گسترش خشونت در کنگو؛ چند سفارتخانه در پایتخت به آتش کشیده شدند
شورشیان روز سهشنبه ۹ بهمن، فرودگاه گوما، بزرگترین شهر شرق کنگو، را تصرف و بهطور بالقوه مسیر اصلی کمکرسانی به صدها هزار آواره را قطع کردند.
شورشیان روز سهشنبه ۹ بهمن، فرودگاه گوما، بزرگترین شهر شرق کنگو، را تصرف و بهطور بالقوه مسیر اصلی کمکرسانی به صدها هزار آواره را قطع کردند.
جنگجویان موسوم به «ام۲۳» دوشنبه در بدترین درگیری از سال ۲۰۱۲ که ریشه در پیامدهای طولانی نسلکشی رواندا و مبارزه برای کنترل منابع معدنی کنگو دارد، به سمت گوما راهپیمایی کرده و وارد این شهر شده بودند.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد در یک جلسه توجیهی با «متشنج و سیال» خواندن وضعیت هشدار داد: «با توجه به تکثیر سلاحها، خطرات واقعی از بین رفتن قانون و نظم در شهر وجود دارد.»
او افزود که صلحبانان و کارکنان سازمان ملل مجبور شدهاند در پایگاههای خود پناه بگیرند.
در کینشازا، پایتخت کنگو، در ۱۶۰۰ کیلومتری غرب گوما، معترضان به یک مجتمع سازمان ملل متحد و سفارتخانههای رواندا، فرانسه و ایالات متحده حمله کردند و خشم خود را از آنچه که آن را دخالت خارجی خواندند، ابراز کردند.
بهگزارش رویترز، غارتگران سفارت کنیا را غارت کردند.
رویترز به نقل از دو منبع گفتند که وزارت امور خارجه ایالات متحده به کارکنان سفارت خود در کنگو دستور داده است که این کشور را ترک کنند. یکی از منابع مطلع گفت که آنها روز چهارشنبه پایتخت کنگو را ترک خواهند کرد، اما یک منبع دیگر به رویترز گفت فقط کارکنانی این اخطار را دریافت کردهاند که حضورشان در کنگو غیرضروری است.
تیراندازی در گوما
مقامات دولت کنگو و رییس حافظ صلح سازمان ملل متحد گفتهاند که سربازان رواندا در گوما حضور دارند و از متحد خودُ گروه ام۲۳ حمایت می کنند.
رواندا بدون اظهارنظر در این مورد که آیا نیروهایش از مرز عبور کرده و وارد خاک کنگو شدهاند یا نه، گفته است که از خود در برابر تهدید شبهنظامیان کنگو دفاع میکند.
دوجاریک گفت که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد سهشنبه بهطور جداگانه با روسای جمهوری کنگو و رواندا صحبت کرد و از رواندا خواست تا از غیرنظامیان محافظت کند.
گوما یک مرکز اصلی برای افرادی است که بهدلیل جنگ در جاهای دیگر در شرق کنگو آواره شدهاند.
گزارش های تجاوز و غارت
ینس لارک، سخنگوی دفتر بشردوستانه سازمان ملل متحد، در یک جلسه توجیهی گفت که همکارانش گزارش دادهاند که «اجساد زیادی در خیابانها وجود دارد.»
او گفت: «ما گزارشهایی از تجاوز جنسی از سوی جنگجویان و غارت اموال مردم داریم. تاسیسات بهداشتی بشردوستانه نیز آسیب دیده است.»
منابع پزشکی و بشردوستانه گفتند که چهار بیمارستان اصلی شهر از روز یکشنبه تاکنون دست کم ۷۶۰ نفر را که در اثر درگیری ها مجروح شدهاند، پذیرفتهاند. آنها هشدار دادند که نمیتوانند آمار دقیق کشتهشدگان را تخمین بزنند زیرا بسیاری از مردم در خارج از بیمارستانها جان خود را از دست میدهند.
فرانسوا موریلون، رئیس کمیته بین المللی صلیب سرخ در کنگو، به رویترز گفت که یک انبار دارو غارت شده است و او نگران آزمایشگاهی است که میکروب های خطرناک از جمله ابولا در آن نگهداری میشود.
ترس از درگیری گستردهتر
حمله گروه ام۲۳ جدیدترین مورد از یک رشته شورشهای قومی به رهبری توتسیهای مورد حمایت رواندا است که پس از نسلکشی در رواندا در ۳۰ سال پیش، زمانی که نیروهای افراطی هوتو، توتسیها و هوتوهای میانهرو را کشتند.
رواندا میگوید برخی از عاملان برکنار شده از زمان نسلکشی در کنگو پناه گرفتهاند و شبهنظامیان ائتلافی با دولت کنگو تشکیل دادهاند و تهدیدی برای توتسیهای کنگو و رواندا هستند.
کنگو شکایات رواندا را رد میکند و میگوید رواندا از شبهنظامیان نیابتی خود برای کنترل و غارت مواد معدنی سودآور استفاده میکند.
سازمان ملل و قدرتهای جهانی بیم آن دارند که این درگیری به یک جنگ منطقهای مانند جنگهای ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ بدل شود که در جریان آنها میلیونها نفر از جمله بهدلیل گرسنگی و بیماری کشته شدند.
میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه و الکساندر لاورنتیف فرستاده ویژه ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه در امور سوریه، دو مقام ارشدی هستند که رهبری هیات روسیه را در سفر به سوریه برعهده دارند.
پنجشنبه ۲۲ آذر، میخائیل بوگدانوف گفت که مسکو قصد دارد پایگاههای خود را در سوریه حفظ کند.
رسانههای روسیه گفتند که آنها قرار است با احمد الشرح، رهبر جدید سوریه و اسعد شیبانی، وزیر خارجه جدید سوریه دیدار کنند.
مقامات سوری هنوز در مورد این سفر اظهارنظری نکردهاند.
سقوط حکومت بشار اسد که کمتر از دو ماه پیش روی داد شکستی برای مسکو و تهران بود که برای حفظ این حکومت در مقابل نیروهای مخالفش تلاش میکردند.
از آن زمان، سرنوشت پایگاه دریایی طرطوس و فرودگاه نظامی حمیمیم که زیرساختهای کلیدی روسیه برای حفظ نفوذ مسکو در خاورمیانه، حوزه مدیترانه و شمال آفریقا به شمار میرود، زیر سوال رفته است.
ناظران میگویند که مسکو ممکن است مجبور شود کل حضور خود در منطقه را سازماندهی مجدد و به پایگاههای دیگر مانند لیبی منتقل کند، جایی که مزدوران روسی از خلیفه حفتر، فرمانده نیروهای حاکم بر بنغازی، حمایت کردهاند.
پیشتر گزارشهایی بر اساس تصاویر ماهوارهای درباره انتقال تجهیزات نظامی روسیه از سوریه منتشر شد و یک مقام امنیتی سوری خبر داد دستکم یک هواپیمایی باری از پایگاه هوایی روسیه در لاذقیه، به لیبی پرواز کرد.
احمد الشرع، با این حال، در پایان ماه گذشته میلادی لحنی نسبتا آشتیجویانه درباره روسیه در پیش گرفت و از «منافع استراتژیک عمیق» بین سوریه و روسیه و تمایلش برای بازسازی روابط دمشق و مسکو سخن گفت.
او در گفتوگو با شبکه العربیه، با بیان اینکه تمام تسلیحات سوریه منشا روسی دارد و نیروگاههای زیادی در سوریه از سوی کارشناسان روسی مدیریت میشود، گفت: «روسیه کشور مهمی است و منافع استراتژیک عمیقی بین روسیه و سوریه وجود دارد.»
رهبر جدید سوریه افزود: «ما نمیخواهیم روسیه آن طور که برخی دوست دارند سوریه را ترک کند.»
ماه گذشته، پوتین گفت که سقوط بشار اسد «یک شکست» برای مسکو نیست و به گفته او، مسکو با جلوگیری از محاصره سوریه از سوی «تروریستها» به هدف خود دست یافته است.
روسیه به دلیل مداخله نظامی خود در سوریه از سال ۲۰۱۵ برای نجات بشار اسد به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
مسکو در سرکوب بیرحمانه مخالفان اسد به ویژه با انجام حملات هوایی ویرانگر شرکت داشت.
از سوی دیگر، اوکراین که مورد تهاجم روسیه قرار گرفته است، قصد دارد از کاهش نفوذ مسکو در سوریه استفاده کند.
در دیماه، وزیر خارجه سوریه پس از دیدار با همتای اوکراینی خود گفت که دمشق به «همکاری استراتژیک» با اوکراین امیدوار است.
شیبانی در دیدار با آندری سیبیها وزیر خارجه اوکراین گفت: «مشارکتهای استراتژیک بین ما و اوکراین در سطوح سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و مشارکتهای علمی وجود خواهد داشت».
او با اشاره به تهاجم روسیه به اوکراین افزود: «مسلما مردم سوریه و مردم اوکراین همان تجربه و رنجی را دارند که ما در طول چهارده سال متحمل شدیم.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، پیشتر در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این کشور آماده همکاری با نمایندگان مردم سوریه برای اصلاح اشتباهات رژیم بشار اسد، به ویژه در مورد اوکراین و کل اروپا است.
سوریه در زمان بشار اسد که متحد مسکو بود از تهاجم روسیه علیه اوکراین حمایت کرده بود.
در همان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین، دفتر ریاست جمهوری سوریه اعلام کرد بشار اسد با ولادیمیر پوتین همتای روس خود تماس گرفته و از موضع او در مورد اوکراین حمایت کرده است.
اوکراین به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان غلات جهان، پیشنهاد صادرات غلات خود به سوریه را مطرح کرده است.
یک هفته پس از سقوط بشار اسد، زلنسکی اعلام کرد که میخواهد غلات و سایر محصولات کشاورزی را بهصورت بشردوستانه در اختیار سوریه قرار دهد.