محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به آمار بالای تلفات و آسیبهای ناشی از تصادفهای رانندگی در ایران گفت که سال گذشته بیش از ۲۰ هزار نفر در این تصادفات کشته و سه هزار نفر دچار قطع نخاع شدند.
سازمان پزشکی قانونی پیشتر اعلام کرده بود این میزان فوتی، رکورد ۱۲ ساله مرگ و میر تصادفات جادهای را شکسته است.
وزیر بهداشت شنبه ۱۵ اسفند گفت که سال گذشته «بیش از یک میلیون مجروح» نیز بر اثر تصادفات جادهای به مراکز درمانی مراجعه کردند که حدود سه هزار نفرشان آسیب قطع نخاع داشتند.
ظفرقندی آسیبهای روانی، اجتماعی و خسارات مالی این تصادفها را برابر با حدود هفت درصد از درآمد ناخالص ملی (جیدیپی) خواند که بیش از کل سهم وزارت بهداشت از این درآمد است.
شهریور امسال، سیاوش محبی، جانشین فرمانده پلیس راه گفت هر روز هزار نفر در تصادفها مجروح میشوند که از میان آنها به طور میانگین ۱۰۰ نفر دچار معلولیت و ۲۰۰ خانواده دچار کاهش شدید درآمد و فقر میشوند.
خبرگزاری تابناک آمارهای اعلام شده از سوی وزیر بهداشت درباره قربانیان تصادفهای جادهای را با برخی رویدادهای بزرگ تاریخی و طبیعی مقایسه کرد و نوشت در جریان جنگ هشت ساله ایران و عراق، سالانه به طور میانگین ۲۵ هزار نفر جان خود را از دست دادند.
به عبارت دیگر، تصادفات جادهای هر ۱۰ سال به اندازه کل جنگ ایران و عراق، کشته بر جای میگذارد.
تابناک نوشت زلزله بم در سال ۱۳۸۲ که یکی از مرگبارترین زلزلههای تاریخ ایران بود، منجر به کشته شدن حدود ۲۶ هزار نفر شد که تقریبا برابر با تعداد کشتههای تصادفات جادهای در یک سال است.
هفته گذشته علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت، خبر داد ۸۳ درصد افرادی که جان خود را در حوادث ترافیکی از دست میدهند زیر ۵۰ سال دارند و ۵۱ درصد نیز کمتر از ۳۰ سال دارند.
هر سال در جریان سفرهای نوروزی، آمار تصادفهای جادهای و مرگ و میر ناشی از آن به طور چشمگیری افزایش مییابد.
گرچه معاون وزیر بهداشت دولت مسعود پزشکیان نقش ایمنی جادهها و خودروها و خطاهای انسانی را در بروز تصادفها تقریبا برابر دانسته است اما در سالهای گذشته بسیاری از کارشناسان و شماری از مسئولان، جانباختگان حوادث ترافیکی و رانندگی را قربانیان بیکیفیتی خودروها و راهها دانستهاند.
حسن مومنی، رییس پلیس راه کشور، دوازدهم فروردین امسال گفت از زمان آغاز طرح نوروزی پلیس در ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ تا آن تاریخ، ۸۳ درصد خودروها در تصادفات منجر به مرگ تولید داخل ایران بودند.
پزشکیان شنبه ۲۵ اسفند در جلسه شورای برنامهریزی و توسعه استان تهران گفت بارندگیها کم بوده و اگر نتوان این روند را مدیریت کرد، تهران در سال ۱۴۰۴ با «ناترازی» (کمبود) شدید در حوزه آب مواجه خواهد شد.
مقامهای جمهوری اسلامی برای توصیف کسری شدید در حوزه آب، برق، گاز و انرژی از واژه «ناترازی» استفاده میکنند.
پزشکیان در ادامه این جلسه گفت با شکل توسعه کنونی تهران، دیگر امکان زندگی در آن وجود ندارد و افزود: «تهران را که نمیشود با تانکر آب داد.»
احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، ۲۱ اسفند از کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی سال جاری در استان تهران نسبت به متوسط بلندمدت خبر داد و گفت به احتمال زیاد آب استان تهران در تابستان سال بعد جیرهبندی خواهد شد.
آب استان تهران عمدتا از طریق بارندگی، ذخیره برف در بالادست و منابع زیرزمینی تامین میشود اما برداشتهای شدید از منابع آب زیرزمینی در دهههای اخیر باعث شده که سفرههای زیرزمینی تهران سال به سال خالیتر شوند که این امر علاوه بر خشکسالی و کمبود آب، بحران فرونشست را هم به دنبال داشته است.
این مشکل علاوه بر تهران در دیگر نقاط کشور نیز وجود دارد و برخی کارشناسان میگویند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
پزشکیان با اشاره به موضوع فرونشست گفت که منطقه ورامین ۳۶ سانتیمتر فرونشست دارد و افزود: «در خارج از کشور برای سه سانتیمتر فرونشست، جلسه اضطراری تشکیل میدهند.»
او در ادامه گفت: «اگر کمی با دقت به آینده نگاه کنیم، میبینیم که اوضاع خیلی خطرناک است. مخازن زیر پای خود را از دست دادهایم و خطر بیخ گوش ماست.»
پیش از این و در ۲۰ اسفند، محمد آقامیری، رییس کمیته عمران شورای شهر تهران از خطر جدی فرونشست در هشت منطقه پایتخت خبر داده و گفته بود فرونشست به برخی از مناطق نفوذ کرده و در حال پیشروی به سمت مرکز شهر تهران است.
طی سالهای گذشته گزارشهای زیادی در خصوص بحران فرونشست در تهران و دیگر شهرهای ایران منتشر شده است.
۱۴ دی ماه، سایت دیدهبان ایران در گزارشی از وضعیت فرونشست در کشور نوشت که خطر فرونشست، هشت فرودگاه را تهدید میکند و حدود ۱۴ میلیون نفر یعنی یکپنجم جمعیت ایران متاثر از فرونشست شدید هستند.
روزنامه اعتماد ۲۵ اسفند در گزارشی هشدار داد سال ۱۴۰۴، سال بحران آب و انرژی است و نوشت که اگرچه در چند سال گذشته نیز برخی شهرهای کشور از جمله تهران با کمبود برق، گاز و آب مواجه بودهاند اما به نظر میرسد تمام بحرانهایی که تاکنون وجود داشته، در برابر بحرانی که در پیش است، بیشتر شبیه شوخی بوده باشند.
پزشکیان در سخنان تازه خود از نبود برق در کارخانهها با عنوان «کمبود وحشتناک» یاد کرد و گفت: «اگر یک مقدار مراقبت نمیکردیم زمستان باید گاز خانهها را قطع میکردیم.»
او گفت مشکل ناترازیها را باید «با استفاده از تخصص دانشگاهیان» حل کرد و افزود که با «دستور و بگیر و ببند»، مشکل حل نمیشود.
رسانههای داخلی در گزارشهای خود از بازار شب عید، تاکید کردند برخلاف سالهای گذشته که در آستانه نوروز بازار آجیل رونق داشت، امسال بسیاری از فروشندگان از کاهش شدید مشتریان گلایه دارند. قدرت خرید مردم بهقدری کاهش یافته که بسیاری از خانوارها ترجیح میدهند آجیل را از سبد خرید خود حذف کنند.
این موضوع را مخاطبان ایراناینترنشنال نیز تایید کردهاند. آنها با اشاره به حقوق و دستمزد ناچیز خود، به شرایطی که آن را «خیلی اسفناک» توصیف کردهاند پرداخته و میگویند که مردم دیگر توان خرید ندارند و نوروز امسال برای بیشتر شهروندان، همراه با استرس و نداری است.
آجیل کالای ضروری خانوارهای ایرانی نیست. به گفته رییس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، قیمت اقلام ضروری خانوارها تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است و این در حالی است که سطح دستمزد نسبت به سال گذشته ۳۵ درصد افزایش داشته است. کسری بودجهای که به خانوارها تحمیل شده، از دلایل خلوت بودن بازار شب عید است.
با اینکه اتحادیه صنف فروشندگان آجیل و خشکبار تهران، افزایش قیمت آجیل را تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد میداند، گزارشهای میدانی نشان میدهد قیمت آجیل نظیر سایر اقلام در اسفند سال ۱۴۰۳ نسبت به اسفند سال ۱۴۰۲، تقریبا دو برابر شده است.
بیشتر بخوانید: گزارشی از سوپرمارکتهای ایران؛ انفجار قیمتها و سقوط شهروندان به دهکهای پایینتر
بر اساس گزارشی که فرارو منتشر کرده است، در سطح تهران، قیمت هر کیلوگرم پسته شور یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، هر کیلوگرم بادام شور یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان، هر کیلوگرم بادام هندی یک میلیون و ۲۸۰ هزار تومان، هر کیلوگرم آجیل چهار مغز شور یک میلیون و ۵۰۰ هزار و تومان، هر کیلوگرم تخمه کدو ۴۰۰ هزار تومان، هر کیلوگرم تخمه ژاپنی ۳۹۰ هزار تومان و هر کیلوگرم مغز فندق خام بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به فروش میرسد.
به جز پسته و انواع تخمه، سایر خشکبار مورد استفاده در آجیل نوروز نظیر بادام هندی، فندق، بادام و برخی موارد دیگر وارداتی هستند؛ هرچند در مواردی مشابه داخلی هم وجود دارد، نظیر بادام درختی.
نوسانات ارزی و افزایش قیمت دلار از جمله مهمترین عوامل گران شدن آجیل در آستانه نوروز امسال هستند. از سوی دیگر، کاهش تولید داخلی و افزایش هزینههایی مانند حمل و نقل، بستهبندی و انرژی نیز به گرانی آجیل دامن زده است.
علیرضا ارزانی ممقانی، رییس کارگروه آجیل و خشکبار اتاق اصناف ایران، در گفتوگو با جامجم، ضمن تایید افزایش قیمت آجیل، خلوتی بازارها را ناشی از کاهش قدرت خرید مردم دانست.
او گفت: «با توجه به قیمتهای فعلی، به نظر میرسد خرید آجیل و خشکبار برای مردم صرفه اقتصادی ندارد.»