هیئتهای فنی آمریکا و روسیه، در استانبول ترکیه دیدار و گفتوگوی خود را آغاز کردند. این روند که در محل کنسولگری آمریکا در جریان است، بر خلاف انتظار و بر اساس آنچه اعلام شده، به موضوع اوکراین نمیپردازد و بر بازسازی روابط دو کشور تمرکز دارد که از زمان جنگ اوکراین دچار تنش شده است.
پنجشنبه نهم اسفند، خبر دیدار یک هیئت از روسیه، با هیئتی مشابه از آمریکا در استانبول منتشر شد. هنوز جزییات روشنی از آنچه میان این دو گروه در جریان است، در دست نیست اما طبق اطلاعات قبلی، در این دیدار بر خلاف انتظارها، بحث جنگ اوکراین مطرح نخواهد شد.
به گزارش رویترز، دو طرف در این دیدار بیشتر بر روند احیای روابط دیپلماتیک تمرکز خواهند کرد. روابطی که پس از آغاز جنگ اوکراین تیره شد.
آمریکا با ریاستجمهوری جو بایدن، تمام قد از اوکراین در مقابل روسیه حمایت میکرد اما دونالد ترامپ نسبت به بایدن، رویکرد متفاوتی در رابطه با جنگ اوکراین در پیش گرفته است.
گرچه این دیدار به طور رسمی به موضوع اوکراین نمیپردازد اما میتوان آن را ادامه روند گفتوگوها درباره حل و فصل اختلافات ارزیابی کرد.
خبرگزاری دولتی ریانووستی، شنبه چهارم اسفند به نقل از سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گزارش داد که دومین دیدار بین نمایندگان روسیه و ایالات متحده، برای دو هفته آینده برنامهریزی شده است.
مسکو و واشینگتن، اولین دور مذاکرات خود را برای پایان دادن به جنگ تقریبا سهساله در اوکراین، سهشنبه ۳۰ بهمن در ریاض، پایتخت عربستان سعودی برگزار کردند که هدف آن، بازسازی روابط و آمادهسازی برای خاتمه دادن به این درگیری بود.
کرملین سال گذشته روابط دولت بایدن با روسیه را پایینتر از صفر توصیف کرده بود.
مذاکرات استانبول پس از تماس تلفنی ۹۰ دقیقهای ترامپ و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در ۲۴ بهمن و ۹ روز پس از نشست دیپلماتیک سطح بالا در عربستان سعودی، در حال انجام است.
تلویزیون دولتی روسیه اعلام کرد مذاکرات احتمالا پنج تا شش ساعت طول میکشد.
اوکراین و اتحادیه اروپا نگرانند آتشبس فوری که ترامپ آن را وعده داد، باعث شود این کشورها از روند مذاکرات کنار گذشته شوند.
مذاکرات با جمهوری اسلامی
گمانهزنی دیگر درباره یکی از موضوعات این نشست که بیشتر از سوی رسانههای رسمی در ایران مطرح میشود، ارتباط مذاکرات استانبول به جمهوری اسلامی است.
این مذاکرات دو روز پس از سفر سرگئی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه به تهران انجام میشود. سفری که برخی هدف آن را «اتمام حجت روسیه با جمهوری اسلامی» تلقی کردند.
لاوروف پیش از سفر به تهران، به ترکیه رفته بود.
آنچه این گمانهزنی را تقویت میکند، باز هم بحث اوکراین است.
در زمان بایدن، به دلیل حمایت کامل او از اوکراین، به نظر میرسید که روسیه تمایل چندانی به مذاکره جمهوری اسلامی با آمریکا نداشت.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ۳۰ بهمن گفت که آغاز مذاکرات بین آمریکا و روسیه، بر روند همکاری این کشور با جمهوری اسلامی تاثیر نخواهد گذاشت.
او تاکید کرد مسکو در راه حل و فصل مسائل مربوط به پرونده هستهای، به جمهوری اسلامی کمک خواهد کرد.
روزنامه جمهوری اسلامی، اول اسفند در سرمقاله خود درباره احتمال معامله پوتین با ترامپ بر سر ایران هشدار داد و تاکید کرد منافع ملی کشور ایجاب میکند اقدامات روسیه در چگونگی تعاملش با آمریکا، زیر نظر گرفته شود.
پوتین، پنجشنبه ۹ اسفند به سرویس امنیت فدرال این کشور گفت: «نخبگان غربی مصمم به حفظ بیثباتی در جهان هستند و تلاش خواهند کرد تا گفتوگو بین روسیه و آمریکا را مختل کنند.»
او در ادامه تاکید کرد: «مهم است که شرکا عملگرایی نشان دهند و از کلیشههای گذشتگان خود فاصله بگیرند.»
اظهارات پوتین در حالی بیان شد که «هیئتهای فنی» روسیه و آمریکا برای مذاکره در استانبول گرد هم آمدند.
این روند که در محل کنسولگری آمریکا جریان یافت، بر خلاف انتظار و بر اساس آنچه اعلام شده، به موضوع اوکراین نمیپردازد و بر بازسازی روابط دو کشور تمرکز دارد که از زمان جنگ اوکراین دچار تنش شده است.
خبرگزاری تاس گزارش داد این مذاکرات بیش از شش ساعت پشت درهای بسته ادامه داشته است.
به گزارش رویترز، دو طرف در این دیدار بیشتر بر روند احیای روابط دیپلماتیک تمرکز خواهند کرد. روابطی که پس از آغاز جنگ اوکراین تیره شد.
پوتین، در اولین اظهار نظر پس از دیدار وزیران خارجه آمریکا و روسیه در عربستان سعودی برای آغاز مذاکرات صلح اوکراین، نتایج این دیدار را «قابل تقدیر» دانست و در عین حال گفت که مذاکرات صلح با اوکراین نیاز به میانجی ندارد.
او چهارشنبه اول اسفند گفت: «هدف از این گفتوگوها افزایش اعتماد بود اما ما به میانجی نیاز نداریم. ترامپ به من گفت که اوکراین در مذاکرات شرکت خواهد کرد. روسیه برای بازگشت به مذاکرات درباره اوکراین آماده است.»
رییسجمهوری روسیه افزود: «هیئت نمایندگی آمریکا بدون جانبداری یا پیشداوری عمل کرد و هیئتهای روسیه و آمریکا باید راهحلهای مورد قبول دو طرف را آماده کنند.»
پوتین همچنین با اشاره به گفتوگوی تلفنی با ترامپ، گفت که از دیدار با او استقبال میکند اما این دیدار نیازمند هماهنگی و آمادگی قبلی است.
او تاکید کرد که هنوز آماده نیست بگوید چه زمانی میتواند با ترامپ دیدار کند.
ساعاتی پیش از این سخنرانی پوتین، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، گفت که روابط این کشور با آمریکا که در دولت جو بایدن به وضعیت بحرانی رسیده بود، اکنون در حال خروج از بحران است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سهشنبه ۳۰ بهمن، پس از پایان مذاکراتش با لاوروف که در ریاض، پایتخت عربستان سعودی برگزار شد، گفت: «مذاکرات امروز اولین گام از یک سفر طولانی و دشوار اما مهم بود.»
روبیو گفت که رییسجمهوری آمریکا میخواهد بهسرعت بهسوی پایان دادن به جنگ حرکت کند و هدف، یک توافق عادلانه و پایدار است.
او افزود: «همه طرفهای درگیر در جنگ اوکراین باید با یافتن راهحلی برای پایان آن موافقت کنند.»
به گفته وزیر امور خارجه آمریکا، تیمهایی برای احیای عملکرد سفارتهای دو کشور در واشینگتن و مسکو منصوب خواهند شد.
مایکل والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا نیز تاکید کرد که جنگ اوکراین باید به یک پایان دائمی برسد و در همین راستا، مذاکراتی درباره مسائل سرزمینی و تضمینهای امنیتی انجام خواهد شد.
کیتوف متهم است «به دستور یک مامور ایرانی» و در ازای دریافت پول، در شهرهای پتخ تیکوا و روش هاعین، اقدام به نقاشی گرافیتی در اماکن عمومی کرده است.
بر اساس تحقیقات، او چندین ماه با این مامور در ارتباط بوده و دهها گرافیتی را طبق دستور او اسپری کرده است.
کیتوف برای این اقدامات، هفت هزار دلار دریافت کرده و در حین اسپری کردن یکی از این پیامها دستگیر شده است.
به گفته مقامهای اسرائیلی، مامور جمهوری اسلامی از کیتوف خواسته بوده که از پایگاههای نظامی و خانه رونن بار، رییس شینبت (سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل)، عکاسی کند اما او این درخواستها را اجرا نکرده است.
کیتوف بهطور داوطلبانه پیشنهاد داده بوده که از خانه بنی گانتز، عضو کنست نیز عکاسی کند اما این ماموریت نیز عملی نشده است.
یک روز پیش از این، یک تاجر اسرائیلی به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی و طرح ترور مقامهای اسرائیلی، از جمله نخستوزیر و وزیر دفاع، به ۱۲ سال زندان محکوم شد.
اتهامات این فرد ۷۳ ساله که موتی مامان نام دارد، «گفتوگو با عوامل ایرانی در مورد تامین مالی عملیات تروریستی علیه اسرائیل، جمعآوری اطلاعات تصویری از اهداف اسرائیلی و ایجاد گروههای ترور در روسیه و آمریکا برای هدف قرار دادن مخالفان ایرانی» است.
این تاجر اسرائیلی که در ترکیه مستقر بود، متهم است در سفری به ایران با عوامل اطلاعاتی جمهوری اسلامی دیدار کرده و در این سفر دستورهایی را برای انجام عملیات در اسرائیل دریافت کرده است.
به گزارش یدیعوت آحارونوت، موتی مامان از عوامل جمهوری اسلامی مبالغی را به عنوان پیشپرداخت درخواست کرده بود اما این تاجر به دلیل پرداخت نشدن این مبالغ، «عملیات تروریستی مورد نظر» را اجرا نکرد.
طبق اعلام شینبت، سال گذشته، ۱۳ پرونده جدی جاسوسی اسرائیلیها برای سازمانهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی کشف و خنثی و در این ارتباط، کیفرخواستهای سنگینی علیه ۲۷ شهروند اسرائیلی صادر شد.
دوشنبه هشتم بهمن، پلیس اسرائیل و شینبت، دو شهروند این کشور را که از اعضای ذخیره ارتش این کشور هستند، به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی در ازای دریافت پول بازداشت کردند.
متهم اصلی این پرونده یوری الیاسفوف، پیشتر در واحد پدافند هوایی «گنبد آهنین» ارتش اسرائیل خدمت کرده است.
در یک سال اخیر، موج دستگیری جاسوسان مرتبط با حکومت ایران در اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
تنها در ماه اکتبر سال گذشته میلادی (۱۰ مهر تا ۱۰ آبان ۱۴۰۳)، شش شبکه جاسوسی جمهوری اسلامی که اعضای آن از روسیه و آذربایجان بودند، کشف شدند.
در این بازه زمانی، هفت مهاجر آذربایجانی ساکن شمال اسرائیل به همکاری با حکومت ایران و انجام ۶۰۰ عملیات جاسوسی متهم شدند. از جمله این اتهامها، جمعآوری اطلاعات در خصوص پایگاههای نیروی هوایی ارتش اسرائیل بود که در حمله موشکی مهرماه جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.
آنها همچنین به جمعآوری اطلاعاتی درباره سامانه دفاع هوایی اسرائیل، موسوم به گنبد آهنین و به اشتراکگذاری مستقیم آنها با تهران متهم شدند.
بنا بر اعلام آژانس امنیت اسرائیل، اعضای این هسته جاسوسی در ازای فعالیتهای خود، هزاران دلار از جمله از طریق رمرز ارز، از جمهوری اسلامی دریافت کردند.
ترامپ وعده داده است بر خودروها و سایر کالاهای اروپایی تعرفه ۲۵ درصدی اعمال کند؛ اقدامی که اتحادیه اروپا آن را تهدیدی جدی دانسته و هشدار داده است بهسرعت پاسخ خواهد داد.
این مساله نگرانیها را درباره آغاز یک جنگ تجاری جدید افزایش داده است.
وزیر صنعت فرانسه گفت که اروپا باید به تهدیدهای تعرفهای جدید ترامپ «قاطعانه اما متناسب» واکنش نشان دهد. سخنگوی دولت فرانسه نیز در واکنش به اظهارات ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا گفت: «جنگ تجاری به نفع هیچکس نیست اما اگر لازم باشد، پاسخ خواهیم داد.»
بر اساس گزارش رویترز، شاخص استوکس ۶۰۰ تا ساعت ۸:۱۳ صبح بهوقت گرینویچ ۰/۷ درصد کاهش یافت. استوکس ۶۰۰ یکی از مهمترین شاخصهای بازار اروپا است که عملکرد ۶۰۰ شرکت از ۱۷ کشور اروپایی را دنبال میکند و بهعنوان معیاری برای سنجش سلامت کلی بازار سهام اروپا شناخته میشود.
سهام برخی از بزرگترین خودروسازان اروپایی که نخستین قربانیان تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ خواهند بود، بیشترین آسیب را دید.
شاخص خودروسازان و قطعهسازان اروپا بیش از سه درصد کاهش یافت. ارزش سهام استلانتیس، فولکسواگن و پورشه حدود دو درصد افت کرد، در حالی که سهام فراری بیش از شش درصد سقوط کرد.
با این حال، برخلاف کاهش سهام خودروسازان اروپایی، در بریتانیا اوضاع متفاوت بود. سهام رولزرویس هولدینگز، شرکت تولیدکننده موتورهای هواپیما، ۱۶ درصد رشد کرد. این افزایش ناشی از عملکرد مالی مثبت شرکت و افزایش پروازهای هواپیماهای پهنپیکر بود.
این تحولات پس از آن رخ داد که رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه هشتم اسفند، در نخستین نشست کابینه خود از تصمیمش برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا در آیندهای نزدیک خبر داد.
او به خبرنگاران گفت: «ما تصمیم خود را گرفتهایم و بهزودی آن را اعلام خواهیم کرد. بهطور کلی، این تعرفه ۲۵ درصد خواهد بود و شامل خودروها و همه کالاها میشود.»
اتحادیه اروپا هشدار داده است در برابر هر اقدامی که ناقض اصول تجارت آزاد باشد، واکنش سریع و قاطع نشان خواهد داد.
این اتحادیه در حال حاضر بر خودروهای سواری وارداتی تعرفه ۱۰ درصدی اعمال میکند که چهار برابر تعرفه ۲/۵ درصدی آمریکاست.
آمریکا بارها از مالیات بر ارزش افزوده در اروپا که حداقل ۱۷/۵ درصد است، ابراز نارضایتی کرده است.
او در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس افزود: «دونالد ترامپ بهصراحت اعلام کرده که آماده گفتوگو با ایران برای دستیابی به توافقی است که تمامی مسائل حلنشده میان دو کشور را برطرف کند.»
انتشار گزارش تازه آژانس واکنشهای گستردهای به دنبال داشته است.
دن شاپیرو، مقام ارشد پنتاگون در دولت بایدن و عضو تیم آمریکایی در مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی، نیز درباره این گزارش به روزنامه وال استریت ژورنال گفت تلاشهای دونالد ترامپ برای نزدیکی به روسیه ممکن است شرایطی را ایجاد کند که واشینگتن بتواند از مسکو برای مهار برنامه هستهای جمهوری اسلامی کمک بگیرد.
در همین حال، وال استریت ژورنال نوشته کشورهای اروپایی روندی را آغاز کردهاند که در چارچوب مکانیسم ماشه که در برجام گنجانده شده بود، ممکن است تا ماه اکتبر تمام تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شود. تحریمهایی که در چارچوب توافق هستهای ۲۰۱۵ لغو یا معلق شده بودند.
مایکل سینگ، مدیر ارشد پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا، با اشاره به تحت فشار گذاشتن جمهوری اسلامی از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا، به این رسانه گفت: «همزمانی این فشارها فرصتی برای پیشبرد توافق هستهای و منطقهای بر اساس شروط ترامپ ایجاد کرده است. اما این فرصت دائمی نیست، ایران بیش از هر زمان دیگری به سلاح هستهای نزدیک شده است.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که گزارش اخیر را تهیه کرده به روزنامه وال استریت ژورنال گفت این آژانس معتقد است با پیشرفت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، مشکل نهتنها کوچکتر نمیشود، بلکه بزرگتر خواهد شد.
او از تهران و واشینگتن خواست برای حل این بحران وارد تعامل شوند و گفت: «اینکه مذاکرات پیش نمیرود، مشکلساز است. ما معتقدیم که باید وارد عمل شد.»
گروسی با اشاره به اینکه بر اساس گفتوگوهایش با سایر طرفها، او میداند در حال حاضر هیچ کانال پنهانی فعالی برای مذاکرات با جمهوری اسلامی وجود ندارد، با استقبال از اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر توافق با جمهوری اسلامی، آن را «ضروری» خواند و گفت: میدانم که ایرانیها هم خواهان نوعی توافق هستند.
گروسی درباره زمان انتشار گزارش جامع آژانس درباره برنامه هستهای ایران اظهارنظری نکرد، اما به وال استریت ژورنال گفت «انتظار» این است که این گزارش پیش از ماه ژوئن منتشر شود.
او با اشاره به اینکه فکر میکند سفر به ایران پیش از انتشار این گزارش ایده خوبی خواهد بود، گفت سطح گفتوگوها با عباس عراقچی بسیار خوب بود.»
گروسی همچنین درباره اجرای کد ۳.۱ که جمهوری اسلامی را ملزم میکند هرگونه برنامه یا ساخت تاسیسات جدید هستهای را به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کند، گفت: «بخشهای مربوط به این موضوع در گزارشهای آژانس در حال طولانیتر شدن است و نمیتوان احتمال ساخت تاسیسات جدید در ایران را رد کرد.»