کاخ سفید اعلام کرد کلمبیا با تمام شرایط دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از جمله پذیرش بدون محدودیت تمامی مهاجران غیرقانونی کلمبیایی موافقت کرده است و واشینگتن تعرفهها و تحریمهایی را علیه این کشور اعمال نخواهد کرد.
کاخ سفید همچنین گفت تحریمهای اعمال شده ویزا، و بازرسیهای تشدیدشده تا زمان بازگشت اولین هواپیمای حامل مهاجران غیرقانونی کلمبیایی به این کشور به قوت خود باقی خواهند ماند.
پس از آنکه کلمبیا از پذیرش مهاجران غیرقانونی خود از آمریکا امتناع کرد، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد اقدامهای تلافیجویانه گستردهای علیه این کشور، از جمله از طریق اعمال تعرفه و تحریم، انجام خواهد داد.
این تصمیم روز یکشنبه پس از آن گرفته شد که کلمبیا از فرود دو هواپیمای نظامی آمریکایی حامل مهاجران غیرقانونی در چارچوب سیاستهای جدید مهاجرتی دولت ترامپ، جلوگیری کرد.
این دومین مورد از امتناع یک کشور آمریکای لاتین از پذیرش پروازهای آمریکا است. مکزیک نیز هفته گذشته درخواست اجازه فرود یک هواپیمای نظامی آمریکایی حامل مهاجران را رد کرده بود.
ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که تصمیم گوستاوو پترو، رییسجمهوری کلمبیا، برای عدم پذیرش این پروازها، امنیت ملی آمریکا را به خطر انداخته است.
ترامپ اعلام کرد اقدامهای تلافیجویانه واشینگتن شامل اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر تمام کالاهای وارداتی از کلمبیا به آمریکا است که طی یک هفته به ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت. این اقدامات همچنین شامل ممنوعیت سفر و لغو ویزا برای مقامات دولتی کلمبیا، و تحریمهای بانکی و مالی میشود.
ترامپ همچنین اعلام کرد که بازرسیهای مرزی برای اتباع و محمولههای کلمبیایی را تشدید خواهد کرد: «این اقدامات تنها آغاز کار است. ما اجازه نخواهیم داد که دولت کلمبیا تعهدات قانونی خود را در قبال پذیرش و بازگرداندن مجرمانی که به آمریکا فرستادهاند، نقض کند.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای گفت که پترو مجوزهای لازم برای این پروازها را صادر کرده بود، اما زمانی که هواپیماها در حال پرواز بودند، این مجوزها را لغو کرد.
رییس مجلس نمایندگان آمریکا هم خطاب به کلمبیا و تمامی کشورهایی که حاضر به پذیرش مهاجران غیرقانونی خود نیستند، گفت کنگره آماده است تحریم و اقدامات دیگر علیه آنان انجام دهد. مایک جانسون افزود: «رییسجمهور ترامپ مطابق وعده خود، آمریکا را در اولویت قرار میدهد و کنگره نیز سیاستهایی را اجرا خواهد کرد که برنامه او را تقویت کند.»
واکنش کلمبیا
کلمبیا که سومین شریک تجاری بزرگ آمریکا در آمریکای لاتین است، به سرعت واکنش نشان داد و تهدید کرد که بر کالاهای وارداتی از ایالات متحده ۵۰ درصد تعرفه اعمال خواهد کرد.
رییسجمهور کلمبیا ضمن محکوم کردن موضع آمریکا گفت با مهاجران مانند مجرمان رفتار شده است. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که کلمبیا مهاجران دیپورتشده را با هواپیماهای غیرنظامی بازخواهد گرداند.
پترو پیشنهاد داد از هواپیمای ریاستجمهوری برای تسهیل بازگشت مهاجران استفاده شود، اما سیبیاس به نقل از یک مقام ارشد دولت ترامپ نوشت این اقدام برای جلوگیری از تعرفهها و تحریمهای پیشنهادی ترامپ کافی نخواهد بود.
پترو افزود: «آمریکا نمیتواند با مهاجران کلمبیایی بهعنوان مجرم برخورد کند.» او تاکید کرد که با وجود حضور ۱۵,۶۶۰ آمریکایی بدون وضعیت مهاجرتی قانونی در کلمبیا، او هرگز حاضر نیست آن آمریکاییها را با دستبند به ایالات متحده برگرداند.
ابعاد اقتصادی و سیاسی
آمریکا بزرگترین شریک تجاری کلمبیا است و حدود یکسوم صادرات کلمبیا به آمریکا وابسته است، که حدود چهار درصد تولید ناخالص داخلی کلمبیا را شامل میشود. به گزارش رویترز، کارشناسان هشدار دادهاند که تحریمهای مالی میتواند تاثیرات اقتصادی مخربی بر اقتصاد کلمبیا داشته باشد.
این تنشها همچنین نشانهای از آغاز روابط پرچالش میان پترو و ترامپ است که میتواند مشکلات بیشتری در آینده ایجاد کند.
خبرگزاری رویترز به نقل از منبعی در کاخ سفید گزارش داد ترامپ از کلمبیا بهعنوان مثالی استفاده کرده تا به جهان نشان دهد اگر از پذیرش پروازهای بازگشت مهاجران غیرقانونی در آمریکا خودداری کنند، چه اتفاقی میافتد.
رویکرد ترامپ، موجب انتقاد برخی از سیاستمداران آمریکایی نیز شده، که این سیاستها را به ضرر آمریکا و روابطش با کلمبیا میدانند. به گفته روبن گایگو، سناتور آمریکایی اهل آریزونا: «کلمبیا از ورود میلیونها مهاجر به ایالات متحده جلوگیری کرده است. استراتژی ترامپ در دشمنتراشی با متحدانمان سیاست هوشمندانهای نیست؛ این رویکرد فقط دههها شراکت با کلمبیا را به خطر میاندازد.»
مندلاوی یکشنبه هفتم بهمن در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «محدود کردن سلاح به حکومت امری مهم است و امیدوارم که اجرایی شود.»
او افزود مجاب کردن گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق برای زمین گذاشتن سلاحهایشان زمانبر است اما با توجه به تغییر اولویتها در عراق و لزوم پرداختن به «منافع سیاسی و اقتصادی» این کشور، امکانپذیر خواهد بود.
مندلاوی عضو «چارچوب هماهنگی» شیعیان عراق است، گروهی متشکل از سیاستمداران برجسته که روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند.
در هفتههای اخیر و در آستانه بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در آمریکا، درخواستها در عراق برای کاستن از نفوذ گروههای نیابتی جمهوری اسلامی شدت یافته است.
فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، ۲۷ دی اعلام کرد بغداد خواهان برقراری رابطهای خوب با واشینگتن در دوران ریاستجمهوری ترامپ است.
حسین اضافه کرد دولت عراق در تلاش برای متقاعد کردن گروههای مسلح وابسته به حکومت ایران است تا سلاحهای خود را زمین بگذارند.
نایبرییس پارلمان عراق: تضعیف جمهوری اسلامی تاثیری بر ما نخواهد داشت
نایبرییس پارلمان عراق در ادامه مصاحبه خود، به شرایط جمهوری اسلامی در پی تحولات منطقهای اخیر اشاره کرد و گفت: «گمان نمیکنم که تضعیف ایران تاثیری منفی بر عراق داشته باشد.»
مندلاوی اضافه کرد: «عراق بهتدریج نقش طبیعی خود را در میان کشورهای عربی بر عهده گرفته است. ایران همسایهای است که پیوندهای تاریخی با آن داریم. موقعیت جغرافیایی ما و روابطمان با کشورهای عربی، مسائلی مستقل از یکدیگر هستند.»
او که خود یک تاجر است و در هتلها، بیمارستانها و خدمات انتقال پول عراق سرمایهگذاری کرده، بر لزوم حفظ ثبات اقتصادی در این کشور تاکید کرد: «امروز، ما ثبات داریم. شرکتهای خارجی به عراق میآیند.»
رویترز در همین رابطه نوشت عراق از موقعیتی «نادر» برخوردار است و همزمان، متحد تهران و واشینگتن به شمار میرود.
این خبرگزاری افزود با توجه به تحولات منطقهای و بازگشت ترامپ به کاخ سفید، عراق میکوشد مانع از بر هم خوردن ثابت شکننده در این کشور شود و بر ادامه فرآیند بازسازی خود پس از سالها جنگ ویرانگر تمرکز کند.
روزنامه تلگراف ششم بهمن به نقل از منابع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی از بیم سیاستهای دولت جدید ترامپ، به نیروهای نیابتی خود در سراسر خاورمیانه دستور داده که محتاطانه عمل کنند.
بر اساس این گزارش، به فرماندهان گروههای مسلح مورد حمایت حکومت ایران دستور داده شده از هرگونه عملی که ممکن است از سوی ایالات متحده یا متحدان منطقهای آن بهعنوان اقدامی تهاجمی تعبیر شود، اجتناب کنند.
پیشتر در ۲۱ دی، ویلیام بِرنز، رییس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای)، با اشاره به دو حمله موشکی «نافرجام» جمهوری اسلامی به اسرائیل، «فروپاشی» حزبالله لبنان بهعنوان مهمترین گروه نیابتی تهران، «کاهش شدید قدرت حماس» در نوار غزه و در نهایت سقوط حکومت بشار اسد گفت: «تمامی این مسائل رژیم ایران را از نظر استراتژیک، در موقعیت بسیار ضعیفتری قرار داده است.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، این انتخابات را «شفاف» خواند و گفت که اعتراض کشورهای غربی به نتیجه آن، «قابل پیشبینی» بود.
لوکاشنکو از ۳۱ سال پیش قدرت را در بلاروس در دست دارد و همه چهرههای اصلی مخالف او، زندانی یا مجبور به فرار به خارج کشور شدهاند.
بر اساس اعلام منابع رسمی در بلاروس، دیگر نامزدها بین دو تا سه درصد رای آوردهاند و به این ترتیب، لوکاشنکو، هفتمین دوره ریاستجمهوری خود را آغاز خواهد کرد.
آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان، انتخاب دوباره لوکاشنکو را روزی تلخ برای همه کسانی دانست که در بلاروس، «به جای انتخابات آزاد و عادلانه و زندگی بدون ترس و خودسری، هر روز ظلم، سرکوب و نقض حقوق بشر را تجربه میکنند».
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز این انتخابات را «بیحرمتی آشکار به دموکراسی» خواند و افزود که این اتحادیه به حمایت از مخالفان و جامعه مدنی بلاروس ادامه خواهد داد.
سویتلانا تسیخانوسکایا، رهبر مخالفان بلاروس نیز خواستار افزایش تحریمهای دولت این کشور به دلیل حمایت از روسیه در جنگ اوکراین شد.
در مجموع ۶/۹ میلیون نفر از مردم بلاروس برای شرکت در انتخابات، نامنویسی کرده بودند.
ایالات متحده و اتحادیه اروپا، یکشنبه اعلام کرده بودند که این انتخابات «نمیتواند آزاد و منصفانه باشد» زیرا رسانههای مستقل در بلاروس ممنوع هستند و همه چهرههای برجسته مخالف، زندانی یا مجبور به فرار از کشور شدهاند.
لوکاشنکو که تلاش کرده بود چندان درگیر مبارزات انتخاباتی نشود، در آستانه انتخابات از افزایش ۱۰ درصدی حقوق بازنشستگی از ماه آینده خبر داد.
بیشتر بخوانید: چرا بلاروس شریک روسیه در جنگ علیه اوکراین است؟
تهاجم روسیه به اوکراین، لوکاشنکو را بیش از گذشته به ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه نزدیک کرده است.
لوکاشنکو به عنوان حامی مسکو در تهاجم به اوکراین، با استقرار تسلیحات هستهای تاکتیکی روسیه در خاک بلاروس موافقت کرد.
خرداد ۱۴۰۲، او اعلام کرد که بلاروس تسلیحات هستهای تاکتیکی روسیه را که «سه برابر قویتر» از بمبهای هستهای پرتاب شده روی هیروشیما و ناکازاکی هستند، دریافت کرده است.
بیشتر بخوانید: رییسجمهور بلاروس: بمبهای هستهای روسی را دریافت کردیم
این سیاستهای لوکاشنکوی ۷۰ ساله، بلاروس را که پیش از شروع جنگ اوکراین تحت تحریمهای غرب قرار داشت، با انزوای بینالمللی بیشتری مواجه کرده است.
لوکاشنکو روز یکشنبه این موضوع را که آزادی بیش از ۲۵۰ نفر از مخالفان پیامی به غرب برای کاهش انزوای او بوده، رد کرد.
بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری، هنوز بیش از هزار و ۲۵۰ مخالف در این کشور زندانی هستند.
لوکاشنکو وعده داده «مسائل سال ۲۰۲۰» تکرار نخواهد شد.
در انتخابات پیشین در این سال، مخالفان، لوکاشنکو را به تقلب متهم کردند و اعتراضات گستردهای در سراسر بلاروس به راه افتاد.
او در دوره پیشین، از نیروهای امنیتی خود برای سرکوب تظاهرات استفاده کرد و دهها هزار نفر دستگیر شدند.
بر اساس اظهارات تحلیلگران، تلاشهای لوکاشنکو برای ترمیم روابط با غرب در شرایطی است که با بر سر کار آمدن دوباره دونالد ترامپ در آمریکا، احتمال مذاکرات صلح در مورد اوکراین در سال جاری قوت گرفته است.
در جلسه شامگاه شنبه، سنای آمریکا، نامزدی کریستی نوم برای وزارت امنیت داخلی را با ۵۹ رای موافق در مقابل ۳۴ رای موافق تایید کرد. از آنجا که اکثریت کرسیهای سنای آمریکا در اختیار جمهوریخواهان است، چنین رایی قابل پیشبینی بود.
امنیت مرزها، گارد ساحلی، صدور مدارک قانونی مهاجرت، سرویس امنیت مخفی، مقابله با تهدیدات سایبری، واکنش اضطراری و مبارزه با تروریسم در حیطه وظایف وزارت امنیت داخلی آمریکاست.این وزارتخانه ۲۶۰ هزار کارمند دارد.
بیشتر بخوانید: اعضای کابینه ترامپ چه کسانی هستند؟
انتظار میرود که نوم ۵۳ ساله، در مقام جدید خود با تام هومن مسئول ارشد مرزبانی آمریکا و دیگر اعضای امنیتی کابینه جدید ترامپ همکاری نزدیکی داشته باشد تا دستور کار مهاجرتی ترامپ را اجرا کنند.
نوم یک وفادار به ترامپ به شمار میرود که در جریان همهگیری کرونا بهدلیل امتناع از به کارگیری ماسک در سراسر کشور مورد توجه قرار گرفت و حتی زمانی بهعنوان یک گزینه بالقوه برای معاون رییسجمهوری معرفی شد.
او که از سال ۲۰۱۹ تا پیش از تاییدش از سوی سنای آمریکا به عنوان وزیر امنیت داخلی، فرماندار داکوتای جنوبی بود، با دیدگاههای ترامپ در مورد مهاجرت موافق است و طی یک جلسه استماع در اوایل ماه جاری میلادی، مهاجرت غیرقانونی را «تهاجم» خواند.
ترامپ در حالی به کاخ سفید بازگشته که وعده داده دولتش «تعداد بیسابقه مهاجران غیرقانونی در آمریکا» را اخراج کند.
رییسجمهور آمریکا همچنین از جو بایدن، رییسجمهور پیشین، به دلیل افزایش چنین مهاجرتی در دوران ریاست جمهوریاش انتقاد کرده است.
ترامپ پس از روی کار آمدن در ۲۰ ژانویه مجموعهای از دستورات اجرایی را صادر کرد که هدف آن تشدید امنیت مرزی و سرعت بخشیدن به اخراج مهاجران غیرقانونی است.
نوم در زمانی که فرماندار ایالت داکوتای جنوبی بود با این که ایالتش با مرز مکزیک فاصله داشت، دهها سرباز گارد ملی داکوتای جنوبی را برای کمک به ایالت تگزاس تحت رهبری جمهوریخواهان در زمینه امنیت مرزی مستقر کرد، از جمله یک استقرار بحثبرانگیز نیرو در سال ۲۰۲۱ که توسط یک میلیاردر جمهوریخواه تامین مالی شد.
نوم در جلسه استماع خود در مورد امنیت مرزها گفت: «این پایین [مرز آمریکا و مکزیک] یک منطقه جنگی است.»
هنگامی که در طول جلسه از او پرسیده شد که دولت ترامپ چگونه با کارگران بدون وضعیت قانونی در بخش کشاورزی برخورد خواهد کرد، نوم گفت که دولت بر مجرمان جنایی و افرادی که حکم اخراج نهایی دارند تمرکز خواهد کرد.
او توضیحی درباره سرنوشت این کارگران مزرعه ارائه نکرد.
با این حال نوم در پاسخ به سوالاتی در مورد توزیع کمکهای مالی فدرال در مورد فجایع طبیعی گفت: «تحت مدیریت من در وزارت امنیت داخلی، هیچ گونه سوگیری سیاسی در مورد نحوه ارائه کمک های بلایا وجود نخواهد داشت.»
هنگامی که خبرنگاران از ترامپ پرسیدند آیا این پیشنهاد موقتی است یا بلندمدت، او پاسخ داد: «میتواند هر دو باشد.»
واشینگتن سال گذشته اعلام کرده بود که با جابهجایی اجباری فلسطینیان مخالف است.
مقامهای کشورهای مصر و اردن نیز بارها مخالفت خود را با کوچ اجباری فلسطینیان از غزه ابراز کرده بودند.
گروههای حقوق بشری و سازمانهای امدادی طی ماههای اخیر نسبت به وضعیت غزه ابراز نگرانی کردهاند؛ جایی که جنگ تقریبا کل جمعیت ساکن را آواره کرده و به بحران گرسنگی منجر شده است.
ترامپ درباره تماس خود با ملک عبدالله، پادشاه اردن، در روز شنبه گفت: «به او گفتم که دوست دارم افراد بیشتری را بپذیرید، چون وقتی به کل نوار غزه نگاه میکنم، میبینم اوضاع واقعا بههمریخته است. خیلی بههمریخته. دلم میخواهد او مردم را بپذیرد.»
ترامپ به خبرنگاران گفت «دوست دارم مصر هم افرادی را بپذیرد» و افزود که روز یکشنبه با عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری این کشور، صحبت خواهد کرد.
او گفت: «شما درباره یک و نیم میلیون نفر صحبت میکنید و ما بهطور کامل آنجا را تخلیه میکنیم.»
جمعیت نوار غزه پیش از آغاز جنگ اسرائیل و غزه حدود ۲/۳ میلیون نفر بود.
واشینگتن به دلیل حمایت از اسرائیل با انتقاداتی مواجه شده است اما همچنان از متحد خود حمایت میکند و میگوید که به اسرائیل برای دفاع در برابر گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی مانند حماس در غزه، حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن کمک میکند.
دولت ترامپ در همین راستا، از پنتاگون خواست محدودیتی را که دولت جو بایدن برای ارسال بمبهای ۹۰۰ کیلویی به اسرائیل اعمال کرده بود، لغو کند.
غزه یک «ویرانه کامل» است
ترامپ گفت: «این مکان واقعا به یک ویرانه کامل تبدیل شده است؛ تقریبا همه چیز تخریب شده و مردم در حال جان دادن هستند. بنابراین ترجیح میدهم با برخی کشورهای عربی همکاری کنم و در مکانی دیگر مسکن بسازیم که شاید آنها بتوانند برای یکبار هم که شده در صلح زندگی کنند.»
آخرین دور از جنگهای طولانیمدت اسرائیل و فلسطین از هفت اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، زمانی که نیروهای حماس به اسرائیل حمله کردند، دستکم هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و حدود ۲۵۰ نفر را گروگان گرفتند.
بنا بر اعلام وزارت بهداشت غزه تحت نظر حماس، حمله نظامی تلافیجویانه اسرائیل، تاکنون بیش از ۴۷ هزار نفر را به کام مرگ کشانده و به اتهاماتی درباره نسلکشی و جنایات جنگی منجر شده است که اسرائیل آنها را رد میکند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند و مرحله نخست آن روز ۳۰ دی به اجرا درآمد.
تاکنون هفت گروگان زن در بند حماس در چارچوب این توافق و در ازای آزادی زندانیان فلسطینی از سوی اسرائیل، آزاد شدهاند.
باسم نعیم، رییس شورای روابط بینالملل حماس، ۲۸ دی گفته بود دستیابی به توافق آتشبس غزه بدون نقشآفرینی دونالد ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او در امور خاورمیانه، امکانپذیر نبود.