روزنامه واشینگتنپست، چهارشنبه ۲۴ بهمن، در گزارشی مفصل خبر داد که طبق ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحده، احتمال میرود اسرائیل در ماههای آینده با انجام یک حمله پیشگیرانه به تاسیسات فردو و نطنز، سعی کند پروژه هستهای تهران را به مدت چند هفته و حتی شاید چند ماه به تاخیر اندازد.
این اقدام میتواند تنشها را در خاورمیانه تشدید و احتمال بروز درگیریهای گسترده منطقهای را دوباره زنده کند.
ابتدا روزنامه والاستریتژورنال، چهارشنبه ۲۴ بهمن، خبر داد بر اساس گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا که در اوایل دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تهیه شده، اسرائیل در حال بررسی طرح حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی است. این نهادها پیشتر در دوران ریاست جمهوری جو بایدن نیز گزارش مشابهی منتشر کرده بودند.
جزییات بیشتر واشینگتنپست از حمله احتمالی اسرائیل
در گزارش والاستریتژورنال به یک چارچوب زمانی ششماهه برای یک عملیات احتمالی و جزییات دو سناریو برای حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران اشاره نشده بود و گزارش واشینگتنپست جزییات بیشتری از ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا را فاش کرده است.
روزنامه واشینگتنپست نوشت :«این هشدارها در چندین گزارش اطلاعاتی از دوره پایان ریاست جمهوری بایدن تا آغاز ریاست جمهوری ترامپ ذکر شدهاند؛ یکی از جامعترین آنها گزارشی است که اوایل ژانویه از سوی ریاست اطلاعات مشترک فرماندهان کل نیروهای مسلح و آژانس اطلاعات دفاعی تهیه شده است.»
بهنوشته واشینگتنپست، این گزارش هشدار داده که احتمال حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در فردو و نطنز در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵ وجود دارد.
مقامهای فعلی و پیشین ایالات متحده که از این اطلاعات آگاه هستند و نامشان اعلام نشده، به واشینگتن پست گفتهاند که این نتیجه از تجزیه و تحلیل برنامهریزیهای اسرائیل پس از بمبارانهای انجام شده علیه ایران در اواخر اکتبر به دست آمده که منجر به تضعیف سامانههای دفاع هوایی ایران و قرار گرفتن تهران در معرض حملههای بعدی شده است.
برایان هیوز، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، به واشینگتنپست گفت: «رییسجمهوری بهصراحت اعلام کرده است که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.»
او بدون آنکه به جزییات اشاره کند، افزود: «اگرچه ترامپ ترجیح میدهد مسائل دیرینه آمریکا با حکومت ایران از طریق مذاکره حل و فصل شود، اما اگر تهران حاضر به مذاکره نباشد، بهزودی دست به اقدام خواهد زد.»
واشینگتنپست در گزارش خود اشاره کرده که دولت اسرائیل، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا(سیآیای)، آژانس اطلاعات دفاعی و دفتر مدیر ارشد اطلاعات ملی حاضر به اظهارنظر در این زمینه نشدند.
دو سناریو اسرائیل برای حمله
بهنوشته واشینگتنپست، حمله احتمالی اسرائیل به ایران آزمون اولیهای برای ترامپ محسوب میشود.
دونالد ترامپ در جریان رقابتهای انتخاباتی خود بر بازگرداندن صلح و کاهش درگیریهای مسلحانه در خاورمیانه و اروپا تاکید کرده و همزمان از حمایت قاطع خود از اسرائیل سخن گفته بود.
بهنوشته واشینگتنپست، در گزارش اطلاعاتی آمریکا دو سناریو برای حمله احتمالی اسرائیل به ایران در نظر گرفته شده و در هر دو سناریو پشتیبانی ایالات متحده در قالب سوختگیری هوایی و ارائه خدمات اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی ضروری خوانده شده است. این وابستگی به حمایت آمریکا در هرگونه حمله به ایران، حتی حملهای که تنها نتایج محدودی به همراه داشته باشد، بر نفوذ واشینگتن بر اسرائیل برای انتخاب مسیر پیش روی خود تاکید میکند.
واشینگتنپست نوشت: «یکی از گزینههای حمله بهنام «حمله فاصلهای» شناخته میشود؛ در این حالت، هواپیماهای اسرائیلی موشکهای بالستیک را از خارج از حریم هوایی ایران به سمت تاسیسات هستهای شلیک خواهند کرد. گزینه دیگر، حملهای مخاطرهآمیزتر است که در آن هواپیماهای اسرائیلی وارد حریم هوایی ایران میشوند و با پرواز بر فراز تاسیسات هستهای، آنها را با بمبهای بیالیو- 109 (BLU-109)، نوعی بمب ضدپناهگاه، بمباران میکنند. دولت ترامپ فروش کیتهای هدایت برای این بمبها را هفته گذشته تایید کرد و این نکته را به کنگره اطلاع داد.»
بهنوشته واشینگتنپست، بر اساس ارزیابیهای آمریکا، حتی در بهترین حالت، حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران میتواند فعالیتهای این کشور را تنها به مدت چند ماه و احتمالا حتی تنها چند هفته به تاخیر اندازد. علاوه بر این، هرگونه حمله ممکن است جمهوری اسلامی را ترغیب کند تا فعالیتهای غنیسازی اورانیوم برای رسیدن به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای را افزایش دهد؛ امری که برای آمریکا و اسرائیل خط قرمز محسوب میشود.
اختلافنظر آمریکا و اسرائیل بر سر تاثیر حمله احتمالی
برخی از مسئولان اسرائیلی با ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا در خصوص تاثیر قابل پیشبینی حمله به تاسیسات هستهای ایران اختلاف نظر دارند و معتقدند چنین حملهای میتواند تواناییهای تهران را بهطور قابلتوجهی متوقف کند. یک مقام پیشین آمریکا به واشینگتنپست گفت: «این تفاوت بین ارزیابیهای اطلاعاتی ما و ارزیابیهای آنهاست.»
این اطلاعات در زمانی افشا شده است که بحثهای گستردهای در داخل دولت ترامپ درباره بهکارگیری صحیح قدرت نظامی در خاورمیانه جریان دارد.
بهنوشته واشینگتنپست، ترامپ خود تیم امنیت ملیاش را با دیدگاههای ایدئولوژیکی متنوعی گرد آورده است. در این تیم از یک سو تندروهایی مانند مایکل والتز، مشاور امنیت ملی، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه حضور دارند و از سوی دیگر، کسانی مانند جیدی ونس، معاون رییسجمهوری و تولسی گابارد، مدیر ارشد اطلاعات ملی، که از ایده محدودیت در عملیات نظامی دفاع میکنند و سرانجام در کنار این دو طیف، طیف دیگری نیز حضور دارد که به «اولویتدهندگان» معروفند؛ کسانی مانند البریج کولبی که میخواهند منابع نظامی آمریکا برای مقابله با چین، بر شرق آسیا متمرکز شود.
مایکل والتز در اواخر ژانویه، احتمال حمله اسرائیل با حمایت آمریکا به تاسیسات هستهای ایران را مطرح کرد و به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «اکنون لحظه اتخاذ تصمیمات کلیدی است و ما در ماه آینده این کار را انجام خواهیم داد.»
او افزود: «حکومت ایران در وضعیت ضعف قرار دارد؛ سامانههای دفاع هوایی آن از بین رفتهاند.»
ترامپ نیز در اوایل این هفته به علاقه اسرائیل برای حمله اشاره کرد و به شبکه فاکس نیوز گفت: «همه فکر میکنند که اسرائیل با کمک یا تایید ما وارد عمل میشود و آنها را بهشدت بمباران میکند. من ترجیح میدهم این اتفاق نیفتد.»
او افزود: «دو راه برای متوقف کردن آنها وجود دارد: یا با بمب یا با یک برگه کتبی. دوست دارم بدون بمباران با آنها به توافقی برسم.»
اظهارات ترامپ که پس از آغاز دوباره سیاست «فشار حداکثری» بر جمهوری اسلامی برای کاهش صادرات نفت ایران به صفر بهمنظور دستیابی به توافق صورت گرفت، موجی از خشم را در میان رهبران تهران برانگیخت.
سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، گفت: «این اظهارات بیپروا و التهابآفرین آشکارا قوانین بینالمللی را نقض میکند؛ قوانینی که تهدید یا استفاده از نیروی نظامی علیه دولتهای حاکم را ممنوع میکند.»
خاورمیانه؛ موضوعی بحثبرانگیز در حلقه ترامپ
بهنوشته واشینگتنپست، سیاست خاورمیانه یکی از موضوعات بحثبرانگیز در ائتلاف ترامپ است که شامل تندروهای طرفدار اسرائیل و همچنین منتقدان مداخله نظامی میشود.
واشینگتنپست نوشت: «جناح نو محافظهکار حزب جمهوریخواه که بر حفظ حضور نظامی پایدار آمریکا در خاورمیانه از طریق صادرات تسلیحات به اسرائیل، بستن قرارداد با کشورهای خلیج فارس و گشتهای دریایی گسترده در دریای مدیترانه تاکید دارد، در پشت پرده کارزارهای نیمهناشناسی فعالیت میکند که نزدیکان ترامپ را که نسبت به «جنگهای همیشگی» آمریکا تردید دارند، هدف قرار میدهد.»
بر خلاف دوره اول ریاست جمهوری ترامپ که در آن تمایلات صلحطلبانه او با مقاومت شدید ژنرالهای پیشین و چهرههای برجسته دوران ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش، مانند اچ.آر. مکمستر و جان بولتون روبهرو شد، تیم جدید دونالد ترامپ شامل مقامات ارشد و میانی است که با شک و تردید به درگیریهای نظامی خارجی مینگرند.
به نوشته این روزنامه، تا کنون، دونالد ترامپ جونیور، پسر بزرگ ترامپ به همراه جیدی ونس و تاکر کارلسون، چهره شاخص محافظهکار، بهعنوان حصاری در برابر ورود نومحافظهکاران به دولت دوم ترامپ عمل کردهاند و از جمله مانع ورود کسی مانند مایک پمپئو، وزیر امور خارجه در دولت اول ترامپ شدهاند که تا مدتی از او بهعنوان وزیر احتمالی دفاع در دولت دوم ترامپ یاد میشد. اما او نه تنها سمتی در دولت دوم نگرفت بلکه از حفاظتهای امنیتی خود نیز محروم شد.
واشینگتنپست در پایان گزارش خود تاکید کرده است که هنوز مشخص نیست آیا ترامپ درنهایت حمله اسرائیل به ایران را تایید خواهد کرد یا نه. در پایان دوره ریاست جمهوری بایدن، مقامات آمریکایی معتقد بودند جمهوری اسلامی تصمیمی برای دستیابی به سلاح هستهای نگرفته است. دولت بایدن همچنین هرگز بهطور رسمی به اسرائیل نگفت که در حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران مشارکت خواهد کرد.
یک سخنگوی پلیس اسرائیل دوشنبه هشتم بهمن اعلام کرد متهم اصلی این پرونده یوری الیاسفوف نام دارد که پیشتر در واحد پدافند هوایی «گنبد آهنین» ارتش اسرائیل خدمت کرده بود.
به گفته این سخنگو، الیاسفوف اطلاعات محرمانهای را که در دوران خدمت خود در ارتش اسرائیل به دست آورده بود، در اختیار یک رابط جمهوری اسلامی قرار داد.
روزنامه هاآرتص هم گزارش داد ارتباط میان الیاسفوف و عامل جمهوری اسلامی در سپتامبر ۲۰۲۴ شکل گرفت.
در یک سال اخیر، موج دستگیری جاسوسان مرتبط با حکومت ایران در اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافته و تنها در ماه اکتبر سال گذشته میلادی (۱۰ مهر تا ۱۰ آبان ۱۴۰۳)، شش شبکه جاسوسی جمهوری اسلامی که اعضای آن از روسیه و آذربایجان بودند، در اسرائیل کشف شدند.
در این بازه زمانی، هفت مهاجر آذربایجانی ساکن شمال اسرائیل به همکاری با حکومت ایران و انجام ۶۰۰ عملیات جاسوسی متهم شدند. از جمله این عملیاتها، جمعآوری اطلاعات در خصوص پایگاههای نیروی هوایی ارتش اسرائیل بود که در حمله موشکی مهرماه جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.
آنها همچنین به جمعآوری اطلاعاتی درباره سامانه دفاع هوایی اسرائیل، موسوم به گنبد آهنین، و به اشتراکگذاری مستقیم آنها با تهران متهم شدند.
بنا بر اعلام آژانس امنیت اسرائیل، اعضای این هسته جاسوسی هزاران دلار، از جمله از طریق رمرز ارز، بابت فعالیتهای خود از ایران دریافت کردند.
جاسوسی نظامی و نوشتن شعار «فرزندان روحالله» در تلآویو
پایگاه خبری تایمز اسرائیل هشتم بهمن در مطلبی به بازداشت دو سرباز ذخیره ارتش این کشور به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی پرداخت و نوشت الیاسفوف، بهعنوان متهم اصلی پرونده، چند ماه پس از برقراری ارتباط با عامل حکومت ایران، یکی از دوستان خود با نام گئورگی آندریف را برای مشارکت در عملیات جاسوسی جذب کرد.
بر اساس این گزارش، آندریف با همان عامل جمهوری اسلامی که پیشتر با الیاسفوف در تماس بود، ارتباط برقرار کرد. آندریف در مقر نظامی کیریا در تلآویو مشغول به خدمت بود.
تایمز اسرائیل افزود این دو نفر همچنین به کشیدن نقاشی گرافیتی بر روی دیوار و نصب بنرهایی در تلآویو اقدام کردند که بر روی آنها شعار «فرزاندان روحالله» دیده میشد.
این دو نفر که ۲۱ سال سن دارند و ساکن شمال اسرائیل هستند، به ارتکاب جرایم امنیتی، از جمله «انتقال اطلاعات طبقهبندی شده و کمک به دشمن در زمان جنگ» متهم شدهاند.
انتظار میرود که دادستانی اسرائیل کیفرخواست این دو متهم را در روزهای آینده صادر کند.
پیش از این هم در تیرماه سال جاری، نهادهای امنیتی اسرائیل از بازداشت سه شهروند این کشور به اتهام فعالیت برای جمهوری اسلامی خبر دادند.
پلیس و آژانس امنیت اسرائیل ۲۹ شهریور هم اعلام کردند یک تاجر اهل این کشور به اتهام برنامهریزی برای ترور مقامهای برجسته اسرائیلی تحت هدایت حکومت ایران دستگیر شده است.