یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد جبهه شرقی جدیدی در جنگ نیابتی خود علیه اسرائیل ایجاد کند. این جبهه با حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه اردن و کرانه باختری هدفگذاری شده است.
کاتز در پستی در ایکس نوشت در حالی که نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در غزه و لبنان به جنگ در مرزهای شمالی و جنوبی اسرائیل ادامه میدهند، حکومت ایران در تلاش است تا اردن و کرانه باختری تحت کنترل تشکیلات خودگردان فلسطین را بیثبات کند.
او افزود: «وضعیتی جدی و خطرناک در حال شکلگیری است زیرا جمهوری اسلامی در تلاش است یک جبهه تروریستی شرقی جدید علیه مراکز جمعیتی بزرگ اسرائیل ایجاد کند.»
به گفته وزیر امور خارجه اسرائیل، واحدهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با همکاری عوامل حماس در لبنان، به دنبال قاچاق سلاحها و منابع مالی به اردن هستند تا حکومت این کشور را بیثبات کنند.
کاتز اضافه کرد از اردن این سلاحها از طریق مرزهای شرقی قاچاق میشوند و کرانه باختری، بهویژه اردوگاههای پناهندگان را «غرق» سلاحهای خطرناک و مقادیر زیادی پول میکنند.
او هشدار داد هدف از این اقدامات «ایجاد یک جبهه تروریستی اسلامی طرفدار ایران مانند آنچه در غزه، لبنان و دیگر مناطق انجام دادهاند، است تا تلآویو و مراکز جمعیتی بزرگ اسرائیل را هدف قرار دهند».
وزیر امور خارجه اسرائیل گفت: «محور شرارت جمهوری اسلامی، امروز بهطور موثر اردوگاههای پناهندگان در یهودا و سامره [کرانه باختری] را از طریق نیروهای نیابتی خود کنترل میکند و تشکیلات خودگردان فلسطین را از هر اقدامی ناتوان کرده است. ما باید کانونهای تروریستی مانند اردوگاه پناهندگان جنین را بگیریم و یک کارزار عملیاتی جامع برای از بین بردن زیرساختهای تروریستی در این اردوگاه انجام دهیم.»
دیوید شنکر، عضو ارشد تائوب در موسسه واشنگتن گفت تهران با تحریک اعتراضات علیه سلسله هاشمی، به دنبال بیثبات کردن اردن، یکی از متحدان عرب اسرائیل است.
او هشدار داد تهران همچنین در تلاش است با افزایش قاچاق مواد مخدر و سلاح از طریق اردن، حکومت این کشور را سرنگون و آن را به یک دولت نیابتی دیگر برای جمهوری اسلامی تبدیل کند.
شنکر افزود سلاحها از اردن به کرانه باختری قاچاق میشوند. این منطقه تحت کنترل تشکیلات خودگردان فلسطین است، اما حماس در آنجا حضوری پررنگ دارد.
شنکر که پیشتر به عنوان معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده در امور خاورمیانه فعالیت میکرد، گفت: «پهپادهای بزرگی از سوریه وارد میشوند. و البته، ایرانیها از گرایش اردن به سمت غرب و این موضوع که اردن با اسرائیل پیمان صلح دارد، بسیار خشمگین هستند.»
اردن از سال ۱۹۹۴ با همسایه خود، اسرائیل، در صلح بوده است. امان همچنین روابط نزدیکی با واشینگتن دارد و در اداره اماکن مقدس مسلمانان در بیتالمقدس نقش ایفا میکند.
وزیر امور خارجه اسرائیل در ادامه پیام خود در ایکس نوشت: «روند ساخت مانع در امتداد مرز شرقی با اردن باید سرعت بگیرد تا از قاچاق سلاح از اردن به اسرائیل که هم رژیم اردن و هم دولت اسرائیل را تهدید میکند، جلوگیری شود.»
ایمن الصفدی، وزیر امور خارجه اردن، در پیامی در ایکس، توییت کاتز را دروغ خواند و عملیات نظامی اسرائیل در غزه را مورد انتقاد قرار داد.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد. این طولانیترین جنگ در غزه از زمان تسلط حماس بر این باریکه بوده است.
صفدی افزود: «هر میزان اطلاعات نادرست از سوی مقامهای تندروی اسرائیل که دروغهایی از جمله درباره اردن منتشر میکنند، نمیتواند این واقعیت را تغییر دهد که تجاوزات مداوم اسرائیل به غزه، نقض قوانین بینالمللی و نادیده گرفتن حقوق مردم فلسطین بزرگترین تهدید برای امنیت منطقه است.»
سفر بیسابقه وزیر امور خارجه اردن به ایران در روز ۱۴ مرداد موقعیت حساس امان را برجسته کرد. این اولین سفر رسمی یک مقام اردنی به تهران در سالهای اخیر بود.
علیرغم اعتراضات وزیر امور خارجه اردن علیه اسرائیل در محافل عمومی، امان یک متحد کلیدی برای همسایه خود به شمار میرود.
این امر زمانی آشکار شد که اردن در چارچوب ائتلافی جهانی برای دفع حمله سپاه به اسرائیل در شامگاه ۲۵ فروردین همکاری کرد. در آن زمان، بیش از ۳۵۰ موشک و پهپاد جمهوری اسلامی اسرائیل را هدف گرفته بودند.
جمهوری اسلامی اولین حمله مستقیم خود به خاک اسرائیل را در پاسخ به هدف قرار گرفتن کنسولگری ایران در سوریه به انجام رساند. حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق در روز ۱۳ فروردین منجر به کشته شدن دو فرمانده ارشد سپاه پاسداران و چندین مقام دیگر آن شد.
تقریبا همه موشکهای حکومت ایران از سوی اسرائیل و ائتلافی به رهبری ایالات متحده و با حضور فرانسه، اردن و بریتانیا رهگیری و سرنگون شدند.
برخی گزارشها همچنین حاکی از آن است که عربستان سعودی اطلاعاتی را درباره عملیات جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، در اختیار آمریکا قرار داده بود.
در حالی که اردن بهطور علنی علیه اسرائیل موضعگیری میکند، اما این کشور از روابط دیپلماتیک قوی با اسرائیل، بهویژه در حوزه امنیتی برخوردار است.
تقریبا ۶۰ درصد جمعیت اردن تبار فلسطینی دارند و با توجه به مناقشه کنونی در غزه، امان در موقعیتی نیست که بتواند بهطور علنی از اسرائیل حمایت کند.
آمیت هالوی، عضو پارلمان اسرائیل (کنست)، در قسمت ۱۰ پادکست انگلیسی «چشم به ایران» ایراناینترنشنال گفت اردن و سایر کشورهای عرب همسایه مانند عربستان سعودی، برای اهداف دیپلماتیک در برابر مردم خود بهگونهای دیگر ظاهر میشوند، اما برای امنیت و رفاه خود با اسرائیل همکاری میکنند.
هالوی گفت که تلاشها و فعالیتهای جمهوری اسلامی برای تضعیف حکومت اردن «در سالهای اخیر به سطح بالایی رسیده است».
دکتر ولید فارِس، کارشناس سیاست خارجی و نویسنده کتاب «ایران، یک جمهوری امپریالیستی و سیاست ایالات متحده»، به ایران اینترنشنال گفت قاچاق سلاح از طریق اردن پدیده جدیدی نیست. این روند طی سالها شکل گرفته و از زمانی که جمهوری اسلامی عملا مناطقی از عراق را که مرز طولانی با اردن دارد، تصرف کرده، تسهیل شده است.
اردن همچنین مرزی طولانی با عربستان سعودی دارد که نه تنها سعودیها، بلکه کویتیها و اماراتیها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
فارس افزود: «آن گذرگاه یا آن قسمت از اردن واقعا از نظر راهبردی بسیار مهم است» زیرا این گذرگاه در صورت وقوع جنگ منطقهای گستردهتری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، ممکن است مورد استفاده «گروههای تروریستی و شبهنظامیان» قرار گیرد.
فارس که پیشتر به عنوان مشاور امنیت ملی برای نامزدهای ریاستجمهوری ایالات متحده فعالیت کرده، گفت: «اگر اردن بیثبات شود و یا به صورت کامل یا نسبی به دست شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی یا اخوانالمسلمین بیفتد، ما از نظر بینالمللی در وضعیت بسیار بدی قرار خواهیم گرفت.»
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه ۲۳ مرداد گزارش داد اوکراین دو منطقه روسیه را با پهپاد هدف قرار داده و همزمان نیروهای زمینی این کشور تلاش کردهاند خطوط دفاعی روسیه را در هم بشکنند.
حملهای که از سهشنبه هفته گذشته از سوی اوکراین آغاز شده، بزرگترین حمله این کشور به خاک روسیه از زمان آغاز جنگ اوکراین به شمار میرود.
سربازان اوکراینی طی هفته قبل در یک حمله غافلگیرانه از مرز روسیه در حدود ۵۳۰ کیلومتری جنوب غربی مسکو عبور کردند.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه گفت که هدف این حمله «بهبود موقعیت کییف پیش از مذاکرات احتمالی درباره صلح و کند کردن پیشروی نیروهای روسیه در دیگر جبههها» بوده است.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد یگانهای پدافند هوایی این کشور ۱۲ پهپاد را بر فراز منطقه کورسک، یک پهپاد را بر فراز منطقه بلگورود و یک فروند هواپیما را بر فراز ورونژ منهدم کردند.
مقامات روسیه در کورسک و بلگورود نسبت به حملات موشکی هشدار دادند.
گزارشهای ضد و نقیض درباره مساحت اشغال شده از روسیه
روسیه و اوکراین برآوردهایی بسیار متفاوت از مساحت قلمرو روسیه که به کنترل اوکراین درآمده، ارائه کردهاند.
کییف ادعا میکند هزار کیلومتر مربع از خاک روسیه را به دست آورده اما مقامات روسیه میگویند این منطقه کمتر از ۵۰۰ کیلومتر مربع است.
وبلاگنویسان حوزه جنگ حامی روسیه از نبردهای شدید در سراسر جبهه کورسک خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، نیروهای اوکراینی سعی کردند کنترل خود را در نزدیکی چند منطقه گسترش دهند و همزمان، روسیه سربازان و تسلیحات سنگین را وارد جنگ کرده و برخی از حملات اوکراین را دفع کرده است.
سرنوشت شهر سودژا در منطقه کورسک که روسیه از طریق آن گاز را از سیبری غربی و اوکراین به اسلواکی و دیگر کشورهای اتحادیه اروپا منتقل میکند، هنوز نامشخص است.
گازپروم روز دوشنبه گفت که همچنان در حال انتقال گاز روسیه است.
برخی وبلاگنویسان روس و کانالهای تلگرامی اوکراینی میگویند این شهر در کنترل اوکراین است؛ هر چند رویترز قادر به تایید مستقل تحولات میدان نبرد نیست و روسیه هنوز جزییاتی در مورد وضعیت سودژا ارائه نکرده است.
حدود ۱۴/۶۵ میلیارد متر مکعب گاز در سال ۲۰۲۳ از طریق این شهر به اروپا منتقل شده که نزدیک نیمی از صادرات گاز طبیعی روسیه به اروپا یا حدود پنج درصد از مصرف اتحادیه اروپا به شمار میرود.
رویترز نوشت حمله اوکراین نشان داد «واحدهای کوچک بسیار متحرک» تا چه اندازه میتوانند در برابر ارتش روسیه، «از نظر میزان تاثیر، برتر باشند».
همچنین اعزام نیروهای بیشتر روسیه به کورسک، میتواند حضور روسیه در سایر بخشهای جبهه جنگ اوکراین را تضعیف کند.
ولادیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در سخنرانی شبانه دوشنبه خود به اوکراینیها گفت که این عملیات مربوط به امنیت اوکراین است و روسیه از منطقه کورسک برای انجام حملات زیادی علیه اوکراین استفاده کرده است.
زلنسکی گفت: «اگر پوتین میخواهد تا این حد بد بجنگد، باید مجبور به صلح شود.»
تا قبل از حمله غافلگیرانه به روسیه، اوکراین با وجود صدها میلیارد دلار حمایت آمریکا و اروپا، نتوانسته بود حملات روسیه را متوقف یا روند جنگ را معکوس کند و بخشی از قلمرو خود را به نیروهای روسیه واگذار کرده بود.
روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به اوکراین حمله کرد و اکنون ۱۸ درصد از خاک اوکراین را تحت کنترل دارد.
مقامهای محلی روسیه گفتند که در کورسک، ۱۲۱ هزار نفر خانههای خود را ترک کرده یا تخلیه شدهاند و ۵۹ هزار نفر دیگر در حال تخلیه شهر هستند.
فرماندار این منطقه گفت: «در منطقه بلگورود روسیه که هممرز با کورسک است ۱۱ هزار غیرنظامی نیز تخلیه شدند.»
نیروی هوایی اوکراین روز سهشنبه اعلام کرد روسیه در شبانهروز گذشته ۳۸ پهپاد تهاجمی و دو موشک بالستیک به سمت اوکراین شلیک کرده است.
کل اوکراین برای مدت کوتاهی در اوایل روز سهشنبه تحت هشدار حمله هوایی قرار داشت اما بعد این هشدار لغو شد.