وزرای خارجه اردن و وزیر مشاور در وزارت خارجه قطر با احمد الشرع، فرمانده گروه حاکم بر دمشق، دیدار کردند.این دو بالاترین مقامهای کشورهای عربیاند که با مقامهای حاکم بر سوریه دیدار کردهاند.
احمد الشرع، رهبر گروه حاکم بر دمشق، در دیدار با محمدالخلیفی وزیر مشاور در وزارت خارجه قطر، از امیر این کشور برای سفر به دمشق دعوت کرد.
وزیر خارجه قطر نیز برای سرمایهگذاری این کشور در حوزه انرژی در سوریه ابراز آمادگی کرد.
ترکیه که از مخالفان اسد حمایت میکرد، اولین کشور منطقه بود که وزیر خارجه خود را به دمشق فرستاد.
پیش از آن نیز هیات آمریکا به ریاست باربارا لیف، دستیار وزیر امور خارجه ایالات متحده در امور خاور نزدیک، با احمد الشرع دیدار کرده بود.
ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن، نیز پس از دیدار با احمد الشرع گفت که با حاکمان جدید سوریه برای تلاشهای مشترک جهت مقابله با قاچاق مواد مخدر به توافق رسیده است.
مقامهای اردن پیش از این بارها بر جلوگیری از قاچاق مواد مخدر از سوریه به این کشور تاکید کردهاند.
پس از سقوط بشار اسد ذخایر مواد مخدر کاپتاگون در سوریه کشف شده است. واشینگتن پست پیش از این در گزارشی در این باره نوشته بود که حلقه واسط در زنجیره توزیع کاپتاگون در کشورهای حاشیه خلیج فارس، شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامیاند.
همزمان با سفر وزرای خارجه اردن و قطر به دمشق، دیدهبان حقوق بشر سوریه از پرواز هواپیماهای اسرائیلی بر فراز قنیطره، درعا و دمشق خبر داد.
در همین حال تایمز اسرائیل نوشت که جمهوری اسلامی در پی از دست دادن مسیر زمینی انتقال تسلیحات از طریق سوریه به لبنان در حال بررسی ایجاد یک کریدور هوایی برای انتقال سلاح به حزب الله است.
وبسایت خبری والانیوز به نقل از منابع امنیتی گزارش داده که حکومت جدید سوریه عبور هرگونه پرواز ایرانی از آسمان این کشور را ممنوع کرده است. این تصمیم در ابتدا تنها پروازهای نظامی، از جمله برای انتقال سلاح و نیرو را شامل میشد، اما اکنون عبور هرگونه پرواز ایرانی ممنوع شده است.
احمد الشرع، فرمانده گروه حاکم بر دمشق، یکشنبه دوم دی در دیدار با ولید جنبلاط، رهبر دروزیهای لبنان، گفته بود: «شبهنظامیان مورد حمایت ایران باعث تفرقه میان سوریها شده بودند و حضور آنها در سوریه مایه نگرانی برای همه بود.»
او تاکید کرد اتفاقاتی که هزار و ۴۰۰ سال پیش (در صدر اسلام) در شام (سوریه امروزی)رخ داده، ارتباطی با ساکنان امروزی سوریه ندارد.
اشاره او به حاکمیت بنیامیه با خلافت معاویه بر شام و درگیری او با امام اول شیعیان است.
یک خبرنگار ترک یکشنبه دوم دیماه به نقل از یک مقام امنیتی در ایران گزارش داد پورهاشمی در اثر تیراندازی یک افسر سوری در جریان جلسهای در اتاق عمیات مشترک در حلب جان خود را از دست داد.
بر اساس این گزارش، این جلسه با حضور «مستشاران نظامی» جمهوری اسلامی و فرماندهان ارتش سوریه در بحبوحه پیشروی هیات تحریر شام در حومه حلب برگزار شد.
پیشتر و در هشتم آذر، رسانهها در ایران خبر دادند کیومرث پورهاشمی، مشهور به «حاج هاشم»، در جریان حملات مخالفان اسد در حلب سوریه کشته شده است.این رسانهها از او با عنوان «مستشار ارشد» جمهوری اسلامی در سوریه یاد کردند.
یعقوب اصلان خبرنگار ترکیهای که رسانههای این کشور معمولا به خبرهای او استناد میکنند در ادامه گزارش خود نوشت فرماندهان سپاه پاسداران در اتاق عملیات مشترک حلب، فرماندهان ارتش سوریه را برای مقاومت در برابر مخالفان اسد و دفع حملات آنها تحت فشار قرار داده بودند.
بر اساس این گزارش، فرماندهان سپاه در آن مقطع زمانی معتقد بودند انجام ضد حمله علیه مخالفان اسد با حمایت نیروی هوایی روسیه امکانپذیر است اما فرماندهان سوری برای صدور دستوراتی در این زمینه تردید داشتند.
این خبرنگار ترک فضای حاکم بر جلسه اتاق مشترک حلب را «متشنج» توصیف کرد و افزود در همین زمان، «یک ژنرال سوری وارد اتاق عملیات شد و اسلحه خود را شلیک کرد» که به دنبال آن، پورهاشمی جان باخت.
او این رویداد را نشاندهنده «عمق فروپاشی ارتش سوریه» به دنبال پیشروی مخالفان اسد دانست.
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و شش میلیون آواره بر جای گذاشت.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد، نظیر سپاه پاسداران، روسیه و حزبالله از سوی دیگر به مناقشه سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.
مخالفان مسلح در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
خبرنگار نزدیک به دولت ترکیه به نقل از مقام امنیتی جمهوری اسلامی نوشت عامل تیراندازی به پورهاشمی عضو طایفهای بود که دیگر از اسد پشتیبانی نمیکرد.
این مقام افزود جمهوری اسلامی دو ماه پیش، اطلاعات و اسنادی را در خصوص ارتباطات این افسر سوری با گروههای مخالف اسد در اختیار حکومت سوریه قرار داده بود.
جمهوری اسلامی یکی از حامیان اصلی حکومت اسد به شمار میرفت. پیشتر دو نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی بهطور جداگانه تایید کردند حکومت ایران دستکم ۳۰ میلیارد دلار برای حفظ اسد در قدرت هزینه کرد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دوم دیماه وعده بازپس گیری سوریه از جانشینان اسد را داد و جوانان این کشور را به ایستادن در برابر حکومت جدید تشویق کرد.
ناظران تحولات اخیر سوریه را ضربهای به نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی میدانند و معتقدند پایان حکومت اسد توازن قدرت در خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
باربارا لیف، دستیار وزیر امور خارجه ایالات متحده در امور خاور نزدیک، ۳۰ آذر در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال تاکید کرد جمهوری اسلامی نباید نقشی در آینده سوریه داشته باشد.
خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، گزارش داد حاکمان جدید سوریه دو هفته پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، اسعد حسن الشیبانی را بهعنوان وزیر امور خارجه این کشور معرفی کردند.
سانا افزود این انتصاب «در پاسخ به خواست مردم سوریه برای ایجاد روابط بینالمللی در جهت صلح و ثبات» انجام شده است.
الشیبانی ۳۷ ساله فارغالتحصیل دانشگاه دمشق است و پیش از این، رهبری بخش سیاسی مخالفان مسلح در استان ادلب سوریه را بر عهده داشت.
مخالفان مسلح در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
انتخاب وزیر دفاع جدید سوریه
در تحولی دیگر، احمد الشرع، معروف به محمد جولانی، فرمانده تحریر شام، اول دیماه با تعدادی از نمایندگان گروههای مسلح درباره ساختار نظامی در سوریه جدید گفتوگو کرد.
او پس از این دیدار گفت گروههای مسلح در سوریه در یک نهاد مشترک و تحت مدیریت وزارت دفاع ادغام خواهند شد.
در پی این جلسه، مرهف ابو قصره بهعنوان وزیر دفاع جدید سوریه معرفی شد. ابو قصره از فرماندهان شاخص مخالفان مسلح در جریان سرنگونی حکومت اسد بود.
فرمانده تحریر شام پیشتر در ۲۱ آذر از انحلال نیروهای امنیتی حکومت ساقطشده اسد خبر داده بود.
کشته شدن ۵ تن از نیروهای دموکراتیک سوریه در منبح
نیروهای دموکراتیک سوریه که تحت حمایت آمریکا هستند، گفتند پنج تن از اعضای این گروه در پی حملات نیروهای تحت حمایت ترکیه به منبج، جان خود را از دست دادند.
این در حالی است که مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، ۲۹ آذر اعلام کرد در صورت دستیابی به یک توافق آتشبس همهجانبه با ترکیه، نیروهای کرُد غیرسوری عضو این گروه نظامی، از سوریه خارج خواهند شد.
این برای نخستین بار بود که عبدی عضویت نیروهای کرد غیرسوری، از جمله اعضای پکک (حزب کارگران کردستان)، در گروه تحت فرمان خود را تایید میکرد. ترکیه، آمریکا و تعدادی دیگر از کشورها پکک را گروهی تروریستی میدانند.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشود، از قومیتهای مختلف از جمله کردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شده است اما رهبری نظامی آن را گروه کردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، پیشتر از حمله به مواضع نیروهای کُرد در منبج و تلرفعت حمایت کرده بود.