سازمان عفو بینالملل در بیانیهای اعلام کرد از اقدام مقامهای حکومت ایران در خارج کردن قلب، تیروئید، زبان و حنجره از پیکر جمشید شارمهد، فعال سیاسی جانباخته در زندان جمهوری اسلامی، شوکه و وحشتزده شده است.
این نهاد حقوق بشری تاکید کرد این «اقدام نفرتانگیز» با هدف «پنهان کردن حقیقت» انجام شده و تشخیص علت مرگ او پس از کالبدشکافی را غیرممکن کرده است.
مقامهای قضایی آلمان در مراسم یادبود شارمهد که ۲۲ فروردین برگزار شد، نتیجه کالبدشکافی پیکر او را قرائت کردند.
بر اساس این گزارش، چندین عضو داخلی بدن شارمهد پیش از انتقال پیکرش به آلمان، خارج شده بودند.
غزاله شارمهد، دختر جمشید شارمهد، ۲۲ فروردین در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت: «مقامات جمهوری اسلامی اعضای بدن پدرم مثل قلب و زبانش را از پیکرش بیرون کشیدند و با این کار تلاش کرد به خانواده این پیام را بدهد که زبانش که با آن حرف مردم را میزد و قلبش را که برای ایران میتپید، از او بگیرند.»
سازمان عفو بینالملل در ادامه بیانیه خود، از دادستانی فدرال آلمان خواست فورا تحقیقات کیفری علیه مقامات جمهوری اسلامی مسئول در ناپدیدسازی قهری، شکنجه و مرگ شارمهد را آغاز و حکم دستگیری آنها را صادر کند.
جولیا دوشرو، دبیرکل عفو بینالملل در آلمان، نیز خواستار انجام تحقیقات «مستقل، بیطرفانه و موثر» در خصوص پرونده شارمهد شد و اعلام کرد وضعیت پیکر او بهگونهای بود که امکان تعیین دقیق علت مرگ وجود نداشت.
غزاله شارمهد ۲۱ فروردین در مصاحبه با نشریه ولت، ضمن انتقاد شدید از دولت آلمان گفت برلین همکاریهای لازم را برای انتقال پیکر پدرش از ایران به آلمان انجام نداد.
او افزود دستگاه دیپلماسی آلمان بهقدر کافی برای نجات جان پدر ربودهشده و زندانیاش در ایران تلاش نکرده است.
این دختر دادخواه ۱۹ بهمن ۱۴۰۳ در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از انتقال پیکر پدرش از ایران به آلمان خبر داده بود.
او همچنین با انتقاد از سیاستهای دولت آلمان در قبال حکومت ایران گفته بود: «آلمان نوکر جمهوری اسلامی است و از تهران دستور میگیرد.»
جمشید شارمهد، شهروند ۶۹ ساله متولد ایران با تابعیت آلمانی، برای دو دهه ساکن آمریکا بود. او ۱۱ مرداد ۱۳۹۹ در جریان سفری از آلمان به هند، پس از توقفی سه روزه در امارات متحده عربی، بهدست ماموران جمهوری اسلامی در دبی ربوده و به ایران منتقل شد.
این زندانی سیاسی پس از تحمل بیش از ۹۰۰ روز حبس در سلول انفرادی، به اتهام «افساد فی الارض» از سوی دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شد.
خبرگزاری میزان هفتم آبان سال گذشته در گزارشی درباره شارمهد نوشت او که «با حکم دادگاه صالح» محکوم شده بود، «به سزای اعمالش رسید».
بیشتر بخوانید: اطلاعات مبهم درباره چگونگی مرگ شارمهد
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ با انتشار گزارشی درباره مرگ شارمهد در زندان جمهوری اسلامی اعلام کرد از زمان ربایش او در امارات متحده عربی تا زمان مرگش، حقوق اساسی این شهروند نقض شد.
ساتو اضافه کرد: «حق حیات، حق دادگاه منصفانه، حق آزادی بیان و حق محافظت در برابر بازداشت خودسرانه از جمله حقوق نقضشده شارمهد بود.»
بنا بر این اطلاعات، رسانهها و دانشگاههای علوم پزشکی از انتشار خبر خودکشی کادر درمان منع شدهاند و از آنها خواسته شده علت اینگونه مرگها را مواردی چون ایست قلبی اعلام کنند.
به توصیه کارشناسان، اگر با فردی روبهرو شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکند، از او بخواهید با یک پزشک متخصص معتمد، نهادهای فعال در این زمینه یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایش صحبت کند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.
گزارشها حاکی است نرگس محمدپور ۳۳ ساله، اهل سقز و رزیدنت سال آخر رشته زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی تبریز ۱۳ فرودین به زندگی خود پایان داد.
طبق این گزازشها، محمدپور به دلیل تصمیم به انجام عمل سزارین برای مادر بارداری که دچار تشنج شده و جان نوزادش در خطر بود، به پرداخت دیه سنگین محکوم شد و به همین دلیل دست به خودکشی زد.
مرگ خودخواسته او واکنشهای زیادی در بین دانشجویان و پزشکان زن در پی داشت.
مرجان ولیاللهزاده، دانشجوی دکترای حرفهای پزشکی، ملیکا صالحیان، دانشجوی دکترای داروسازی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، حامد بیات، دانشجوی دکترای حرفهای پزشکی در شیراز و حامد حسنپور، پزشک عمومی در زاهدان چهار نفر دیگری بودند که از روز نخست فروردین تاکنون جان خود را گرفتهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ساناز صادقی، پرستار بیمارستان مدنی کرج نیز به دلیل آنچه «فشار کاری» اعلام شده، جان باخته است.
موضوع خودکشی پزشکان و دستیاران پزشکی در ایران در سالهای گذشته تبدیل به یک بحران در نظام سلامت شده است.
سال گذشته دستکم ۱۶ رزیدنت با مرگ خودخواسته به زندگی خود پایان دادند.
از جمله آنها پرستو بخشی، پزشک متخصص قلب و عروق شاغل در بیمارستان استان لرستان بود که مرگش واکنشهای بسیاری در پی داشت.
محمدرضا اسدی، عضو هیات مدیره نظام پزشکی تهران بزرگ فروردین سال گذشته با اشاره به مرگ خودخواسته بخشی، به «دومینوی فاجعهبار خودکشی پزشکان و دستیاران» پرداخت و گفت این موضوع در سایه «بیتوجهی یا سوءمدیریت» مسوولان به تهدیدی جدی علیه نظام سلامت ایران بدل شده است.
او همچنین خواستار شناسایی و مجازات عوامل انسانی دخیل در رشد آمار خودکشی پزشکان و دستیاران پزشکی شده بود.
با تکرار خودکشی رزیدنتها و دانشجویان پزشکی در شهرهای مختلف در سال جاری، یکی از پزشکان به خودکشی رزیدنت ارتوپدی بیمارستان مدنی کرج واکنش نشان داد و گفت: «مسئولان این بیمارستان برای جلوگیری از خودکشی بقیه رزیدنتها تمام پنجرههای بیمارستان را با حفاظ پوشاندهاند.»
شماری از کادر درمان میگویند اجرای قانون افزایش جمعیت و پدیده کودک-مادرها در کشور به یکی از عوامل خودکشی دستیاران متخصص زنان و زایمان در بیمارستانهای دولتی تبدیل شده است.
روزنامه هممیهن، در گزارشی به شرایط دشوار دستیاران زنان و زایمان پرداخت و نوشت محدود کردن اختیارات ماماها و پزشک زنان درباره کودک-مادران، بار حقوقی و انسانی زیادی بر دوش پزشکان گذاشته است.
شیفتهای کاری سنگین و حقوق ناچیز هم دستیاران زنان و زایمان را ناامید کرده است.
وحید شریعت، رییس انجمن علمی روانپزشکان ایران، پیشتر گفته بود وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آمار دقیق خودکشی رزیدنتها را محرمانه میداند و آن را اعلام نمیکند.
روزنامه ساندیتایمز افزود او خواستار حمایت غرب از مردم ایران برای ایجاد تغییر دموکراتیک و سرنگونی رژیم برای «جایگزینی صلحطلبان با جنگطلبان» شد.
شاهزاده رضا پهلوی گفت معتقد است رژیم جمهوری اسلامی در ضعیفترین حالت خود در ۴۶ سال گذشته قرار دارد.
او تاکید کرد جمهوری اسلامی رفتار خود را به شکل اساسی تغییر نخواهد داد و «از این مذاکرات هستهای برای به تاخیر انداختن و خرید زمان برای بقای خود استفاده خواهد کرد.»
روز شنبه ۲۳ فروردین، مذاکرهای در عمان بین استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییس جمهوری آمریکا و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در عمان برگزار شد. مقامهای دو کشور مذاکرات را مثبت و سازنده توصیف کردهاند.
دور بعدی این مذاکرات شنبه آینده برگزار میشود. شبکه خبری سیانان در گزارشی نوشت دولت ترامپ تمایل دارد روند گفتوگوها را با سرعت پیش ببرد و استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات میخواهد بدون ورود به جزئیات فنی پیچیده که ممکن است روند را کند کند، تصمیمی سیاسی برای پیشبرد توافق اتخاذ کند.
شاهزاده رضا پهلوی در مصاحبه با ساندیتایمز تاکید کرد: «بعید است که رژیم ایران به هر توافقی که دونالد ترامپ به آن فکر میکند، تن بدهد.»
او گفت: «انتخاب بین توافق هستهای و دخالت نظامی نیست؛ گزینه بهتر، پشتیبانی از مردم ایران برای تغییرات دموکراتیک است.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود حمایت غرب نباید به معنای حضور نظامی باشد، بلکه باید فشار بر رژیم را با پشتیبانی از معترضان همراه کند.
او به مشکلات داخلی ایران، از جمله بحران اقتصادی با تورم ۳۲ درصدی، سقوط ارزش ریال در برابر دلار و قطعی مکرر برق اشاره کرد. او همچنین از سرکوب اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» پس از قتل مهسا ژینا امینی در سال ۱۴۰۱ سخن گفت.
شاهزاده رضا پهلوی در آستانه آغاز مذاکرات میان حکومت ایران و آمریکا در عمان، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، هشدار داده بود جمهوری اسلامی «بهدنبال توافقی صادقانه نیست».
او نوشته بود: «زمان آن فرا رسیده است که سیاستی عقلانی در قبال ایران اتخاذ شود؛ سیاستی که تغییر و صلحی پایدار به همراه بیاورد: فشار حداکثری بر رژیم و حمایت حداکثری از مردم ایران.»
هممیهن ۲۴ فروردین در گزارشی نوشت از اوایل آذر سال ۱۴۰۳ این معلم مرد، چند نفر از بچههای کلاس پنجم را به بهانه درس نخواندن دستکم یکبار به نمازخانه روبهروی کلاس برده است.
این معلم نام آزارهایش را «تنبیه سربازی» گذاشته بود که شامل بشین و پاشو، لمس اعضای خصوصی بدن با پا و آزار جنسی همراه با تهدید بودهاند.
والدین شش نفر از این کودکان به هممیهن گفتند قبلا درباره بدرفتاریهای این معلم، اخراج پسرشان از کلاس، فریادها و دشنامهای او خطاب به دانشآموزان و پرتاب ماژیک به سویشان، چندین بار به مدیر مدرسه شکایت کرده بودند اما این شکایتها بینتیجه ماند.
در سالهای گذشته چندین پرونده مربوط به کودکآزاری در مراکز نگهداری کودکان یا تعرض جنسی به دانشآموزان در ایران خبرساز شده است.
یک پرونده که به رسانهها راه یافت درباره آزار و اذیت جنسی تعدادی از دانشآموزان دبیرستان پسرانه معین در تهران بود.
در پرونده دوم نیز خبر تعرض جنسی به تعدادی از دانشآموزان یک دبستان در اصفهان به دست یک عضو انجمن اولیا و مربیان این مدرسه منتشر شد.
در هر دو مورد، وزارت آموزش و پرورش و مدیران ارشد و میانی آن وقوع «تجاوز» را به «آزار جنسی» و در مراحل بعدی به «رفتار خارج عرف» تقلیل دادند.
شرح روایت آزار و تعرض کودکان در مدرسه شهر ری
در گزارشی که هممیهن درباره آزار کودکان کلاس پنجمی در مدرسه شهر ری منتشر کرده، آمده یکی از تنبیههای معلم که به تعرض میرسید، با نشستن روی پای بچهها آغاز میشد.
در یکی از همین تنبیهها، کودکی که قبلا پایش شکسته بود، دوباره ترک برداشت.
مادر یکی دیگر از کودکان روایت کرده این معلم با خشونت با بچهها برخورد میکرد و حتی یکبار سر کلاس گلوی یکی از بچهها را بهقدری فشار داد که جای انگشتانش ماند.
بیشتر کودکان از ترس سکوت کردند، اما بعضی والدین از روی اضطراب شدید، کابوسهای شبانه، افت تحصیلی و بیمیلی فرزندشان برای حضور در مدرسه متوجه وجود مشکل شدند.
اوایل اسفند ۱۴۰۳ یکی از کودکان موضوع آزار جنسی را به مادرش اطلاع داد و ماجرا میان خانوادهها پخش شد و به تدریج شماری از این بچهها درباره آزاری که دیده بودند، صحبت کردند.
هممیهن با اشاره به وضعیت روانی نامناسب برخی دانشآموزان نوشت مادران همان زمان به مدیر مدرسه شکایت کردند و مدیر، مدعی وجود دوربین در نمازخانه شد، اما هیچ فیلمی ارائه نکرد.
چند روز بعد از پخش شدن ماجرا، گروه مادران کلاس در شبکه «شاد» وابسته به آموزش و پرورش، بدون اطلاع خودشان پاک شد و دیگر کسی نمیدانست که پیگیری شکایت از آزارهای جنسی معلم جوان که سال قبل به این مدرسه آمده بود، چطور پیش میرود.
تیر سال ۱۴۰۱ ایراناینترنشنال گزارش داد یک معلم مرد ۵۵ ساله در شهرستان فردوس خراسان جنوبی، به دستکم ۱۸ دختر دانشآموز هشت تا ۱۱ ساله تعرض جنسی کرده است. این مرد در نهایت به هفت سال حبس محکوم شد.
مسکوت ماندن پرونده در وزارت آموزش و پرورش
بر اساس گزارش هممیهن درباره مدرسه شهر ری، ۹ دانشآموز تا اواسط اسفند سال گذشته به مرکز مشاوره آموزش و پرورش فرستاده شدند و تا پیش از تعطیلات نوروز، برای بعضی از کودکان دو جلسه و برای بعضی یک جلسه مشاوره روانشناسی تشکیل شد.
روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش به هممیهن گفت حراست این وزارتخانه در انتظار بررسیهای هیات نظارت بر تخلفات است اما «بهشدت» ماجرا را پیگیری و «اگر تایید شود» با آن برخورد میکند.
رای هیات بررسی تخلفات وزارت آموزش و پرورش اداری است، اما خانوادهها میتوانند به شکل شخصی پیگیری قضایی را هم انجام دهند.
با اینحال تا پایان اسفند هیچیک از والدین شکایت قضایی انجام نداد و همگی منتظر پاسخ آموزش و پرورش ماندند.
مادر یکی از این کودکان به هممیهن گفت مدیر مدرسه و اداره آموزش و پرورش به خانوادهها گفتهاند «به موضوع دامن نزنید و بزرگش نکنید».
مدیر مدرسه که هممیهن از او با عنوان خانم «واو» نام برد، در این زمینه گفت موضوع به حراست و اداره ارزیابی عملکرد وزارت آموزش و پرورش گزارش و معلم همان روز اخراج شده است.
والدین کودکان آسیبدیده نیز به این روزنامه گفتند نمیدانند غیر از اخراج این معلم، چه تصمیم دیگری برای او گرفته میشود.
در ایران آمار دقیق و به روز و مطالعات منسجم و هدفمندی درباره آزار، تعرض و تجاوز جنسی به کودکان وجود ندارد.
اردیبهشت سال گذشته اورژانس اجتماعی استان تهران اعلام کرد هرماه بهطور میانگین چهار هزار و ۵۰۰ تماس مرتبط با وظایف و فعالیتهایشان با آنها برقرار میشود که بیشتر تماسها در ارتباط با «کودکآزاری» است.
شکنجه، تجاوز، آزار جنسی، خودکشی یا قتل کودکان در ایران امری مسبوق به سابقه است، با اینحال بر اساس گزارشها، تنها ۲۰ درصد از موارد جرم و خشونت جنسی و جسمی علیه کودکان کشف یا گزارش میشوند.