پزشکان بدون مرز درباره وضعیت «بسیار وخیم» آوارگان فلسطینی در کرانه باختری هشدار داد
دو کودک فلسطینی در در نزدیکی اردوگاه آوارگان جنین در کرانه باختری، ۳۰ اسفند ۱۴۰۳
سازمان پزشکان بدون مرز در بیانیهای نسبت به وضعیت «بسیار وخیم» فلسطینیانی که در پی عملیات ارتش اسرائیل در کرانه باختری رود اردن آواره شدهاند، هشدار داد و از اسرائیل خواست جابهجایی اجباری ساکنان این مناطق را متوقف کند.
در این بیانیه که دوشنبه چهارم فروردین منتشر شد، آمده است: «دهها هزار آواره در مناطق شمالی کرانه باختری فلسطین بدون سرپناه مناسب، خدمات ضروری و دسترسی به مراقبتهای بهداشتی هستند.»
پزشکان بدون مرز تاکید کرد: «اسرائیل باید فورا به کوچ اجباری فلسطینیان در کرانه باختری پایان دهد و کمکهای بشردوستانه نیز باید افزایش یابد و به دست افراد نیازمند برسد.»
پیشتر و در هشتم اسفند ۱۴۰۳، فیلیپ لازارینی، کمیسر عالی آژانس امدادرسانی و کاریابی آوارگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا)، هشدار داد کرانه باختری در حال تبدیل شدن به «میدان نبرد» است و دامنه درگیریها از غزه به این منطقه گسترش یافته است.
اسرائیل و حماس ۲۶ دی سال گذشته برای برقراری یک آتشبس سه مرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید و اسرائیل ۲۸ اسفند بار دیگر بمباران شدید غزه را از سرگرفت.
اندکی پس از اجرای مرحله اول توافق آتشبس در غزه، ارتش اسرائیل یورش گستردهای را علیه گروههای مسلح فلسطینی در شمال کرانه باختری آغاز کرد که همچنان ادامه دارد.
بر اساس آمار دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (اوچا)، عملیات اسرائیل در اردوگاههای نور شمس، طولکرم و جنین در شمال کرانه باختری، به آوارگی بیش از ۴۰ هزار فلسطینی انجامیده است و این اردوگاهها عملا خالی از سکنه شدهاند.
عملیات ارتش اسرائیل در اردوگاه جنین، ۳۰ اسفند ۱۴۰۳
هشدار درباره ابعاد کوچ اجباری و تخریب اردوگاهها در کرانه باختری
سازمان پزشکان بدون مرز در ادامه بیانیه خود نوشت: «دامنه آوارگی و تشدید بحران انسانی در سایه واکنش ناکافی جامعه بینالمللی، چالشی بزرگ را رقم زده است و شرایط در کرانه باختری روز به روز بحرانیتر میشود.»
این سازمان وضعیت سلامت روان ساکنان کرانه باختری را «نگرانکننده» خواند و افزود دسترسی به خدمت بهداشتی و درمانی در این منطقه «بهشدت مختل شده» است.
بریس دولاوین، مدیر عملیات پزشکان بدون مرز، با اشاره به وضعیت بغرنج کرانه باختری گفت: «چنین ابعاد گستردهای از کوچ اجباری و تخریب اردوگاهها در دهههای اخیر دیده نشده است. مردم قادر به بازگشت به خانههای خود نیستند زیرا نیروهای اسرائیلی راههای دسترسی به اردوگاهها را مسدود و خانهها و زیرساختها را نابود کردهاند.»
ارتش اسرائیل در بیانیهای که چهارم فروردین در اختیار خبرگزاری فرانسه قرار داد، تاکید کرد در عملیات خود در کرانه باختری به «قوانین بینالمللی» پایبند است و «تدابیر لازم» را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان در نظر میگیرد.
ارتش اسرائیل اضافه کرد این عملیات «علیه تمامی گروههای تروریستی، از جمله حماس، در یک شرایط امنیتی پیچیده» انجام میشود.
پزشکان بدون مرز با استناد به آمار سازمان بهداشت جهانی نوشت از زمان آغاز درگیری کنونی در ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳)، دستکم ۹۳۰ فلسطینی، از جمله ۱۸۷ کودک، در کرانه باختری کشته شدهاند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد ارتش این کشور با حمله بیمارستان ناصر در خانیونس، اسماعیل برهوم، «نخستوزیر جدید حماس در غزه» را از پا درآورد.
او گفت ارتش اسرائیل در این عملیات که عصر یکشنبه سوم فروردین انجام شد، برهوم را «با موفقیت از بین برد».
کاتز با تمجید از همکاری ارتش اسرائیل و آژانس امنیت این کشور (شین بت) در اجرای این عملیات افزود برهوم بهعنوان «نخستوزیر جدید حماس در غزه» فعالیت میکرد و پس از کشته شدن عصام دعالیس در روزهای گذشته، جانشین او شده بود.
وزیر دفاع اسرائیل همچنین از گسترش عملیات ارتش این کشور علیه مواضع حماس در نوار غزه خبر داد و تاکید کرد این حملات تا آزادی گروگانهای در بند این گروه ادامه خواهد یافت.
حماس تاکنون بهطور رسمی به خبر کشته شدن برهوم واکنشی نشان نداده، اما الاقصی نیوز، رسانه وابسته به این گروه، تایید کرد او در حمله اخیر جان باخته است.
وزارت بهداشت حماس پیشتر اعلام کرد در حمله هوایی اخیر اسرائیل، بخش جراحی بیمارستان ناصر هدف قرار گرفت.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع پزشکی گزارش داد این حمله پنج کشته و چندین زخمی بر جای گذاشت.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، در این عملیات از «بمب نقطهزن» استفاده شد.
وبسایت خبری تایمز اسرائیل نوشت برهوم عضو دفتر سیاسی حماس بود. اتحادیه اروپا سال گذشته برهوم را در فهرست تحریمهای خود قرار داد و اعلام کرد او در فعالیتهای مالی حماس نقش دارد.
حمایت رییس ستاد کل ارتش اسرائیل از گسترش عملیات نظامی در غزه
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش این کشور، از گسترش عملیات نظامی علیه حماس در نوار غزه حمایت میکند.
به گزارش این رسانه، زمیر در دیدارهای اخیر خود با مقامهای اسرائیلی هشدار داده که حماس «در حال وقتکشی است».
او همچنین تاکید کرده عملیات ارتش اسرائیل هرچند به حماس ضربه میزند، اما به آزادی گروگانها منجر نمیشود؛ از اینرو، باید فشارها بر این گروه افزایش یابد.
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۵۰ هزار کشته و ۱۱۳ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
۵۸ گروگان همچنان در غزه نگهداری میشوند که بنا بر اعلام ارتش اسرائیل، ۳۴ تن از آنها جان خود را از دست دادهاند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید. از آن زمان تاکنون، رایزنیها برای اجرای مرحله دوم آتشبس همچنان در جریان است.
اسرائیل ۲۸ اسفند بار دیگر بمباران شدید غزه را از سرگرفت و دلیل این اقدام را بنبست در مذاکرات آتشبس عنوان کرد.
جنبش فتح، به رهبری محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان، دوم فروردین از حماس خواست برای حفظ «موجودیت فلسطینیان» در غزه از قدرت کنارهگیری کند.
معترضان اسرائیلی یکشنبه برای ششمین روز متوالی به خیابانها آمدند و به ازسرگیری حملات در نوار غزه و برکناری رییس آژانس اطلاعات داخلی (شینبت) و تصمیم دولت برای برکناری دادستان کل اعتراض کردند.
با وجود تداوم اعتراضات، رویترز یکشنبه سوم فروردین گزارش داد که کابینه بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در جدیدترین اقدام خود علیه مقامهای دولتی که با نتانیاهو مخالف هستند، در حال آمادهسازی طرح عدم اعتماد به دادستان کل است.
طی یک هفته گذشته، دهها هزار اسرائیلی در اورشلیم و تلآویو تظاهرات کردند.
نگرانی درباره سرنوشت گروگانهای اسرائیلی پس از ازسرگیری بمباران غزه و خشم از برکناری رونن بار، رییس آژانس اطلاعات داخلی، گروههای مختلف معترض را گرد هم آورده است.
هفته گذشته، کابینه اسرائیل برکناری بار از ریاست شینبت را تایید کرد و قرار است این روند با طرح عدم اعتماد به گالی بهاراو-میارا، دادستان کل اسرائیل که بارها با دولت کنونی درگیر شده، ادامه یابد.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که کابینه یکشنبه جلسهای برای رایگیری درباره عدم اعتماد به بهاراو-میارا، که در دوران نخستوزیری نفتالی بنت به این سمت منصوب شد، برگزار خواهد کرد.
با این حال، هرگونه برکناری احتمالی ممکن است ماهها به طول بینجامد.
«تضعیف نهادهای دولتی»
اقدامات دولت علیه این دو مقام با واکنش شدید معترضان و مخالفان مواجه شده که میگویند دولت راستگرای نتانیاهو در حال تضعیف نهادهای کلیدی کشور است.
در همین حال، خانوادههای ۵۹ گروگان باقیمانده در غزه، خشم خود را از آنچه «رها شدن عزیزانشان توسط دولت» توصیف میکنند، ابراز کردهاند.
یک معترض ۴۶ ساله که در تظاهرات تلآویو شرکت کرد، به رویترز گفت: «ما اینجا هستیم تا تاکید کنیم که اسرائیل یک دموکراسی است و دموکراسی باقی خواهد ماند. ما این دولت را کنار خواهیم زد، زیرا در حال نابود کردن اسرائیل است.»
با وجود تفاوت در اولویتهای گروههای معترض، آنها بر پایه تظاهرات گستردهای که پیش از جنگ غزه علیه تلاش دولت راستگرا برای محدود کردن قدرت دیوان عالی شکل گرفته بود، به اتحاد رسیدهاند.
اتهامات و دفاع نتانیاهو
اوایل این ماه، یاریو لوین، وزیر دادگستری، روند برکناری بهاراو-میارا را آغاز کرد و او را به سیاسیکاری و مانعتراشی در کار دولت متهم کرد.
با این حال، روند برکناری دادستان کل احتمالا با موانع اداری و فرایندهای تجدیدنظر مواجه خواهد شد که میتواند آن را برای ماهها به تأخیر بیندازد.
با این وجود، گزارشهای منتشرشده باعث تشدید اعتراضات شده است؛ به ویژه آن که به دنبال برکناری رییس شینبت صورت میگیرد.
کابینه اسرائیل برکناری بار را علیرغم مخالفت بهاراو-میارا تایید کرد، اما این تصمیم با حکم موقت دیوان عالی متوقف شده است.
واکنش نتانیاهو به پرونده «قطرگیت»
شامگاه شنبه، نتانیاهو در یک پیام ویدیویی از برکناری بار دفاع کرد و اتهامات مبنی بر اینکه این اقدام برای جلوگیری از تحقیقات شین بت درباره رابطه مالی قطر با برخی دستیاران دفتر نخستوزیری انجام شده را رد کرد.
نتانیاهو در مقابل شینبت را متهم کرد و گفت که تحقیقات شین بت در مورد این پرونده تنها برای به تاخیر انداختن استعفای برنامهریزیشده بار به دلیل شکستهای اطلاعاتی در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ انجام شده است.
نتانیاهو اتهامات علیه خود در پرونده موسوم به «قطرگیت» را تلاشی برای تضعیف دولت به دلایل سیاسی خواند، در حالی که قطر نیز این ادعاها را یک «کارزار بدنامسازی» توصیف کرده است.
پس از گزارشها درباره مصوبه دولت اسرائیل برای ایجاد اداره مهاجرت از غزه، مایک والتز، مشاور امنیت ملی آمریکا، گفت که انتقال فلسطینیها به خارج از نوار غزه کاملا عملی است.
مایک والتزروز یکشنبه سوم فروردین در مصاحبه با فاکس نیوز تاکید کرد که «دیوانگی است که واشینگتن یا متحدانش میلیاردها دلار برای بازسازی غزه هزینه کنند و سپس شاهد حملات علیه اسرائیل باشند.»
در همین حال برخی رسانه ها از مصوبه دولت اسرائیل برای ایجاد اداره مهاجرت از غزه خبر دادند.
جروزالم پست نوشت که این اداره برای تسهیل انتقال فلسطینیها به کشورهای ثالث از طریق اسرائیل شامل نمایندگان وزارت خانههای مختلف تشکیل خواهد شد.
با این حال چاک فریلیش، معاون سابق مشاور امنیت ملی اسرائیل، گفت که این کشور نباید هیچ بخشی از غزه را ضمیمه یا دوباره اشغال کند.
رییسجمهوری آمریکا سهشنبه ۱۶ بهمن ضمن توصیف نوار غزه بهعنوان «خرابه»، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاکسازی بمبها و سایر تسلیحات خطرناک باقیمانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.
کشورهای عربی با این طرح مخالفت کردهاند اما استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، هشتم اسفند گفت که بسیاری از کشورها با آمریکا تماس گرفتهاند تا بخشی از راهحل دائمی برای ساکنان غزه باشند.
در همین حال روزنامه الاخبار روز جمعه خبر داد که مواضع مصر درباره پذیرش فلسطینیان ساکن غزه پس از طرح ترامپ تغییر کرده و عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، اعلام کرده است آماده پذیرش موقت نیم میلیون فلسطینی از غزه در شهری اختصاصی در شمال سینا است. این تعداد تقریبا معادل یکچهارم جمعیت نوار غزه است.
با این حال مصر این گزارش را تکذیب کرد.
تایید کشته شدن صلاح البردویل، سخنگوی سابق حماس
همزمان با بحث ها درباره آینده غزه حملات هوایی اسرائیل ادامه دارد و در همین حال حماس کشته شدن صلاح البردویل، سخنگوی سابق خود را تایید کرد.
او و همسرش در حمله هوایی به خان یونس کشته شدند.مقامهای حماس از کشته شدن حداقل ۱۸ فلسطینی در حملات روز یکشنبه خبر دادند.
مقامهای حماس پیش از این از کشته شدن بیش از ۴۰۰ نفر در حملات روز سه شنبه هفته گذشته حماس خبر داده بودند.
اسرائیل ۲۸ اسفند بار دیگر بمباران شدید غزه را از سرگرفت و دلیل این اقدام را بنبست در مذاکرات غیرمستقیم درباره مراحل بعدی آتشبس پس از پایان مرحله اول آن در اوایل ماه جاری میلادی عنوان کرد.
منذر الحایک، سخنگوی جنبش فتح در نوار غزه، شنبه دوم فروردین به رهبری محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان، از گروه حماس خواست تا برای حفظ «موجودیت فلسطینیان» در نوار غزه از قدرت کنارهگیری کند.
رهگیری موشک پرتاب شده از یمن
پس از آغاز حملات به غزه پرتاب موشک از یمن به اسرائیل از سر گرفته شده است. در همین حال ارتش اسرائیل روز یکشنبه، سوم فروردین، خبر داد که یک موشک پرتاب شده توسط حوثیها را پیش از ورود به حریم اسرائیل رهگیری و منهدم کرده است.
هواپیماهای جنگنده آمریکا در ادامه حملات به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، شامگاه شنبه چندین منطقه در غرب یمن را بمباران کردند و از جمله انبارهای سلاح در فرودگاه الحدیده یمن را هدف قرار دادند.
همچنین بر اساس گزارش رسانههای لبنانی، اسرائیل روز یکشنبه در حملاتی پهپادی، یک خودرو را در روستای عیتا الشعب در جنوب لبنان هدف قرار داد.
پس از آن که شش راکت از جنوب لبنان به سمت شهر مرزی متولا در شمال اسرائیل شلیک شد، ارتش اسرائیل، با دو موج حملههای هوایی به دهها موضع حزبالله در لبنان، از جمله تاسیسات پرتاب راکت این گروه، واکنش نشان داد.
پرتاب راکتها در صبح شنبه دوم فروردین به سوی اسرائیل، اولین حمله راکتی به مناطق مرزی این کشور طی سه ماه اخیر به شمار میرود.
جنبش فتح، به رهبری محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان، از گروه حماس خواست تا برای حفظ «موجودیت فلسطینیان» در نوار غزه از قدرت کنارهگیری کند.
منذر الحایک، سخنگوی جنبش فتح در نوار غزه، شنبه دوم فروردین در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت: «حماس باید از صحنه حکومتی کنار برود و کاملا درک کند که نبرد پیشِ رو به پایان وجود فلسطینیان منجر خواهد شد.»
او افزود: «حماس باید به غزه، کودکان، زنان و مردان آن رحم کند. ما نسبت به روزهای سنگین، سخت و دشواری که در انتظار ساکنان غزه است، هشدار میدهیم.»
حماس که در انتخابات پارلمانی فلسطین در سال ۲۰۰۶ پیروز شد، در سال ۲۰۰۷ کنترل نوار غزه را پس از بیرون راندن جنبش فتح از این منطقه به دست گرفت.
اسرائیل ۲۸ اسفند بار دیگر بمباران شدید غزه را از سرگرفت و دلیل این اقدام را بنبست در مذاکرات غیرمستقیم درباره مراحل بعدی آتشبس پس از پایان مرحله اول آن در اوایل ماه جاری میلادی عنوان کرد.
در حال حاضر، از میان ۲۵۱ نفری که در حمله هفتم اکتبر حماس ربوده شدند، ۵۸ گروگان همچنان در غزه نگهداری میشوند که بنا بر اعلام ارتش اسرائیل، ۳۴ تن از آنها جان خود را از دست دادهاند.
جنگ در غزه تاکنون به کشته شدن بیش از ۴۹ هزار نفر انجامیده که بیشتر آنها غیرنظامی هستند.
وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس اداره میشود، این آمار را منتشر کرده، اما میان غیرنظامیان و افراد مسلح تفکیکی قائل نشده است.
در هفتههای اخیر، اسرائیل اعلام کرده که نهتنها خواهان خلع سلاح کامل حماس است، بلکه قصد دارد نوار غزه را نیز بهطور کامل از سلاح پاکسازی کند.
اسرائیل همچنین تهدید کرده که ممکن است جمعیت این باریکه را بهطور جزیی یا کامل از آن خارج و برخی مناطق غزه را به سرزمینهای تحت کنترل خود اضافه کند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، پیشتر اعلام کرد به ارتش این کشور دستور داده کنترل مناطق بیشتری در غزه را در دست بگیرد.
او هشدار داد در صورت آزاد نشدن گروگانهای در بند حماس، ممکن است بخشی از این منطقه به خاک اسرائیل ضمیمه شود.
گزارشها حاکی از آن است که حملات ارتش اسرائیل به مناطق مختلف غزه شدت یافته است.
این حملات باعث آغاز موج تازهای از آوارگی هزاران فلسطینی شده است.
ارتش اسرائیل در واکنش به پرتاب پنج راکت از لبنان به منطقه متولا، مناطقی در جنوب لبنان را با توپخانه گلولهباران کرد. این اولین مورد شلیک راکت از لبنان به سوی اسرائیل از زمان آتشبس میان حزبالله و اسرئیل بود.
صبح شنبه دوم فروردین، پنج راکت به سمت منطقه مرزی متولا پرتاب شد. ارتش اسرائیل خبر داد سه راکت را که از مرز عبور کرده بودند، رهگیری کرده و دو راکت دیگر در خاک لبنان سقوط کردهاند.
ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد در پی شلیک راکت از لبنان در صبح امروز، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش، یک ارزیابی امنیتی انجام داد: «نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) به این حمله واکنشی شدید نشان خواهند داد. دولت لبنان مسئول رعایت و پایبندی به توافقهای موجود است.»
یسرائیل کاتز،وزیر دفاع اسرائیل نیز گفت که دستور داده به شلیک راکت از سوی لبنان پاسخ داده شود.
او هم تاکید کرد که دولت لبنان مسئولیت هرگونه شلیک راکت از خاک این کشور را بر عهده دارد و گفت حمله به متولا «برابر با زدن بیروت» است: «اجازه نخواهیم داد شلیک به شهرهای شمال دوباره آغاز شود.»
ارتش اسرائیل اعلام کرد شامگاه جمعه یک موشک پرتاب شده از یمن را رهگیری کرده است.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، خبر داد که این گروه یک موشک بالستیک به سمت فرودگاه بن گوریون در نزدیکی تلآویو شلیک کرده است.
یحیی سریع گفت که این سومین حمله این گروه به اسرائیل در ۴۸ ساعت گذشته بوده است.
در همین حال جنگندههای آمریکایی شامگاه جمعه اول فروردین سلسله حملات هوایی جدیدی را به مواضع حوثیها در استانهای الحدیده و صعده در غرب و شمال یمن انجام دادند.
همزمان حملات اسرائیل به غزه ادامه دارد.
از سوی دیگر وزیران خارجه آلمان، بریتانیا و فرانسه در بیانیهای اعلام کردند که درگیری بین اسرائیل و فلسطینیها از طریق راههای نظامی قابل حل نیست و آتشبس طولانی مدت تنها راه معتبر برای صلح است.
۲۸ اسفند ۱۴۰۳، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد این کشور پس از رد پیشنهادهای آمریکا برای تمدید آتشبس از سوی حماس، عملیات نظامی را علیه این گروه در غزه از سر گرفته است.
یک روز بعد نیز کاتز هشدار داد در صورت آزاد نشدن همه گروگانهای اسرائیلی و کنار نرفتن حماس از قدرت، غزه با «نابودی کامل» مواجه خواهد شد.
حماس جمعه اول فروردین اعلام کرد در حال بررسی پیشنهاد آمریکا برای احیای آتشبس در غزه است.
این در حالی است که اسرائیل حملات نظامی خود را تشدید کرده تا این گروه شبهنظامی فلسطینی را برای آزادی گروگانهای باقیمانده تحت فشار قرار دهد.