مکرون از بسته نظامی جدید فرانسه برای اوکراین به ارزش ۲ میلیارد دلار خبر داد

بر اساس اطلاعیه منتشرشده، تسلا از ۲۱ فروردین برای نخستین‌بار خودروهای برقی خود را در ریاض به نمایش می‌گذارد و فروش رسمی محصولات خود از جمله خودروهای الکتریکی و تجهیزات خورشیدی را در این کشور آغاز می‌کند.

تسلا پیش‌تر در برخی کشورهای خاورمیانه حضور داشت، اما عربستان تاکنون از این فهرست خارج مانده بود — موضوعی که به اختلافات سال ۲۰۱۸ میان ماسک و ریاض بازمی‌گشت.

در آن سال، ایلان ماسک در توییتی اعلام کرد که قصد دارد تسلا را از بورس خارج کرده و به شرکت خصوصی تبدیل کند و گفته بود «تامین مالی آن با کمک صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان فراهم شده است».
اما این طرح در نهایت اجرایی نشد و به شکایت برخی سرمایه‌گذاران انجامید.

کمیسیون اروپا چهارشنبه، شش فروردین، در راهبرد جدید خود با عنوان «آماده‌باش اتحادیه اروپا» گفت این بلوک در حال آماده‌سازی برای رویارویی با خطرهایی چون بلایای طبیعی، حمله‌های سایبری و بحران‌های ژئوپلیتیکی است؛ از جمله احتمال تهاجم مسلحانه علیه کشورهای عضو اتحادیه اروپا.

اورسولا فن‌در‌لاین، رییس کمیسیون اروپا، در بیانیه‌ای گفت: «خانواده‌هایی که در مناطق سیل‌خیز زندگی می‌کنند باید بدانند وقتی سطح آب بالا می‌آید چه کار کنند. سامانه‌های هشدار سریع می‌توانند از اتلاف زمان گرانبها در مناطق گرفتار آتش‌سوزی جنگلی جلوگیری کنند.»

این راهبرد بر بهبود سامانه‌های هشدار سریع، تضمین تداوم خدمات اساسی همچون مراقبت‌های درمانی و آب آشامیدنی، و کمک به مردم برای آمادگی در برابر بحران‌ها تمرکز دارد.

کمیسر اروپایی مسئول آمادگی و مدیریت بحران گفت که نگرانی‌ها در سراسر اتحادیه اروپا متفاوت‌اند اما همه شهروندان باید تلاش کنند برای شرایط اضطراری آماده باشند.

او در پستی در ایکس نوشت: «آماده برای هر چیزی. این باید شیوه جدید زندگی اروپایی ما باشد.»

کمیسر اروپایی مسئول آمادگی و مدیریت بحران، غذا و آب، چراغ‌قوه، منبع تجدید باتری، رادیو، پول نقد و دارو را از جمله اقلامی دانست که برای ۷۲ ساعت بحران مهم‌اند.

بر پایه برنامه اجرایی این راهبرد جدید، کمیسیون اکنون «دستورالعمل‌هایی را برای رسیدن به خودکفایی جمعیت به‌مدت حداقل ۷۲ ساعت» تدوین خواهد کرد.

براساس این دستورالعمل، هر شهروند باید به‌اندازه‌ای غذا ذخیره کند که در صورت وقوع بحران، دست‌کم ۷۲ ساعت خودکفا باشد.

در این سند آمده است: «در صورت وقوع اختلالات شدید، دوره‌ آغازین بحرانی‌ترین زمان است.»

از جنگ تا حمله سایبری و بیماری و سیل

در این سند، سناریوهای ممکن از جنگ گرفته تا حمله‌های سایبری، بیماری‌های مرگبار و سیلاب‌های ناشی از تغییرات اقلیمی مطرح شده‌اند.

پنج سال پس از قرنطینه‌های اولیه ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹ و سه سال پس از تهاجم روسیه به اوکراین، و در حالی که بلایای طبیعی و شوک‌های مالی همچنان تهدیدی همیشگی هستند، این برنامه در شرایطی ارائه می‌شود که اروپا از یک بحران وارد بحران دیگری شده است.

در این سند آمده است: «هیچ‌کدام از بحران‌های بزرگ سال‌های گذشته جدا از هم یا کوتاه‌مدت نبوده‌اند. اروپا نمی‌تواند در وضعیت واکنشی باقی بماند.»

روکسانا مینزاتو، معاون اجرایی کمیسیون اروپا، پیش از انتشار سند «آماده‌باش اتحادیه اروپا» به پولیتیکو گفت که پیام این است: «سقف خانه‌ات را وقتی آفتاب می‌تابد تعمیر کن.»

بر اساس این سند ۱۷ صفحه‌ای، راهبرد مذکور باید «اتحادیه‌ای امن و تاب‌آور با توانایی پیش‌بینی و مدیریت تهدیدها و خطرها، صرف‌نظر از منشأ یا ماهیت آن‌ها» ایجاد کند.

این سند همچنین شامل ارائه‌ راهنمایی‌هایی به کشورهای عضو برای «پوشش دادن ذخیره‌سازی اقلام ضروری، برنامه‌ریزی بحران، فراهم بودن پناهگاه، اقدامات لازم برای تضمین در دسترس بودن زیرساخت‌های حیاتی زمینی و فضایی» است.

تنها چند هفته پس از آن‌که اروپا نخستین راهبرد دفاعی خود را منتشر کرد، این برنامه‌ آمادگی اعلام می‌کند که تقویت آمادگی در همه‌ی بخش‌ها «یک موضوع فوری» برای اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن است.

کنشگران متخاصم

با این‌که این راهبرد ابتکار دفاعی جدیدی ارائه نمی‌کند، اما مدل مدیریت بحران را پیشنهاد می‌دهد که از کشورهای شمال اروپا الهام گرفته شده است؛ جایی که کل جامعه، از شهروندان تا کسب‌وکارها و دولت‌ها، در آن درگیر هستند.

تهدیدهای ژئوپلیتیکی می‌توانند هم به‌صورت فیزیکی و هم در فضای مجازی ظاهر شوند.

در این سند آمده است که اروپا باید آمادگی بیشتری برای حملات سایبری داشته باشد. از زمان آغاز جنگ در اوکراین، روسیه فعالیت‌های خود در فضای سایبری را افزایش داده و زیرساخت‌های حیاتی مانند شبکه‌های انرژی را هدف قرار داده است. به‌ویژه جناح شرقی اروپا شاهد افزایش شدید حمله‌های سایبری بوده است.

چین، جمهوری اسلامی و کره شمالی نیز به‌طور مداوم دولت‌ها، شرکت‌ها و نهادهای کلیدی غربی را هدف قرار می‌دهند. در این سند آمده است: «حمله‌های ترکیبی و سایبری تحت حمایت دولت‌ها به بخشی دائمی از واقعیت امروز تبدیل شده‌اند.»

یکی از پیشنهادهای کلیدی مطرح‌شده در سند، راه‌اندازی «سامانه هشدار سایبری اروپا» است که به‌گفته‌ کمیسیون، توانایی تشخیص تهدیدها و درک موقعیت در اروپا را بهبود می‌بخشد. در این سند همچنین، آموزش دیجیتال و کمک به کشورهایی که مایل به پیوستن به اتحادیه اروپا هستند پیشنهاد شده و بر گسترش دیپلماسی سایبری و همکاری بهتر با ناتو تاکید شده است.

شرکت‌ها نیز در آمادگی نقش فعالی دارند، زیرا باید اطلاعات را به اشتراک بگذارند و در «پیش‌بینی راهبردی و ابتکارهای پیش‌نگرانه» مشارکت کنند، و همچنین در زمینه‌ آموزش فعال باشند.

در این سند آمده است: «اتحادیه اروپا باید همکاری میان سازمان‌های دولتی و خصوصی را در بخش‌های راهبردی مانند امنیت سایبری ترویج دهد، به‌گونه‌ای که نیازهای نیروی کار و پیشنهادهای آموزشی هم‌راستا شوند.»

او با اشاره به حملات جمهوری اسلامی به مواضع آمریکا در منطقه گفت: «فعالیت‌های سایبری ایران نیز تهدیدی جدی برای شبکه‌ها و داده‌های ما به‌شمار می‌رود.»

گابارد در ادامه به نمونه‌هایی از حملات سایبری سال گذشته در آمریکا از جمله حمله به بزرگ‌ترین پردازشگر پرداخت، مراکز درمانی و تاسیسات آب‌رسانی، اشاره کرد و تگفت که تهدیدات سایبری، ترکیبی پیچیده از بازیگران دولتی و غیردولتی است که در برخی موارد با یکدیگر همکاری می‌کنند.

به گفته گابارد، جمهوری اسلامی در کنار سایر رقبای ژئوپولیتیکی آمریکا مانند چین، روسیه و کره شمالی، در اقدامات سایبری مشارکت دارد که می‌تواند منافع امنیتی و اقتصادی ایالات متحده را به چالش بکشد.

بازداشت امام‌اوغلو، که بزرگ‌ترین رقیب سیاسی رجب طیب اردوغان رییس‌جمهوری ترکیه محسوب می‌شود، موجی از اعتراضات بی‌سابقه را در ترکیه برانگیخته است. این اعتراضات بزرگ‌ترین تظاهرات ضد دولتی در یک دهه گذشته در ترکیه بوده و هزاران نفر را به خیابان‌ها کشانده است. پلیس ترکیه بیش از هزار نفر را در این تظاهرات که عمدتا مسالمت‌آمیز بوده، بازداشت کرده است.

حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، رهبران اروپایی، دیگر احزاب مخالف و گروه‌های حقوق بشری، بازداشت امام‌اوغلو را اقدامی ضد دموکراتیک و تلاشی برای حذف یک رقیب انتخاباتی سرسخت از صحنه سیاسی توصیف کرده‌اند.

واکنش اردوغان و دولت ترکیه

دولت ترکیه هرگونه دخالت در تصمیمات قضایی را رد و تاکید کرده است که دادگاه‌ها مستقل عمل می‌کنند. اردوغان، که بیش از دو دهه است سیاست ترکیه را در قبضه خود دارد، اعتراضات سراسری را «نمایشی» خوانده و هشدار داده که شرکت‌کنندگان در این ناآرامی‌ها با پیامدهای قانونی مواجه خواهند شد. او همچنین حزب جمهوری‌خواه خلق را به تحریک مردم متهم کرده و از این حزب خواسته که به این روند پایان دهد.

انتخاب شهردار موقت برای جلوگیری از کنترل دولت بر شهرداری

شورای شهرداری استانبول ۳۱۴ عضو دارد و اکثریت آن در اختیار حزب جمهوری‌خواه خلق است.

این شورا، چهارشنبه نوری اصلان را با ۱۷۷ رای به‌عنوان شهردار موقت انتخاب کرد. او تا پایان بازداشت امام‌اوغلو، ریاست شهرداری استانبول را بر عهده خواهد داشت.

این انتخاب مانع از آن شد که دولت، فردی مورد حمایت خود را به‌عنوان سرپرست شهرداری منصوب کند؛ اقدامی که قبلا در چندین شهر دیگر ترکیه، به‌ویژه در مناطق کردنشین در جنوب شرقی کشور صورت گرفته بود.

در ماه‌های اخیر، دولت ترکیه سرکوب حقوقی گسترده‌ای را علیه مخالفان سیاسی اجرا کرده است.

تاثیرات اقتصادی بازداشت امام‌اوغلو

بازداشت امام‌اوغلو ضربه سنگینی به بازارهای مالی ترکیه وارد کرده است. ارزش لیر ترکیه به‌شدت سقوط کرده و بانک مرکزی برای تثبیت آن، بخشی از ذخایر ارزی خود را به بازار تزریق کرده است. با این حال، دولت تاکید دارد که این نوسانات موقتی خواهد بود و اثرات آن محدود خواهد ماند.

برنامه‌های اپوزیسیون برای مقابله با فشارهای دولت

حزب جمهوری‌خواه خلق اعلام کرده که به مبارزه خود علیه دولت ادامه خواهد داد و قصد دارد راهپیمایی‌های اعتراضی بیشتری برگزار کند. همچنین، این حزب خواستار تحریم رسانه‌ها، برندها و فروشگاه‌هایی شده که از نظر آن‌ها طرفدار اردوغان هستند.

علاوه بر این، حزب جمهوری‌خواه خلق قصد دارد شش آوریل یک کنگره فوق‌العاده برگزار کند. این تصمیم در واکنش به اقدام دادستانی ترکیه برای تحقیق درباره تخلفات احتمالی در کنگره قبلی این حزب در سال ۲۰۲۳ گرفته شده است. هدف از این کنگره، جلوگیری از تلاش دولت برای انتصاب یک سرپرست دولتی برای حزب است.

یک سخنگوی کمیسیون اتحادیه اروپا، چهارشنبه شش فروردین، گفت که پایان تجاوز روسیه به اوکراین و خروج بدون قید و شرط تمامی نیروهای این کشور از سراسر خاک اوکراین، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تغییر یا لغو تحریم‌ها خواهد بود.

در همین حال آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان، گفت که میانجی‌گری آمریکا برای آتش‌بس در اوکراین اقدامی مثبت است، اما بارها دیده شده که آتش‌بس به شروط جدیدی گره خورده است.

او ادامه حملات گسترده به اوکراین را نشان‌دهنده آن دانست که ولادیمیر پوتین همچنان در تلاش است تا در میدان نبرد شرایط را به نفع خود تغییر دهد.

روز سه شنبه آمریکا با روسیه و اوکراین به توافق‌هایی جداگانه برای توقف حملات در دریا و هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی دست یافت.

با وجود این توافق، مقامات اوکراین از حمله پهپادی روسیه به بندر میکولایف در دریای سیاه خبر دادند.

مسکو در این باره اظهارنظر نکرده اما اعلام کرده که دو پهپاد اوکراینی را بر فراز دریای سیاه سرنگون کرده است.

در همین حال ایهور ژوکوا، معاون دفتر نخست‌وزیری اوکراین، اعلام کرده که روسیه پس از وعده خود برای عدم حمله به تاسیسات انرژی حداقل به ۸ تاسیسات انرژی اوکراین حمله کرده است.

پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در روز ۲۸ اسفند، کاخ کرملین اعلام کرد پوتین با پیشنهاد ترامپ برای توقف متقابل حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه و اوکراین به‌مدت ۳۰ روز موافقت کرده و دستور اجرای آن را به ارتش روسیه داده است.

روز سه‌شنبه دور جدید گفت‌وگوهای جداگانه آمریکا با هیئت‌های روسیه و اوکراین در عربستان سعودی با هدف رسیدن به راه‌کاری دیپلماتیک برای حل‌وفصل بحران جنگ اوکراین، پایان یافت و سه کشور در چند مورد به توافق‌هایی دست یافتند.

در همین حال آندری یرماک،رییس دفتر رییس جمهوری اوکراین، چهارشنبه شش فروردین گفت که روابط کی‌یف و واشینگتن به مسیر عادی خود بازگشته است.

او با اشاره به مذاکرات عربستان سعودی گفت که اوکراین نشان داده در تلاش برای دستیابی به صلح جدی است.

۱۰ اسفند سال گذشته دیدار دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا و ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین در کاخ سفید و مقابل دوربین‌های تلویزیونی به تنش کشیده شد و دو طرف وارد جنگی لفظی شدند.