در ادامه فشارهای جمهوری اسلامی بر خانوادههای دادخواه در ایران، نسرین شاکرمی، مادر نیکا شاکرمی، معترض ۱۷ ساله کشتهشده در جریان خیزش انقلابی ۱۴۰۱، روز ۲۵ مهر ماه در در خرمآباد بازداشت شد. همزمان صفحه اینستاگرام این مادر دادخواه نیز از دسترس خارج شد.
آیدا، خواهر نیکا شاکرمی، شامگاه ۲۵ مهر در شبکههای اجتماعی از بازداشت مادرش نسرین شاکرمی، در خرمآباد خبر داد و نوشت که از علت دستگیری و اتهام مطرح شده علیه او بیاطلاع است.
ساعتی پس از آن، صفحه اینستاگرام نسرین شاکرمی نیز از دسترس خارج شد.
نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ ساله، روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» در بلوار کشاورز تهران ربوده شد و به قتل رسید.
خانواده نیکا پیکر او را ۹ روز پس از ناپدید شدنش در یک سردخانه یافتند و با فشار نهادهای امنیتی، او را در روستایی دورافتاده در خرمآباد لرستان به خاک سپردند.
مراجع قضایی و رسانههای وابسته به حکومت مدعی شدند که نیکا بر اثر سقوط از ارتفاع کشته و پیکرش در «ساختمانی نیمه کاره» پیدا شده است.
مادر نیکا اما بارها با بیان این که دخترش در جریان اعتراضات در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ کشته شده، تاکید داشته است جمهوری اسلامی درباره کشته شدن نیکا دروغ میگوید.
به گفته او، اعضای خانوادهاش هدف تهدید و فشار امنیتی قرار گرفتند تا روایت حکومت را درباره کشته شدن دخترش تکرار کند و خواهرش، آتش شاکرمی نیز مجبور به اعتراف تلویزیونی شد.
دو ماه پس از قتل نیکا، شبکه سیانان در گزارشی با تجزیه و تحلیل ۵۰ ویدیو و انتشار ویدیوهای جدیدی از حضور نیکا در خیابان و مصاحبه با شاهدان عینی، اعلام کرد او بازداشت شده بوده و ادعای مقامهای جمهوری اسلامی درباره خودکشیاش صحت ندارد.
بیبیسی جهانی نیز ۱۰ اردیبهشت امسال گزارش داد به مدرکی «بسیار محرمانه» دست یافته که نشان میدهد نیکا از سوی سه مرد که از نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بودند، هدف تعرض جنسی قرار گرفته و به قتل رسیده است.
در اسفند ۱۴۰۲ نیز یکی از اسناد به دست آمده از هک سامانههای قوه قضاییه جمهوری اسلامی به دست گروه عدالت علی، تجاوز به نیکا را پیش از قتل تایید میکرد.
طبق آمارهای سازمانهای حقوق بشری، جمهوری اسلامی بیش از ۵۵۰ معترض را در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» کشت و بینایی صدها تن دیگر را گرفت.
بنا بر این آمارها، دهها کودک و نوجوان در جریان این خیزش با شلیک یا بر اثر ضرب و جرح نیروهای حکومتی کشته شدند که هویت بیش از ۷۰ تن از آنها روشن شده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است که صامدون در پوشش یک موسسه خیریه ساختگی، در اروپا و آمریکای شمالی برای «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» کمک مالی جمعآوری میکند.
جبهه خلق برای آزادی فلسطین از طرف آمریکا به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود.
همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا خالد برکات یکی از اعضای رهبری این جبهه را روز سهشنبه تحریم کرد و اعلام کرد که برکات و صامدون در همکاری با هم نقش مهمی در جمعآوری این کمکهای خارجی برعهده داشتند.
در کانادا نیز دولت این کشور اعلام کرد که صامدون مسئول سر دادن شعارهای «مرگ بر کانادا» و سوزاندن پرچم کانادا در جریان یک تظاهرات ضداسرائیلی در شهر ونکوور کانادا در اوایل ماه جاری میلادی بوده و در هماهنگی با آمریکا این گروه را یک سازمان تروریستی میداند.
دومینیک لبلانک وزیر امنیت عمومی کانادا روز سهشنبه در بیانیهای گفت: «افراطگرایی خشونتآمیز، اقدامات تروریسم یا تامین مالی تروریسم جایی در جامعه کانادا یا خارج از کشور ندارد.»
او افزود: «قرار دادن صامدون در فهرست سازمانهای تروریستی تحت قانون کیفری، حاوی این پیامی قوی است که کانادا این نوع فعالیتها را تحمل نخواهد کرد و تمام تلاش خود را برای مقابله با تهدید مداوم علیه امنیت ملی کانادا و همه مردم کانادا انجام خواهد داد.»
شارلوت کیتس، شهروند کانادایی و هماهنگکننده بینالمللی صامدون و همسر خالد برکات در تابستان گذشته «جایزه حقوق بشر» جمهوری اسلامی را دریافت کرد و در صداوسیمای جمهوری اسلامی از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، تمجید کرد.
کیتس با تقدیم این جایزه به «شهدا و اسیران فلسطین» گفت: «من در مورد عملیات شجاعانه، قهرمانانه هفتم اکتبر و مشروعیت مقاومت صحبت کردم.»
ستایش او از حملات هفت اکتبر موجب شده در ونگور کانادا پروندهای علیه او با عنوان نفرتپراکنی گشوده شود.
آبان سال گذشته نیز، چند روز پس از اظهارات صدراعظم آلمان علیه صامدون، وزیر کشور آلمان اعلام کرد فعالیت این گروه و همچنین سازمان حماس در خاک آلمان ممنوع است.
وزیر کشور آلمان گفت که شبکه صامدون در جهت تبلیغات ضداسرائیلی و یهودستیزی فعالیت کرده است.
بر اساس اطاعات منتشر شده در وبسایت صامدون، این شبکه «متشکل از سازماندهندگان وکنشگرانی است که با همبستگی در راه مبارزه برای آزادی زندانیان و اسیران فلسطینی تلاش میکند.»
پس از حمله ناگهانی و گسترده حماس به اسرائیل که در جریان آن تعداد زیادی از غیرنظامیان نیز کشته یا ربوده شدند، صامدون در تجمعهایی در آلمان این حمله را جشن گرفته بود و پلیس آلمان تعدادی از شرکتکنندگان در این تجمعات را بازداشت کرد.
صامدون؛ یک نیروی نیابتی جمهوری اسلامی
صامدون که در زبان عربی به معنای «استواران» است، از مارس ۲۰۲۱ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی در کانادا ثبت شده است.
این شبکه در وبسایت رسمی خود، خود را مدافع آزادی اسرای فلسطینی معرفی میکند، اما به گفته سازمان امنیت عمومی کانادا بسیاری از این زندانیان، با ترورها و حملات علیه اسرائیل مرتبط هستند.
سازمان امنیت عمومی کانادا میگوید صامدون ۲۰ شعبه در سرتاسر جهان از جمله ایران دارد. کانادا دولت ایران را به عنوان دولت حامی تروریسم معرفی کرده است.
الهام عابدینی به عنوان هماهنگکننده بخش ایران صامدون در سایت رسمی این شبکه ذکر شده است.
سازمان غیردولتی مانیتور از سال ۲۰۱۸ در حال بررسی صامدون است و درباره آن به دولتهای سراسر جهان هشدار داده است.
این سازمان میگوید که صامدون از طریق ایدئولوژی مشترک با جمهوری اسلامی و تلاش تهران برای دستیابی به قدرت نرم، با جمهوری اسلامی ارتباط غیررسمی دارد.
ایتای روونی، مدیر ارتباطات موسسه غیرانتفاعی مانیتور، به ایران اینترنشنال گفت که ایران از گروههایی مانند صامدون برای بکارگیری ایدئولوژی و نفوذ خود در غرب استفاده میکند بدون اینکه خود را به عنوان سرچشمه این نفوذ فاش کند.
روونی افزود: «این با رویه مقامات جمهوری اسلامی مطابقت دارد که فقط از نمایندگان نیابتی استفاده کنند. صامدون بخشی از نیابتیها است. نه فقط حزبالله و حماس، بلکه از طریق نیروهای نیابتی قدرت نرم».
او گفت که روایت ضد غرب، ضد اسرائیل و طرفدار جمهوری اسلامی صامدون با روایت جمهوری اسلامی مطابقت دارد که میخواهد از طریق گروههایی مانند صامیدون که دسترسی مستقیم به غرب دارند، چنین روایتی را صادر کند.
ارتباط ایران با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین»
در ماه ژوئیه، یک مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده فاش کرد که دولت ایران از تظاهرات طرفداران فلسطینیها در دانشگاههای آمریکا حمایت مالی کرده است.
ایران اینترنشنال نیز شواهدی پیدا کرد که نشان میدهد ایران پشت اعتراضات دانشگاه مکگیل در کانادا بوده است.
متیو لویت، کارشناس ضد تروریسم از موسسه واشنگتن گفت که صامدون «به صراحت در برخی از زشتترین رفتارهای خشونتآمیز در اعتراضات دانشگاه فعال بود.»
نویسنده «حزبالله: ردپای جهانی حزب خدای لبنان» افزود که ایران روابط قطعی با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» دارد.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، این سازمان که در غزه و کرانه باختری فعالیت میکند، در حمله به غیرنظامیان اسرائیلی در هفتم اکتبر شرکت داشت.
بر اساس این بیانیه، این چهار کشور مرحله جدیدی از دادرسی علیه ایران را به اتهام نقض کنوانسیون ۱۹۷۱ برای سرکوب اقدامات غیرقانونی علیه ایمنی هوانوردی غیرنظامی آغاز کردهاند.
در این بیانیه آمده که جمهوری اسلامی علاوه بر سایر تخلفات، در اتخاذ تمام اقدامات عملی برای جلوگیری از انهدام پرواز اوکراینی به دست نیروهای مسلح خود ناکام بوده است.
همچنین به نوشته این بیانیه، جمهوری اسلامی نتوانسته تحقیق و تعقیب کیفری کاملا شفاف و بیطرفانهای را مطابق با استانداردهای بینالمللی پیش ببرد.
این چهار کشور تاکید کردند که اقدام حقوقی جدید آنان تعهدشان را برای دستیابی به شفافیت، عدالت و پاسخگویی برای قربانیان و خانوادههایشان برجسته میکند.
شلیک عمدی سپاه پاسداران به پرواز مسافربری
در ۱۸ دی ۱۳۹۸، پرواز پیاس۷۵۲ متعلق به هواپیمای مسافری شرکت هوایی اوکراین، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی خمینی در تهران با شلیک عامدانه دو موشک سپاه پاسداران ساقط شد و ۱۷۶ سرنشین آن همراه یک جنین جان باختند.
سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی در شب حمله جمهوری اسلامی به پایگاه عینالاسد در پاسخ به کشته شدن سلیمانی به دست آمریکاییها رخ داد.
جمهوری اسلامی پس از سه روز تاخیر و پنهانکاری پذیرفت که شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران عامل سقوط این هواپیما بوده و تلاش کرد دلیل این فاجعه را «خطای انسانی» معرفی کند اما اوکراین، کانادا و سایر کشورهایی که اتباع خود را در این سانحه از دست دادهاند بر این باورند جمهوری اسلامی در حال لاپوشانی دلایل اصلی این ماجراست.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در تاریخ چهارم اردیبهشت ۱۳۹۹ با بیان اینکه زدن پایگاه عینالاسد عملیاتی نبود جز شلیک چند موشک، گفت: «پس از این حمله برنامه داشتیم تا در صورت پاسخ آمریکا، ۴۰۰ نقطه را بزنیم.»
فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران اشارهای نکرد که نیروهای تحت امرش ساعاتی پس از حمله موشکی به پایگاه عینالاسد، هواپیمایی اوکراینی پرواز ۷۵۲ را دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بیناللی تهران با دو موشک تور امیک هدف قرار داده و همگی سرنشینان این هواپیما از جمله چندین کودک و یک جنین را کشتند.
سابقه پیگیریهای حقوقی
تیرماه سال گذشته، چهار کشور متضرر در انهدام هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران، شامل بریتانیا، کانادا، سوئد و اوکراین رسما از جمهوری اسلامی به دلیل سرنگون کردن عمدی این هواپیما به دیوان بینالمللی دادگستری شکایت کردند.
همچنین در ماه می سال ۲۰۲۱، دادگاه انتاریو بر اساس شکایتی که در بهمن ماه سال ۱۳۹۸ از سوی مهرزاد زارعی، شاهین مقدم و علی گرجی، از خانوادههای قربانیان اقامه شده بود، حکمی را صادر کرد که سرنگونی هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه را اقدامی عامدانه و تروریستی قلمداد کرد.
این دادگاه علی خامنهای و چند نفر از سران ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی شمخانی، حسین سلامی، محمد باقری و امیرعلی حاجی زاده را به عنوان عاملان اصلی این حمله محکوم کرد.
دادگاه عالی انتاریو همچنین طی حکمی که در دی ماه گذشته صادر شد رای به پرداخت ۱۰۷ میلیون دلار غرامت بهعلاوه سود، به خانواده شش تن از کشتهشدگان هواپیمای مسافربری اوکراینی داد.
در حالی که دهها نفر از کشتهشدگان شهروندان کانادا بودند، این کشور اعلام کرده که اولویتش جستوجوی پاسخ و پیگیری عدالت از طریق پاسخگو کردن ایران و پیگیری غرامت است.
همچنین کانادا اعلام کرده که ارائه حمایتهای لازم به خانوادههای قربانیان را ادامه میدهد.