ترامپ مجوز دولت بایدن برای انجام معاملات نفتی با ونزوئلا را لغو کرد

او با این‌که تاکید کرد ایده‌های مطرح در این باره ناظران را شگفت‌زده خواهد کرد، جزییاتی درباره این نشست ارائه نکرد.

رییس‌جمهوری آمریکا، سه‌شنبه ۱۶ بهمن‌ ضمن توصیف نوار غزه به‌عنوان «خرابه»، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاک‌سازی بمب‌ها و سایر تسلیحات خطرناک باقی‌مانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به‌ لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.

طرحی مشابه آن‌چه جراد کوشنر، داماد ترامپ، حدود یک سال پیش مطرح کرده بود.

در مقابل سران برخی کشورهای عرب، جمعه سوم اسفند ماه در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در نشستی شرکت کردند تا طرحی برای بازسازی غزه تهیه کنند که هدف از آن مقابله با پیشنهاد ترامپ است.

با این حال، استیو ویتکاف گفت بسیاری از کشورها با آمریکا تماس گرفته‌اند تا بخشی از راه حل دائمی برای ساکنان غزه باشند.

ویتکاف گفت که طرح ترامپ به معنای اخراج ساکنان غزه نیست اما در مدت ۱۰ تا ۱۵ سال بازسازی این نوار سکونت در آن غیرعملی است.

نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه غزه را «زاغه غول‌پیکر» توصیف کرد که در حدود ۱۶ ماه جنگ ویران شده و یک برنامه بلندمدت برای بازسازی آن لازم است.

بر اساس ارزیابی سازمان ملل، اتحادیه اروپا و بانک جهانی، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برای بازسازی غزه و کرانه باختری نیاز است.

دونالد ترامپ همچنین در حساب اینستاگرام خود ویدیویی منتشر کرد که نشان‌دهنده تصور او از آینده غزه و بازسازی آن به دست آمریکاست. این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی در کشورهای عربی به این ویدیو واکنش نشان داده‌اند.

طرح تشکیلات خودگران فلسطین درباره غزه

روز چهارشنبه همچنین سازمان فتح اعلام کرد محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، در نشست اتحادیه عرب نقشه راهی برای وضعیت غزه ارائه خواهد کرد.

به گفته این سازمان، عباس پیشنهاد خواهد داد که حاکمیت قانونی فلسطین بر غزه اعمال شود و حماس هم باید بپذیرد که غزه باید تحت حاکمیت تشکیلات خودگردان فلسطین باشد.

تشکیلات خودگردان فلسطین که در حال حاضر کنترل منطقه «کرانه باختری» را در اختیار دارد، پیش از این اعلام کرده بود این طرح بر ممانعت از تلاش برای «کوچاندن مردم فلسطین و بازسازی غزه و کرانه باختری» تمرکز دارد.

در این بیانیه بر «تشکیل کشوری به نام فلسطین» در مرزهای ۱۹۶۷ تاکید شده بود.

این چشم‌انداز شامل «تضمین عقب‌نشینی کامل اسرائیل از نوار غزه» و تحویل تمام گذرگاه‌ها به «دولت فلسطین» است.

عراقچی، چهارشنبه هشتم اسفند، پس از جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران گفت: «با وزیر خارجه روسیه در خصوص تمام مسائل منطقه و دوجانبه صحبت کردیم. ایشان در خصوص مذاکرات مسکو با واشینگتن گزارش مفصلی دادند اما طبیعتا پیامی از طرف آمریکا وجود نداشت و قرار هم نبود حامل پیامی باشند.»

وزارت خارجه روسیه، پس از سفر یک روزه لاوروف به تهران و دیدار او با مسعود پزشکیان و عراقچی، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد مواضع دو کشور درباره برجام و برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی هماهنگ شده است.

هم‌زمان، گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، هشدار داد که زمان برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران رو به اتمام است و شاید برای جلوگیری از تسلیحاتی شدن آن، نیاز به استفاده از «گزینه نظامی» باشد.

به گفته او، اسرائیل اکنون به دنبال جلب حمایت رییس‌جمهوری آمریکا برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی است.

سفر لاوروف به تهران پس از دیدار او با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در عربستان سعودی، باعث طرح گمانه‌هایی شد. از جمله عبدالرضا فرجی‌راد، استاد ژئوپلتیک، به روزنامه اعتماد گفت که لاوروف قصد دارد پيش از ديدار آتی ولادیمیر پوتين و دونالد ترامپ، روسای جمهوری روسیه و آمریکا، مواضع تهران را جويا شود تا بتواند آن را در جريان مذاكرات ميان مسکو و واشینگتن مطرح كند.

امیر قطر هم حامل پیامی برای تهران نبود

عراقچی، چهارشنبه در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره این‌که آیا امیر قطر در سفر به تهران حامل پیامی برای جمهوری اسلامی بود، گفت: «نمی‌دانم چه علاقه‌ای در شما وجود دارد که دنبال پیام هستید. امیر قطر پیام خاصی برای ما نداشت.»

به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تمیم بن حمد آل ثانی در سفر به تهران گزارشی از اوضاع منطقه داشت و در گفت‌وگوهای دوطرفه با او، «مشورت‌ها و رایزنی‌هایی در مورد مسائل منطقه» شکل گرفت.

عراقچی بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی تحت تاثیر فشار حداکثری وارد مذاکره با آمریکا نخواهد شد و افزود: «با زبان تهدید و تحریم این اتفاق نخواهد افتاد. ایران به زبان احترام و کرامت پاسخ خواهد داد.»

او هفتم اسفند هم در نشست خبری مشترک با لاوروف تاکید کرد تا زمانی که سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه جمهوری اسلامی پابرجاست، تهران با واشینگتن «مذاکره مستقیمی نخواهد داشت».

ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای خود تحت فشار بگذارد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ بهمن اعلام کرد مذاکره با آمریکا «عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست» و «هیچ تاثیری» در حل مشکلات کشور نخواهد داشت.

تلاش تهران برای مذاکره با اروپا

عراقچی در جدیدترین اظهاراتش در روز هشتم اسفند، به برگزاری دور جدیدی از مذاکرات جمهوری اسلامی با سه کشور اروپایی در ژنو درباره مسائل هسته‌ای و «بعضی مسائل دیگر» اشاره کرد.

او گفت مذاکرات با اروپا ادامه می‌یابد و افزود: «البته این بحث‌ها به هر حال فراز و نشیب خاص خود را دارد. سوالات و نکات متعددی هست که باید پاسخ داده شود.»

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از کشورهای اروپایی طرف گفت‌وگو با تهران نام نبرد.

چهارم آذر امسال، گزارش‌هایی درباره مذاکرت تهران با فرانسه، آلمان و بریتانیا درباره موضوعاتی مانند مسائل هسته‌ای منتشر شد.

خبرگزاری ایرنا، هشتم اسفند در مقاله‌ای طولانی و دو هزار کلمه‌ای نوشت که اروپا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای موضع‌گیری در قبال ایران، تحت فشار دولت ترامپ قرار دارند.

این مقاله بدون امضا و نام، از به تعویق افتادن جلسه وزیران خارجه اروپا با جمهوری اسلامی انتقاد کرد و نوشت: «آیا اروپا دوباره به منطقه امن بی‌عملی پناه برده، پازل ترامپ را تکمیل کرده و به او اجازه داده است تا صحنه را تحت کنترل خود درآورد؟»

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ششم اسفند گفته بود این جلسه برنامه‌ریزی‌شده به‌خاطر غیبت برخی از وزرای خارجه کشورهای کلیدی به تعویق افتاده است.

خبرگزاری ایرنا، اروپا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به صدور بیانیه‌های متناقض درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی متهم کرد و نوشت که تهران حق دارد بدون محدودیت، اورانیوم غنی‌سازی کند، چرا که معاهدات بین‌المللی آن را منع نمی‌کنند.

رافائل گروسی، مدیرکل‌ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به جامعه جهانی هشدار داد برای مهار برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، زمان زیادی باقی نمانده است و جامعه جهانی باید قبل از آن‌که دیر شود، با تهران به توافق برسد.

مقاله خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، خواستار اقدامات «اعتمادساز» بین اروپا، آژانس و ایران شد.

نویسنده مقاله پیشنهاد کرد در همین راستا، «برجام که بسیاری آن را منسوخ و حتی مرده می‌دانند»، دوباره احیا شود.

ترامپ سه‌شنبه، هفت اسفند، به خبرنگاران در کاخ سفید گفت که قصد دارد برنامه ویزای سرمایه‌گذاری خارجی موسوم به ای‌بی- ۵ (EB-5) را کنار بگذارد و سیستمی جدید را جایگزین آن کند.

در حال حاضر، این برنامه به سرمایه‌گذاران خارجی که مبالغ کلانی را در آمریکا سرمایه‌گذاری و مشاغل جدید ایجاد یا حفظ می‌کنند، اقامت دائم (گرین کارت) اعطا می‌کند.

رییس‌جمهوری آمریکا گفت: «ما قصد داریم یک کارت طلایی بفروشیم. قیمت این کارت حدود پنج میلیون دلار خواهد بود.»

به‌گفته ترامپ، دارندگان این کارت نه‌تنها از مزایای گرین کارت برخوردار خواهند شد، بلکه مسیر ساده‌تری را برای دریافت تابعیت آمریکایی طی خواهند کرد.

او گفت که این طرح سرمایه‌گذاران ثروتمند را به آمریکا جذب خواهد کرد و جزییات دقیق آن در دو هفته آینده منتشر خواهد شد.

آیا الیگارش‌های روسی واجد شرایط خواهند بود؟

وقتی یکی از خبرنگاران از ترامپ پرسید که آیا الیگارش‌های روسی نیز می‌توانند این کارت را دریافت کنند، او پاسخ داد:«بله، شاید. من برخی از الیگارش‌های روسی را می‌شناسم که آدم‌های بسیار خوبی هستند.»

این در حالی است که دولت آمریکا به همراه متحدان اروپایی‌اش، از هنگام حمله نظامی روسیه به اوکراین، تحریم‌های گسترده و کم‌سابقه‌ای را علیه روسیه وضع کرده‌اند.

نقد دولت ترامپ به برنامه ای‌بی- ۵

برنامه ای‌بی- ۵ از سوی سازمان خدمات شهروندی و مهاجرت ایالات متحده اداره می‌شود. کنگره آمریکا در سال ۱۹۹۰ با هدف تحریک رشد اقتصادی از طریق سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد شغل این برنامه را معرفی کرد.

با این حال، دولت ترامپ این برنامه را ناکارآمد و پر از فساد می‌داند و در نظر دارد آن را حذف کند.

هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، در این رابطه گفت: «برنامه ای‌بی- ۵ پر از فریب و سوءاستفاده بود و امکان دریافت گرین کارت را با هزینه‌ای پایین فراهم می‌کرد. بنابراین، رییس‌جمهوری تصمیم گرفت به جای این برنامه بی‌فایده، سیستم جدیدی به نام کارت طلایی ترامپ راه‌اندازی کند.»

این لایحه با ۲۱۷ رای موافق در برابر ۲۱۵ رای مخالف تصویب شد. تنها یکی از جمهوری‌خواهان، توماس مَسی، که به سخت‌گیری مالی مشهور است، با لایحه مورد حمایت هم‌حزبی‌های خود مخالفت کرد. هیچ‌یک از دموکرات‌ها نیز به این لایحه رای مثبت ندادند، هرچند یک نماینده دموکرات نیز در رای‌گیری شرکت نکرد.

این مصوبه مرحله‌ای مقدماتی برای تمدید کاهش مالیات‌های مصوب سال ۲۰۱۷ ترامپ در اواخر امسال محسوب می‌شود. با رای‌گیری سه‌شنبه شب، لایحه بودجه به سنا ارسال شد، جایی که انتظار می‌رود جمهوری‌خواهان آن را تصویب کنند.

مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان، پس از رای‌گیری گفت: «ما کار سختی در پیش داریم، اما در نهایت، برنامه "اول آمریکا" را محقق خواهیم کرد. امشب جشن می‌گیریم، اما فردا صبح دوباره آستین‌ها را بالا می‌زنیم و کار را ادامه می‌دهیم.»

لابی‌گری ترامپ برای تصویب لایحه

این رای‌گیری پس از چانه‌زنی‌های فشرده بین رهبران جمهوری‌خواه و مخالفان داخلی انجام شد. جانسون و استیو اسکالیس، نفر دوم حزب جمهوری‌خواه در مجلس، ساعت‌ها تلاش کردند تا رأی مخالفان مردد را تغییر دهند.

در اقدامی غیرمنتظره، جانسون ابتدا رای‌گیری را لغو کرد، زیرا اطمینان نداشت که لایحه رای کافی را به دست آورد، اما ساعاتی بعد تصمیم خود را تغییر داد و رای‌گیری انجام شد.

رهبران جمهوری‌خواه تایید کردند که ترامپ شخصا با نمایندگان مردد تماس گرفته و آن‌ها را به حمایت از این برنامه ۴.۵ تریلیون دلاری تشویق کرده است.

این طرح علاوه بر تمدید کاهش مالیات، شامل تامین مالی اخراج مهاجران غیرقانونی، افزایش امنیت مرزی، کاهش مقررات انرژی و افزایش بودجه نظامی نیز می‌شود.

جنجال درون‌حزبی میان جمهوری‌خواهان

برخی از محافظه‌کاران سرسخت در مجلس نمایندگان خواهان کاهش شدیدتر هزینه‌ها و کنترل بیشتر بر قوانین تامین مالی دولت بودند تا از احتمال تعطیلی دولت پس از ۱۴ مارس جلوگیری شود.

به‌دلیل نگرانی از عدم انسجام جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان، سناتورهای جمهوری‌خواه هفته گذشته طرح جایگزینی را در سنا ارائه کردند. این طرح ۳۴۰ میلیارد دلاری شامل اولویت‌های ترامپ در حوزه مرزها، دفاع و انرژی است اما موضوع مالیات را به آینده موکول کرده است.

برای آن‌که جمهوری‌خواهان بتوانند محدودیت‌های پارلمانی را دور بزنند و بدون نیاز به حمایت دموکرات‌ها، برنامه‌های ترامپ را اجرایی کنند، هر دو مجلس باید قطعنامه بودجه یکسانی را تصویب کنند.

بودجه مصوب مجلس نمایندگان شامل دو تریلیون دلار کاهش هزینه در طی ۱۰ سال آینده است تا منابع لازم برای اجرای برنامه‌های ترامپ تامین شود.

برنامه کاهش مالیاتی که ترامپ به دنبال آن است، شامل تمدید معافیت‌های مالیاتی مصوب دوره اول ریاست‌جمهوری اوست که در پایان سال جاری منقضی می‌شوند.

چالش‌های پیش روی قانون‌گذاران در ماه‌های آینده

تصویب لایحه بودجه اولین گام در میان مجموعه‌ای از ضرب‌الاجل‌های مهم برای قانون‌گذاران است.

قانون‌گذاران باید بودجه سال مالی ۲۰۲۵ را تصویب کنند تا از تعطیلی دولت پس از ۱۴ مارس جلوگیری شود.

پس از آن، کنگره باید در ماه‌های پیش رو، درباره سقف بدهی ۳۶ تریلیون دلاری دولت فدرال تصمیم‌گیری کند، در غیر این صورت، کشور با خطر ناتوانی در پرداخت بدهی‌ها مواجه خواهد شد.

با توجه به اختلافات داخلی جمهوری‌خواهان و مخالفت شدید دموکرات‌ها، آینده این طرح همچنان نامشخص است.

امضاکنندگان این طومار می‌گویند که رابطه نزدیک ماسک با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، که قصد دارد از ماه آینده ۲۵ درصد تعرفه بر تمامی واردات کانادا اعمال کند و حتی پیشنهاد الحاق این کشور به‌عنوان ایالت پنجاه‌ویکم آمریکا را مطرح کرده، برخلاف منافع ملی کانادا است.

در این طومار گفته شده است که ماسک اکنون عضوی از دولتی خارجی است که می‌کوشد حاکمیت ملی کانادا را تضعیف کند.

ایلان ماسک در واکنش به انتشار خبر این طومار در شبکه اجتماعی خود، ایکس، نوشت: «کانادا یک کشور واقعی نیست.» او بعدا این پست را حذف کرد.

ایلان ماسک، متحد برجسته ترامپ

ایلان ماسک، میلیاردر دنیای فناوری که تابعیت آفریقای جنوبی، کانادا و آمریکا را دارد، از زمان آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ در ماه گذشته، به یکی از چهره‌های برجسته دولت او تبدیل شده است.

در این طومار گفته شده است: «او از ثروت و قدرت خود برای تاثیرگذاری بر انتخابات ما استفاده کرده است.»

در این طومار که خطاب به جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا تنظیم شده، از او خواسته شده است که «تابعیت دوگانه ایلان ماسک را فورا لغو و گذرنامه کانادایی او را باطل کند.»

آدری مک‌لین، استاد حقوق دانشگاه تورنتو، به شبکه سی‌ان‌ان گفت که دولت کانادا نمی‌تواند تابعیت ماسک را که به‌صورت قانونی دریافت شده، لغو کند.

با این‌حال، نویسنده این طومار تاکید کرده است که این اقدام را باید «فراخوانی برای پاسخگویی» تلقی کرد.

شهروندی کانادایی ایلان ماسک چگونه به‌دست آمد؟

ایلان ماسک که در پرتوریا در آفریقای جنوبی متولد شده است، قبلا گفته بود که در نوجوانی از طریق مادرش، مِی ماسک، که کانادایی است، موفق به دریافت گذرنامه کانادایی شده است. او سپس ده سال پس از ورود به آمریکا با ویزای دانشجویی، تابعیت این کشور را نیز دریافت کرد.

فرآیند بررسی طومار در پارلمان کانادا

طبق مقررات مجلس عوام کانادا، یک طومار الکترونیکی ابتدا به امضای حداقل پنج شهروند کانادایی و تایید یکی از نمایندگان پارلمان نیاز دارد تا بتواند امضا جمع‌آوری کند.

امکان امضای طومار مربوط به لغو تابعیت ماسک تا ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵ وجود خواهد داشت. پس از پایان این مدت، دبیرخانه پارلمان باید حداقل ۵۰۰ امضای معتبر را تایید کند. سپس، باید منتظر ماند تا پارلمان جدید کار خود را آغاز و درباره این طومار بحث کند.

چارلی انگس، نماینده حزب چپ‌گرای دموکرات جدید کانادا، به‌عنوان حامی این دادخواست معرفی شده است.

نویسنده دادخواست: این حمله شخصی نیست

کوالیا رید، نویسنده داستان‌های علمی-تخیلی از بریتیش کلمبیا، که نویسنده این طومار است دوشنبه شش اسفند، در شبکه اجتماعی بلواسکای (Bluesky) نوشت که هرگز انتظار نداشت این طومار تا این حد سریع و گسترده مورد توجه قرار بگیرد.

او خطاب به امضاکنندگان گفت: «برای رعایت شفافیت تاکید می‌کنم اقدامی که من آغاز کردم و شما در حال گسترش آن هستید، حمله‌ای شخصی نیست. بلکه تلاشی است برای اطمینان از اینکه افرادی که بر سیاست‌ها و صنایع جهانی تاثیر می‌گذارند، بدانند که مردم نسبت به عدم مسئولیت‌پذیری اخلاقی آن‌ها بی‌تفاوت نیستند.»

آیا لغو تابعیت ماسک از نظر حقوقی ممکن است؟

لغو تابعیت در کانادا بسیار به‌ندرت اتفاق افتاده است. آدری مک‌لین، استاد حقوق دانشگاه تورنتو، به سی‌ان‌ان گفت که در جریان جنگ جهانی دوم، هزاران کانادایی ژاپنی‌تبار، از جمله شهروندان کانادایی، عملا از تابعیت محروم و به ژاپن تبعید شدند.

بااین‌حال، او تاکید کرد: «کانادا تابعیتی را که به‌صورت قانونی کسب شده باشد، لغو نمی‌کند. این بدان معناست که اساسا هیچ راهی برای سلب تابعیت کانادایی ایلان ماسک وجود ندارد، مگر اینکه مشخص شود او آن را از طریق تقلب یا ارائه اطلاعات نادرست دریافت کرده است.»

قانونی که دیگر وجود ندارد

در سال ۲۰۱۴، «قانون تقویت شهروندی کانادا» تصویب شد که به دولت اجازه می‌داد تابعیت دوگانه کسانی را که به جرایم امنیت ملی محکوم شده‌اند، لغو کند.

اما جاستین ترودو در کارزار انتخاباتی خود وعده داد که این قانون را لغو خواهد کرد. در سال ۲۰۱۷، این بخش از قانون حذف شد و تمامی شهروندانی که تابعیتشان به‌دلیل مسائل امنیت ملی باطل شده بود، دوباره شهروند کانادا شدند.