سقوط بازارهای سهام در جهان در میانه نگرانیها از رکود احتمالی اقتصاد آمریکا
رسانههای بینالمللی دوشنبه از سقوط شدید بازارهای سهام در جهان خبر دادند که در میانه نگرانیها از رکود احتمالی اقتصاد آمریکا رخ داده است.
رسانههای بینالمللی دوشنبه از سقوط شدید بازارهای سهام در جهان خبر دادند که در میانه نگرانیها از رکود احتمالی اقتصاد آمریکا رخ داده است.
به گزارش شبکه خبری ایبیسی آمریکا، در روز دوشنبه میانگین صنعتی داو جونز ۵۱۵ واحد معادل ۱.۲ درصد سقوط کرد. در حالی که شاخص اساندپی ۵۰۰ به میزان ۱.۴ درصد کاهش یافت.میزان سقوط شاخص اساندپی ۵۰۰ در ایالات متحده، بالاترین میزان از سپتامبر ۲۰۲۴ ارزیابی شده است.
اساندپی ۵۰۰ از مهمترین شاخصهای بازار بورس آمریکاست که شامل ۵۰۰ شرکت بزرگ و معتبر از صنایع مختلف فناوری، سلامت، انرژی و مالی میشود.
از این شاخص بهعنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد کلی بازار سهام و وضعیت اقتصادی آمریکا استفاده میشود.
بیشتر بخوانید: بازارهای مالی چه واکنشی به تعرفههای ترامپ نشان میدهند؟
همچنین به گزارش ایبیسی، بازار سهام نزدک که از نظر ارزش بازار دومین رتبه را در بازار معامله الکترونیک سهام پس از بورس نیویورک داراست، نزدیک به ۲ درصد سقوط کرد.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی نوشته ارزش بازار نزدک، ۳.۱۸ درصد سقوط کرده است.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، این کاهش شدید ناشی از کاهش ارزش سهام شرکتهای بزرگ فناوری، به ویژه تسلا (-۷.۹۷ درصد) بوده است.
همچنین ارزش سهام متا ۴.۴۶ درصد، مایکروسافت ۳.۰۲ درصد، آلفابت ۳.۸۳ درصد، اپل ۵.۰۱ درصد، آمازون ۱.۹۳ درصد و انویدیا ۳.۵۸ درصد سقوط کردند.
کاتلین بروکس، مدیر تحقیقات در پلتفرم معاملاتی اکستیبی دوشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت شاخص ویآیایکس -معروف به «شاخص ترس»- که اضطراب سرمایهگذاران را اندازهگیری میکند، «در آغاز هفته شاهد افزایش جدیدی بود و سنج ترس در وال استریت اکنون در بالاترین سطح خود از ماه دسامبر قرار دارد.»
شاخص بورسهای اروپایی نیز در دوشنبه کاهش یافت، به طوری که بورس فرانکفورت ۱.۷۰ درصد، بورس لندن ۰.۷۷ درصد، بورس پاریس ۰.۷۳ درصد و بورس میلان ۰.۹۱ درصد کاهش یافت.
کاتلین بروکس افزود: «بازارها در حال هضم دور مضاعف خبرهای بد هستند: اول اینکه، رئیسجمهور ایالات متحده ترامپ ظاهرا آماده است که دیدگاه سیاسی خود را بر چشمانداز کوتاهمدت اقتصاد ایالات متحده ترجیح دهد».
ایپک اوزکاردسکایا، تحلیلگر بانک سوئیسکوت، نیز گفت: «در واقع، با تنشهای تجاری، احتمال رکود (در ایالات متحده) در حال افزایش است و آخرین پیشبینیها حاکی از کاهش شدید رشد اقتصادی در سه ماهه اول است.»
سقوط بورسهای جهانی در بحبوحه ابهام ناشی از وضع تعرفههای ترامپ بر واردات کالا از کانادا، مکزیک و چین است که برخی از آنها تعلیق شد یا به تعویق افتاد.
افزایش عدم اطمینان در مورد تعرفههای ایالات متحده و تاثیر آنها بر اقتصاد این کشور باعث میشود که بخش بانکی دچار تزلزل شود.
رییسجمهور آمریکا یکشنبه درباره احتمال رکود اقتصادی در این کشور گفت که تعرفههای اعمال شده در روزهای اخیر میتواند «دوره گذار» را به همراه داشته باشد.
ترامپ در مصاحبهای با فاکس نیوز که پنجشنبه ضبط شد، گفت: «من از پیشبینی چنین چیزهایی متنفرم. کمی زمان میبرد، اما فکر میکنم وضعیت باید برای ما عالی باشد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در پاسخ به سوالی در تلویزیون سیانبیسی در روز جمعه گفت که اقتصاد آمریکا و بازار سهام در حال وارد شدن به یک دوره سم زدایی هستند.
او افزود که این عرصهها به مخارج دولتی اعتیاد دارند؛ مخارجی که دولت وعده کاهش شدید آن را داده است.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۱۴ بهمن در گزارشی نوشت به نظر میرسد بازارهای بورس و اقتصاد مالی هنوز ریسکهای ناشی از افزایش تعرفهها بر واردات خارجی را به طور کامل در نظر نگرفتهاند با اینحال، سرمایهگذاران خود را آماده تاثیر منفی بر سود شرکتهای آمریکایی و فشار بیشتر بر تورم میکنند.
در آن زمان، پیشبینی شد که قیمت بنزین در ایالات متحده احتمالا افزایش یابد.
تحلیلگران و تاجران سوخت میگویند مصرفکنندگان آمریکایی به دلیل اعمال تعرفه بر نفت کانادا و مکزیک، شاهد افزایش قیمتها در پمپ بنزین خواهند بود.
این افزایش محتمل در قیمت سوخت، به ماهیت دوگانه اقدامات حمایتی تجاری ترامپ اشاره دارد که از یک سو برای تقویت کسبوکار داخلی و فشار به همسایگان آمریکا برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی و قاچاق مواد مخدر طراحی شدهاند، اما از سوی دیگر ممکن است در تضاد با وعدههای او برای مقابله با تورم قرار گیرند.
آمریکا روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت از کانادا وارد میکند که ۷۰ درصد آن از سوی پالایشگاههای مستقر در ایالتهای مرکزی و شمالی آمریکا فرآوری میشود.
همچنین بیش از ۴۵۰ هزار بشکه نفت از مکزیک وارد میشود که عمدتا برای پالایشگاههای واقع در سواحل خلیج آمریکا استفاده میشوند.
اعمال تعرفه بر این واردات، به معنای افزایش هزینههای تولید سوختهای فرآوریشده مانند بنزین است که بخش عمدهای از آن احتمالا به مصرفکنندگان آمریکایی منتقل خواهد شد.
پیشتر موسسه اعتبارسنجی اِساَندپی گلوبال هشدار داد طرح ترامپ برای وضع تعرفههای ۲۵ درصدی علیه محصولات اتحادیه اروپا، میتواند چشمانداز رشد اقتصادی در اروپای مرکزی را تحت تاثیر قرار دهد و به تشدید مشکلات مالی موجود در این منطقه بینجامد.
روبیو دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «۵ هزار و ۲۰۰ قراردادی که اکنون لغو شدهاند، دهها میلیارد دلار را در راههایی هزینه کردهاند که منافع ملی اصلی ایالات متحده را تامین نمیکند و در برخی موارد حتی به آنها آسیب میرساند.»
او گفت نزدیک به هزار برنامه باقیمانده اکنون تحت نظر وزارت خارجه و با مشورت کنگره «به نحو موثرتری» اداره خواهد شد.
این در حالی است که پیشتر صدها دیپلمات شاغل در وزارت خارجه و آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده موسوم به یواساید، در اعتراض به انحلال این نهاد، نامهای به مارکو روبیو فرستاده و هشدار دادهاند این اقدام، امنیت ایالات متحده و رهبری آن در سطح جهانی را تضعیف میکند.
بیشتر بخوانید: صدها دیپلمات آمریکایی با ارسال نامهای به روبیو، به انحلال یواساید اعتراض کردند
دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده پس از بازگشت به کاخ سفید بلافاصله فرمان توقف ۹۰ روزه کمکهای خارجی آمریکا را داد تا بررسی شود آیا این برنامهها با سیاست «نخست آمریکا» مطابقت دارند یا خیر.
این فرمان و دستور توقف کار کارکنان آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده، فعالیتهای این آژانس از جمله توزیع غذا و کمکهای پزشکی در سراسر جهان را به خطر انداخت و موجب اعتراضاتی شد.
پیشتر رویترز گزارش داد که بر اساس برنامه دولت دونالد ترامپ، از میان بیش از ۱۰ هزار کارمند آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده، تنها ۲۹۴ نفر از آنان سر کار خواهند ماند و بقیه بازخرید یا اخراج خواهند شد.
بیشتر بخوانید: تنها ۲۹۴ کارمند از ۱۰ هزار نیروی آژانس توسعه بینالمللی آمریکا بیکار نمیشوند
چهار منبع آشنا با طرح به رویترز گفتهاند از این ۲۹۴ کارمندی که مجاز به حفظ شغل خود خواهند بود، ۱۲ نفر در دفتر آفریقا و ۸ نفر در دفتر آسیا هستند.
آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده در سال ۲۰۲۳، به حدود ۱۳۰ کشور کمک رسانی کرد که بسیاری از آنها بهدلیل درگیریها دچار تخریب و فقر عمیق شده بودند.
بنا بر گزارش سرویس تحقیقات کنگره، بیشترین دریافتکنندگان کمک این آژانس در سال ۲۰۲۳، شامل اوکراین و به دنبال آن اتیوپی، اردن، جمهوری دموکراتیک کنگو، سومالی، یمن و افغانستان بودند.
دولت ترامپ اعلام کرده که معافیتهایی را برای کمکهای حیاتی ارائه کرده، اما کارکنان بشردوستانه در سراسر جهان میگویند که این بودجه بسیار محدود و ناکافی است.
روبیو همچنین از کارکنان وزارت کارآمدی دولت به رهبری ایلان ماسک که در حال کاهش بیسابقه هزینههای دولت فدرال ایالات متحده است، تشکر کرد.
او گفت مقامات «ساعتهای طولانی برای دستیابی به این اصلاحات دیررس و تاریخی کار کردند.»
بیشتر بخوانید: آژانس توسعه جهانی آمریکا چیست و چرا ترامپ کمکهای خارجی را تعلیق کرد؟
پس از این پیام روبیو، ماسک نوشت که مسئولیت «بخشهای مهم آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده همیشه باید با وزارت امور خارجه باشد.»
پیشتر نیویورک تایمز گزارش داد که روبیو و ماسک در جلسه کابینه آمریکا در پنجشنبه با هم درگیر شدند و ماسک وزیر خارجه آمریکا را متهم کرد که به اندازه کافی به تعدیل کارکنان در وزارت خارجه نپرداخته است.
به گزارش رویترز، ترامپ در این نشست به اعضای کابینه خود گفت که آنها و نه ماسک، حرف آخر را در مورد کارکنان و سیاستگذاری در آژانسهای دولتی میزنند.
ترامپ جمعه در پاسخ به سوال خبرنگاران در مورد گزارش نیویورکتایمز، آن را تکذیب کرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید یکشنبه به خبرنگاران گفت که ترامپ، ماسک و روبیو عصر شنبه در اقامتگاه ترامپ در در فلوریدا شام خوردند.
حماس، دوشنبه ۲۰ اسفند در بیانیهای خبر داد با تلاشهای میانجیگران و فرستاده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور گروگانها، «با انعطاف» برخورد کرده است.
این گروه همچنین اعلام کرد منتظر نتایج مذاکرات آینده میماند و خواستار الزام اسرائیل به توافقنامه آتشبس و انتقال آن به مرحله دوم است.
پیش از اطلاعیه حماس، قطر تایید کرده بود که این گروه پیشنهاد آدام بوهلر را رد کرده است.
بوهلر گفته بود با حماس درباره آتشبس طولانیمدت که شامل کنار گذاشتن سلاح از سوی آنها میشود، گفتوگو کرده است.
بر اساس گزارش رسانههای عربی، حماس پیشنهاد یک آتشبس ۱۰ ساله را مطرح و خلع سلاح خود را رد کرده است.
با وجود این، بوهلر یکشنبه ١٩ اسفند مذاکرات خود را با حماس درباره آزادی گروگانها، «بسیار مفید» خوانده بود.
فرستاده ویژه ترامپ در امور گروگانها در گفتگوهای جداگانه و مستقیم با حماس شرکت داشته که اگرچه هدف کلی آنها ادامه آتشبس است اما به طور خاص بر آزادی ادان الکساندر، گروگان آمریکایی-اسرائیلی و همچنین بازگرداندن اجساد گروگانهای آمریکایی کشته شده، متمرکز است.
در همین حال او در مصاحبه با سیانان در واکنش به سخنان مقامات اسرائیل از جمله ران درمر، وزیر امور استراتژیک این کشور درباره تماس مستقیم با حماس، گفت که نگرانی آنان را درک میکند اما در عین حال منافع خاص آمریکا را در این پرونده دنبال میکند و در این مذاکرات پیامهایی را رد و بدل کرده است.
بوهلر همچنین احتمال برگزاری دیدارهای بیشتر با مقامات حماس را رد نکرد.
همزمان، طاهر النونو، عضو ارشد حماس گفت که این گروه در مذاکره با مقامهای آمریکایی برای آزادی ادان الکساندر ابراز آمادگی کرده است.
مذاکره آمریکا با حماس امری بیسابقه است. واشینگتن از سال ۱۹۹۷ حماس را «بهعنوان یک سازمان تروریستی» شناسایی کرد و تاکنون هرگز بهطور مستقیم با آن مذاکره نکرده بود.
بهنوشته وبسایت آکسیوس، مذاکرات میان بوهلر و مقامات حماس در هفتههای اخیر در دوحه، پایتخت قطر، انجام شده است.
دولت ترامپ قبل از آغاز این مذاکرات، با دولت اسرائیل در مورد امکان گفتوگو با حماس مشورت کرده اما طبق گفته یک منبع، اسرائیل از برخی جزییات این مذاکرات از طریق کانالهای دیگری مطلع شده است.
اعزام هیات اسرائیل به دوحه برای مذاکرات
قرار است اسرائیل دوشنبه هیاتی را برای پیشبرد مذاکرات مربوط به گروگانها به دوحه اعزام کند.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، این هیات تنها اجازه دارد درباره پیشنهاد فرستاده ویژه آمریکا برای تمدید مرحله نخست آتشبس دو ماهه مذاکره کند.
در همین حال انتظار میرود استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، سهشنبه راهی دوحه شود.
آتشبس ۴۲ روزه که در فاز اول توافق آتشبس غزه برقرار شد، ۱۲ اسفند بدون حصول توافقی برای مرحله بعدی، پایان یافت.
اسرائیل و آمریکا به دنبال توافقی هستند که مرحله اول آتشبس را تمدید کند و گروگانهای دیگری نیز آزاد شوند اما حماس با این طرح مخالفت کرده است.
با اینکه درگیریها هنوز از سر گرفته نشده اما اسرائیل تمامی کمکهای بشردوستانه به غزه را متوقف کرده است.
ترامپ چهارشنبه ۱۵ اسفند، پس از دیدار با شماری از گروگانهای آزاد شده، هشدار داد که حماس در صورت آزاد نکردن گروگانها با عواقب دردناکی مواجه خواهد شد و بهای سنگینی خواهد پرداخت.
او در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، خطاب به حماس نوشت: «شالوم حماس یعنی سلام و خداحافظی. شما میتوانید انتخاب کنید. همه گروگانها را حالا آزاد کنید و فورا همه اجساد افرادی را که کشتهاید بازگردانید یا کار شما تمام است.»
ترامپ تهدید کرد که اگر به خواسته او عمل نشود «هیچ عضو حماس در امان نخواهد بود» و «همه چیزهایی را که اسرائیل برای تمام کردن کار» حماس نیاز دارد، به این کشور ارسال خواهد کرد.
در حال حاضر حماس هنوز ۵۹ گروگان را در غزه در اختیار دارد. ارتش اسرائیل تایید کرده که ۳۵ نفر از این گروگانها جان خود را از دست دادهاند. دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل بر این باورند که ۲۲ گروگان هنوز زنده هستند و وضعیت دو نفر نامشخص است.
در میان گروگانهای باقیمانده، پنج آمریکایی وجود دارند که یکی از آنها، ادان الکساندر، ۲۱ ساله، احتمالا زنده است.
به دنبال وقوع طوفان سهمگین در آرژانتین، خاویر میلی، رییسجمهوری این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.
با توجه به حجم تخریب، دولت کمک اضطراری ۱۰ میلیون دلاری برای بازسازی اختصاص داده است.
سیلاب علاوه بر خانهها، وارد بیمارستانها و دیگر مراکز خدماتی شده و برق در بخشهایی از شهر باهیا بلانکا قطع شده است.
طوفان همچنین موجب تخلیه بیماران از جمله نوزادان از بیمارستان خوسه پنا شده است.
شهرداری شهر ۳۵۰ هزار نفری باهیا بلانکا که در ۶۰۰ کیلومتری جنوب غرب بوئنوس آیرس، پایتخت آرژانتین قرار دارد، اعلام کرد که ممکن است شمار قربانیان طوفان و سیل افزایش پیدا کند.
بارش شدید باران در این مناطق از روز جمعه شروع شد و میزان بارش در حدود هشت ساعت، به بیش از ۴۰۰ میلیمتر رسید که رخدادی بیسابقه در این نواحی است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بزرگترین طوفان در باهیا بلانکا در سال ۱۹۳۰ میلادی با ۱۷۵ میلیمتر بارندگی همراه بود و میزان بارندگی اخیر تقریبا سه برابر بیشتر از آن بوده است.
طوفان و باران شدید در دو سال پیش نیز باعث مرگ ۱۳ تن در شهر باهیا بلانکا شد.
به گفته مقامات محلی، هزار و ۳۲۱ نفر در این شهر به محلی امن منتقل شدند.
فرودگاه باهیا بلانکا نیز بسته شد و مقامات برای کاهش خطر برقگرفتگی، بخشی از جریان برق را قطع کردند.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۲۰ اسفند منتشر شد، میزان واردات تسلیحات اوکراین در این بازه زمانی در مقایسه با سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، حدود ۱۰۰ برابر افزایش یافته است.
سیپری افزود پس از حمله روسیه، دستکم ۳۵ کشور به اوکراین تسلیحات ارسال کردند و همچنان تحویل سلاح بیشتر به این کشور در دستور کار قرار دارد.
۴۵ درصد تسلیحات عمده ارسالشده به اوکراین از آمریکا تامین شد و پس از آن، آلمان با ۱۲ درصد و لهستان با ۱۱ درصد، در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
پس از اوکراین، کشورهای هند، قطر، عربستان سعودی، پاکستان، ژاپن، استرالیا، مصر، ایالات متحده و کویت، در میان بزرگترین واردکنندگان تسلیحات جهان طی این دوره جای دارند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک-پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
گزارش سیپری در حالی منتشر میشود که رسانهها ۱۳ اسفند به نقل از مقامهای ارشد آمریکا گزارش دادند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تمامی کمکهای نظامی به اوکراین را متوقف و اعلام کرده تا زمانی که رهبران اوکراین تعهدی «صادقانه» به صلح نشان ندهند، این کمکها از سر گرفته نخواهد شد.
افزایش ۱۵۵ درصدی واردات تسلیحات کشورهای اروپایی
سیپری در ادامه گزارش خود اعلام کرد واردات تسلیحات کشورهای اروپایی در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ با افزایش ۱۵۵ درصدی همراه بوده که این مساله را میتوان به نگرانی از تهدیدات روسیه و ابهامات موجود در مورد سیاست خارجی آمریکا نسبت داد.
با این حال، بهجز اوکراین، نام کشور اروپایی دیگری در میان ۱۰ واردکننده نخست تسلیحات عمده جهان به چشم نمیخورد.
هرچند واردات تسلیحات در اروپا و آمریکا در این بازه زمانی افزایش یافته اما سایر مناطق جهان از این روند پیروی نکردند. در نتیجه، حجم کلی جابهجایی تسلیحات در جهان در دوره ۲۰۲۰-۲۰۲۴ تقریبا در همان سطح دورههای ۲۰۱۵-۲۰۱۹ و ۲۰۱۰-۲۰۱۴ باقی ماند.
متیو جورج، مدیر برنامه انتقال تسلیحات در موسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم، در تحلیل این دادهها گفت آمار جدید بهوضوح نشان میدهد کشورهای اروپایی برای مقابله با تهدیدات روسیه، تقویت تسلیحاتی خود را در دستور کار قرار دادهاند.
جورج افزود: «با این حال، برخی واردکنندگان عمده تسلیحات، از جمله عربستان سعودی، هند و چین، با وجود نگرانیهای شدید از تهدیدات در مناطق خود، به دلایل مختلف کاهش چشمگیری در حجم وارداتشان داشتهاند.»
در هفتههای اخیر، دولت ترامپ کوشیده است از روابط مسکو و واشینگتن که در دوره جو بایدن به سردی گراییده بود، تنشزدایی کند.
این رویکرد با نارضایتی متحدان اروپایی آمریکا همراه شده و به نگرانیها در خصوص چشمانداز امنیتی اروپا در برابر تهدیدات روسیه دامن زده است.
آمریکا، بزرگترین صادرکننده تسلیحات جهان
سیپری در گزارش خود نوشت آمریکا سهم خود از مجموع صادرات جهانی تسلیحات را به ۴۳ درصد رسانده و جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین صادرکننده تسلیحات بیش از پیش تثبیت کرده است.
فرانسه، روسیه، چین، آلمان، ایتالیا و بریتانیا نیز رتبههای دوم تا هفتم این فهرست را به خود اختصاص دادند.
در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، ایالات متحده ۶۶ درصد از تسلیحات وارداتی اسرائیل را تامین کرد و آلمان با ۳۳ درصد و ایتالیا با یک درصد در ردههای بعدی قرار گرفتند.
سیپری افزود با وجود جنگ غزه، واردات تسلیحات اسرائیل در این دوره در مقایسه با پیش از آن، تا حد زیادی ثابت مانده است.
به گزارش این موسسه، دشمنان اسرائیل، از جمله حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن به سلاحهای جمهوری اسلامی متکی هستند و «حزبالله و حوثیها از موشکها و پهپادهای تامینشده از سوی ایران علیه اسرائیل استفاده کردهاند».
عبدالباسط البحر، سخنگوی ارتش یمن، ۱۵ دی اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از تضعیف گروههای نیابتی خود در منطقه، ارسال تسلیحات بیشتر به حوثیها را در دستور کار قرار داده است.