پس از خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی، تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیر کل این سازمان، در نامهای به کارکنان از ضرورت صرفهجویی در هزینهها و اولویتبندی اقدامات خبر داد.
خبرگزاری رویترز جمعه پنجم بهمن خبر داد که یکی از سخنگویان سازمان بهداشت جهانی این موضوع را تایید کرده اما توضیح بیشتری نداد.
برگزاری همه جلسات به صورت مجازی، محدود کردن جایگزینی تجهیزات فنآوری اطلاعات و تعلیق تعمیرات دفتر، از جمله مواردی هستند که برای صرفهجویی در هزینهها پیشبینی شده است.
آمریکا بزرگترین حامی مالی سازمان بهداشت جهانی است و حدود ۱۸ درصد از بودجه آن را تامین میکند.
بودجه دو ساله این سازمان در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ حدود ۶/۸ میلیارد دلار بود.
ایالات متحده در دو سال قبل از آن ۱/۲۸ میلیارد دلار به سازمان بهداشت جهانی کمک کرده بود. پس از آن، آلمان با ۸۵۶ میلیون دلار و بنیاد بیل گیتس با ۸۳۰ میلیون دلار، در رتبه دوم و سوم بیشترین کمککنندگان قرار گرفتند.
یکی از فرمانهای اجرایی امضا شده از سوی ترامپ در روز اول ریاستجمهوری او، خروج از سازمان بهداشت جهانی بود.
ترامپ در سال ۲۰۲۰ میلادی و اواخر دولت قبلی خود، فرآیند خروج یکساله آمریکا از سازمان بهداشت جهانی را آغاز کرد اما شش ماه بعد، جو بایدن با رسیدن به مسند ریاستجمهوری، این تصمیم را لغو کرد.
استدلال ترامپ این است که سازمان بهداشت جهانی نتوانسته است چین را در مورد مسئولیت شیوع سریع کووید-۱۹ پاسخگو کند.
او بارها سازمان بهداشت جهانی را «عروسک خیمهشببازی پکن» توصیف کرده و وعده داده است کمکهای مالی آمریکا را به طرحهای بهداشتی داخلی هدایت کند.
بر اساس دستور ترامپ، علاوه بر توقف کمک مالی به سازمان بهداشت جهانی، کارکنانی که با ماموریت دولت آمریکا برای این سازمان کار میکنند از این سازمان خارج خواهند شد.
کشورهای دیگر از خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی انتقاد کردهاند. به گفته برخی کارشناسان، چنین تصمیمی منجر به افزایش نفوذ چین بر حوزه سلامت جهان خواهد شد.
لارنس گوستین، استاد دانشگاه جورجتاون واشینگتن و از مدیران سازمان بهداشت جهانی پیش از این هشدار داده بود که با این تصمیم، آمریکا نفوذ و اعتبار خود را در حوزه بهداشت جهان از دست خواهد داد و چین، این خلأ را پر خواهد کرد.
منتقدان همچنین هشدار میدهند که خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی میتواند روند نظارت بینالمللی بر بیماریها و سیستمهای واکنش اضطراری را تضعیف کند.
الشرع شامگاه پنجشنبه چهارم بهمن تاکید کرد حکومت جدید سوریه اشغال سرزمینهای این کشور را نمیپذیرد و قصدی برای درگیری با کشورهای دیگر ندارد.
او گفت: «ما از جنگ بیرون آمدهایم و برای بازسازی کشورمان تلاش میکنیم.»
بلافاصله پس از سقوط دولت بشار اسد، نیروهای زمینی اسرائیل برای نخستین بار طی ۵۰ سال اخیر با عبور از منطقه غیرنظامی در مرز، وارد خاک سوریه شدند و مواضع تخلیه شده ارتش اسد را تصرف کردند.
ارتش اسرائیل همچنین ۴۰۰ کیلومتر مربع از منطقه حائل در بلندیهای جولان را به کنترل خود درآورده است.
سوریه در دوران حکومت اسد، پلی به منظور ارسال تسلیحات از ایران برای حزبالله لبنان بود.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، گفته است که با سقوط اسد، این گروه مسیر تامین منابع نظامی خود را از طریق سوریه از دست داد.
پنجشنبه ۲۰ دی، روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد مقامهای ارشد دولتی و امنیتی اسرائیل از زمان سقوط دولت اسد، مذاکراتی پنهانی درباره آینده سوریه داشتهاند که در آن «بررسی پیشنهاد تقسیم این کشور به بخشهای مجزای اداری در یک نشست بینالمللی» مطرح شده است.
الشرع چندین بار فدرالیسم در سوریه را غیرقابل قبول خوانده و تاکید کرده است «امکان تجزیه کشور» وجود ندارد و کردها بخشی جداییناپذیر از ترکیب سوریه هستند.
سوریه و تحریمهای آمریکا
الشرع ابراز امیدواری کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، تحریمها علیه سوریه را لغو کند.
او وعده داد که قانون اساسی جدید تصویب و در یک دوره چهار یا پنج ساله انتخابات برگزار شود.
مقامهای بلندپایه حکومت جدید سوریه پیش از این تحریمهای آمریکا را «مانعی در مسیر بازسازی» این کشور دانسته و خواستار لغو آنها شدهاند.
آمریکا پیشتر اعلام کرده بود در ازای ارائه هر گونه اطلاعاتی که بتواند به دستگیری الشرع بینجامد که تا پیش از به قدرت رسیدن با نام محمد الجولانی شناخته میشد، تا ۱۰ میلیون دلار پاداش میدهد اما باربارا لیف، دستیار وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، جمعه ۳۰ آذر در سفر به دمشق از لغو این جایزه خبر داد.
الشرع: هرگز حمایت ترکیه را فراموش نمیکنیم
ترامپ، ۲۶ آذر گفته بود کلید تحولات آینده سوریه در دستان آنکارا قرار دارد.
ترکیه حامی جدی نیروهای مخالف اسد بود که توانستند دمشق را تصرف کنند و اولین کشوری بود که وزیر خارجه خود را برای دیدار با مقامات حکومت جدید به سوریه فرستاد.
از سوی دیگر، آنکارا اعضای کرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پکک) میداند، بر عقبنشینی آنها از سوریه تاکید دارد و بارها از تلاش برای «ریشهکن کردن آنان» خبر داده است. آنکارا پکک را به عنوان «یک گروه تروریستی» شناسایی کرده است.
الشرع در مصاحبه خود با تلویزیون نزدیک به دولت اردوغان، گفت که حکومت جدید سوریه اجازه فعالیت به پکک را نخواهد داد.
او تاکید کرد: «ما هرگز حمایت ترکیه را فراموش نمیکنیم.»
گفتوگوی وزیران خارجه جمهوری اسلامی و ترکیه درباره سوریه
همزمان با مصاحبه الشرع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، پنجشنبه شب در یک تماس تلفنی درباره روابط دوجانبه و تحولات سوریه گفتوگو کردند.
عراقچی در این گفتوگو خواستار «شکلگیری یک دولت فراگیر با مشارکت همه جریانهای سیاسی، قومی و دینی» در سوریه شد و از انتشار اخباری از «اقدامات خودسرانه گروههای مسلح علیه مردم عادی و غیرنظامیان در مناطق شیعیان و علویان» ابراز نگرانی کرد.
وزارت دفاع سوریه پنجشنبه ششم دی با اشاره به حمله نیروهای وفادار حکومت اسد به ماموران پلیس در طرطوس، بر تعیین مهلت چهار روزه به منظور تسلیم و خلع سلاح این افراد تاکید کرد.
این وزارتخانه از عملیات برای تعقیب بازماندگان حکومت اسد نیز خبر داد.
علاوه بر حمص، مناطق ساحلی سوریه از جمله طرطوس، محل اصلی زندگی اقلیت علوی این کشور است که حامی حکومت اسد بودند.
از سر گرفته شدن پرواز ترکیش ایرلاین به دمشق پس از ۱۳ سال
روز پنجشنبه شرکت هواپیمایی ترکیش ایرلاینز پس از ۱۳ سال، اولین پرواز خود را به فرودگاه بینالمللی دمشق انجام داد.
ترکیش ایرلاینز پیش از این خبر داده بود حکومت سوریه اعلام کرده است شهروندان تمامی کشورها اجازه ورود به دمشق را دارند اما شهروندان ایرانی و خبرنگاران باید مجوز دریافت کنند.
ورود شهروندان اسرائیلی به سوریه نیز کماکان ممنوع است.
سفر فیصل بن فرحان به بیروت، نخستین دیدار یک مقام بلندپایه سعودی از لبنان در حدود ۱۵ سال گذشته است.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام عربستان سعودی خبر داد که فرحان، جمعه پنجم دی از بیروت به دمشق، پایتخت سوریه سفر خواهد کرد.
فرحان سال گذشته به دمشق سفر و با بشار اسد، رییس حکومت سوریه دیدار کرده بود. بعد از این دیدار، عربستان سعودی پس از ۱۲ سال از اسد برای شرکت در نشست اتحادیه عرب در ریاض دعوت کرد.
فرحان پنجشنبه چهارم دی وارد بیروت شد و با ژوزف عون، رییسجمهوری و نواف سلام، نخستوزیر جدید لبنان دیدار کرد.
او با نبیه بری، رییس پارلمان لبنان نیز دیدار و گفتوگو کرد.
وزیر خارجه عربستان سعودی پیش از سفر به بیروت، انتخاب عون به عنوان رییسجمهوری لبنان را «یک گام بسیار مثبت» خواند و خواستار اصلاحات واقعی در این کشور شد.
عون نیز اعلام کرد عربستان سعودی مقصد نخستین سفر خارجی او خواهد بود.
لبنان به دلیل حملات اسرائیل به جنوب این کشور و همچنین بحران مالی از سال ۲۰۱۹، به میلیاردها دلار برای بازسازی و اصلاحات اقتصادی نیاز دارد و امیدوار به سرمایهگذاری کشورهای عربی است.
رسانهها با اشاره به سفر وزیر خارجه عربستان سعودی به بیروت یادآوری کردند که نفوذ جمهوری اسلامی در لبنان در حال کاهش است.
پنجشنبه ۲۰ دی و پس از دو سال خالی ماندن پست ریاستجمهوری در لبنان، پارلمان این کشور ژوزف عون، فرمانده ارتش و چهره مورد حمایت آمریکا را به این سمت انتخاب کرد.
پنج روز بعد نیز نواف سلام با وجود مخالفت نمایندگان گروه حزبالله تحت حمایت جمهوری اسلامی و متحدش، جنبش امل، توانست حمایت اکثریت نمایندگان پارلمان لبنان را به دست آورد و نخستوزیر این کشور شود.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اولین مقام خارجی بود که پس از انتخاب رییسجمهوری و نخستوزیر جدید لبنان، به این کشور سفر کرد.
سفر نماینده ویژه ترامپ به ریاض با هدف عادیسازی روابط با اسرائیل
سفر وزیر خارجه عربستان سعودی به بیروت پس از آغاز روند آتشبس در غزه انجام شد.
همزمان رسانههای اسرائیل خبر دادند استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در خاورمیانه، این هفته از عربستان سعودی و هفته آینده از اسرائیل بازدید خواهد کرد.
بر اساس گزارشها، یکی از موضوعات مورد مذاکره ویتکاف در عربستان سعودی، عادیسازی روابط این کشور با اسرائیل است که پس از آغاز جنگ در غزه، مذاکرات مربوط به آن متوقف شد.
از سوی دیگر والاستریت ژورنال در فروردین ماه به نقل از مقامهای آمریکا و عربستان سعودی گزارش داده بود کاخ سفید به دنبال یک توافق دیپلماتیک در ماههای آینده است که در جریان آن از اسرائیل میخواهد در ازای عادیسازی روابطش با عربستان سعودی، متعهد شود که کشور مستقل فلسطین را به رسمیت بشناسد.
هدف سفر ویتکاف به اسرائیل گفتوگو درباره مرحله دوم توافق آزادی گروگانها و آتشبس در غزه ذکر شده که مرحله اول آن از یکشنبه گذشته اجرا شد.
پیشتر روزنامه فایننشال تایمز و وبسایت آکسیوس در گزارشهای جداگانهای اعلام کردند که ویتکاف مسئول رسیدگی به پرونده اتمی ایران است اما ترامپ این گزارشها را رد کرد.
در همین حال، نیروهای امدادی همچنان در حال مهار دو آتشسوزی دیگر در بخشهای شرقی و غربی لسآنجلس هستند که بیش از دو هفته است در حال سوختناند.
آتشسوزی هیوز بهسرعت مساحتی نزدیک به ۴۱ کیلومتر مربع از مناطق جنگلی را سوزاند، اما چهار هزار نیروی آتشنشانی موقث شدند پیشروی آن را با عملیات اطفای حریق که از آسمان و زمین در حال انجام بودند، متوقف کنند.
بنا بر اعلام سازمان جنگلداری و حفاظت در برابر آتشسوزی کالیفرنیا، درصد مهار (نسبتی از زمینهای پیرامون آتشسوزی که کنترل شده است) در غروب پنجشنبه به ۲۴ درصد رسید که در اوایل روز تنها ۱۴ درصد بود.
شعلهورشدن این آتش، اولین بار کمی پیش از ساعت ۱۱ صبح روز چهارشنبه به وقت محلی گزارش شد و تا حدود ساعت ۵ بعد از ظهر به وقت غرب آمریکا، بیش از ۳۸ هزار کیلومتر مربع را در برگرفت و برای بیش از ۳۱ هزار نفر دستور تخلیه صادر شد و ۲۳ هزار نفر دیگر هم هشدارهای تخلیه دریافت کردند.
سرویس هواشناسی ملی در لسآنجلس هشدار داده است که شرایط هوایی بحرانی برای آتشسوزی تا جمعه ادامه دارد و پنجشنبه با بادهای شدید تا ۶۵ مایل در ساعت، به ویژه در مناطق کوهستانی، و رطوبت بین ۲ تا ۱۰ درصد به اوج خواهد رسید.
انتظار میرود که تغییر ناگهانی در هوا از شنبه شروع شود، زیرا طوفان سردی از راه میرسد که ممکن است موجب دو سانت بارندگی در مناطق شهری و تا ۴ سانت بارندگی در مناطق کوهستانی شود که بیشترین بارانی است که منطقه از فروردین سال جاری به خود دیده است.
اما سازمان ملی هواشناسی هشدار داده این بارندگی ریسکهای دیگری نیز به همراه دارد: «تاثیر این بارندگیها احتمالا ناچیز خواهد بود، و در عین حال درصد کمی هم خطر رعدوبرق وجود دارد که ممکن است بر فراز منطقه سوخته رخ دهد.»
کارن بس، شهردار لسآنجلس، در نشست خبری روز چهارشنبه هشدار داد باران همچنین میتواند سبب گلولای و رانش شود و گفت که شهرداری با انجام اقدامات پیشگیرانه از جمله نصب موانع، جمعآوری آوار آتشسوزی و انحراف آبهای سطح درصدد پیشگیری است.»
در منطقه شهری، آتشسوزیهای «ایتون» و «پالیسیدز» برای هفدهمین روز متوالی شعلهور بودند که محلههای کاملی را خاکستر کرده، باعث مرگ ۲۸ نفر شده و به نزدیک ۱۶ هزار سازه هم آسیب زده یا به کلی تخریب کردهاند.
سازمان جنگلداری و حفاظت در برابر آتشسوزی کالیفرنیا اعلام کرد آتشسوزی ایتون ۹۵ درصد و پالیسیدز ۷۲ درصد مهار شدهاند.
سری جدیدی از آتشسوزیهای کوچکتر از جمله آتشسوزی «سپولودا» که صبح زود پنجشنبه آغاز شد، نیز منطقه را تهدید کردهاند که در امتداد بزرگراه ۴۰۵، نزدیک موزه آثار هنری «گتی سنتر» در حال سوختن است باعث شد بخشی از این بزرگراه بهطور موقت بسته شود و برخی مناطق تخلیه شوند.
این آتشسوزی درختچهها تاکنون حدود ۴۵ هکتار را سوزانده اما آتشنشانان موفق شدند ۶۰ درصد آتش را مهار کنند.
بسته ۲.۵ میلیاردی کمک مالی ایالتی برای مناطق آسیبدیده
پنحشنبه گاوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، بسته کمک ۲.۵ میلیارد دلاری برای منطقه آسیبدیده از آتشسوزی را امضا کرد.
بسته دوحزبی کمک ایالتی کالیفرنیا در حالی اعلام شد که قرار است دونالد ترامپ روز جمعه برای بازدید از خسارت آتشسوزی به این ایالت سفر کند.
کمکهای ایالتی برای ادامه عملیات، بازیابی پس از فاجعه، جمعآوری آوار و دیگر فعالیتها هزینه خواهد شد. اما برای تامین هزینهها، چندین میلیارد دلار کمک فدرال نیز موردنیاز است.
شرکت پیشبینی خصوصی آکیو ودر برآورد کرده که این آتشسوزی میتواند بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار خسارت و زیان اقتصادی به بار آورد.
ترامپ روز چهارشنبه در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز تهدید کرد که چنانچه کالیفرنیا مدیریت آب خود را تغییر ندهد، بودجه فدرال را قطع خواهد کرد: «فکر نمیکنم باید چیزی به کالیفرنیا بدهیم تا زمانی که اجازه دهند آب جریان پیدا کند.»
نیوسام در واکنش به این صحبتها گفت انتقادهای ترامپ از مدیریت آب کالیفرنیا کاملا بیارتباط با مسائلی است که پیرامون علت احتمالی آتشسوزی و واکنش به آن وجود دارند.
نیوسام در یک کنفرانس خبری گفت: «پروژه آب ایالتی هیچ ارتباطی با تامین آبِ موردنیاز برای اطفای حریق در سیستمهای شهری ندارد. وقتی مردم چنین اطلاعات نادرستی را باور کنند، آسیبزننده است.»
ترامپ در این گفتوگو با اشاره به روابط خوب خود با رییسجمهوری چین گفت میتوان با او به توافق رسید، اما داستان ایران متفاوت است: «بحث ایران کاملا فرق میکند. این یک [حکومت] مذهبی است که خیلی خطرناک است. باید دید چقدر خطرناک است. وضعیتی بسیار خطرناک است که میتواند مشکلی بزرگ ایجاد کند.»
او در ادامه با اشاره به اینکه انتخابات ۲۰۲۰ منصفانه نبود، گفت: «اگر انتخابات قبلی منصفانه بود و رییسجمهور شده بودم، یک هفته پس از انتخابات با جمهوری اسلامی به توافق رسیده بودیم و آنها نمیتوانستند به سلاح هستهای برسند.»
ترامپ با اشاره به مردم ایران و توصیف آنان به عنوان مردمانی عالی کفت: «من میخواهم ایرانیها کشوری عالی داشته باشند. آنها پتانسیل بالایی دارند. مردم ایران عالی هستند. تنها چیزی که درباره ایران میگویم این است که آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
ترامپ که بارها درباره برنامه هستهای ایران هشدار داده، عصر پنجشنبه در گفتوگو با رسانهها در کاخ سفید درباره احتمال حمایت آمریکا از اسرائیل در حمله احتمالی به سایتهای هستهای جمهوری اسلامی گفت: «واضح است که به این سوال پاسخ نمیدهم. باید دید چه پیش میآید. در روزهای آینده با افراد مختلفی دیدار خواهم کرد. امیدوارم این مسئله بدون نیاز به اقداماتی از این دست حل شود. این واقعا خوب خواهد بود»
ترامپ در پاسخ به این سوال که با چه کسانی دیدار خواهد داشت، گفت: «ترجیح میدهم چیزی نگویم اما با افراد بسیار بلندپایه دیدار خواهم کرد.»
او در ادامه گفتوگو با فاکس نیوز احتمال توافق با ایران را رد نکرد و گفت: «راههایی وجود دارد که بتوان با جمهوری اسلامی به توافقی رسید که کاملا قابل اعتماد باشد. اگر قرار بر توافق باشد باید بتوان آن را ۱۰ بار راستیآزمایی کرد. ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
ترامپ هشدار داد هستهای شدن ایران به تشدید رقابت هستهای دامن میزند: «اگر ایران به سلاح هستهای برسد، بقیه کشورها هم میخواهند سلاح هستهای داشته باشند و کل وضعیت تبدیل به فاجعه خواهد شد.»
ترامپ در همین گفتوگو با رسانهها، این خبر که استیو ویتکاف، نماینده او در مذاکرات خاورمیانه، مذاکره با ایران را هم رهبری خواهد کرد، گفت: «نه، اما قطعا از او استفاده خواهم کرد. او مذاکرهکنندهای عالی و انسان بسیار خوب و محبوبی است.»
تمایل ایران برای شروع دور جدید مذاکرات هستهای
وبسایت خبری اکسیوس گزارش داد دیپلماتهای جمهوری اسلامی در دیداری با دیپلماتهای ارشد اروپایی در ژنو به صراحت اعلام کردهاند خواستار آغاز مذاکرات برای یک توافق هستهای جدید هستند که با برجام تفاوت داشته باشد.
به نوشته اکسیوس، ایرانیها از دیپلماتهای اروپایی خواستهاند این پیام را به واشینگتن منتقل کنند و تاکید کردهاند منتظر طرح یا پیشنهاد جدید آمریکا هستند.
بنا بر این گزارش، این دیدار ۱۰ روز پیش با حضور نمایندگان ارشد فرانسه، بریتانیا، آلمان و اتحادیه اروپا در ژنو برگزار شده است.