آمریکا روز سهشنبه پنجم فروردین با روسیه و اوکراین به توافقهایی جداگانه برای توقف حملات در دریا و هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی دست یافت. کرملین در ادامه فهرست تاسیساتی را منتشر کرد که مشمول این توافق برای توقف موقت حملات به شبکه انرژی در روسیه و اوکراین میشوند.
در این فهرست تاسیساتی از جمله پالایشگاههای نفت، خطوط انتقال نفت و گاز، و نیروگاههای هستهای بهعنوان اهداف محافظتشده معرفی شدهاند.
بر اساس اعلام کرملین، توقف موقت حملات از ۲۸ اسفندماه آغاز شده و به مدت ۳۰ روز معتبر خواهد بود.
در چارچوب توافق میان واشینگتن و مسکو، آمریکا همچنین متعهد شده برای کاهش یا لغو برخی تحریمهای بینالمللی علیه روسیه، بهویژه در حوزه صادرات کشاورزی و کود، تلاش کند.
کرملین اعلام کرد اجرای توافقهای دریای سیاه منوط به بازگشت برخی بانکهای روسی به نظام مالی بینالمللی است.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این ادعا را رد کرد و گفت هیچ پیششرطی درباره رفع تحریمها برای اجرای این توافقها وجود ندارد.
او در پیام ویدیویی شبانه خود گفت: «متاسفانه حتی همین امروز، در روزی که مذاکرات انجام شد، میبینیم روسها تلاش برای فریب را آغاز کردهاند. آنها در حال تحریف توافقها و فریب واسطهها و کل جهان هستند.»
دونالد ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد که در مسیر مذاکرات مربوط به جنگ روسیه و اوکراین «پیشرفت زیادی» حاصل شده است، اما در عین حال گفت که فضای مذاکرات همچنان «سرشار از دشمنی» است.
در این گزارش ۳۳ صفحهای که سهشنبه پنجم فروردین منتشر شد، نگرانیها درباره چین حدود یکسوم از کل گزارش را به خود اختصاص داده است و جمهوری اسلامی، روسیه و کره شمالی نیز از جمله تهدیدهای جدی علیه امنیت آمریکا ارزیابی شدهاند.
بیشتر بخوانید: ارزیابی سالانه تهدیدات جامعه اطلاعاتی آمریکا: جمهوری اسلامی در مرکز تنشهای بینالمللی است
تهدیدهای نظامی و سایبری چین
نهادهای امنیتی آمریکا هشدار دادند که چین توانایی حمله به ایالات متحده با سلاحهای متعارف، آسیبرساندن به زیرساختهای آمریکا از طریق حملات سایبری و هدفگیری داراییهای ایالات متحده در فضا را دارد.
این گزارش که پیش از جلسه استماع مقامات ارشد اطلاعاتی دولت ترامپ در کمیته اطلاعاتی سنا منتشر شد، میگوید ارتش آزادیبخش خلق چین احتمالا در حال برنامهریزی برای استفاده از مدلهای زبانی پیشرفته برای تولید اخبار جعلی، تقلید از هویتهای مختلف و اجرای حملات سایبری است.
تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، هم سهشنبه پنجم فروردین به کمیته اطلاعات سنا گفت: «ارتش چین در حال استقرار توانمندیهای پیشرفته، از جمله تسلیحات هایپرسونیک، هواپیماهای رادارگریز، زیردریاییهای پیشرفته، ظرفیتهای قویتر فضایی و سایبری و زرادخانهای بزرگتر از سلاحهای هستهای است.»
او پکن را «رقیب راهبردیِ با بیشترین توانمندی» برای واشینگتن توصیف کرد.
این گزارش همچنین با هشدار درباره افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی چین بر تایوان گفت: «ارتش آزادیبخش خلق چین احتمالا در حال پیشرفتی پیوسته اما نابرابر در زمینه توانمندیهایی است که برای تصرف تایوان و در صورت لزوم مقابله با مداخله نظامی ایالات متحده در این زمینه، به آنها نیاز دارد.»
با این حال، گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا خاطرنشان کرده است که چین با چالشهای داخلی بزرگی از جمله فساد، عدم توازن جمعیتی، و مشکلات مالی و اقتصادی مواجه است که میتواند مشروعیت حزب کمونیست حاکم را در داخل کشور تضعیف کند.
این گزارش با پیشبینی اینکه رشد اقتصادی چین بهدلیل کاهش اعتماد مصرفکننده و سرمایهگذار، احتمالا به روند کاهشی خود ادامه خواهد داد، گفت بهنظر میرسد مقامهای چینی خود را برای درگیری اقتصادی بیشتر با ایالات متحده آماده کردهاند.
هوش مصنوعی
گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا همچنین هشدار داد گه چین به دنبال کنار زدن ایالات متحده و تبدیل شدن به قدرت برتر در حوزه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است.
در این گزارش آمده است: «چین تقریبا بهطور قطع دارای راهبردی چندوجهی در سطح ملی است که هدف آن کنار زدن ایالات متحده به عنوان تاثیرگذارترین قدرت هوش مصنوعی جهان تا سال ۲۰۳۰ است.»
در اوایل بهمن ماه، (DeepSeek) با دستیار هوش مصنوعی خود از چتجیپیتی پیشی گرفت و به پربازدیدترین برنامه رایگان فروشگاه اپل در آمریکا تبدیل شد.
از سال ۲۰۲۳ تاکنون، دهها شرکت فنآوری چینی مدلهای هوش مصنوعی خود را عرضه کردهاند اما دیپسیک اولین شرکتی است که از سوی صنعت فنآوری آمریکا بهخاطر عملکردی همسطح یا حتی برتر از مدلهای پیشرفته آمریکایی تحسین شده است.
فنتانیل
طبق گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا، چین همچنان اصلیترین کشور مبدا برای مواد شیمیایی غیرقانونی پیشساز فنتانیل و تجهیزات قرصسازی است، و پس از آن، هند در رتبه دوم قرار دارد.
جان رتکلیف، رییس سازمان سیا، به کمیته اطلاعاتی سنا گفت که چین تنها «گاهبهگاه» تلاشهایی برای محدود کردن جریان مواد شیمیایی پیشساز فنتانیل به ایالاتمتحده انجام داده است، زیرا تمایلی به مقابله با کسبوکارهای سودآور چینی در این زمینه ندارد.
دولت ترامپ برای تنبیه پکن بهخاطر ناتوانیاش در جلوگیری از صادرات این مواد شیمیایی، تعرفههای واردات از چین را ۲۰درصد افزایش داده است. با این حال، چین هرگونه نقش داشتن در بحران فنتانیل را رد میکند.
در حال حاضر فنتانیل اصلیترین عامل مرگ بر اثر سوءمصرف مواد مخدر در آمریکاست و این موضوع به یکی از کانونهای اصلی تنش میان دولت ترامپ و مقامهای چینی تبدیل شده است.
تهدید روسیه
این گزارش همچنین میگوید روسیه، همراه با جمهوری اسلامی ایران، کره شمالی و چین، از طریق کارزارهای برنامهریزیشده به دنبال به چالش کشیدن ایالات متحده هستند.
به گفته نهادهای اطلاعاتی آمریکا، جنگ روسیه در اوکراین برای مسکو تجربههای فراوانی را درباره جنگ با تسلیحات و اطلاعات غربی در یک درگیری در مقیاس بزرگ فراهم کرده است.
روسیه جنگ جاری خود در اوکراین را بهعنوان یک درگیری نیابتی با غرب میبیند و رویکرد مسکو برای بازگرداندن قدرت و امنیت روسیه در مناطق پیرامونیاش، در برابر آنچه که نفوذ واشینگتن و غرب تلقی میکند، خطر تشدید ناخواسته تنش میان روسیه و ناتو را افزایش داده است.
این گزارش علاوه بر اشاره به نگرانیهای درباره فعالیتهای سایبری روسیه علیه آمریکا، سلاحهای کشتار جمعی پیشرفته و برنامه فضایی این کشور را تهدیدهای جدی دیگر علیه ایالاتمتحده ارزیابی کرد.
کره شمالی
نهادهای اطلاعاتی آمریکا در گزارش سالیانه خود هشدار دادند کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، بهدنبال توسعه توانمندیهای نظامی راهبردی و متعارفی خواهد بود که خاک ایالات متحده را هدف قرار دهد، نیروها و شهروندان آمریکایی و متحدانش را تهدید کند، و به او امکان دهد قدرت آمریکا را تضعیف و محیط امنیتی منطقهای را به نفع خود بازآرایی کند.
طبق این گزارش، رهبر کره شمالی بهصورت تهاجمی در برابر اقداماتی که آنها را تضعیفکننده رژیم خود تلقی میکند، واکنش نشان خواهد داد و در صورت تلقی تهدید از سوی آمریکا و متحدانش، تهدید به استفاده از زور خواهد کرد.
کاتس در ویدیویی که رسانههای اسرائیلی سهشنبه پنجم فروردین منتشر کردند گفت: «اگر حماس به لجاجتش ادامه دهد، بهای سنگینی خواهد پرداخت که هر لحظه سنگینتر میشود، هم در تصرف قلمرو و هم در نابودی شبهنظامیان و زیرساختهای تروریستی، تا زمان تسلیم کامل این گروه.»
او تاکید کرد در حال حاضر بازگرداندن همه گروگانها هدف اصلی اسرائیل است.
وزیر دفاع اسرائیل همچنین پس از دیداری با فرماندهان ارتش این کشور، طرحهای عملیات این کشور در نوار غزه را تصویب کرد.
کاتس اول فروردین نیز اعلام کرده بود که به ارتش دستور داده است کنترل مناطق بیشتری در غزه را در دست بگیرد و هشدار داد در صورت آزاد نشدن ۵۹ گروگان اسرائیلی، ممکن است بخشی از این سرزمین را ضمیمه اسرائیل کند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اسرائیل و حماس نتوانستهاند بر سر تمدید آتشبس دوماهه به توافق برسند و طرفهای میانجی در تلاشند آتشبس در غزه را که با ازسرگیری حملات هوایی و زمینی اسرائیل در ۲۹ اسفند متوقف شد نجات دهند.
اسرائیل تاکید کرده است که پس از حمله هفتم اکتبر حماس، دیگر هرگز حکومت و قدرت نظامی این گروه در غزه را نخواهد پذیرفت.
ارتش اسرائیل هفته گذشته پس از ازسرگیری بمبارانهایش در نوار غزه که به کشته شدن صدها فلسطینی انجامیده است، عملیات زمینی متمرکزی را در مناطق مرکز و جنوب این نوار ساحلی آغاز کرده است.
نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، گفته است هدف از این کارزار جدید، مجبور کردن شبهنظامیان اسلامگرا به آزادی گروگانهای باقیمانده است.
خبرگزاری رویترز دوشنبه چهارم فروردین بهنقل از منابع امنیتی مصر اعلام کرد که این کشور پیشنهادی جدید برای احیای توافق آتشبس در نوار غزه ارائه کرده است. این در حالی است که یک مقام رسمی اسرائیل گفت که این کشور هیچ پیشنهاد جدیدی برای توافق آزادی گروگانها دریافت نکرده است.
بر اساس گفته دو منبع امنیتی مصر، طرح پیشنهادی این کشور خواستار آن است که حماس هر هفته پنج گروگان اسرائیلی را آزاد کند و اسرائیل پس از هفته اول، فاز دوم آتشبس را اجرا نماید.
به گفته منابع امنیتی، هم ایالات متحده و هم حماس با این پیشنهاد موافقت کردهاند، اما اسرائیل هنوز به آن پاسخی نداده است.
در حال حاضر، توافق شکننده آتشبس غزه که از ۳۰ دیماه برقرار شده بود فروپاشیده است و دور جدید عملیات تهاجمی اسرائیل در غزه یکی از مرگبارترین حملهها از زمان آغاز درگیری در ۱۷ماه پیش ارزیابی میشود.
اداره بهداشتی غزه که تحت سلطه حماس است، اعلام کرد که اسرائیل از زمان ازسرگیری حملات، نزدیک به ۷۰۰فلسطینی از جمله حداقل ۴۰۰زن و کودک را کشته است.
گروه اسلامگرای حماس اعلام کرد که چندین مقام ارشد سیاسی و امنیتی این گروه نیز کشته شدهاند.
حماس همچنان ۵۹گروگان را در اختیار دارد که گمان میرود ۲۴نفر از آنان زنده باشند. این گروگانها بخشی از بیش از ۲۵۰نفری هستند که در حمله ۷اکتبر ۲۰۲۳به اسرائیل ربوده شدند. بیشتر این گروگانها یا آزاد شدهاند یا پیکرهایشان در مبادله با زندانیان فلسطینی تحویل داده شدهاند.
طبق اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۵۰ هزار فلسطینی از زمان آغاز جنگ در غزه کشته و بیش از ۱۱۳ هزار نفر دیگر مجروح شدهاند.