رویترز گزارش داد که امارات متحده عربی با اسرائیل و ایالات متحده در مورد مشارکت در اداره موقت نوار غزه پس از جنگ کنونی مذاکره کرده است. این مشارکت تا زمانی صورت خواهد گرفت که تشکیلات خودگردان فلسطینی، با اصلاحاتی که انجام میدهد، بتواند مسئولیت را در نوار غزه بر عهده بگیرد.
بر اساس گزارش رویترز که سهشنبه ۱۸ دی منتشر شد، گفتوگوهای پشتپرده امارات با آمریکا و اسرائیل، شامل امکان نظارت موقت امارات و ایالات متحده همراه با سایر کشورها بر حکومت، امنیت و بازسازی غزه پس از عقبنشینی نظامیان اسرائیل از این منطقه بوده است.
این گزارش بر اساس گفتوگوی رویترز با دیپلماتهای خارجی و مقامات غربی تهیه و نام آنها اعلام نشده است.
امارات متحده عربی شریک امنیتی نزدیک ایالات متحده است و برخلاف اکثر دولتهای عربی، با اسرائیل نیز روابط دیپلماتیک دارد.
دیپلماتها و مقامات مطلع از این گفتوگوها به رویترز گفتند که این امر به این کشور خلیج فارس ابزاری برای تعامل با دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میدهد.
این منابع که خواستند نامشان فاش نشود، افزودند که اسرائیل پس از بیش از یک سال جنگ، تمایلی به ترسیم برنامه خود برای غزه ندارد. این در حالی است که جامعه بینالمللی برای تدوین یک طرح قابل اجرا تلاش کرده است.
دیپلماتها و مقامات تاکید کردند که ایدههایی که از مذاکرات امارات متحده عربی به وجود آمده بود، فاقد جزئیات بوده و در یک برنامه رسمی، مکتوب و یا از سوی هیچ دولتی پذیرفته نشده است.
منابع گفتند که در گفتوگوهای پشت صحنه، ابوظبی از تشکیلات خودگردان فلسطینی «اصلاح شده» برای اداره غزه، کرانه باختری و بیت المقدس شرقی تحت یک کشور مستقل فلسطینی حمایت میکند؛ موضوعی که اسرائیل تاکنون علنا با آن مخالفت کرده است.
یک مقام امارات متحده عربی به رویترز گفت که این کشور در هیچ طرحی که شامل اصلاحات اساسی در تشکیلات خودگردان فلسطین، توانمندسازی آن و ایجاد یک نقشه راه معتبر به سوی دولت فلسطین نباشد، شرکت نخواهد کرد.
او افزود: «این عناصر - که در حال حاضر وجود ندارند - برای موفقیت هر طرحی پس از غزه ضروری است.»
تشکیلات خودگردان سه دهه پیش بر اساس توافقنامه اسلو میان اسرائیل و فلسطینیها، تاسیس شد و اختیارات محدودی در کرانه باختری و غزه به آن داده شد.
این تشکیلات همچنان در کرانه باختری که اسرائیل بر آن مسلط است، حکمرانی میکند اما نوار غزه در سال ۲۰۰۷ به دست حماس افتاد.
یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا به رویترز گفت که با چندین شریک از جمله امارات در مورد گزینههای حکومتداری، امنیت و بازسازی مذاکراتی صورت گرفته و پیشنویسها، طرحها و ایدههای مختلفی از سوی شرکا ارائه شده است.
این سخنگو با خودداری از اظهارنظر بیشتر در مورد «مکالمات دیپلماتیک خصوصی» گفت: «اینها بحثهای مشورتی بوده که همچنان ادامه دارد، زیرا ما بهدنبال بهترین راه رو به جلو هستیم.»
دفتر نخست وزیری اسرائیل از اظهارنظر درباره این خبر خودداری کرد. تشکیلات خودگردان فلسطین نیز به سوالات رویترز پاسخی نداد.
علاوه بر اصلاح تشکیلات خودگردان، چهار تن از دیپلماتها و مقامات غربی گفتند که مقامات اماراتی استفاده از پیمانکاران نظامی خصوصی را بهعنوان بخشی از نیروهای حافظ صلح پس از جنگ در غزه پیشنهاد کردهاند.
اما دیپلماتها و مقامات غربی گفتند هرگونه استقرار چنین پیمانکارانی باعث ایجاد نگرانی در میان کشورهای غربی خواهد شد، زیرا پیمانکاران نظامی خصوصی که از سوی ایالات متحده و سایر دولتها استخدام شدهاند، با اتهامات شکنجه، نقض حقوق بشر و استفاده از زور بیش از حد، از جمله در عراق و افغانستان، مواجه شدهاند.
پس از ۱۵ ماه از جنگ غزه که بیشتر این منطقه را ویران کرده، انتظار میرود بازسازی غزه، از جمله نهادهای سیاسی آن، سالها طول بکشد و دهها میلیارد دلار هزینه داشته باشد.
اسرائیل ششم مرداد فهرستی شامل اسامی ۴۰ گروگان را برای آزادی به حماس ارائه کرد که از این تعداد، پنج نفر در اسارت این گروه کشته شدند و یک تن دیگر به دست نیروهای ارتش اسرائیل آزاد شد.
دفتر نخستوزیر اسرائیل دوشنبه ۱۷ دی خبر داد اعلام فهرست ۳۴ نفره حماس موضوع جدیدی نیست و در حقیقت، همان لیستی است که پیشتر اسرائیل ارائه کرده بود.
این نهاد افزود اسرائیل تاکنون هیچ پاسخی از سوی حماس در خصوص وضعیت گروگانهای ذکر شده در این فهرست دریافت نکرده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد این کشور «به تلاشهای بیوقفه خود برای بازگرداندن تمامی گروگانها» ادامه خواهد داد.
پیشتر بیبیسی جهانی گزارش داد یک مقام ارشد حماس فهرست ۳۴ گروگان اسرائیلی را که این گروه مایل است در چارچوب مرحله اول توافق احتمالی آتشبس آزاد کند، در اختیار این بنگاه خبری قرار داده است.
در این فهرست نام ۱۰ زن، ۱۱ مرد ۵۰ تا ۸۵ ساله و چند کودک دیده میشود.
حماس پیش از این گفته بود این کودکان در جریان حملات اسرائیل به نوار غزه کشته شدهاند.
شماری از گروگانهایی که به گفته حماس بیمار هستند نیز در این فهرست قرار دارند.
هنوز مشخص نیست چه تعداد از گروگانهای در بند این گروه در قید حیات هستند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۵ هزار و ۸۰۰ کشته و ۱۰۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، نسبت به دستیابی به توافق آتشبس در غزه ابراز اطمینان کرد و گفت احتمالا این امر پس از پایان دوران ریاستجمهوری جو بایدن محقق خواهد شد.
بلینکن تاکید کرد دولت بایدن «هر دقیقه از هر روز» تا پایان دوره خود برای آزادی گروگانهای در بند حماس تلاش خواهد کرد.
او افزود: «ما بهشدت خواهان آن هستیم که این موضوع را طی دو هفته آینده به سرانجام برسانیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، ۲۰ ژانویه (اول بهمن) رسما قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.
مذاکرات برای برقراری آتشبس در غزه و آزادی گروگانهای در بند حماس همچنان در دوحه، پایتخت قطر ادامه دارد اما بیبیسی نوشت به نظر نمیرسد پیشرفت قابل توجهی در این مذاکرات حاصل شده باشد.
یک مقام حماس در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تاکید کرد دستیابی به هر گونه توافقی برای آزادی گروگانها منوط به خروج ارتش اسرائیل از نوار غزه، برقراری آتشبس دائمی و پایان جنگ خواهد بود.
او مقامهای اسرائیل را به «لجاجتورزی» در مذاکرات متهم کرد و گفت آنها در خصوص برقراری آتشبس دائمی و خروج از نوار غزه «هیچ گامی رو به جلو برنداشتهاند».
این مقام حماس به دلیل حساسیت موضوع خواست هویتش افشا نشود.
این حمله دوشنبه ۱۷ دی ماه در حوالی شهرک اسرائیلی کدومیم و در نزدیکی روستای فلسطینی الفندق در شمال شرقی کرانه باختری به وقوع پیوست.
وبسایت خبری تایمز اسرائیل این حمله را «تروریستی» خواند. هنوز گروهی مسئولیت این رویداد مرگبار را بر عهده نگرفته است.
ارتش اسرائیل با انتشار بیانیهای اعلام کرد نظامیان این کشور عملیات خود را برای یافتن مهاجمان آغاز کردهاند.
بر اساس این بیانیه، نیروهای اسرائیلی در اطراف محل حادثه ایستهای بازرسی ایجاد کرده و شماری از روستاهای منطقه را به محاصره خود درآوردهاند.
یک منبع نظامی اسرائیلی هم خبر داد دستکم «دو تروریست فلسطینی» در این حمله دست داشتند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۵ هزار و ۸۰۰ کشته و ۱۰۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
از زمان آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، آتش تنشها در کرانه باختری هم بیش از پیش شعلهور شده و گروههای مسلح فلسطینی و ارتش اسرائیل بارها در این منطقه درگیر شدهاند.
در جریان این درگیریها، غیرنظامیان نیز از هر دو طرف مناقشه هدف قرار گرفتهاند.
در یک نمونه از این خشونتهای مرگبار، سه غیرنظامی اسرائیلی ۱۸ شهریور در جریان تیراندازی در مرز کرانه باختری و اردن جان خود را از دست دادند.
یک مقام اسرائیلی شهریور ماه در گفتوگو با ایراناینترنشنال اعلام کرد «تروریستها» با حمایت جمهوری اسلامی، در شهرها و اردوگاههای پناهندگان در کرانه باختری پایگاههای نظامی ساختهاند.
پیشتر و در مرداد ماه یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه وقت اسرائیل (وزیر دفاع فعلی)، هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد یک جبهه شرقی جدید در جنگ نیابتی خود علیه اسرائیل ایجاد کند.
به گفته او، این جبهه با حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه کرانه باختری و اردن هدفگذاری شده است.
پیشتر در ۱۳ دی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، موافقت خود را با اعزام هیاتی از این کشور برای دور جدید مذاکرات آتشبس اعلام کرده بود.
یک مقام اسرائیلی که هویتش افشا نشده در همین رابطه به کانال ۱۲ این کشور گفت تصمیم برای اعزام هیات اسرائیلی به دوحه، به دنبال «پیشرفتهای اخیر» گرفته شده است.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که مقامهای دولت اسرائیل به خانوادههای گروگانهای در بند حماس اعلام کردهاند مذاکرات به بنبست نرسیده و هنوز احتمال پیشرفت در آن وجود دارد.
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۵ هزار کشته و ۱۰۸ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
موسی ابومرزوق، یکی از مقامهای ارشد حماس، ۱۳ دیماه در مصاحبه با روزنامه العربی الجدید، احتمال موفقیت مذاکرات آتی آتشبس غزه را بالا ارزیابی کرد.
بر اساس برخی گزارشها، حماس میکوشد پیش از آغاز به کار رسمی دونالد ترامپ در کاخ سفید در اول بهمن، به توافق آتشبس با اسرائیل دست پیدا کند.
در هفتههای گذشته گزارشهای مختلفی درباره به بنبست رسیدن مذاکرات منتشر شده بود.
در مذاکرات پیشین، شماری از مقامهای حماس و اسرائیل نسبت به حصول توافق ابراز امیدواری کرده بودند اما در نهایت، گفتوگوها به سرانجام نرسید و دو طرف یکدیگر را بابت این موضوع مقصر دانستند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۲ دی از حماس بابت به نتیجه نرسیدن مذاکرات آزادی گروگانها انتقاد کرد و گفت اسرائیل حاضر شده است طبق پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا، سازشهای گستردهای برای رسیدن به توافق انجام دهد.
او هشدار داد اگر حماس گروگانها را آزاد نکند و به حملات خود به خاک اسرائیل ادامه دهد، «چنان ضربههای سهمگینی خواهد خورد که مدتهاست مشابهش را در غزه تجربه نکرده است».
دیگر محورهای مذاکرات آتشبس شامل بازگشایی گذرگاه مرزی رفح بین غزه و مصر، خروج احتمالی نیروهای اسرائیلی از کریدور نتساریم و بازگشت غیرنظامیان غزه به شمال این باریکه پس از انجام بازرسیهای امنیتی است.
همچنین مذاکراتی در مورد عقبنشینی تدریجی اسرائیل از کریدور فیلادلفیا در مرز غزه و مصر در حال انجام است. نتانیاهو پیش از این تاکید کرده بود ارتش اسرائیل در این کریدور باقی خواهد ماند.
کریدور فیلادلفیا که با نام محور صلاحالدین نیز شناخته میشود، مسیری ۱۴ کیلومتری است که باریکه غزه را به مصر متصل میکند.
آینده نوار غزه پس از پایان جنگ
مدیریت نوار غزه پس از پایان مناقشه کنونی یکی از نگرانیهای مهم جامعه جهانی در ماههای اخیر بوده است.
حماس ۱۴ دیماه اعلام کرد با ابتکار مصر برای تشکیل کمیته مدیریت غزه «بهطور مثبت» تعامل کرده است.
حماس از گروه فتح و تشکیلات خودگردان خواست با تلاشها برای تشکیل کمیته حمایتی جهت مدیریت غزه همکاری کنند.
حماس افزود در نشستهای پیشین با دیگر گروههای فلسطینی درباره مدیریت نوار غزه که در مصر، الجزایر، روسیه و چین برگزار شد، از خود انعطاف نشان داده است.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره سرنوشت مذاکرات آتشبس، مقامهای غزه اعلام کردند در حملات هوایی اسرائیل به این باریکه در ۱۳ دی، دستکم ۶۸ نفر جان باختند.
این حمله در منطقه المواسی رخ داد که در اوایل جنگ بهعنوان منطقه بشردوستانه برای غیرنظامیان فلسطینی تعیین شده بود.
ادهانوم دوشنبه ۱۰ دیماه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بیمارستانها در غزه بار دیگر به میدان نبرد تبدیل شدهاند و سیستم بهداشتی با تهدیدی جدی مواجه است.»
او افزود: «ما تکرار میکنیم: حملات به بیمارستانها را متوقف کنید. مردم غزه به خدمات بهداشتی نیاز دارند. امدادگران برای ارائه کمکهای بهداشتی نیاز به دسترسی [به مراکز درمانی] دارند.»
خبرگزاری رویترز نوشت ارتش اسرائیل در روزهای گذشته یک بیمارستان غزه را هدف قرار داد و نظامیان این کشور همچنین به یک مرکز درمانی در این باریکه یورش بردند.
مقامهای اسرائیلی حماس را به استفاده نظامی از مکانهای غیرنظامی مانند بیمارستانها، منازل مسکونی و مدارس متهم میکنند.
اسرائیل ۹ دیماه از پایان عملیات سه روزه خود در بیمارستان کمال عدوان در شمال نوار غزه خبر داد و گفت ۲۴۰ مظنون به عضویت در گروههای مسلح فلسطینی، از جمله حسام ابوصفیه، رییس بیمارستان کمال عدوان، در جریان این عملیات بازداشت شدند.
وزارت بهداشت غزه، وابسته به حماس، در واکنش به این رویداد اعلام کرد کارکنان بازدشتشده این مرکز درمانی به دست نیروهای اسرائیلی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
وزارت بهداشت غزه همچنین نسبت به سلامتی ابوصفیه ابراز نگرانی کرد.
دبیرکل سازمان جهانی بهداشت خواستار آزادی فوری رییس بیمارستان کمال عدوان شد اما اسرائیل اعلام کرده او به عضویت در حماس متهم است و به همین دلیل، تحت بازجویی قرار دارد.
ادهانوم در ادامه پیام خود از حمله اسرائیل به بیمارستان الاهلی در غزه خبر داد و از این کشور خواست که «حقوق و نیازهای مربوط به مراقبتهای پزشکی» ساکنان غزه را تامین کند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۵ هزار کشته و ۱۰۸ هزار زخمی بر جای گذاشته است.