چین، ایران و روسیه در لیست «تهدیدات پیشرفته» بریتانیا قرار میگیرند
پس از افشاگریها درباره ارتباط یک تاجر چینی متهم به جاسوسی با شاهزاده اندرو، دولت این کشور برای اجرای طرح «ثبت نفوذ خارجی» و افزودن چین به فهرست تهدیدات پیشرفته در کنار روسیه و ایران، تحت فشار قرار گرفته است.
بر اساس این طرح، اگر فرد یا سازمانی برای پیشبرد فعالیتهای سیاسی با هدف تاثیرگذاری در سیاستهای بریتانیا، از طرف یک کشور خارجی ماموریت داشته باشد، باید در این طرح ثبتنام کند و اطلاعات مربوط به این فعالیتها را آشکار کند.
به گزارش نشریه گاردین، در دولت قبلی بریتانیا، اجرای طرح ثبت نفوذ خارجی تا سال آینده به تاخیر افتاده بود.
در این طرح یک لیست تهدیدات پیشرفته شامل کشورهایی مانند ایران و روسیه گنجانده شده که به طور سنتی و به دلیل میزان تهدید بالقوه فعالیتهای سیاسی یا جاسوسیشان، مورد توجه ویژه هستند.
تام توگنهات، وزیر امنیت پیشین بریتانیا گفته که نسخه جدید این طرح به طور خاص برای مقابله با فعالیتهای سازمانهای چینی که ظاهرا با تاجر متهم به جاسوسی مرتبط هستند، طراحی شده است. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا دولت بریتانیا، چین را در این دسته قرار خواهد داد یا خیر.
نگرانی پارلمان بریتانیا از فعالیتهای جاسوسی چین
هفته گذشته رسانههای بریتانیایی گزارشی درباره یک تاجر متهم به جاسوسی چینی منتشر کردند که از سوی شاهزاده اندرو، برادر پادشاه بریتانیا، به کاخ باکینگهام و سایر اقامتگاههای سلطنتی دعوت شده است.
شاهزاده اندرو در گذشته وظایف سلطنتی داشت اما به دلیل جنجالهای مختلف، از نقشهای عمومی خود کنارهگیری کرد.
به گزارش نشریه تایمز، این مرد که به دلایل امنیت ملی از ورود به بریتانیا منع شده بود، به دعوت شاهزاده اندرو دو بار از کاخ باکینگهام بازدید کرده و وارد کاخ سنت جیمز شده است.
همچنین در یک مستند تلویزیونی چینی، تصاویری از این فرد در کنار نخستوزیران پیشین بریتانیا، دیوید کامرون و ترزا می و همسرش فیلیپ می، منتشر شده است.
بر اساس اسناد دادگاه، این تاجر به قدری به دوک یورک نزدیک بوده که اجازه داشته از طرف او در یک پروژه مالی بینالمللی با شرکا و سرمایهگذاران در چین فعالیت کند.
دفتر شاهزاده اندرو در بیانیهای نادر به نقل از او اعلام کرد: «پس از ابراز نگرانیها، تمام ارتباطاتم را با این فرد قطع کردم و هرگز موضوعی حساس (در گفتوگو با این فرد) مطرح نشد.»
در حال حاضر، حکم دادگاه از افشای هویت این فرد متهم به جاسوسی جلوگیری میکند اما این دستور ممکن است لغو شود.
کریس فیلیپ، وزیر کشور دولت در سایه، خواستار افشای نام این فرد شد و به رادیو البیسی گفت: «امیدوارم دادگاه دستور عدم افشا را تغییر دهد یا لغو کند. ممکن است افراد دیگری نیز با این شخص در ارتباط بوده باشند.»
این افشاگری همزمان با تلاشهای دولت بریتانیا در جهت ترمیم روابط با پکن رخ داده است.
نمایندگان پارلمان بریتانیا نگران شدهاند که دولت برای بازسازی روابط بریتانیا و چین بیش از حد عجله میکند و در این میان، نمایندگان حزب کارگر نسبت به رویکرد گرمتر دولت به چین هشدار دادهاند.
بشار اسد، رییس پیشین حکومت سوریه، دوشنبه ۲۶ آذر در بیانیهای، مخالفان مسلح حاکم بر این کشور را «تروریست» خواند و گفت مایل به ترک سوریه نبوده اما روسها او را از کشور خارج کردند. این نخستین واکنش اسد به تحولات اخیر سوریه پس از خروجش از این کشور به شمار میرود.
او در این بیانیه تاکید کرد تا نخستین ساعات یکشنبه هشتم دسامبر (۱۸ آذر) در دمشق حضور داشته اما پس از «نفوذ نیروهای تروریستی» به پایتخت، با هماهنگی «متحدان روسی» به لاذقیه منتقل شده تا «نظارت بر عملیات جنگی» را از آنجا دنبال کند.
اسد افزود: «هنگامی که صبح به پایگاه هوایی حمیمیم رسیدیم، کاملا مشخص شد که نیروهای ما از تمام خطوط نبرد عقبنشینی و آخرین مواضع ارتش سقوط کردهاند. با ادامه وخامت اوضاع میدانی در منطقه، پایگاه نظامی روسیه نیز هدف حملات مداوم پهپادی قرار گرفت.»
رییسجمهوری پیشین سوریه ادامه داد به دنبال این رویدادها، روسیه عصر هشتم دسامبر دستور تخلیه فوری این پایگاه را صادر کرد.
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و شش میلیون آواره بر جای گذاشت.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد، نظیر سپاه پاسداران، روسیه و حزبالله از سوی دیگر به مناقشه سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.
در نهایت مخالفان مسلح اسد در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
اسد در ادامه بیانیه خود اعلام کرد در هیچ برههای در تحولات اخیر سوریه به فکر فرار از کشور یا پناهندگی نبوده و هیچ پیشنهادی نیز در این خصوص به او ارائه نشده بود.
او گفت از آغاز درگیریها در سوریه، «در کنار افسران و سربازان ارتش در خط مقدم نبرد در فاصله چند متری تروریستها، در خطرناکترین میدانهای جنگ ایستاده» و برای او تنها گزینه موجود «ادامه نبرد علیه حملات تروریستی» بوده است.
اسد تاکید کرد هیچگاه «مقاومت» در فلسطین و لبنان را رها نکرده و «به متحدانی که در کنار او ایستادهاند، خیانت نکرده است».
او افزود: «تعلق عمیق من به سوریه و مردمش تحت هیچ شرایطی متزلزل نمیشود؛ تعلقی که سرشار از امید به آزادی و استقلال دوباره سوریه است.»
اسد پس از خروج از سوریه، به مسکو گریخت. مقامهای روسیه اعلام کردند به دلایل «بشردوستانه» به او پناهندگی دادهاند.
فایننشال تایمز ۲۶ آذر گزارش داد اسد در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
اسد در دوران حکومتش بر سوریه به نقض گسترده حقوق بشر، سرکوب معترضان، شکنجه و ناپدیدسازی قهری متهم بود. با سقوط اسد، درهای زندان نظامی مخوف صیدنایا در حومه دمشق گشوده شد و هزاران خانواده برای یافتن عزیزانشان به این مکان هجوم آوردند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ آذر سقوط اسد را «محصول یک نقشه مشترک» آمریکایی و اسرائیلی خواند و گفت سوریه از مخالفان پس گرفته میشود.
ناظران تحولات اخیر سوریه را ضربهای به نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی میدانند و معتقدند پایان پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه توازن قدرت در خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، ۲۴ آذر در یک سخنرانی تلویزیونی اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی بشار اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.
اتحادیه اروپا در پانزدهمین بسته تحریمی خود علیه روسیه، ۵۴ شخص و ۳۰ نهاد مسئول در «تهدید تمامیت ارضی» اوکراین از جمله دو مقام ارشد کره شمالی و نهادهایی از چین و ایران را تحریم کرد.
در بسته تحریمی جدید اروپا، برای اولین بار تحریمهایی شامل مسدود کردن داراییها و ممنوعیت سفر علیه هفت فرد و نهاد چینی دخیل در تامین قطعات پهپاد برای روسیه اعمال شده است.
این اتحادیه افراد و نهادهایی از ایران، امارات متحده عربی، صربستان و هند را به دلیل کمک به دور زدن تحریمها علیه روسیه و مشارکت در تامین پهپاد و موشک برای این کشور، به فهرست تحریمهای خود اضافه کرد.
در این فهرست تحریمهایی علیه نفتکشهایی که به فروش نفت روسیه کمک میکنند و مشهور به «ناوگان سیاه» هستند، وضع شده است.
اتحادیه اروپا ۲۸ آبان ماه با صدور بیانیهای شرکت کشتیرانی ایران و همچنین کشتیها و بنادری را که به روسیه در جنگ با اوکراین کمک نظامی میکنند، تحریم کرد.
علیاکبر مرزبان، معاون سازمان بنادر، گفته است که پس از این تحریمها، ترددهای کشتیهای جمهوری اسلامی از سمت اروپا به آمریکای لاتین سوق پیدا کرده است.
او اضافه کرده است: «پیش از آن کشتیهای جمهوری اسلامی به سه بندر اروپایی تردد داشتند اما این ترددها قابل توجه نبودند.»
اتحادیه اروپا تحریمهایی را نیز علیه مقامات روسی دخیل در حمله به بیمارستان کودکان کییف و دیگر مراکز اوکراین وضع کرد.
احتمال اعمال تحریم علیه گرجستان
وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در نشست دوشنبه ۲۶ آذر خود تحریمهای احتمالی علیه گرجستان را بررسی کردند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که فهرستی از تحریمها علیه افراد مسئول در سرکوب اعتراضات هواداران این اتحادیه در گرجستان پیشنهاد شده اما هنوز همه اعضای اتحادیه با فهرست پیشنهادی موافق نیستند.
او گفت که کشورهای این اتحادیه قصد دارند درباره پیامدهای سرکوب مخالفان در گرجستان گفتوگو کنند.
اعتراضات در گرجستان دو روز پس از انتخاب میخاییل کاولاشویلی، سیاستمدار طرفدار روسیه و فوتبالیست پیشین بهعنوان رییسجمهوری جدید همچنان ادامه دارد.
گرجستان پس از پیروزی حزب «رویای گرجستان» در انتخابات جنجالی آبان ماه، با بحران سیاسی دست به گریبان است و مخالفان، این حزب را به تقلب در انتخابات با کمک روسیه متهم میکنند.
دولت گرجستان هشتم آذر اعلام کرد مذاکرات برای پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا را تا سال ۲۰۲۸ به تعویق انداخته است.
از آن زمان تاکنون، این کشور صحنه تظاهرات مخالفان و درگیری نیروهای پلیس با آنهاست.
در پی وقوع طوفان «چیدو» در جزیره مایوت، عصر دوشنبه ۲۶ آذر جلسه اضطراری بحران برای بررسی وضعیت این جزیره به ریاست امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه برگزار میشود. چیدو، قویترین طوفانی که در نزدیک به یک قرن اخیر مایوت را درنوردیده، صدها یا شاید هزاران کشته بر جای گذاشته است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این طوفان سهمگین، جزیره کوچک مایوت در اقیانوس هند را که یک قلمرو فرادریایی فرانسه محسوب میشود، به ویرانی کشانده است.
فرانسوا بیوویل، فرماندار مایوت، در یک مصاحبه تلویزیونی گفت: «گمان میکنم تعداد کشتهها به صدها نفر برسد و شاید حتی به هزار یا چند هزار نفر هم افزایش یابد.»
وزارت کشور فرانسه اعلام کرده که تعیین دقیق شمار قربانیان در شرایط کنونی دشوار است.
این طوفان که بادهایی با سرعت بیش از ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت به همراه داشت، ساختمانهای مسکونی، دولتی و بیمارستانها را تخریب کرد.
طبق اعلام هواشناسی فرانسه، این طوفان قویترین طوفان در ۹۰ سال اخیر در مایوت بوده است.
محمد اسماعیل، یکی از ساکنان مامودزو، پایتخت مایوت، به رویترز گفت: «آنچه تجربه میکنیم یک تراژدی واقعی است. انگار پس از یک جنگ هستهای قرار داریم. من دیدم که یک محله به کلی ناپدید شد.»
شرایط انسانی بحرانی
تصاویر هوایی منتشر شده از سوی پلیس فرانسه و رسانههای محلی، صدها خانه ویرانشده را در مایوت نشان میدهند.
در بیمارستان مایوت، مادری با یک گهواره نوزاد در راهرویی پر از آب مشاهده شد. قایقهای پلیس واژگون شده و درختان نارگیل از سقف ساختمانها عبور کردهاند.
مکرون در واکنش به این فاجعه گفت: «به فکر هموطنانمان در مایوت هستم که ساعاتی وحشتناک را پشت سر گذاشتند و برخی همه چیز، حتی جانشان را از دست دادند.»
چالشهای مضاعف مایوت
مایوت که بیش از هشت هزار کیلومتر با پاریس فاصله دارد، از نظر اقتصادی بسیار فقیرتر از سایر بخشهای فرانسه است و بیش از سه-چهارم جمعیت این جزیره زیر خط فقر فرانسه زندگی میکنند.
این جزیره همچنین میزبان بیش از ۱۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی است که عمدتا از کومور میآیند؛ کشوری همسایه که استانداردهای زندگی پایینتری دارد.
دولت فرانسه اعلام کرده است یک پل هوایی برای ارسال کمکها از جزیره رئونیون، دیگر قلمرو فرادریایی فرانسه در اقیانوس هند، به مایوت برقرار شده است.
طوفان چیدو، یکشنبه شمال موزامبیک را نیز درنوردید اما هنوز از میزان خسارات آن گزارشی منتشر نشده است. در کومور، دو نفر زخمی، ۲۴ نفر آواره و ۲۱ خانه تخریب شدهاند.
مایوت در سال ۱۸۴۳ مستعمره فرانسه شد و همراه با مجمعالجزایر کومور در سال ۱۹۰۴ به خاک این کشور ضمیمه شد.
این جزیره همچنان تحت مدیریت پاریس قرار دارد اما با فقر شدید، خشونتهای گروهی و مشکلات اجتماعی دستوپنجه نرم میکند.
نشریه فایننشال تایمز گزارش داد که بشار اسد، رییس دولت سابق سوریه، در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
به گزارش این نشریه در دوشنبه ۲۶ آذر، این پولها که شامل اسکناسهای ۱۰۰ دلاری و ۵۰۰ یورویی بودهاند، در فرودگاه ونوکوو مسکو تخلیه و در بانکهای تحت تحریم روسیه سپردهگذاری شدند.
این انتقالات در شرایطی انجام شده است که رژیم اسد با کمبود شدید ارز خارجی روبهرو بود و تحریمهای غرب مانع دسترسی سوریه به نظام مالی جهانی شده بود.
به گفته فایننشال تایمز، این انتقالها همزمان با تلاشهای مخفیانه اعضای خانواده اسد برای خرید املاک و سرمایهگذاری در روسیه صورت گرفته است.
ایاد حمید، پژوهشگر ارشد برنامه توسعه حقوقی سوریه، در این باره گفت: «روسیه سالهاست به پناهگاهی مالی برای رژیم اسد تبدیل شده است.»
مخالفان و دولتهای غربی مدتهاست که اسد را به غارت منابع سوریه و روی آوردن به فعالیتهای غیرقانونی برای تامین هزینههای جنگ و منافع شخصی متهم میکنند.
بر اساس سوابق تجاری روسیه، اسد با استفاده از ۲۱ پرواز از دمشق به مسکو بین مارس ۲۰۱۸ تا سپتامبر ۲۰۱۹، در مجموع بیش از ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از این کشور خارج کرده است؛ تنها در یکی از این پروازها در ماه می ۲۰۱۹، مبلغ ۱۰ میلیون دلار اسکناس ۱۰۰ دلاری به مسکو منتقل شده است.
این پولها در بانک مالی آر.اف.کی روسیه و بانک تی.اس.ام.ار که هر دو تحت تحریم آمریکا هستند، سپردهگذاری شدند.
دیوید شنکر، معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه گفت: «این انتقالات تعجبآور نیست و نشاندهنده تلاش رژیم اسد برای حفظ ثروتهای نامشروع خود و تامین هزینههای جنگ است.»
در شرایطی که ذخایر ارزی سوریه تقریبا به صفر رسیده بود، بانک مرکزی این کشور مجبور به پرداختهای نقدی برای تامین کالاها و خدمات شد.
همزمان، این انتقالات به روسیه اجازه داد نفوذ بیشتری در اقتصاد و سیاست سوریه پیدا کند و همچنین زمینه را برای ادامه حمایتهای نظامی مسکو از رژیم اسد فراهم کرد.
در گزارش فایننشال تایمز آمده است که بشار و نزدیکانش طی سالهای اخیر کنترل بخشهای کلیدی اقتصاد جنگزده سوریه را به دست گرفتهاند و اسماء اسد، همسر بشار اسد و مدیر پیشین بانک جیپی مورگان، نقش مهمی در هدایت کمکهای بینالمللی و مدیریت یک شورای اقتصادی محرمانه داشتهاند.
در حالی که رژیم اسد تلاش میکرد داراییهای خود را به خارج از کشور منتقل کند، اعضای خانواده او از سال ۲۰۱۳ اقدام به خرید املاک لوکس در مسکو کردهاند. در یک نمونه، ایاد مخلوف، پسرخاله مادری بشار، با کمک او و تسهیلات مالی پیچیدهاش، در سال ۲۰۱۹ شرکت املاک زولیس سیتی را در مسکو تاسیس کرد.
بشار اسد یا مقامات روسیه به این گزارش فایننشال تایمز واکنشی نشان ندادهاند.
روزنامه عراقی المدی (المدا) به نقل از نیروهای سیاسی درباره رخ دادن حوادثی شبیه سوریه در صورت دور نشدن بغداد از جمهوری اسلامی و انجام ندادن اصلاحات سریع در عراق هشدار داد.
روزنامه المدی نوشت که بیشتر هشدارهای طرفین سیاسی متمرکز بر دوری از جمهوری اسلامی و توجه به منافع ملی عراق است.
به نوشته این روزنامه، دولت محمد شیاع السودانی برای مهار گروههای مسلح تحت فشار شدیدی قرار گرفته است.
این روزنامه عراقی پیش از این نیز با اشاره به درز اخباری مبنی بر تماس نخستوزیر عراق با احمد الشرع (ابومحمد الجولانی)، رهبر گروه تحریر شام با میانجیگری ترکیه، نوشت که ترس از گسترش جغرافیای حوادث سوریه یا حرکت هستههای خفته گروه دولت اسلامی (داعش) در عراق کماکان وجود دارد.
در روزهای گذشته گمانهزنیهای مختلفی درباره تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق پس از سقوط بشار اسد انجام شده است. از جمله مرکز مطالعات استراتژیک عربی-استرالیایی نوشت که عراق پس از اتفاقات سوریه دو گزینه دارد: یا فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی را کنترل میکند یا ممکن است از سوی اسرائیل هدف قرار بگیرد.
این مرکز همچنین هشدار داد که بعد از موفقیت آمریکا و اسرائیل در سوریه و لبنان، نوبت به بغداد میرسد.
روزنامه المدی همچنین از انتقال خواستههای آمریکا درباره نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به وزارت امور خارجه عراق خبر داد.
با این حال رحیم العبودی، از مقامات دفتر سیاسی جنبش الحکمه، نزدیک به جمهوری اسلامی، گفت: «عراق تلاش میکند در روابط خود با واشینگتن تا حدودی متعادل باشد و به طور کامل هم با تهران نباشد.»
در روزهای اخیر برخی کاربران عراقی در فضای مجازی خواستار حمله به سفارت جمهوری اسلامی و ایجاد فشار برای پایان فعالیت گروههای مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در عراق شدهاند.