کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در نشست شورای امنیت سازمان ملل با هشدار درباره اینکه گسترش مستمر برنامه هستهای جمهوری اسلامی با تعهدات تهران در تناقض است، درخواست این اتحادیه برای حل و فصل مسئله هستهای ایران از طریق دیپلماسی را تکرار کرد.
کالاس سهشنبه ۲۱ اسفند در نشست شورای امنیت برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی، به گسترش برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «گسترش مستمر برنامه هستهای ایران با تعهدات تهران در تناقض است. یک رویکرد جمعی مانند برجام، راهحل موضوع است.»
او تاکید کرد: «هیچ راهحل پایدار دیگری بهجز دیپلماسی برای حل این موضوع وجود ندارد.»
این اظهارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حالی مطرح میشود که قرار است شورای امنیت چهارشنبه ۲۲ اسفند درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی نشستی غیرعلنی برگزار کند.
این جلسه به درخواست شش کشور از ۱۵ عضو شورا، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، کره جنوبی، یونان و پاناما برگزار میشود.
این کشورها همچنین خواستار بررسی تعهد جمهوری اسلامی به ارائه اطلاعات لازم به آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره مواد هستهای اعلامنشدهای هستند که در چندین سایت مختلف در ایران شناسایی شده است.
جمهوری اسلامی همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده است، اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشدار داده که تهران با سرعتی چشمگیر در حال غنیسازی اورانیوم تا سطح ۶۰ درصد است؛ سطحی که بسیار نزدیک به ۹۰ درصد غنای مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای است.
کشورهای غربی معتقدند که هیچ برنامه غیرنظامی نیازی به غنیسازی اورانیوم در این سطح بالا ندارد و هیچ کشوری تاکنون بدون ساخت بمب هستهای، چنین کاری انجام نداده است. با این حال، رهبران جمهوری اسلامی میگویند که برنامه هستهای حکومت ایران کاملا صلحآمیز است.
پس از تصمیم دولت اول ترامپ برای خروج از برجام در سال ۲۰۱۸ جمهوری اسلامی با وجود انتقادهای گسترده بینالمللی از تعهدات خود در این توافق، فاصله گرفت.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای حکومت ایران به تصویب رساند و بر لزوم همکاری فوری تهران با آژانس تاکید کرد.
در این قطعنامه همچنین از مدیر کل آژانس خواسته شد گزارشی جامع از روند برنامه هستهای حکومت ایران تهیه کند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان به شورای امنیت اعلام کردهاند که در صورت لزوم، آماده هستند تا با فعال کردن مکانیسم ماشه، تمامی تحریمهای بینالمللی علیه ایران را دوباره بازگردانند تا از دستیابی این کشور به سلاح هستهای جلوگیری شود.
این کشورها تا ۱۸ اکتبر سال جاری میلادی فرصت دارند تا از این مکانیسم استفاده کنند، چرا که پس از این تاریخ، قطعنامه سازمان ملل درباره برجام منقضی خواهد شد.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ سهشنبه ۱۶ بهمن، با صدور فرمانی اجرایی برای ازسرگیری سیاست فشار حداکثری، از نماینده خود در سازمان ملل خواسته بود که با متحدان آمریکا برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران همکاری کند.
انتقاد از حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ اوکراین
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نشست سهشنبه شورای امنیت همچنین از اقدامهای روسیه در وارد کردن بازیگرانی همچون جمهوری اسلامی و کره شمالی به «نبرد استعماری» خود در اوکراین و استفاده مسکو از کمکهای نظامی تهران و پیونگیانگ در این جنگ انتقاد کرد.
کالاس گفت: «حمایت نظامی ایران از روسیه، از جمله تحویل موشکهای بالستیک، تهدیدی جدی برای امنیت بینالمللی است.»
کشورهای غربی بارها کمکهای دارای کاربری دوگانه از سوی چین به روسیه و کمکهای نظامی جمهوری اسلامی و کرهشمالی به این کشور را محکوم کردهاند و در همین راستا تحریمهای گستردهای را علیه تهران و پیونگیانگ اعمال کردهاند.
جمهوری اسلامی از اوایل آغاز جنگ اوکراین، با وجود هشدارهای غرب، به طور مستقیم به روسیه تجهیزات نظامی، از جمله انواع پهپاد و موشکهای بالستیک کوتاهبرد ارسال کرده است.
از آذرماه نیز روسیه در حال استفاده از سربازان کره شمالی در عملیات نظامی خود علیه اوکراین در منطقه کورسک است.
مقامهای اوکراینی و آمریکایی سهشنبه ۲۱ اسفند در شهر جده عربستان سعودی مذاکرات حساسی را برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ این کشور و روسیه برگزار کردند. پیشتر در روز ۳۰ بهمن نیز عربستان سعودی میزبان مذاکرات آمریکا و روسیه بود.
بر اساس شاخص میلیاردرهای بلومبرگ، طی هفتههای اخیر پنج نفر از این میلیاردرها، از جمله ایلان ماسک، جف بزوس، مارک زاکربرگ، سرگی برین، از بنیانگذاران گوگل، و برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ، مجموعا ۲۰۹ میلیارد دلار از ثروت خود را از دست دادهاند.
این در حالی است که در اولین روزهای پس از انتخاب ترامپ، این افراد ثروتمند از محل رونق بازارهای سهام، سود بسیار بالایی کسب کردند.
دوره بین انتخاب ترامپ و مراسم تحلیف او، دورهای طلایی برای ثروتمندان جهان بود و در این مدت اساندپی ۵۰۰ که از مهمترین شاخصهای بازار بورس آمریکاست، به چندین رکورد تاریخی دست یافت.
در این دوره کوتاه، سرمایهگذاران با این انتظار که سیاستهای ترامپ برای کسبوکارها سودمند خواهد بود، به بازارهای سهام و رمزارزها هجوم آوردند.
در هفتههای پس از انتخابات، ارزش سهام شرکت تسلا تحت مدیریت ایلان ماسک ۹۸ درصد رشد کرد و به بالاترین سطح تاریخی خود رسید.
ارزش سهام شرکت برندهای لوکس الویاماچ تحت مالکیت برنار آرنو نیز در هفته منتهی به روز تحلیف هفت درصد افزایش یافت و ۱۲ میلیارد دلار به ثروت این میلیاردر فرانسوی اضافه شد.
حتی ارزش سهام شرکت متا متعلق به مارک زاکربرگ نیز که در سال ۲۰۲۱ ترامپ را از پلتفرم خود اخراج کرده بود، قبل از آغاز دوره جدید دولت ترامپ ۹ درصد و در چهار هفته اول ریاستجمهوری ترامپ ۲۰ درصد رشد کرد.
با این حال، انتظارها مبنی بر اینکه آغاز دوره جدید ترامپ به رشد بازارها منجر شود، خیلی زود نقش بر آب شد.
دوشنبه ۲۰ اسفند، میانگین سهام شرکتهای صنعتی داو جونز ۵۱۵ واحد معادل ۱.۲ درصد سقوط کرد.
از زمان روی کار آمدن ترامپ، شاخص اساندپی ۵۰۰ که شامل ۵۰۰ شرکت بزرگ و معتبر از صنایع مختلف فنآوری، سلامت، انرژی و مالی میشود، ۶.۴درصد کاهش یافته است.
اخراجهای گسترده کارکنان دولتی و نوسانات سیاستهای ترامپ در مورد تعرفهها، بازارهای سهام را متلاطم کرده است و تنها در روز دوشنبه، این شاخص ۲.۷ درصد سقوط کرد.
همزمان با افت بازار سهام و تشدید نگرانیها از احتمال رکود و تورم در آمریکا، ترامپ قصد دارد سهشنبه ۲۱ اسفند با حدود ۱۰۰ تن از مدیران برجسته شرکتهای آمریکایی در نشست دورهای «میزگرد کسب و کار» در واشینگتن دیدار کند.
ایلان ماسک و ضرر ۱۴۸ میلیارد دلاری
۲۷ آذر، ثروت مدیرعامل ۵۳ ساله تسلا به ۴۸۶ میلیارد دلار رسید که این میزان بزرگترین ثروت ثبتشده در تاریخ ثبت ثروت افراد در شاخص بلومبرگ است.
بخش عمده این افزایش ثروت ناشی از رشد سهام تسلا بود که پس از انتخابات تقریبا دو برابر شد. اما از آن زمان تاکنون، این خودروساز الکتریکی تمامی آن دستاوردها را از دست داده است.
با این حال، ارزش بازار این شرکت خودروسازی برقی بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته که معادل تقریبا ۸۰۰ میلیارد دلار ضرر است. تسلا دوشنبه ۲۰ اسفند بدترین سقوط سهام خود را در بیش از پنج سال گذشته تجربه کرد.
ترامپ در واکنش به این سقوط تاریخی ارزش سهام تسلا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال اعلام کرد که برای حمایت از ماسک، یک خودروی جدید تسلا میخرد.
او در این پست نوشت: «ایلان ماسک برای کمک به کشورمان دارد همهچیزش را به خطر میاندازد اما چپهای افراطی رادیکال، با روشی غیرقانونی و تبانیآمیز در تلاشاند تا یکی از برترین خودروسازان جهان و "فرزند" ایلان را تحریم کنند تا به او و هر آنچه که نمایندهاش است، ضربه بزنند.»
مصرفکنندگان اروپایی به دلیل حمایت ماسک از سیاستمداران راستگرا، از او رویگردان شدهاند و فروش تسلا در آلمان طی دو ماه نخست سال بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته است.
همچنین، محمولههای تسلا به چین ماه گذشته ۴۹ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۲ رسید.
ماسک که علاوه بر تسلا، مالک شبکه اجتماعی ایکس و رییس اداره بهرهوری دولت آمریکا نیز هست، در مصاحبهای گفت در اداره کسبوکارهای خود با «دشواری زیاد» روبهروست.
ماسک دوشنبه ۲۰ اسفند در گفتوگویی با شبکه فاکس بیزنس گفت که انتظار دارد برای یک سال دیگر در دولت ترامپ باقی بماند.
جف بزوس، بنیانگذار آمازون و ضرر ۲۹ میلیارد دلاری
بزوس ۶۱ ساله که در دوره اول ترامپ بر سر خدمات پستی و مالکیت خود بر روزنامه واشینگتنپست با او درگیر شده بود، پس از برنده شدن ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴، پیروزی او را تبریک گفت و در مراسم تحلیف او نیز حضور یافت.
آمازون در ماه دسامبر یک میلیون دلار به صندوق تحلیف ترامپ کمک کرد و بزوس در اواخر ماه فوریه پس از آن که اعلام کرد روزنامهاش واشینگتنپست در بخش دیدگاههای خود بر آزادیهای فردی و بازارهای آزاد تمرکز خواهد کرد، با ترامپ شام خورد.
با وجود نزدیک شدن بزوس به ترامپ، از ۲۸ بهمن تا کنون، ارزش سهام آمازون ۱۴ درصد کاهش یافته است.
سرگی برین، از بنیانگذاران گوگل، و ضرر ۲۲ میلیارد دلاری
برین ۵۱ ساله، که با لری پیج شرکت گوگل را تاسیس کرد و همچنان شش درصد از سهام آن را در اختیار دارد، در دوره اول ترامپ در سال ۲۰۱۷ به تجمع اعتراضی به سیاست مهاجرتی دولت ترامپ در فرودگاه سانفرانسیسکو شرکت کرد.
با این حال، برین یک ماه پس از انتخاب دوباره ترامپ در نوامبر، در عمارت مار-ئه-لاگو در فلوریدا با او شام خورد.
در اوایل فوریه، پس از آنکه آلفابت، شرکت مادر گوگل، نتوانست انتظارات درآمدی فصلی را برآورده کند، ارزش سهام این شرکت بیش از هفت درصد سقوط کرد.
هفته گذشته، نمایندگانی از آلفابت در دیدار با مقامهای دولت ترامپ خواستار کاهش مواضع سختگیرانهای دولت در ارتباط با پرونده ضدانحصاری علیه موتور جستجوی این شرکت شدند.
مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا و ضرر پنج میلیارد دلاری
متا در اوایل سال ۲۰۲۴ یکی از برندگان اصلی در بین هفت غول بزرگ فنآوری بود. حتی زمانی که رشد ارزش سهام سایر شرکتهای فنآوری که طی سالهای اخیر موتور محرک رشد اساندپی-۵۰۰بودند متوقف شده بود، ارزش سهام متا از اواسط ژانویه تا اواسط فوریه ۱۹ درصد رشد کرد.
اما از آن زمان تاکنون، سهام متا تمامی آن دستاوردها را از دست داده است. از سوی دیگر، شاخص سهام هفت غول بزرگ فنآوری در مقایسه با نقطه اوج خود در اواسط دسامبر، تاکنون ۲۰ درصد سقوط کرده است.
برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ و ضرر پنج میلیارد دلاری
آرنو ۷۶ ساله که خانواده او مالک برنار آرنو، مالک امپراتوری لوکس الویاماچ، شامل برندهایی چون لویی ویتون و بولگاری است، دههها دوست ترامپ بوده و در ژوئیه، یک روز پس از سوءقصد به ترامپ در پنسیلوانیا، با او تماس تلفنی داشت.
الویاماچ پس از آنکه در بیشتر سال ۲۰۲۴ با افت ارزش سهام خود مواجه بود، از زمان انتخابات آمریکا تا اواخر ژانویه شاهد بیش از ۲۰ درصد رشد در ارزش سهام خود بود. اما از آن زمان تاکنون، باز هم بخش عمدهای از آن رشد را از دست داده است.
ماه گذشته، تحلیلگران مورنینگاستار هشدار دادند که اعمال تعرفه ۱۰ تا ۲۰ درصدی بر کالاهای لوکس اروپایی میتواند به کاهش بیشتر فروش منجر شود، که پیش از این نیز با مشکل مواجه بود.
در نتیجه این حملات، دستکم سه کارگر یک انبار گوشت کشته، ۱۷ نفر مجروح و فرودگاههای مسکو برای مدت کوتاهی تعطیل شدند.
به گفته مقامات روسیه، در مجموع ۳۴۳ پهپاد بر فراز روسیه سرنگون شدند، که از این میان ۹۱ پهپاد بر فراز منطقه مسکو، ۱۲۶ پهپاد در منطقه غربی کورسک، و تعدادی دیگر در نزدیکی نیروگاه هستهای کورسک منهدم شدند.
این حمله در سحرگاه، درست قبل از مذاکرات مقامات آمریکایی و اوکراینی در عربستان سعودی درباره پایان دادن به جنگ سهساله و در حالی که نیروهای روسیه تلاش میکنند هزاران سرباز اوکراینی را در کورسک محاصره کنند، رخ داد.
سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، اعلام کرد این حمله بزرگترین حمله پهپادی اوکراین به این شهر بوده است. مسکو و منطقه اطراف آن بیش از ۲۱ میلیون نفر جمعیت دارند و یکی از بزرگترین مناطق شهری اروپا محسوب میشوند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اظهار داشت که اقدامات پیشگیرانه موجب شده تا مسکو و سایر مناطق روسیه از این حملات محافظت شوند.
وزارت دفاع روسیه هم اعلام کرد که اوکراین زیرساختهای غیرنظامی را مورد حمله قرار داده است، در حالی که ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین اعلام کرد که در حمله پهپادی شبانه، تاسیسات نفتی در مناطق مسکو و اوریول را هدف قرار داده است.
همزمان، وزارت شرایط اضطراری روسیه گزارش داد که بقایای یک پهپاد مجهز به کلاهک منفجر نشده در منطقه کاپوتنیا، محل پالایشگاه، کشف و خنثی شده است.
شرکت گازپروم، مالک این پالایشگاه، به درخواست بلومبرگ برای اظهار نظر درباره این حمله پاسخی نداده است.
این حمله در حالی صورت گرفته که مذاکرات میان کییف و واشینگتن درباره احتمال برقراری آتشبس آغاز شده است.
جنگ پهپادها
از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، هر دو طرف از پهپادها برای هدف قرار دادن شهرها، نیروها، پالایشگاههای نفت و پایگاههای هوایی استفاده کردهاند.
کییف در طول جنگ با حملات گسترده روسیه مواجه بوده و اعلام کرد سهشنبه هدف یک موشک بالستیک و ۱۲۶ پهپاد قرار گرفته است. در مقابل، اوکراین نیز در دو سال گذشته حملات پهپادی مکرری را علیه روسیه انجام داده است.
آندری کارتاپولوف، رییس کمیته دفاعی پارلمان روسیه و معاون سابق وزیر دفاع، پیشنهاد کرد که مسکو باید در واکنش به این حمله، اوکراین را با موشک مافوق صوت اورشنیک هدف قرار دهد.
شرکت میراتورگ، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گوشت روسیه، اعلام کرد دو نفر از کارکنان آن در اثر سقوط لاشه پهپادها کشته شدند. مقامات روسیه اعلام کردند که سومین فرد کشتهشده نیز از کارکنان میراتورگ بوده و در اثر جراحات وارده جان باخته است.
سازمان هواپیمایی روسیه هم اعلام کرد پس از حملات، پروازها در هر چهار فرودگاه مسکو به حالت تعلیق درآمدند، اما مدتی بعد از سر گرفته شدند. برخی از پروازها به شهرهای دیگر منتقل شدند.
در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، گفته است که میخواهد صلح را در اوکراین برقرار کند، جنگ در میدان نبرد شدت گرفته است، با یک حمله بهاری بزرگ روسیه در کورسک و مجموعهای از حملات پهپادی اوکراین به عمق خاک روسیه.
روسیه چترهای الکترونیکی متعددی بر فراز مسکو و تاسیسات کلیدی ایجاد کرده و لایههای دفاعی پیشرفتهای را در اطراف ساختمانهای استراتژیک مستقر کرده است. همچنین، روسیه از سامانههای دفاع هوایی پیچیدهای برای سرنگونی پهپادها قبل از رسیدن به کرملین، در قلب پایتخت، استفاده میکند.
سربازان هر دو طرف ترس عمیقی از پهپادها دارند و هر دو کشور از تصاویر حملات مرگبار آنها در تبلیغات خود استفاده کردهاند. تصاویری از سربازانی که در دستشوییها منفجر میشوند یا از وسایل نقلیه در حال سوختن فرار میکنند، در رسانههای تبلیغاتی هر دو طرف دیده شده است.
پوتین که تلاش کرده مسکو را از جنگ مصون نگه دارد، حملات اوکراین به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله نیروگاههای هستهای را «تروریسم» خوانده و وعده داده که به آنها پاسخ خواهد داد.