۰ رسیده است.
در خرمشهر و بهبهان نیز شاخص کیفی هوا به ترتیب اعداد ۴۴۵ و ۴۲۸ را نشان میدهند.
برخی دیگر از مناطق استان خوزستان در وضعیت بنفش قرار دارند.
یک مخاطب با ارسال ویدیویی از آلودگی هوای خوزستان به ایراناینترنشنال، گفت: «این مه نیست، این هوای خاکی اهواز است.»
شاخص آلودگی در ایستگاه جمکران قم در صبح یکشنبه با قرار گرفتن روی عدد ۴۳۰، در وضعیت رنگ قهوهای و سطح خطرناک درآمده است.
فهرج استان کرمان نیز شرایط خطرناک مشابه خوزستان را در صبح یکشنبه دارد و شاخص کیفی هوای آن قهوهای رنگ و روی عدد ۵۰۰ قرار گرفته است.
در ایستگاه شهداد این استان شاخص کیفی هوا با ثبت عدد ۳۵۴ به وضعیت خطرناک رسیده است.
دستکم یک منطقه دیگر از کرمان در وضعیت قرمز است.
شاخص کیفی هوای سه ایستگاه مهران، میدان نفتی آذر دو و دهلران در استان ایلام، با قرار گرفتن روی عدد ۵۰۰ به رنگ قهوهای و وضعیت خطرناک درآمده است.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا «ناسالم»، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ «بسیار ناسالم» و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا «خطرناک» محسوب میشود.
هوای ناسالم با رنگ قرمز، بسیار ناسالم با رنگ بنفش و وضعیت خطرناک با رنگ قهوهای معرفی میشود.
استان خراسان جنوبی روز ۲۵ آذر در وضعیت بنفش و بسیار ناسالم قرار دارد.
دادههای سامانه کنترل کیفی هوای ایران از استان بوشهر نشان میدهند خورموج طی روز جاری در وضعیت بنفش و بندر دیلم در وضعیت قرمز قرار گرفتهاند.
در استان همدان، شاخص کیفی هوا در نهاوند در وضعیت قرمز است.
طی هفته گذشته شماری از شهرهای ایران آلودگی هوای شدید را تجربه کردند و صدها تن به دلیل بیماریهای قلبی و تنفسی راهی مراکز درمانی شدند.
در تعدادی از استانهای کشور نیز مدارس، دانشگاهها و ادارات تعطیل یا غیرحضوری شدند.
دادههای شرکت کنترل کیفی هوای تهران، شاخص آلودگی هوای پایتخت در صبح یکشنبه را روی عدد ۵۶ و «قابل قبول» نشان میدهد.
طی شبانهروز گذشته شرکت کنترل کیفیت هوای تهران شاخص آلودگی را ۱۴۲ و ناسالم برای گروههای حساس اعلام کرده بود.
در روزهای گذشته، شاخص اعلام شده از سوی این شرکت با شاخص اعلام شده در سایتهای بینالمللی مانند سایت آیکیو ایر «IQAIR» متفاوت بود.
طبق اطلاعات منتشر شده در سایت آیکیو ایر، شاخص آلودگی هوای تهران در ۲۴ آذر به عدد ۱۷۶ رسید که نشاندهنده رتبه هشتم آلودهترین شهر دنیا برای تهران است.
پایتخت ایران از ابتدای سال جاری، پنج روز هوای پاک، ۱۷۵ روز هوای قابل قبول و ۸۰ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس و ۱٠ روز هوای ناسالم داشته است.
موضوع آلودگی هوا در تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران طی سالهای گذشته به یک بحران تبدیل شده است.
سمیه رفیعی، رییس کمیته محیط زیست مجلس شورای اسلامی، ۲۰ مهر اعلام کرد در سال گذشته در ایران ۳۰ هزار نفر به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادند که این عدد در مقایسه با سال پیش از آن، رشدی شش هزار نفری نشان میدهد.
همزمان با انتقادها از راهاندازی سامانه جدید ارز از سوی بانک مرکزی، برخی رسانهها دلیل افزایش قیمت دلار را کاهش بیسابقه صادرات نفت ایران به چین دانستهاند.
برخی از مقامهای سابق و فعالان اقتصادی، راهاندازی سامانه جدید بانک مرکزی با عنوان ارز تجاری را باعث از بین رفتن رانت و فساد دانستهاند اما برخی دیگر گفتند که آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز نیمایی باعث فشار به مردم خواهد شد.
کمال سیدعلی، معاون ارزی اسبق بانک مرکزی، گفت که با چنین فرآیندی یک گام دیگر به تک نرخی شدن ارز نزدیک شدهایم.
بر اساس گزارش رسانهها، پس از راه اندازی سامانه جدید بیشتر معاملات ارزی در یک سامانه جدید به نام سامانه ارز تجاری تخصیص داده خواهد شد، بهطوریکه قیمت ارزهای مورد معامله در این بازار بر اساس عرضه و تقاضا تعیین خواهد شد.
در مقابل خبرگزاری تسنیم در گزارشی نوشت که حذف سازوکار ارز نیمایی و پیادهسازی دلار توافقی با وجود افزایش بیش از ۵۰درصدی نرخ ارز رسمی از ابتدای سال، معیشت مردم را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
این خبرگزاری نوشت که بیش از ۵۰ درصد واردات کشور وابسته به تامین ارز از سامانه نیماست.
محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه در دولت روحانی، نیز خطاب به دولت این پرسش را مطرح کرد که با وجود سه سال فشار تورم بالای ۴۰ درصدی به مردم (ناشی از همبستگی نرخ تورم با نرخهای ارز آزاد وترجیحی) چرا الویت مهار تورم در چنین شرایطی از دستور کار دولت خارج شده است؟
روزنامه دنیای اقتصاد نوشته بود که با انحلال سامانه نیما، صادرکنندگان محصولات معدنی میتوانند ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ توافقی در مرکز مبادله ارز معامله کنند و این اقدام میتواند تاثیرات قابل توجهی بر عملکرد بخش معدن و صنایع معدنی داشته باشد.
با این حال کامران وکیل، کارشناس حوزه معدن و صنایع معدنی در مصاحبه با دنیای اقتصاد، گفت که این تغییر در کوتاهمدت به نفع صادرکنندگان خواهد بود اما در بلندمدت تاثیر چندانی نخواهد داشت.
همزمان با راه اندازی این سامانه افزایش قیمت دلار ادامه دارد و قیمت دلار در بازار آزاد ایران شنبه ۲۴ آذر برای اولین بار از ۷۵ هزار تومان عبور کرد.
روزنامه دنیای اقتصاد نوشت که حجم صادرات نفت ایران به چین کاهش یافته است. در نتیجه با کاهش حجم درآمدهای ارزی و بالا بودن سطح تقاضا بازار ارز به دنبال تعادل قیمتی جدید است.
خبرگزاری فارس در گزارش جدیدی از کاهش حجم صادرات نفت ایران به چین خبر داد. صادرات نفتخام و میعانات گازی ایران به چین در ماه نوامبر به ۱/۳۱ میلیون بشکه در روز رسیده که پایینترین سطح در ۴ ماه گذشته به شمار میرود.