مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی گفت: «مقام معظم رهبری اجازه دادند نزدیک یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی برداشت شود، این اعتبار به کالابرگ تبدیل خواهد شد و به ۷ دهک مردم داده میشود و این ادامه پیدا میکند.» پیشتر اعتبار چنین طرحهایی از صندوق توسعه ملی تامین نمیشد.
پیش از اظهارات مسعود پزشکیان از روز گذشته، برخی خبرگزاریهای داخلی با انتشار تصویری از مصوبه هیئت وزیران، این خبر را اعلام کردند.
بر اساس این مصوبه، با اجازه رهبر جمهوری اسلامی، دولت قصد دارد معادل ریالی یک میلیارد دلار از صندوق ذخیره ارزی برای اختصاص کوپن به ایرانیان برداشت کند.
صندوق توسعه ملی، در واقع حسابی است که دولتهای مختلف جمهوری اسلامی، بخشی از عواید سالانه فروش نفت را به آن واریز میکردند، با این هدف که از آن برای توسعه و عمران کشور استفاده شود. با این حال، اکنون سالهاست دولتها، پس از افزایش تحریمها، نه تنها چندان به موجودی این صندوق نیفزودهاند، بلکه بارها از آن برای اداره امور جاری برداشت کردهاند.
با وجود این، تاکنون برداشت از این صندوق برای اختصاص کوپن، سابقه نداشته است.
طبق تبصره یک این مصوبه، قرار است کوپن الکترونیکی برای سه دهک کم درآمد به ازای هر نفر ۵۰۰ هزار و برای دهکهای چهار تا هفت هر نفر ۳۵۰ هزار تومان داده اختصاص داده شود تا بتوانند از ۱۱ قلم کالای منتخب استفاده کنند.
احمد میدری، وزیر کار دولت چهاردهم، گفته است این طرح کمی پیش از آغاز ماه قمری رمضان و دهم اسفندماه آغاز خواهد شد و هدف آن دربرگرفتن حدود ۷۰ درصد جامعه است.
حدود ۲۰ میلیون نفر در دهکهای یک تا سه قرار دارند و ۴۰ میلیون نفر دیگر نیز در دهکهای چهار تا هفت. این ۶۰ میلیون نفر، قرار است با این کوپنهای دولتی، ۱۱ قلم کالا شامل: گوشت، مرغ، تخم مرغ، برنج، ماکارونی، روغن، شیر، پنیر، ماست، حبوبات، قند و شکر دریافت کنند.
اختصاص کوپن به مردم برای تامین مایحتاج روزانه، در دهه شصت خورشیدی، همزمان با دوران جنگ گسترش یافت. اما از دوران ریاست جمهوری حسن روحانی، بیش از دو دهه پس از اتمام جنگ، این طرح مجددا در دورههایی آغاز شد.
با وجود این در ابتدا، از یک سو جامعه هدف آن محدودتر بود و از سوی دیگر، جمهوری اسلامی برای تامین منابع مورد نیاز آن، از صندوق توسعه ملی برداشت نمیکرد.
اکنون در پایان سال ۱۴۰۳، پس از حدود ۳۶ سال از اتمام جنگ، به گفته وزیر کار، ۶۰ میلیون ایرانی برای تامین کالری خود نیازمند دریافت کمک زیر عنوان کوپن شدهاند؛ کوپنی که جمهوری اسلامی اعتبار آن را با اجازه رهبر جمهوری اسلامی از جایی تامین میکند که قرار بود برای توسعه و ترقی کشور اعتبار تامین کند، نه تامین حداقل کالری مردم.
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، سهشنبه ۳۰ بهمن، اعلام کرد که این دو گردشگر بریتانیایی در دی ماه از سوی سازمان اطلاعات سپاه استان کرمان دستگیر شدهاند.
سخنگوی قوه قضاییه با بیان اینکه تحقیقات در رابطه با پرونده آنها ادامه دارد، گفت: «این افراد با موسسات پوششی مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی کشورهای متخاصم و غربی در قالب و پوشش فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی همکاری میکردند.»
وزارت امور خارجه بریتانیا، ساعاتی پس از این اظهارات تاکید کرد که همچنان به پیگیری مستقیم این پرونده با مقامات جمهوری اسلامی ادامه میدهد.
در بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا گفته شده است: «ما به دو شهروند بریتانیایی بازداشتشده کمک کنسولی می کنیم و با اعضای خانواده هایشان در تماس نزدیک هستیم.»
پیشتر هوگو شورتر، سفیر بریتانیا در تهران، توانسته بود با حضور مقامات قضایی با این دو شهروند در کرمان دیدار کند.
سخنگوی قوه قضاییه درباره این دیدار به خبرنگاران گفت که ملاقات هوگو شورتر با دو شهروند بریتانیایی در دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان و بر اساس هماهنگیهای قضایی و اطلاعاتی انجام شده است.
پیش از این در ۲۸ بهمن، روزنامه تلگراف گزارش داد زوج گردشگر بریتانیایی بازداشتشده در ایران، جرمی مرتکب نشدهاند و دستگیری آنها با هدف گرفتن امتیاز از لندن صورت گرفته است.
تلگراف در ادامه گزارش خود نوشت کریگ و لیندزی فورمن از خطراتی که ممکن است شهروندان بریتانیایی را در سفر به ایران تهدید کند، آگاه بودند.
این روزنامه افزود چهار روز پیش از قطع ارتباط با این زوج، آنها در پستی در فیسبوک ضمن اشاره به هشدارهای رسمی وزارت امور خارجه بریتانیا درباره «احتمال بالای بازداشت» در ایران و ابراز نگرانی خانواده و دوستانشان تاکید کردند که قصد دارند شخصا شرایط ایران را تجربه کنند.
خانواده این دو شهروند بریتانیایی ۲۷ بهمن در بیانیهای هویت آنها را اعلام کردند و گفتند تمام تلاش خود را برای تضمین امنیت و سلامت عزیزانشان انجام خواهند داد.
بیبیسی جهانی نیز ۲۷ بهمن گزارش داد این دو گردشگر که کمی بیش از ۵۰ سال سن دارند، در حال سفر دور دنیا با موتورسیکلت بودند که در ایران بازداشت شدند.
هماکنون تعدادی از شهروندان اروپایی در ایران در زندان به سر میبرند که از آن جمله میتوان به سسیل کوهلر، معلم فرانسوی و شریک زندگیاش ژاک پاریس، و اولیویه گروندو، جهانگرد ۳۴ ساله فرانسوی اشاره کرد.
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده میکند.
پیش از این چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی، ۱۹ دی و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشت شده در ایتالیا به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، را صادر کرد.