افزایش ارزش سهام شرکتهای تسلیحاتی اروپا پس از درگیری لفظی ترامپ و زلنسکی
پس از درگیری لفظی دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی و سخنان سران کشورهای اروپایی درباره سرمایهگذاری بیشتر در صنعت نظامی، ارزش سهام شرکتهای نظامی اروپا تا حدود ۱۷ درصد رشد کرد.
پس از درگیری لفظی دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی و سخنان سران کشورهای اروپایی درباره سرمایهگذاری بیشتر در صنعت نظامی، ارزش سهام شرکتهای نظامی اروپا تا حدود ۱۷ درصد رشد کرد.
در معاملات بازار سهام دوشنبه ۱۳ اسفند، سهام شرکت بیایئی سیستمز بریتانیا ۱۷ درصد، سهام تالس فرانسه ۱۶ درصد و سهام راین متال آلمان ۱۴ درصد افزایش یافت. سهام شرکت ایتالیایی لئوناردو نیز ۱۰ درصد رشد کرد.
سهام شرکتهای هوافضا و هواپیماهای مسافری نیز رشد کرد و از جمله سهام ایرباس، سه درصد و سهام رولز رویس، شش درصد افزایش یافت.
یکشنبه ۱۲ اسفند و دو روز پس از دیدار پر تنش روسای جمهور آمریکا و اوکراین در کاخ سفید، نشستی در لندن برگزار شد و رهبران کشورهای اروپایی در آن، حمایت قاطع خود را از ولودیمیر زلنسکی بیان کردند و وعده دادند اقدامات بیشتری برای کمک به اوکراین انجام دهند.
رهبران چندین کشور اروپایی در نشست لندن گفتند که باید هزینههای دفاعی خود را افزایش دهند.
در همین حال مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت برخی رهبران اروپایی بهطور خصوصی طرحهای جدیدی برای هزینههای دفاعی خود ارائه کردهاند.
در طول جنگ اوکراین و همچنین پس از جنگ در غزه نیز قیمت سهام شرکتهای نظامی اروپا افزایش یافته بود.
از سوی دیگر، موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، اسفند سال گذشته خبر داده بود سود شرکتهای تولید کننده تسلیحات و خدمات نظامی در سراسر جهان در سال ۲۰۲۳ میلادی ۴/۲ درصد افزایش یافت.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است فروش تجهیزات نظامی این کشور به دولتهای خارجی در سال ۲۰۲۴ با ۲۹ درصد افزایش به رکورد ۳۱۸.۷ میلیارد دلار رسید.
بقایی دوشنبه ۱۳ بهمن در نشستی خبری گفت: «برای روابط دوجانبه با ترکیه ارزش بسیار بالایی قائلیم و نسبت به وجود منافع متقابل آگاهیم. ضمن اینکه این امر پوشیدهای نیست که در مورد بعضی از پروندههای منطقهای، میان ما و ترکیه از قدیم اختلافنظرهایی وجود داشته است.»
به گفته بقایی، «هنر دو طرف» در طول سالیان گذشته این بوده که توانستهاند با «رویکردی خردمندانه و رفتاری بسیار منطقی» اختلافنظرها را بدون اینکه خدشهای به روابط خوبِ دوجانبه وارد شود، مدیریت کنند و جمهوری اسلامی این سیاست را کماکان ادامه خواهد داد.
اشاره بقایی به مصاحبه روز دهم اسفند هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، با شبکه خبری الجزیره است که در آن درباره حمایت جمهوری اسلامی از نیروهای مسلح کُرد در سوریه هشدار داده و گفته بود: «اگر میخواهید به شیشه خانهتان سنگ نزنند، شما هم به دیگران سنگ نیندازید.»
فیدان همچنین گفته بود منطقه باید از فرهنگ سلطهجویی یک کشور بر دیگران رها شود و نه عربها، نه ترکها، نه کردها و نه ایرانیها، نباید بهدنبال «تسلط بر دیگری، ایجاد مزاحمت یا تهدید» باشند.
بقایی این سخنان را که بارها هم تکرار شده «بسیار غیرسازنده» توصیف کرد و گفت این اظهارات نیازمند «موضع خیلی روشن و قاطع» جمهوری اسلامی بود.
او با تاکید بر اتفاقاتی که در چند ماه گذشته در منطقه رخ داده و «باعث جری شدن بیشتر اسرائیل بهویژه در سوریه شده» گفت: «شاید لازم باشد دوستان ترک ما در این مورد به نتایج و آثاری که بر سیاستهای آنها عارض شده بیشتر بیندیشند.»
وزیر امور خارجه ترکیه پیش از این نیز به الحدث گفته بود جمهوری اسلامی از وضعیت جدید درس خواهد گرفت. اظهاراتی که رسانههای حکومتی در ایران مانند روزنامه کیهان و خبرگزاری تسنیم، آن را «گزافهگویی» و «کنایهآمیز» خوانده بودند.
شماری از رسانههای داخلی، اظهارات جدید فیدان را هم نوعی تهدید به تلافی با تحریک نیروهای کرد مخالف جمهوری اسلامی در ایران تعبیر کردند.
بقایی همان روز، جمعه دهم اسفند، هم به سخنان فیدان واکنش نشان داده و گفته بود: «ما در مواضع اصولی خود ثابتقدم هستیم و هر روز از سیاستی به سیاستی دیگر تغییر موضع نمیدهیم.»
او همچنین یادآوری کرده بود که جمهوری اسلامی اولین کشوری بود که با کودتای نافرجام سال ۲۰۱۶ علیه دولت اردوغان مخالفت و با کنار گذاشتن سلاح از سوی گروه پکک استقبال کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در سخنان جدید خود، گفت اکنون اولویت باید ایجاد «منطقهای امن و دور از تفرقه» باشد.
او افزود که تهران باور دارد «ترکیه هم نسبت به اهمیت حفظ و ارتقای روابط دو جانبه بر اساس منافع دو طرف اهتمام دارد».
بقایی همچنین گفت جمهوری اسلامی هر اقدامی را برای «خدشه وارد کردن به تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی سوریه» مردود و محکوم میداند و این موضوع باید از سوی همه کشورهای منطقه به صورت جدی مد نظر قرار بگیرد.
تقابل تهران و آنکارا در شرایطی بالا گرفته است که ۲۰ بهمن رییس سازمان امنیت ترکیه در سفر به تهران با وزیر اطلاعات دولت پزشکیان و دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و درباره موضوعاتی چون وضعیت سوریه و پکک گفتوگو کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه ۱۳ اسفند گفت: «آنچه روز جمعه در کاخ سفید رخ داد، نشان داد که زلنسکی کاملا فاقد توانایی دیپلماتیک است و بازگشت به مسیر حلوفصل بحران اوکراین چقدر دشوار خواهد بود.»
پسکوف گفت اوکراین و زلنسکی نه خواهان صلح که «مایل به تداوم جنگاند» و تاکید کرد: «بسیار مهم است که یک نفر زلنسکی را مجبور به تغییر موضعش کند. یکی باید کاری کند که زلنسکی خواهان صلح شود. اگر اروپاییها بتوانند این کار را انجام دهند، باید مورد تقدیر قرار گیرند.»
یکشنبه ۱۲ اسفند نشستی در لندن برگزار شد و رهبران کشورهای اروپایی در آن، حمایت قاطع خود را از زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، بیان کردند و وعده دادند اقدامات بیشتری برای کمک به این کشور انجام دهند.
سخنگوی کرملین تعهدات رهبران اروپایی را برای افزایش کمک مالی به کییف، در کمک به حلوفصل صلحآمیز درگیریها ناکارآمد خواند و گفت تعهداتی مانند قرارداد دو میلیارد دلاری بریتانیا برای تامین موشکهای پدافند هوایی اوکراین، موجب طولانیتر شدن جنگ خواهد شد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا که روز شنبه از زلنسکی در لندن استقبال کرد، در نشست لندن گفت که این کشور همراه با فرانسه، اوکراین و چند کشور دیگر، ائتلافی از علاقهمندان تشکیل داده و طرحی را برای صلح در اوکراین تهیه کرده که قرار است به آمریکا هم ارائه شود.
این طرح شامل آتشبس یک ماهه در «آسمان، دریاها و زیرساختهای انرژی» به استنثنای درگیریهای زمینی است.
پسکوف با اشاره به این رویدادها گفت که رهبران اروپایی باید برای جلب نظر واشینگتن و از بین بردن «پیامدهای ناخوشایند» دیدار زلنسکی با ترامپ، تلاش زیادی کنند.
با این حال ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، دوشنبه از ظرفیتهای طرح پیشنهادی اروپا برای صلح در اوکراین دفاع کرد و گفت میتوان گفتوگو بین ترامپ و زلنسکی را دوباره آغاز کرد.
زلنسکی یکشنبه دوازدهم اسفند به خبرنگاران گفت معتقد است میتواند روابطش را با ترامپ ترمیم کند اما این مذاکرات باید پشت درهای بسته انجام شوند.
از تهدید غرب به فروپاشی تا عادیسازی روابط آمریکا و روسیه
سخنگوی کرملین در بخش دیگری از سخنان خود در روز دوشنبه گفت: «میبینیم که اجماع غرب، تا حدی شروع به از دست دادن انسجام خود کرده و فروپاشی آن آغاز شده است.»
پوتین در سال ۲۰۲۲ دهها هزار نیروی روسیه را به اوکراین اعزام کرد و بزرگترین رویارویی میان مسکو و غرب را از زمان جنگ سرد رقم زد.
کرملین، دوشنبه درباره اظهارات زلنسکی مبنی بر اینکه هیچ بخشی از سرزمین اوکراین را به روسیه واگذار نمیکند، گفت «واقعیتهای میدانی» از زمان شکست مذاکرات صلح در استانبول تغییر کردهاند اما «به نظر میرسد زلنسکی مایل به دیدن و پذیرفتن این واقعیتها نیست».
پسکوف درباره جزییات این «تغییر واقعیتها» صحبت نکرد اما گفت روسیه به مذاکره با آمریکا برای عادیسازی روابط دوجانبه ادامه میدهد.
او گفت هیچ تماس بیشتری میان ترامپ و پوتین که «بتوان آن را علنی کرد»، انجام نشده است.
ترامپ هفته گذشته گفته بود در «موارد متعددی» با پوتین صحبت کرده است.
رسانههای اسرائیلی دوشنبه ۱۳ اسفند نوشتند یک مهاجم در نزدیکی ورودی ایستگاه اتوبوس حیفا با استفاده از اسلحه و چاقو به عابران حمله کرد.
در این حمله یک مرد حدودا ۷۰ ساله کشته شد. یک پسر نوجوان، یک مرد جوان، یک زن حدود ۳۰ ساله و یک زن حدود ۷۰ ساله نیز زخمی شدند که حال برخی از آنها وخیم گزارش شده است.
به گفته سخنگوی پلیس اسرائیل، فرد مهاجم که در این حمله از پا در آمد، شهروند اسرائیل بود.
برخی رسانههای اسرائیلی، مهاجم را مردی ۲۰ ساله به نام یترو شاهین و ساکن منطقه شفارعم معرفی کردند و نوشتند او شهروند دوتابعیتی اسرائیلی-آلمانی بود.
سایت خبری والانیوز اسرائیل به نقل از یک شاهد عینی حمله نوشت که مهاجم هنگام شروع به چاقوکشی، فریاد «اللهاکبر» سر داده است.
برخی گزارشهای ابتدایی حاکی از «تیراندازی به مهاجم دوم» در ترمینال اتوبوسهای حیفا بود اما اعلامیه پلیس نشان میدهد فرد دوم ممکن است مهاجم نبوده باشد.
گزارشهای اولیه میگفت این حمله به دست دو نفر با استفاده از اسلحه و چاقو انجام شده است.
جزییات بیشتری درباره این حمله منتشر نشده و پلیس احتمال وجود مهاجمان دیگر را هنوز به طور قطعی رد نکرده است.
حدود چهار روز پیش نیز اسرائیل از وقوع یک «حمله تروریستی» در منطقه حیفا خبر داد و گفت «تروریست مهاجم با ماشین به سمت ایستگاه اتوبوس حملهور شد» که در جریان آن، دستکم ۱۳ نفر مجروح شدند.
مهاجم مردی ۵۳ ساله، اهل جنین در شمال کرانه باختری و همسر یک زن عرب اسرائیلی بود که به ضرب گلوله نیروهای پلیس اسرائیل کشته شد.
این شکل از حملات که برخی از آنها از سوی فلسطینیها یا عربهای اسرائیلی در این کشور انجام میگیرد، بیسابقه نیست.
در یک نمونه، نهم آذر سال گذشته در جریان تیراندازی دو مهاجم به سوی غیرنظامیان اسرائیلی در ایستگاه اتوبوس در اورشلیم، یک زن ۲۴ ساله و دو فرد حدود ۷۰ ساله کشته شدند.