اتحادیه اروپا و بریتانیا در اقداماتی جداگانه چندین نام از جمله شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی را به دلیل نقش داشتن در حمایت جمهوری اسلامی از تهاجم روسیه علیه اوکراین و همچنین پشتیبانی از گروههای مسلح در خاورمیانه و منطقه دریای سرخ، به فهرست تحریمهای خود اضافه کردند.
بنا بر اعلام اتحادیه اروپا در روز دوشنبه ۲۸ آبان، تحریمها علیه جمهوری اسلامی به دلیل حمایت از روسیه در جنگ با اوکراین افزایش یافت.
بر اساس بیانیه این اتحادیه، شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی به دلیل نقش داشتن در انتقال پهپادها و تجهیزات نظامی از طرف سپاه پاسداران به روسیه، از سوی این اتحادیه تحریم شد.
در فهرست جدید تحریمهای اتحادیه اروپا، نام محمدرضا مدرس خیابانی، مدیرعامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی نیز به چشم میخورد.
اتحادیه اروپا همچنین سه شرکت کشتیرانی روسیه، امجی فلوت، وی تیاس بروکر و آراپاکس را تحریم و اعلام کرد که کشتیهای آنها در انتقال تسلیحات و مهمات ساخت جمهوری اسلامی، از جمله قطعات پهپاد، از طریق دریای خزر مشارکت دارند.
این تسلیحات برای تامین نیروهای روسیه که در اوکراین میجنگند، به کار گرفته میشوند.
در بیانیه اتحادیه اروپا آمده است این اتحادیه هر گونه معامله با بنادر را که تحت مالکیت، اداره یا کنترل افراد و نهادهای فهرستشده هستند یا برای انتقال پهپادها یا موشکهای ایرانی یا فنآوری و قطعات مرتبط به روسیه استفاده میشوند، ممنوع میکند.
این اقدام شامل دسترسی به امکانات بنادری مانند بندر امیرآباد در استان مازندران و بندر انزلی در استان گیلان و ارائه هر گونه خدمات به شناورهاست.
اتحادیه اروپا کشتیهایی را که برای ایمنی دریایی یا اهداف بشردوستانه استفاده میشوند یا در رابطه با رویدادهایی هستند که احتمالا تاثیر جدی بر سلامت و ایمنی انسان یا محیط زیست دارند، از این تحریمها معاف کرده است.
تحریمهای جدید بریتانیا علیه جمهوری اسلامی
دولت بریتانیا نیز روز دوشنبه شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی و شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
پیشتر اتحادیه اروپا سه شرکت هواپیمایی ایرانایر، ساها و ماهان را به فهرست تحریمهای این اتحادیه اضافه کرده بود.
در روز ۲۰ شهریور، نیز وزارت خزانهداری آمریکا شرکت هواپیمایی ایرانایر را به دلیل فعالیت در بخش حمل و نقل اقتصاد روسیه و مشارکت موثر در انتقال مستقیم یا غیرمستقیم سلاح یا مواد مربوطه از مبدا یا به مقصد ایران، تحریم کرد.
بریتانیا همچنین روز دوشنبه کشتی روسی «پورت اولیا-۳» را تحریم کرد.
دیوید لمی، وزیر امور خارجه بریتانیا، دلیل اعمال تحریم علیه شرکت هواپیمایی ایرانایر و شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی را انتقال موشکها بالستیک به روسیه خواند و گفت تلاشهای تهران برای تضعیف امنیت جهانی خطرناک و غیرقابل قبول است.
او از جمهوری اسلامی خواست که حمایت خود از روسیه در جنگ را متوقف کند.
دیوید لمی افزود: «ما همراه با شرکای بینالمللی خود بهصراحت اعلام کردهایم که هرگونه انتقال موشکهای بالستیک از ایران به روسیه با واکنش شدید روبهرو خواهد شد.»
وزیر حمل و نقل بریتانیا نیز گفت که این کشور به استفاده از تمام ابزارهای موجود برای فشار بر جمهوری اسلامی ادامه میدهد تا انتقال موشکهای بالستیک به روسیه را متوقف کند.
او افزود دولت بریتانیا در کنار مردم اوکراین ایستاده است و هیچ حمایتی از روسیه را تحمل نخواهد کرد.
پیشینه تحریمهای بینالمللی علیه کشتیرانی جمهوری اسلامی
سالها پیش از اتحادیه اروپا، در آذر ۱۳۹۸، آمریکا شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
کریستوفر فورد، دستیار وقت وزارت خارجه آمریکا، ضمن اشاره به تحریم شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی به روزنامه فاینشنال تایمز اعلام کرد که این تحریمها به دلیل نگرانی گسترده جهانی درباره ایران و سلاحهای کشتار جمعیتاثیر «بسیار مهمی» خواهد داشت.
او افزود: «از لحاظ دیپلماتیک، توانایی ما برای همکاری با شرکای بینالمللی با هدف جلوگیری از دسترسی محمولههای ایران به بنادری خاص یا جلوگیری از انجام معاملهها، بسیار مجابکنندهتر است وقتی که میتوانیم سلاحهای کشتار جمعی یا توسعه موشکی را، به عنوان اصل موثق شکایت، شناسایی کنیم.»
جعل اسناد و فساد در شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی
همزمان با اعلام رسمی تحریمهای دولت آمریکا، واشینگتن اعلام کرد که شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی به جعل اسناد اقدام کرده و از نقشههای فریبدهنده برای پوشاندن محموله کالاهای مربوط به موشکهای بالستیک برای سازمان صنایع هوافضای ایران (AIO) و گروه صنایع شهید همت (SHIG) استفاده میکند.
واشینگتن همچنین افزود که یک شرکت تابع شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی در چین به نام ایسیل (E-Sail) به ایران در زمینه برنامههای موشکی کمک کرده بود.
همزمان با این تحریمها، در ایران، محمد سعیدی مدیرعامل سابق کشتیرانی به اتهام فساد مالی بازداشت، اما با وثیقه ده میلیارد تومانی آزاد شد.
سعیدی، متهم است به دریافت ۴ میلیون دلار رشوه در قرارداد هیوندایی، بدهی بیش از هزار میلیاردی کشتیرانی به بانکهای تجارت و سپه و تخلفات مالی در مجموعه رفاهی کشتیرانی، شیان، در لویزان.
علی اکبر غنجی دیگر مقام ارشد کشتیرانی جمهوری اسلامی نیز متهم به اهمال در مورد چهار کشتی اجاره داده شده به شرکت یونانی و متهم به دریافت یک پنت هاوس در بندرانزلی به عنوان رشوه در زمان مدیریتش بر کشتیرانی دریای خزر هم شد.
احمد شهنازی فر، مدیرمالی سابق شرکت کشتیرانی نیز با ۷۰ میلیون دلار رشوهای که گرفته بود در فرودگاه خمینی تهران دستگیر شد.
تحریمهای جدید همزمان با فشارهای دیپلماتیک جدید
تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی همزمان با فشارهای قدرتهایی اروپایی علیه تهران است.
به گزارش خبرگزاری رویترز و به نقل از دیپلماتهای غربی، قدرتهای اروپایی شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان درصدد هستند تا در نشست هفته آینده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قطعنامهای علیه ایران تصویب شود.
قرار است هدف این قطعنامه، فشار بر حکومت ایران برای بهبود بخشیدن به همکاریهای هستهای باشد.
همچنین تحریمهای جدید چند روز پیش از آغاز به کار کایا کالاس به عنوان مسئول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام شده که مواضعی سختتر از جوزپ بورل نسبت به جمهوری اسلامی دارد.
کالاس که در دوران نخستوزیری خود در استونی به نقض حقوق بشر در ایران و سرکوب معترضان به دست جمهوری اسلامی در پاییز ۱۴۰۱ اعتراض کرد، از حامیان جدی اوکراین به شمار میرود.
او همچنین در خصوص سیاستهای تهران در منطقه و همکاریهای جمهوری اسلامی با روسیه و بلاروس ابراز نگرانی کرده است: «همکاریهای نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی با روسیه و بلاروس میتواند تنشهای منطقهای و جهانی را تشدید کند.»
حکومت ایران یکی از متحدان اصلی روسیه در جنگ اوکراین توصیف میشود.
کالاس پس از حمله پهپادی جمهوری اسلامی به اسرائیل در فروردین ماه، پستی در شبکه ایکس منتشر کرد و در آن از «حمله غیرموجه ایران به اسرائیل» به شدیدترین وجه ممکن ابراز تاسف و از هر گونه تشدید تنش نظامی در منطقه انتقاد کرد.
کالاس معتقد است چنین حملاتی میتوانند به افزایش خشونت و بیثباتی در خاورمیانه منجر شوند و باید از آنها جلوگیری کرد.
سایت حقوق بشری هرانا روز ۲۸ آبان در گزارشی نوشت شاکرمی روز ۲۷ آبان به همراه وکیل مدافع خود در دادگاه انقلاب، بابت اتهامات فعالیت تبلیغی علیه نظام، تحریک مردم به جنگ و کشتار، توهین به علی خامنهای و توهین به روحالله خمینی، به دفاع از خود پرداخت.
آیدا، خواهر نیکا شاکرمی در حساب ایکس خود نوشت در جلسه دادگاه از مادرش، نسرین شاکرمی، خواستهاند که «توبهنامه» امضا کند.
او افزود که مادرش این متن را امضا نکرده و بدون دریافت اجازه ملاقات یا تماس تلفنی، به زندان بازگردانده شده است.
شاکرمی روز ۲۰ آبان در بخش دیگر پروندهاش در دادگاه کیفری دو شهرستان خرمآباد، به صورت ویدیو کنفرانس محاکمه شد.
علی امیدی، وکیل دادگستری، همان زمان با بیان این که موکلش بابت اتهامات «توهین به مقدسات و نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» به دفاع از خود پرداخت، نوشت که خود نیز به صورت کتبی و شفاهی دفاعیات خود را از موکلش به دادگاه ارائه داد.
او با تاکید بر این که موکلش پیش از جلب، چند نوبت از طریق سامانه ثنا احضار شده اما متوجه ابلاغیه نشده بوده، نوشت که این موضوع در نهایت موجب صدور حکم جلب و بازداشت او شده است.
آیدا شاکرمی، دختر نسرین شاکرمی، شامگاه ۲۵ مهر در شبکههای اجتماعی از بازداشت مادرش در خرمآباد خبر داد و نوشت که از علت دستگیری و اتهام مطرح شده علیه او بیاطلاع است.
ساعتی پس از آن، صفحه اینستاگرام نسرین شاکرمی از دسترس خارج شد.
نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ ساله، ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» در بلوار کشاورز تهران ربوده شد و به قتل رسید.
خانواده نیکا پیکر او را ۹ روز پس از ناپدید شدنش در یک سردخانه یافتند و با فشار نهادهای امنیتی، او را در روستایی دورافتاده در حوالی خرمآباد لرستان به خاک سپردند.
مراجع قضایی و رسانههای وابسته به حکومت مدعی شدند که نیکا بر اثر سقوط از ارتفاع کشته و پیکرش در «ساختمانی نیمهکاره» پیدا شده است.
مادر نیکا بارها با بیان این که دخترش در جریان اعتراضات در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ کشته شده، تاکید داشته است جمهوری اسلامی درباره کشته شدن نیکا دروغ میگوید.
به گفته او، اعضای خانوادهاش هدف تهدید و فشار امنیتی قرار گرفتند تا روایت حکومت را درباره کشته شدن دخترش تکرار کنند و خواهرش، آتش شاکرمی نیز مجبور به اعتراف تلویزیونی شد.
دو ماه پس از قتل نیکا، شبکه سیانان در گزارشی با تجزیه و تحلیل ۵۰ ویدیو و انتشار ویدیوهای جدیدی از حضور نیکا در خیابان و مصاحبه با شاهدان عینی، اعلام کرد او بازداشت شده بوده و ادعای مقامهای جمهوری اسلامی درباره خودکشیاش صحت ندارد.
بیبیسی جهانی نیز ۱۰ اردیبهشت امسال گزارش داد به مدرکی «بسیار محرمانه» دست یافته که نشان میدهد نیکا از سوی سه مرد که از نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بودند، هدف تعرض جنسی قرار گرفته و به قتل رسیده است.
اسفند ۱۴۰۲ نیز یکی از اسناد به دست آمده از هک سامانههای قوه قضاییه جمهوری اسلامی به دست گروه عدالت علی، تجاوز به نیکا را پیش از قتل تایید میکرد.
طبق آمارهای سازمانهای حقوق بشری، جمهوری اسلامی بیش از ۵۵۰ معترض را در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» کشت و بینایی صدها تن دیگر را گرفت.
بنا بر این آمارها، دهها کودک و نوجوان در جریان این خیزش با شلیک یا بر اثر ضرب و جرح نیروهای حکومتی کشته شدند که هویت بیش از ۷۰ تن از آنها روشن شده است.
ویدیوها و عکسهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی نشان میدهند علاقهمندان به دیدن مجموعه چشم در چشم، در خیابان کارگر تهران، در صفی بلند مقابل موزه هنرهای معاصر میایستند تا با خریدن بلیت و ورود به این موزه، آثار این مجموعه را تماشا کنند.
این نمایشگاه که از ۱۵ مهر ماه آغاز شده، قرار بود ۲۷ آبان خاتمه پیدا کند که به دلیل استقبال زیاد تا روز چهارم آذر تمدید شده است.
در قالب نمایشگاه چشم در چشم، ۱۳۰ اثر از ۴۳ هنرمند ایرانی و ۵۳ هنرمند بینالمللی با موضوع «تحولات هنری و مفهومی هنر پرتره» در گالریهای شماره یک تا پنج موزه هنرهای معاصر به نمایش گذاشته شده است.
به گفته جمال عربزاده، نقاش و مسئول برگزاری این نمایشگاه، برخی از این پرترهها «از بهترین آثار موجود در گنجینه موزه هنرهای معاصر» هستند.
محمد خراسانیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی و سرپرست موزه هنرهای معاصر تهران درباره این موزه گفت: «این نمایشگاه با رویکرد روانشناسی اجتماعی آماده شده است.»
در این نمایشگاه آثاری از پابلو پیکاسو، ونسان ونگوگ، آنریدو تولوز لوترک، آلبرتو جاکومتی، ادوارد مونه، اندی وارهول، فرنان لژه، خوان میرو، کمالالملک، بهمن محصص، محمود جوادیپور، احمد اسفندیاری، مارکو گریگوریان، ژازه تباتبایی و برخی دیگر از هنرمندان به نمایش گذاشته شده است.
موزه هنرهای معاصر ۲۲ مهر ماه سال ۱۳۵۶، با تلاش شهبانو فرح پهلوی و با حضور محمدرضا شاه پهلوی، نلسون آلدریچ راکفلر، معاون رییسجمهوری وقت آمریکا، تامس مسر، رییس وقت موزه گوگنهایم و دو ویلد، رییس وقت موزه اشتدلیک آمستردام افتتاح شد و آثاری که در دهه ۵۰ به کوشش دفتر شهبانو فرح تهیه شده بود، در گنجینه این موزه قرار گرفت.
گنجینه موزه هنرهای معاصر یکی از مهمترین و منحصربهفردترین مجموعههای هنری در جهان است که پس از انقلاب اسلامی بسیاری از آنها با برچسب «ابتذال» از مقابل دیدهها کنار گذاشته شدند.
همزمان با برگزاری نمایشگاه چشم در چشم، آثار فرخ شایسته در گالریهای هفت تا ۹ و آثار ایران در بینال ونیز هم در گالری شش موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمده است.