بنا به فرمان دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، روز جمعه هواپیماهای نظامی سی۱۷ ایالات متحده، انتقال مهاجران غیرقانونی بازداشتشده از خاک آمریکا به خارج از این کشور را آغاز کردند. همزمان، پنتاگون خود را برای اعزام نیروهای بیشتر به مرز جنوبی ایالات متحده آماده میکند.
یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که دو هواپیمای نظامی ایالات متحده، هر کدام حامل حدود ۸۰ مهاجر، از آمریکا به گواتمالا پرواز کردند.
به گزارش رویترز، ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا و ماموران گشت مرزی در فرودگاه الپاسو در تگزاس، مهاجران گواتمالایی را که عمدتا دستبند و پابند زده شده بودند، برای اخراج به کشور مبدا آنها به هواپیماهای نظامی منتقل کردند.
وزارت خارجه آمریکا هم در بیانیهای هم اعلام کرد: «گواتمالا و ایالات متحده متعهدند به مهاجرت غیرقانونی پایان دهند و امنیت مرزی را تقویت کنند. این روند امروز با دو پرواز آغاز شد.»
به گفته یک مقام آمریکایی به رویترز، این نخستین باری است که در دوره معاصر از هواپیماهای نظامی ایالات متحده برای اخراج مهاجران از داخل خاک آمریکا استفاده میشود.
با این حال، در گذشته در مواردی مثل زمان خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱ هم از هواپیماهای نظامی آمریکا برای جابهجایی افراد از یک کشور به کشور دیگر استفاده شده است.
ترامپ در نخستین روز فعالیتش بهعنوان رییسجمهور، مهاجرت غیرقانونی را یک «وضعیت اضطراری ملی» اعلام کرد و ماموریت کمک به تامین امنیت مرزی را به ارتش سپرد.
در فرمان اجرایی ترامپ که سوم بهمن صادر شد، تصریح شده است که پنتاگون باید «برای بهدستآوردن کنترل کامل عملیاتی بر مرز جنوبی ایالات متحده» به هر تعداد نیرو که لازم باشد، اعزام کند.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، هم در پیامی در شبکه ایکس منتشر کرد نوشت: «پروازهای اخراج آغاز شده است. رییسجمهور ترامپ در حال ارسال یک پیام قوی و روشن به کل جهان است. اگر به طور غیرقانونی وارد ایالات متحده آمریکا شوید، با عواقب سختی روبرو خواهید شد.»
پنتاگون اعلام کرده که نیروهای نظامی ایالات متحده پروازهایی برای اخراج بیش از ۵۰۰۰ مهاجر که در الپاسو در تگزاس، و سندیگو در کالیفرنیا در بازداشت هستند، فراهم خواهد کرد.
اوایل همین هفته، دولت ترامپ اعلام کرد که ۱۵۰۰ نیروی فعال ارتش به مرز با مکزیک اعزام میشوند.
مقامهای آمریکایی به رویترز گفتند ارتش در حال آمادهسازی موج دوم اعزام نیرو به مرز با مکزیک است که احتمالا اوایل هفته آینده صورت خواهد گرفت و احتمال دارد نیروهایی از واحد ۸۲ هوابرد نیز شامل آن باشند.
این مقام آمریکایی گفت شمار نیروهای اضافی نظامی اعزامی به مناطق مرزی میتواند به هزاران نفر برسد، اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.
به نوشته رویترز، نیروهای لشکر هوابرد ۸۲ معمولا در کوتاهترین زمان ممکن برای بحرانهای جهانی، بهویژه در مناطق درگیری نظامی، آماده اعزام میشوند و پیش از این سابقه نداشته در مناطق مرزی از آنها استفاده شود.
خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داده بود گفتوگوهای غیررسمی درباره احتمال اعزام تدریجی تا ۱۰ هزار نیرو صورت گرفته، ولی هنوز رقم نهایی مشخص نیست و تعداد نیروها به عوامل مختلفی از جمله تاثیر آن بر آمادگی نظامی بستگی دارد.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود ۵۲۰۰ سرباز را برای کمک به تامین امنیت مرز مکزیک فراخوانده بود.
جو بایدن، رییسجمهور دموکرات پیشین آمریکا هم نیروهای فعال ارتش را به مرز اعزام کرده بود.
ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در یک سخنرانی ویدیویی در نشست داووس، از عربستان سعودی و اعضای اوپک خواست که قیمت نفت را کاهش داده و با این اقدام خود، به پایان دادن جنگ در اوکراین کمک کنند.
او گفته است به زودی با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، درباره توافقی برای پایان دادن به جنگ اوکراین گفتوگو خواهد کرد.
به دنبال اظهارات ترامپ، قیمت نفت کاهش یافت.
رییسجمهوری آمریکا گفت که ریاض قصد دارد ۶۰۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایهگذاری کند اما او از محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی خواهد خواست که این مبلغ را به یک تریلیون دلار افزایش دهد.
فیصل علی ابراهیم در پاسخ به این اظهارات ترامپ گفت: «مطرح شدن رقم یک تریلیون دلار از سوی ترامپ، بازتابی از روابط قوی دو کشور است.»
او همزمان تاکید کرد رقم ۶۰۰ میلیارد دلار، شامل سرمایهگذاری و همچنین خرید بخشهای دولتی و خصوصی است.
درخواست برای اتحاد اروپا در مقابل چالشهای اقتصادی همزمان با ریاستجمهوری ترامپ
کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس ابراز امیدواری کرد که «هدف کاهش تورم اروپا در سال ۲۰۲۵» محقق شود.
او از رهبران اروپایی خواست تا برای مقابله با چالشهای اقتصادی پیش روی اروپا و جهان همزمان با ریاستجمهوری ترامپ، دست به دست هم دهند.
ترامپ پیش از آغاز به کار رسمی خود تهدید کرده بود اگر اروپا نفت و گاز بیشتری از آمریکا نخرد، تعرفه واردات محصولات آنها افزایش خواهد یافت.
او در سخنرانی ویدیویی در داووس نیز اروپا را به «برخورد ناعادلانه با آمریکا در روابط تجاری» متهم کرد.
لری فینک، مدیرعامل شرکت بلک راک نیز در نشست داووس گفت که «بدبینی نسبت به اروپا هرگز به این اندازه عمیق نبوده» اما: «معتقدم اکنون زمان آن است که دوباره روی اروپا سرمایهگذاری کنیم.»
او همزمان تاکید کرد که اروپا «نیاز به اتحاد بانکی و اتحاد در بازارهای سرمایه» دارد.
از بلکراک به عنوان «بزرگترین بانک سایه جهان» نام برده میشود.
سیستم بانکداری سایه، اصطلاحی است برای واسطههای مالی غیربانکی که خدماتی مشابه بانکهای سنتی اما خارج از مقررات عادی بانکی ارائه میدهند.
در نشست داووس امسال محمدجواد ظریف، معاون راهبردی مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی حضور داشت و در سخنرانی خود نگرانیهای بینالمللی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای، حمایت تهران از گروههای شبهنظامی منطقه و نقض گسترده حقوق بشر در ایران را رد کرد.
حضور ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نگاهها را در داووس به منازعه مسکو و کییف معطوف کرد.
این اولین حضور زلنسکی به عنوان رییسجمهوری در مجمع جهانی اقتصاد بود.
او در سالهای گذشته از طریق ارتباط ویدیویی در این مجمع شرکت کرده بود.
جنگ حماس و اسرائیل در داووس
مناقشه حماس و اسرائیل از دیگر موضوعات مهم مطرح شده و مورد گفتوگو در مجمع جهانی اقتصاد (داووس) بود.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، طرح «دو دولت، دو ملت» را تنها راهحل مناقشه اسرائیل و فلسطین دانست و گفت برای برقراری ثبات در منطقه، اسرائیل باید به تعهدی الزامآور و زمانبندی شده برای اجرایی شدن طرح «دو دولت، دو ملت» تن دهد.
از سوی دیگر اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، پنجشنبه ۲۸ دی در سخنرانی خود در داووس سوئیس، خواستار تشکیل یک «ائتلاف بسیار قوی» برای مقابله با جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه شد.
خبرگزاری رویترز جمعه پنجم بهمن خبر داد که یکی از سخنگویان سازمان بهداشت جهانی این موضوع را تایید کرده اما توضیح بیشتری نداد.
برگزاری همه جلسات به صورت مجازی، محدود کردن جایگزینی تجهیزات فنآوری اطلاعات و تعلیق تعمیرات دفتر، از جمله مواردی هستند که برای صرفهجویی در هزینهها پیشبینی شده است.
آمریکا بزرگترین حامی مالی سازمان بهداشت جهانی است و حدود ۱۸ درصد از بودجه آن را تامین میکند.
بودجه دو ساله این سازمان در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ حدود ۶/۸ میلیارد دلار بود.
ایالات متحده در دو سال قبل از آن ۱/۲۸ میلیارد دلار به سازمان بهداشت جهانی کمک کرده بود. پس از آن، آلمان با ۸۵۶ میلیون دلار و بنیاد بیل گیتس با ۸۳۰ میلیون دلار، در رتبه دوم و سوم بیشترین کمککنندگان قرار گرفتند.
یکی از فرمانهای اجرایی امضا شده از سوی ترامپ در روز اول ریاستجمهوری او، خروج از سازمان بهداشت جهانی بود.
ترامپ در سال ۲۰۲۰ میلادی و اواخر دولت قبلی خود، فرآیند خروج یکساله آمریکا از سازمان بهداشت جهانی را آغاز کرد اما شش ماه بعد، جو بایدن با رسیدن به مسند ریاستجمهوری، این تصمیم را لغو کرد.
استدلال ترامپ این است که سازمان بهداشت جهانی نتوانسته است چین را در مورد مسئولیت شیوع سریع کووید-۱۹ پاسخگو کند.
او بارها سازمان بهداشت جهانی را «عروسک خیمهشببازی پکن» توصیف کرده و وعده داده است کمکهای مالی آمریکا را به طرحهای بهداشتی داخلی هدایت کند.
بر اساس دستور ترامپ، علاوه بر توقف کمک مالی به سازمان بهداشت جهانی، کارکنانی که با ماموریت دولت آمریکا برای این سازمان کار میکنند از این سازمان خارج خواهند شد.
کشورهای دیگر از خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی انتقاد کردهاند. به گفته برخی کارشناسان، چنین تصمیمی منجر به افزایش نفوذ چین بر حوزه سلامت جهان خواهد شد.
لارنس گوستین، استاد دانشگاه جورجتاون واشینگتن و از مدیران سازمان بهداشت جهانی پیش از این هشدار داده بود که با این تصمیم، آمریکا نفوذ و اعتبار خود را در حوزه بهداشت جهان از دست خواهد داد و چین، این خلأ را پر خواهد کرد.
منتقدان همچنین هشدار میدهند که خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی میتواند روند نظارت بینالمللی بر بیماریها و سیستمهای واکنش اضطراری را تضعیف کند.
الشرع شامگاه پنجشنبه چهارم بهمن تاکید کرد حکومت جدید سوریه اشغال سرزمینهای این کشور را نمیپذیرد و قصدی برای درگیری با کشورهای دیگر ندارد.
او گفت: «ما از جنگ بیرون آمدهایم و برای بازسازی کشورمان تلاش میکنیم.»
بلافاصله پس از سقوط دولت بشار اسد، نیروهای زمینی اسرائیل برای نخستین بار طی ۵۰ سال اخیر با عبور از منطقه غیرنظامی در مرز، وارد خاک سوریه شدند و مواضع تخلیه شده ارتش اسد را تصرف کردند.
ارتش اسرائیل همچنین ۴۰۰ کیلومتر مربع از منطقه حائل در بلندیهای جولان را به کنترل خود درآورده است.
سوریه در دوران حکومت اسد، پلی به منظور ارسال تسلیحات از ایران برای حزبالله لبنان بود.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، گفته است که با سقوط اسد، این گروه مسیر تامین منابع نظامی خود را از طریق سوریه از دست داد.
پنجشنبه ۲۰ دی، روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد مقامهای ارشد دولتی و امنیتی اسرائیل از زمان سقوط دولت اسد، مذاکراتی پنهانی درباره آینده سوریه داشتهاند که در آن «بررسی پیشنهاد تقسیم این کشور به بخشهای مجزای اداری در یک نشست بینالمللی» مطرح شده است.
الشرع چندین بار فدرالیسم در سوریه را غیرقابل قبول خوانده و تاکید کرده است «امکان تجزیه کشور» وجود ندارد و کردها بخشی جداییناپذیر از ترکیب سوریه هستند.
سوریه و تحریمهای آمریکا
الشرع ابراز امیدواری کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، تحریمها علیه سوریه را لغو کند.
او وعده داد که قانون اساسی جدید تصویب و در یک دوره چهار یا پنج ساله انتخابات برگزار شود.
مقامهای بلندپایه حکومت جدید سوریه پیش از این تحریمهای آمریکا را «مانعی در مسیر بازسازی» این کشور دانسته و خواستار لغو آنها شدهاند.
آمریکا پیشتر اعلام کرده بود در ازای ارائه هر گونه اطلاعاتی که بتواند به دستگیری الشرع بینجامد که تا پیش از به قدرت رسیدن با نام محمد الجولانی شناخته میشد، تا ۱۰ میلیون دلار پاداش میدهد اما باربارا لیف، دستیار وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، جمعه ۳۰ آذر در سفر به دمشق از لغو این جایزه خبر داد.
الشرع: هرگز حمایت ترکیه را فراموش نمیکنیم
ترامپ، ۲۶ آذر گفته بود کلید تحولات آینده سوریه در دستان آنکارا قرار دارد.
ترکیه حامی جدی نیروهای مخالف اسد بود که توانستند دمشق را تصرف کنند و اولین کشوری بود که وزیر خارجه خود را برای دیدار با مقامات حکومت جدید به سوریه فرستاد.
از سوی دیگر، آنکارا اعضای کرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پکک) میداند، بر عقبنشینی آنها از سوریه تاکید دارد و بارها از تلاش برای «ریشهکن کردن آنان» خبر داده است. آنکارا پکک را به عنوان «یک گروه تروریستی» شناسایی کرده است.
الشرع در مصاحبه خود با تلویزیون نزدیک به دولت اردوغان، گفت که حکومت جدید سوریه اجازه فعالیت به پکک را نخواهد داد.
او تاکید کرد: «ما هرگز حمایت ترکیه را فراموش نمیکنیم.»
گفتوگوی وزیران خارجه جمهوری اسلامی و ترکیه درباره سوریه
همزمان با مصاحبه الشرع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، پنجشنبه شب در یک تماس تلفنی درباره روابط دوجانبه و تحولات سوریه گفتوگو کردند.
عراقچی در این گفتوگو خواستار «شکلگیری یک دولت فراگیر با مشارکت همه جریانهای سیاسی، قومی و دینی» در سوریه شد و از انتشار اخباری از «اقدامات خودسرانه گروههای مسلح علیه مردم عادی و غیرنظامیان در مناطق شیعیان و علویان» ابراز نگرانی کرد.
وزارت دفاع سوریه پنجشنبه ششم دی با اشاره به حمله نیروهای وفادار حکومت اسد به ماموران پلیس در طرطوس، بر تعیین مهلت چهار روزه به منظور تسلیم و خلع سلاح این افراد تاکید کرد.
این وزارتخانه از عملیات برای تعقیب بازماندگان حکومت اسد نیز خبر داد.
علاوه بر حمص، مناطق ساحلی سوریه از جمله طرطوس، محل اصلی زندگی اقلیت علوی این کشور است که حامی حکومت اسد بودند.
از سر گرفته شدن پرواز ترکیش ایرلاین به دمشق پس از ۱۳ سال
روز پنجشنبه شرکت هواپیمایی ترکیش ایرلاینز پس از ۱۳ سال، اولین پرواز خود را به فرودگاه بینالمللی دمشق انجام داد.
ترکیش ایرلاینز پیش از این خبر داده بود حکومت سوریه اعلام کرده است شهروندان تمامی کشورها اجازه ورود به دمشق را دارند اما شهروندان ایرانی و خبرنگاران باید مجوز دریافت کنند.
ورود شهروندان اسرائیلی به سوریه نیز کماکان ممنوع است.