اتحادیه اروپا و کانادا تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا برای اعمال تعرفهها بر واردات فولاد و آلومینیوم را محکوم و اعلام کردند آماده واکنش به این تصمیم هستند، امری که نگرانیها را از جنگ تجاری جهانی افزایش داده است.
جاستین ترودو نخستوزیر کانادا سهشنبه در جریان سفر به پاریس این تعرفهها را «غیرقابل قبول» خواند.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا نیز این تصمیم را محکوم کرد و گفت که اتحادیه اروپا «اقدامات متقابل محکم و متناسب» را اتخاذ خواهد کرد.
این در حالی است که ترامپ در پاسخ به سوالی درباره تهدیدات تلافیجویانه دیگر کشورها علیه تعرفههای جدیدش، گفت: «من مشکلی ندارم.»
رییسجمهور آمریکا دوشنبه ۲۲ بهمن تعرفه های واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده را به ۲۵ درصد افزایش داد و معافیتها و سهمیههای معافیت از عوارض گمرکی برای کانادا، مکزیک، برزیل و سایر کشورها را لغو کرد.
بر اساس دادههای اداره آمار آلمان، مازاد تجارت این کشور با ایالات متحده در سال گذشته به رقم بیسابقه ۷۰ میلیارد یورو رسیده بود.
در چنین شرایطی، فون در لاین گفت که از تصمیم ایالات متحده عمیقا متاسف است و افزود که تعرفهها مالیاتهایی هستند که برای تجارت بد و برای مصرفکنندگان بدتر هستند.
صادرات فولاد اتحادیه اروپا به ایالات متحده در دهه گذشته به طور متوسط حدود ۳ میلیارد یورو در سال بوده است.
اما مقامات دولت ترامپ میگویند که معافیتها، اثربخشی تعرفههایی را که در دولت اول ترامپ وضع شده بود، از بین بردهاند و برای محافظت از صنعت فولاد و آلومینیوم ایالات متحده اعمال این تعرفهها ضروری است.
پیتر ناوارو، مشاور تجاری ترامپ، گفت که این اقدامات به تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم ایالات متحده کمک و امنیت اقتصادی و ملی آمریکا را تقویت میکند.
او به خبرنگاران گفت: «تعرفههای جدید فولاد و آلومینیوم به دامپینگ خارجی پایان می دهد، تولید داخلی را تقویت میکند و حیات صنایع فولاد و آلومینیوم ما را بهعنوان ستون فقرات اقتصادی و امنیت ملی آمریکا تضمین میکند.»
در واکنش به تصمیم ترامپ، یکی از گزینههای اتحادیه اروپا، فعال کردن مجدد تعرفههایی است که در سال ۲۰۱۸ اعمال کرده بود.
این تعرفهها بر اساس توافق پیشین بین بروکسل و ایالات متحده به حالت تعلیق درآمده بود.
تعرفههای اتحادیه اروپا بر برخی محصولات ایالات متحده در حال حاضر تا پایان ماه مارس به حالت تعلیق درآمده است.
اتاق بازرگانی آمریکا در اتحادیه اروپا به نمایندگی از شرکتهای آمریکایی فعال در اروپا از این اقدام به عنوان اقدامی مضر برای مشاغل، رفاه و امنیت در دو سوی اقیانوس اطلس انتقاد کرد.
این شرکت در بیانیهای افزود: «این آسیب فقط از بخشهای فولاد و آلومینیوم فراتر خواهد رفت و بر تمام مشاغلی که در زنجیره تامین به این مواد متکی هستند، تاثیر میگذارد».
طبق دادههای دولتی و آمارهای موسسه آهن و فولاد آمریکا؛ کانادا، برزیل و مکزیک، بزرگترین صادرکنندگان فولاد به ایالات متحده هستند.
کانادا با اختلاف زیاد، بزرگترین تامینکننده فلز آلومینیوم اولیه برای آمریکا محسوب میشود و در ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۴ میلادی ۷۹ درصد از کل واردات این محصول را تامین کرده است.
پس از انتشار این خبر، سهام شرکتهای تولیدکننده فولاد و آلومینیوم آمریکا در معاملات پیش از بازگشایی بازار افزایش یافت و سهام برخی از شرکتهای بزرگ فولادسازی اروپا با افت مواجه شد.
فون در لاین، سهشنبه ۲۳ بهمن در نشست دو روزه هوش مصنوعی در پاریس اعلام کرد که کمیسیون اتحادیه اروپا صندوقی را برای کارخانههای هوش مصنوعی (گیگافکتوری) ایجاد خواهد کرد تا به شرکتها اجازه دهد مدلهای هوش مصنوعی خود را آموزش دهند.
او با اشاره به اتحادی به نام «ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا» که بیش از ۶۰ شرکت را گرد هم میآورد، گفت: «این بزرگترین مشارکت عمومی و خصوصی در جهان برای توسعه هوش مصنوعی قابل اعتماد خواهد بود.»
ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا، گروههای صنعتی بزرگ (ایرباس، لورآل، مرسدس بنز، زیمنس و غیره) و گروههای فنآوری را در کنار هم قرار میدهد.
این ائتلاف قصد دارد به ویژه با سادهسازی چارچوب نظارتی جدید فنآوری، «قفل پتانسیل اروپا» را در هوش مصنوعی بشکند.
رییس کمیسیون اتحادیه اروپا گفت: «ما میخواهیم اروپا یکی از قارههای پیشرو در هوش مصنوعی باشد.»
او تاکید کرد که این بلوک قصد دارد با سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد یورویی روی کارخانههای هوش مصنوعی تمرکز کند.
فون در لاین ادامه داد که اتحادیه اروپا علاوه بر تعهدات ۱۵۰ میلیاردی شرکتهای بزرگ حاضر در این ائتلاف، خود متعهد پرداخت مبلغ ۵۰ میلیارد یورو خواهد شد: «خیلی اوقات میشنوم که اروپا در رقابت در زمینه هوش مصنوعی عقب مانده است در حالی که ایالات متحده و چین در حال حاضر جلوتر هستند. من مخالفم، زیرا رقابت برای هوش مصنوعی هنوز به پایان نرسیده است.»
پیش از این، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد این کشور ۱۰۹ میلیارد یورو (معادل ۱۱۲.۵ میلیارد دلار) در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند.
مکرون یکشنبه ۲۱ بهمن گفت این سرمایهگذاری طی چند سال آینده انجام خواهد شد.
نشست اقدام برای هوش مصنوعی، دوشنبه و سهشنبه ۲۲ و ۲۳ بهمن در پاریس برگزار میشود و رهبران و نمایندگان حدود ۱۰۰ کشور جهان در آن حضور خواهند داشت.
فون در لاین تاکید کرد: «... ما در ابتدای راه هستیم. مرزها دائما در حال تغییر هستند و رهبری جهانی هوش مصنوعی هنوز در دست شکلگیری است.»
اقدامات فرانسه در زمینه هوش مصنوعی
فرانسه به تنهایی قصد دارد در زمینه هوش مصنوعی پیشتاز کشورهای اروپایی باشد.
پاریس با ایجاد یک آژانس برای هوش مصنوعی دفاعی، میخواهد خود را در «خط مقدم برنامههای نظامی هوش مصنوعی» قرار دهد.
سباستین لکورنو، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، در جریان نشست بخش دفاعی اجلاس هوش مصنوعی پاریس اعلام کرد این کشور در زمینه هوش مصنوعی نظامی در اروپا پیشتاز است.
پیش از این و در ۱۸ بهمن، مکرون میزبان رییس امارات متحده عربی بود و رهبران دو کشور در این دیدار، تمایل خود را برای «یک مشارکت راهبردی در زمینه هوش مصنوعی» ابراز کردند.
دو کشور همچنین متعهد شدند همکاریهای خود را در پروژهها و سرمایهگذاریهای مرتبط با توسعه زنجیره ارزش هوش مصنوعی مورد بررسی قرار دهند.
در جریان این دیدار، قراردادی برای ایجاد یک مرکز داده یک گیگاواتی هوش مصنوعی به ارزش بین ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار امضا شد.
سازمان شفافیت بینالملل که شاخص سالانه ادراک فساد را منتشر میکند، سهشنبه ۲۳ بهمن اعلام کرد ۴۷ کشور از میان ۱۸۰ کشور بررسی شده در سال گذشته میلادی، پایینترین امتیاز خود را از زمان اعمال روششناسی کنونی این رتبهبندی در سال ۲۰۱۲ کسب کردند.
در این بررسیها، ایران با یک امتیاز کاهش نسبت به سال گذشته میلادی، امتیاز ۲۳ را کسب کرد و در رتبه ۱۵۱ قرار گرفت.
کشورهای پاکستان و عراق در این فهرست، نسبت به ایران در رتبه بهتری قرار گرفتند.
جایگاه ایران همچنین بدترین وضعیت آن از نظر شاخص فساد در یک دهه گذشته است.
سال ۲۰۲۲ میلادی (بهمن ۱۴۰۱) سازمان شفافیت بینالملل ایران را در کنار گینه و بنگلادش، در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد قرار داده بود.
این سازمان در گزارش سال ۲۰۲۴ خود تاکید کرد: «سطح فساد در جهان همچنان به شکل نگرانکنندهای بالاست و تلاشها برای کاهش آن با شکست مواجه شده است.»
سازمان شفافیت بینالملل همچنین نسبت به تاثیر فساد بر تلاشهای جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی هشدار داد.
به گفته این سازمان، نبود شفافیت و سازوکارهای پاسخگویی، خطر اختلاس یا سوءاستفاده از بودجههای اقلیمی را افزایش میدهد، در حالی که «نفوذ ناموجهی» که اغلب از سوی بخش خصوصی اعمال میشود، مانع تصویب سیاستهای موثر در این زمینه است.
این سازمان میزان ادراک فساد در بخش عمومی را بر اساس ۱۳ منبع از جمله بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و شرکتهای خصوصی ارزیابی ریسک و مشاوره، اندازهگیری میکند.
این شاخص ۱۸۰ کشور و منطقه را در مقیاسی از صفر به معنی «بسیار فاسد» تا ۱۰۰ به منزله «بسیار پاک» رتبهبندی میکند.
وضعیت تیره و تار خاورمیانه
سازمان شفافیت بینالملل اعلام کرد میانگین جهانی شاخص فساد در سال ۲۰۲۴، بدون تغییر نسبت به سال قبل از آن در سطح ۴۳ باقی ماند و بیش از دوسوم کشورها، امتیازی زیر ۵۰ کسب کردند.
در خاورمیانه و شمال آفریقا، وضعیت تلاشها برای مبارزه با فساد همچنان «تیره و تار» باقی مانده است، زیرا رهبران سیاسی کنترل تقریبا مطلق دارند، از ثروت بهرهمند میشوند و اعتراضات را سرکوب میکنند.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که در این منطقه، «فرصتهای پیشبینینشدهای» نیز مانند شرایط پس از سقوط بشار اسد در سوریه، در حال ظهور است.
پایینترین میانگین امتیاز «منطقه» با عدد ۳۳ مربوط به آفریقای جنوب صحراست.
به گفته سازمان شفافیت بینالملل، در آسیا و اقیانوسیه، دولتها هنوز نتواستهاند وعدههای خود را در زمینه مبارزه با فساد عملی کنند.
بهترین و بدترین کشورها
دانمارک با ۹۰ امتیاز، جایگاه نخست خود را در فهرست انتشار یافته سازمان شفافیت بینالملل حفظ کرد و پس از آن، فنلاند با ۸۸ و سنگاپور با ۸۴ امتیاز در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند.
نیوزیلند با از دست دادن دو امتیاز و رسیدن به ۸۳، از رتبه سوم به چهارم سقوط کرد.
سودان جنوبی با تنها هشت امتیاز، به پایینترین رتبه شاخص فساد سقوط کرد و جای سومالی را گرفت؛ هر چند امتیاز سومالی نیز به ۹ کاهش یافت.
پس از این کشورها، ونزوئلا با ۱۰ امتیاز و سوریه با ۱۲ امتیاز در قعر جدول قرار گرفتند.
آمریکا از ۶۹ به ۶۵ امتیاز سقوط کرد و جایگاهش از رتبه ۲۴ به ۲۸ تنزل یافت.
سازمان شفافیت بینالملل دلیل این افت را انتقادها از دادگستری آمریکا دانست و اشاره کرد که دیوان عالی این کشور در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار یک کد اخلاقی تصویب کرد اما همچنان نگرانیهای جدی درباره «نبود سازوکارهای اجرایی موثر و ضعف این قوانین» در ایالات متحده وجود دارد.
فرانسه یکی دیگر از کشورهای غربی با کاهش امتیاز است که با پنج پله سقوط به رتبه ۲۵ رسید.
آلمان هم با کم شدن امتیازش به ۷۵ و شش رتبه نزول، به جایگاه ۱۵ جدول رسید.
این کشور اکنون با کانادا که یک امتیاز کاهش داشته و سه پله سقوط کرده است، همامتیاز شده است.
در این بررسیها، مکزیک با پنج امتیاز کاهش به ۲۶ رسید زیرا به گفته سازمان شفافیت بینالملل، دستگاه قضایی این کشور در برخورد با پروندههای بزرگ فساد و بازگرداندن داراییهای دزدیدهشده به مردم، شکست خورد.
امتیاز اسلواکی در نخستین سال کامل دولت روبرت فیکو، نخستوزیر این کشور، پنج نمره کاهش یافت و به ۴۹ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل درباره دلیل این کاهش امتیاز گفت: «تغییرات متعدد، نظارتهای ضد فساد را تضعیف کرده و مشاورههای عمومی را دور زدهاند.»
روسیه که پیش از این کاهش رتبه زیادی را تجربه کرده بود، سال گذشته چهار امتیاز دیگر هم از دست داد و امتیازش به ۲۲ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ باعث «تقویت بیشتر اقتدارگرایی» شده است.
این سازمان گفت که اوکراین نیز با وجود کاهش یک امتیاز و رسیدن به ۳۵، در زمینه «استقلال قضایی و پیگرد فساد در سطوح بالا» پیشرفت داشته است.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، معترضان از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواستند توافق آتشبس غزه و آزادسازی گروگانهای اسرائیلی را به خطر نیندازد.
در تجمع سهشنبه ۲۳ بهمن، دهها نفر تابلویی با نوشته «فراموش کردن گروگانها، جنایت جنگی است» و مشعلهایی زرد در دست گرفتند.
این خانوادهها در بیانیهای از نتانیاهو خواستند که «تضعیف توافق» را متوقف کند.
آنان همچنین از نخستوزیر اسرائیل خواستند تا تیمی [مذاکرهکننده] را به دوحه بفرستد که اختیارات کامل برای مرحله دوم مذاکره داشته باشد که منجر به آزادی همه گروگانهای باقیمانده در یک حرکت شود.
این بیانیه پیش از جلسه کابینه اسرائیل که قرار است عصر سهشنبه برگزار شود، منتشر شده است.
همزمان، خانواده شلومو منصور، سالمندترین گروگان حماس که ۸۶ ساله بود، اعلام کردند اخباری دریافت کردهاند مبنی بر اینکه او در اسارت، در نوار غزه کشته شده است.
شلومو منصور از یهودیان عراقی و بازمانده کشتار یهودیان عراق در سال ۱۹۴۱ بود.
در بیانیهای که سهشنبه از سوی کیبوتص کیسوفیم در جنوب اسرائیل صادر شد، آمده است: «ما اعضای کیبوتص صبح امروز خبر قتل دوست عزیزمان شلومو منصور ۸۶ ساله را که در جریان حمله تروریستی حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ از خانه خود در کیبوتص کیسوفیم ربوده شده بود، دریافت کردیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه در واکنش به هشدار حماس مبنی بر توقف آزادی گروگانها گفت اگر همه گروگانهای بازداشت شده در غزه تا ظهر شنبه بازگردانده نشوند، پیشنهاد میکند آتشبس اسرائیل و حماس لغو شود و اجازه میدهد «جهنم بهپا شود».
حماس دوشنبه اعلام کرد آزادی گروگانهای اسرائیلی را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند و دلیل این تصمیم را «نقض توافق آتشبس از سوی اسرائیل» عنوان کرد.
حماس ساعاتی پس از اعلام توقف آزادی گروگانها، با انتشار بیانیه دیگری گفت که این خبر را عمدا پنج روز قبل از آزادی برنامهریزیشده اعلام کرده «تا به میانجیها فرصت کافی بدهد تا اشغالگران را تحت فشار قرار دهند که به تعهدات خود عمل کنند».
خبر توقف آزادی گروگانها در حالی منتشر شد که تردیدها درباره دوام آتشبسی که از ابتدا شکننده بود، افزایش یافته است.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی از دولت خواستهاند به توافق پایبند بماند و ساکنان غزه نیز تلاش دارند زندگی خود را در این منطقه ویرانشده بازسازی کنند.
بر اساس این توافق، قرار بود حماس، همانند دفعات قبل، شنبه تعدادی از گروگانهای اسرائیلی را در مقابل آزادی زندانیان فلسطینی در اسرائیل و دیگر بازداشتشدگان فلسطینی، آزاد کند.
ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز به چشمانداز اوکراین در مناقشه کنونی و پس از آن اشاره کرد و گفت: «آنها ممکن است به توافق [آتشبس] دست پیدا کنند، ممکن است به توافق آتشبس دست پیدا نکنند. آنها ممکن است روزی روسی شوند، یا ممکن است روزی روسی نشوند.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شدند که ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد طرح ترامپ برای پایان دادن به مناقشه اوکراین باید شامل تضمینهایی باشد که از حمله مجدد روسیه به خاک این کشور جلوگیری کند.
زلنسکی افزود تنها تلاش برای خاتمه جنگ کنونی کافی نیست و طرح پیشنهادی ایالات متحده باید امنیت اوکراین در آینده را نیز مد نظر قرار دهد.
پیشتر و در ۱۸ بهمن، پایگاه خبری بلومبرگ نوشت طرح ترامپ درباره جنگ روسیه و اوکراین در کنفرانس امنیتی مونیخ ارائه میشود. این کنفرانس از ۲۶ تا ۲۸ بهمن برگزار خواهد شد.
جیدی ونس، معاون ترامپ، قرار است جمعه ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با زلنسکی دیدار و گفتوگو کند.
ترامپ: در ازای کمک به اوکراین، منابع کمیاب این کشور را میخواهم
ترامپ در ادامه مصاحبه خود با فاکسنیوز تاکید کرد هزینهای که آمریکا برای کمک به اوکراین انجام داده، باید به این کشور بازگردد.
رییسجمهوری ایالات متحده گفت این بازگشت سرمایه میتواند در قالب منابع طبیعی اوکراین، از جمله مواد معدنی کمیاب، باشد.
او افزود: «ما قرار است این همه پول را آنجا سرمایهگذاری کنیم و من میگویم که میخواهم آن را پس بگیرم. به آنها گفتم که معادل آن را میخواهم، مثلا ۵۰۰ میلیارد دلار از منابع کمیاب خاکی. و آنها اساسا با این موضوع موافقت کردهاند. بنابراین دستکم احساس حماقت نمیکنیم.»
زلنسکی پیشتر در ۱۹ بهمن با هدف جلب نظر ترامپ پیشنهاد داده بود آمریکا در استخراج معادن و مواد کمیاب اوکراین، در برابر تضمین امنیت این کشور مشارکت کند.
در ماههای اخیر، ترامپ ضمن انتقاد از میزان کمکهای غرب به کییف، بارها تاکید کرده قصد دارد جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان برساند.
خبرگزاری رویترز ۲۲ بهمن به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد کاخ سفید میخواهد متحدان اروپایی خود را برای خرید تسلیحات آمریکایی و ارسال آنها به اوکراین، تحت فشار بگذارد.
ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز تایید کرد کیت کلاگ، فرستاده ویژه او در امور اوکراین و روسیه، بهزودی راهی اوکراین خواهد شد.
کلاگ ۱۴ بهمن گفت که برای دستیابی به راهحلی به منظور پایان دادن به جنگ اوکراین، کییف و مسکو باید هر دو آماده دادن امتیازاتی به طرف مقابل باشند و از برخی مواضع خود کوتاه بیایند.