وزیر خارجه سوریه: ما تهدیدی برای هیچ کشوری از جمله اسرائیل نیستیم
اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه دولت انتقالی سوریه، در اولین حضورش در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد خود را نماینده سوریه جدید معرفی کرد. او تاکید کرد اقدامات حکومت بشار اسد «منطقه را بیثبات کرد» و سوریه کنونی تهدیدی برای هیچ کشوری از جمله اسرائیل نیست.
پیشتر کوری میلز، نماینده جمهوریخواه ایالت فلوریدا در مجلس نمایندگان آمریکا و از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، اعلام کرد که احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، به او گفته علاقهمند است به «پیمان ابراهیم» بپیوندد تا روابط سوریه و اسرائیل عادی شود.
میلز همچنین گفت که حامل نامه شخصی احمد الشرع به دونالد ترامپ است.
کوری میلز پنجشنبه، چهار اردیبهشت، در گفتوگو با خبرگزاری بلومبرگ گفت که هفته گذشته در قالب یک ماموریت حقیقتیاب غیر رسمی که به ابتکار گروهی از سوری- آمریکاییهای بانفوذ ترتیب داده شده بود، به دمشق رفته و در دیدار با احمد الشرع حدود ۹۰ دقیقه با گفتوگو کرده است..
وزیر امور خارجه دولت احمد الشرع همچنین تاکید کرد همکاری کشورش با سازمان منع سلاحهای شیمیایی سازنده است.
نابودی سلاحهای شیمیایی بازمانده از دوران بشار اسد، یکی از شروط اصلی آمریکا و کشورهای اروپایی برای لغو تحریمها علیه سوریه است.
او پیش از این سخنرانی در مراسمی حضور داشت که طی آن پرچم جدید سوریه که از سوی دولت الشرع انتخاب شده، در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک به اهتزاز در آمد.
شرط آمریکا برای کاهش تحریمها
در همین حال، دوروتی شیا، نماینده آمریکا در سازمان ملل جمعه پنج اردیبهشت، شروطی را که واشینگتن برای تغییر موضع خود نسبت به سوریه تعیین کرده، در نشست شورای امنیت اعلام کرد.
این شروط، که شامل ممانعت از دخالتهای جمهوری اسلامی در سوریه است، پیشنیاز کاهش بخشی از تحریمها عنوان شدهاند.
دوروتی شیا گفت که واشینگتن خواستار آن است که مقامات سوریه بهطور کامل تروریسم را رد و سرکوب کنند، سیاست عدم تجاوز به کشورهای همسایه را اتخاذ کرده و از بهکارگیری جنگجویان خارجی در هرگونه نقش رسمی خودداری کنند.
این دیپلمات آمریکا تاکید کرد دولت انتقالی احمد الشرع باید مانع از بهرهبرداری جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش از قلمروی سوریه شود، سلاحهای کشتار جمعی را نابود کند، برای یافتن شهروندان ناپدیدشده آمریکایی در سوریه همکاری کرده و امنیت و آزادیهای تمامی شهروندان سوری را تضمین کند.
در این نشست، نماینده جمهوری اسلامی منکر دخالتهای ایران در سوریه و بیثباتسازی این کشور شد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که مقامهای اوکراینی و اروپایی این هفته در برابر برخی از پیشنهادهای آمریکا برای چگونگی پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین مقاومت کردند و در موضوعاتی از جمله قلمرو، تحریمها، تضمینهای امنیتی و اندازه ارتش اوکراین، پیشنهادهای متقابل ارائه دادند.
رویترز جمعه پنجم اردیبهشت نوشت که توانسته متن کامل این پیشنهادها را مشاهده کند.
بر اساس این گزارش، مجموعهای از پیشنهادها که در مذاکرات میان مقامهای آمریکایی، اروپایی و اوکراینی در پاریس در تاریخ ۱۷ آوریل و در لندن در ۲۳ آوریل رد و بدل شدهاند، نشان میدهد که آمریکا با کشورهای اروپایی اختلافی عمده دارد.
این پیشنهادها در چارچوب دیپلماسی دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن سریع به جنگ اوکراین است.
این تلاش دیپلماتیک، جدیترین اقدام برای پایان دادن به جنگ از ماههای نخست تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تاکنون بهشمار میرود.
رویترز نوشت که مهمترین حوزههای اختلاف در این دو متن، مربوط به ترتیب زمانی حل مسائل سرزمینی، چگونگی برداشته شدن تحریمها علیه روسیه، تضمینهای امنیتی، و اندازه ارتش اوکراین است.
این خبرگزاری افزود در حالیکه برخی از این اختلافات پیشتر از سوی منابع نزدیک به مذاکرات نیز بیان شده بود، اما اسناد مشاهدهشده برای نخستین بار این تفاوتها را بهصورت کامل و صریح تشریح میکنند.
متن اول بازتابدهنده پیشنهادهایی است که از سوی استیو ویتکاف، نماینده ترامپ، به مقامهای اروپایی در پاریس منتقل و سپس به اوکراینیها ارائه شدهاند.
به گفته منابع نزدیک به مذاکرات، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این پیشنهادها را بهعنوان یک «چارچوب کلی» توصیف کرده که هدفش شناسایی اختلافنظرها میان طرفهاست.
به گفته همان منابع، متن دوم یک هفته بعد در جریان مذاکرات میان مقامهای اوکراینی و اروپایی در لندن تنظیم و به طرف آمریکایی تحویل داده شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه سوم اردیبهشت اعلام کرد که معتقد است سند حاوی پیشنهادهایی که از گفتوگوهای لندن حاصل شده، اکنون روی میز ترامپ قرار دارد.
در حالی که در حال حاضر، نیروهای روسیه نزدیک به یکپنجم خاک اوکراین را در اختیار دارند، پیشنهادهای ویتکاف خواهان «بهرسمیت شناختن رسمی» کنترل روسیه بر کریمه از سوی آمریکاست.
مسکو در سال ۲۰۱۴ شبهجزیره کریمه را تصرف و ضمیمه خاک خود کرد.
همچنین این پیشنهاد خواستار «بهرسمیت شناختن عملی» کنترل روسیه بر بخشهایی از جنوب و شرق اوکراین است که نیروهای مسکو هماکنون در اختیار دارند.
در مقابل، سند اروپایی-اوکراینی گفتوگوهای دقیق در مورد مسئله قلمرو را به بعد از برقراری آتشبس موکول کرده و در آن هیچ اشارهای به موضوع بهرسمیت شناختن کنترل روسیه بر هیچ بخشی از خاک اوکراین نشده است.
در مورد امنیت بلندمدت اوکراین، سند ویتکاف اعلام میکند که اوکراین «تضمین امنیتی قوی» از سوی کشورهای اروپایی و دوستان دیگر دریافت خواهد کرد. اما جزییاتی ارائه نمیدهد و تنها ذکر میکند که کییف بهدنبال عضویت در ناتو نخواهد بود.
سند مقابل اما بسیار مشخصتر است و اعلام میدارد که هیچ محدودیتی در مورد نیروهای مسلح اوکراین وجود نخواهد داشت و هیچ مانعی برای استقرار نیروهای نظامی متحدان اوکراین در خاک این کشور لحاظ نمیشود. رویترز نوشت که این بند به احتمال زیاد موجب ناراحتی مسکو خواهد شد.
این سند همچنین خواهان تضمینهای امنیتی قوی برای کییف از جمله از سوی ایالات متحده با نوعی توافق شبیه به ماده ۵ ناتو (ماده دفاع جمعی این سازمان) است.
در حوزه مسائل اقتصادی، ویتکاف پیشنهاد داده که تحریمهایی که از زمان الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ علیه روسیه اعمال شده، بهعنوان بخشی از توافق در حال مذاکره برداشته خواهند شد.
در مقابل، کشورهای اروپا و اوکراین خواهان «تدریجی برداشته شدن تحریمها پس از تحقق صلح پایدار» هستند و تصریح میکنند که در صورت نقض توافق صلح از سوی روسیه، تحریمها میتوانند دوباره اعمال شوند.
همچنین سند اروپایی-اوکراینی خواهان آن است که اوکراین برای خسارات وارده در جنگ از طریق داراییهای روسی مسدودشده در خارج از کشور، غرامت مالی دریافت کند.
رویترز نوشت که متن ویتکاف تنها ذکر میکند که به اوکراین غرامت مالی پرداخت خواهد شد، بیآنکه منبع این غرامت را مشخص سازد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در گفتوگو با نشریه تایم در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دیدارش با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی یا مسعود پزشکیان، رییسجمهوری ایران، گفت که حاضر است با آنها دیدار کند.
تایم جمعه پنجم اردیبهشت و در حالیکه قرار است سومین دور گفتوگوهای جمهوری اسلامی و ایالات متحده فردا (ششم اردیبهشت) برگزار شود، مصاحبهای با رییسجمهوری آمریکا را منتشر کرد که در بخشی از آن به موضوع مذاکرات با حکومت ایران پرداخته شده است.
ترامپ در این گفتوگو که دوم اردیبهشت انجام شده است، نقش جمهوری اسلامی در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل را برجسته کرد و در پاسخ به پرسشی راجع به درگیریها در غزه گفت: «ایران در زمان من ورشکسته بود اما او [جو بایدن] اجازه داد دوباره ثروتمند شود.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا نقش جمهوری اسلامی در حمله به اسرائیل از حماس بیشتر بوده، گفت: «در آن زمان [دور اول ریاست جمهوری من]، هیچ پولی به حماس نمیرسید. هیچ پولی برای حزبالله هم نبود. اصلا پولی وجود نداشت. ایران در دوران من ورشکسته بود ... [ایرانیها] به حماس گفتند که هیچ پولی دریافت نخواهند کرد اما وقتی بایدن آمد و همه تحریمها را برداشت، [ایران] دوباره شروع به تامین مالی تروریسم کرد؛ از جمله حماس. حماس عملا از کار افتاده بود. حزبالله هم همینطور. من دولت بایدن را مقصر میدانم چون اجازه داد ایران بدون رسیدن به توافق، دوباره وارد میدان شود.»
او در پاسخ به این سوال که آیا حاضر است با رییسجمهوری یا رهبر جمهوری اسلامی دیدار کند، گفت: «البته!»
ترامپ: اگر توافق نشود، خودم پیشگام حمله به ایران میشوم
رییسجمهوری آمریکا در ادامه ضمن رد این خبر که او جلوی اسرائیل برای حمله به تاسیسات هستهای ایران را گرفته است، در پاسخ به این سوال تایم که آیا نگران نیست نتانیاهو او را به جنگ بکشاند، گفت: «نه! البته ممکن است او [نتانیاهو] وارد جنگ شود اما ما به زور وارد نخواهیم شد.»
ترامپ ضمن تاکید بر اینکه با اجبار وارد جنگ نخواهد شد، تصریح کرد: «من ممکن است با میل خودم وارد شوم؛ اگر نتوانیم به توافق برسیم. اگر توافقی حاصل نشود، خودم پیشگام [حمله نظامی] خواهم بود.»
اظهارات ترامپ درباره احتمال دیدار با مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و تهدید به حمله نظامی در صورت شکست مذاکرات، در حالی مطرح شده که طی هفتههای اخیر، تحرکات دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن شدت گرفته است: ایران و آمریکا فردا سومین دور گفتوگوهای دوجانبه را برگزار میکنند
همزمان با این تحرکات، گزارشها حاکی از آن است که اسرائیل نیز سناریوهای مختلف حمله محدود به تاسیسات اتمی ایران را در دست بررسی دارد.
مقامهای اسرائیلی در هفتههای اخیر بارها تاکید کردهاند در صورت شکست روند دیپلماتیک، اقدام نظامی علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را منتفی نمیدانند.
در چنین فضایی، اظهارات ترامپ درباره آمادگی برای پیشگامی در حمله نظامی به ایران، فشارها بر تهران را بیش از پیش افزایش میدهد که این امر میتواند بر آینده مذاکرات پیش رو تاثیر بگذارد.
معاون اداره عملیات اصلی ستاد کل نیروهای مسلح روسیه بر اثر انفجار یک خودروی بمبگذاری شده در شرق مسکو کشته شد.
کمیته تحقیق روسیه، نهاد اصلی تحقیقات جنایی فدرال این کشور، جمعه پنجم اردیبهشت تایید کرد ژنرال یاروسلاو موسکالیک در جریان یک انفجار در مسکو کشته شده است.
سوتلانا پترنکو، سخنگوی این کمیته، در توضیحی درباره این ترور گفت: «یک دستگاه خودروی فولکسواگن گلف پس از آنکه یک بمب دستساز حاوی ساچمه در آن ترکید، منفجر شد.»
رسانههای روسیه پیش از این گزارش داده بودند یک افسر ارشد ارتش این کشور، در پی انفجار یک خودرو در شهر بالاشیخا در منطقه مسکو کشته شده است.
موسکالیک، فرد کشته شده، معاون اداره عملیات اصلی ستاد کل نیروهای مسلح روسیه بوده است.
رسانه «بازا» که به نهادهای امنیتی روسیه نزدیک است، گزارش داد که بمب در خودرویی پارکشده کار گذاشته شده و از راه دور و زمانی منفجر شده که این افسر از کنار آن عبور میکرده است.
تکرار ترور مقامهای امنیتی روسیه
پیش از این و چند ماه پیش نیز یک مقام نظامی روسیه ترور شد. ایگور کیریلوف، فرمانده روس، که متهم به استفاده از تسلیحات شیمیایی در اوکراین بود، صبح سهشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۳ (به وقت محلی)، همراه دستیارش بر اثر انفجار یک بمب جاسازی شده در اسکوتری برقی، مقابل ساختمانی مسکونی در خیابان ریازانسکی پروسپکت کشته شد. اوکراین مسئولیت این ترور را بر عهده گرفت.
محل این ترور در حدود هفت کیلومتری جنوب شرقی کاخ کرملین بود.
پس از این حادثه، دیمیتری مدودف، معاون رییس شورای امنیت روسیه، گفت که رهبری کییف با «انتقام قریبالوقوع» مواجه خواهد شد.
به گفته مدودف، اوکراین با درک اجتنابناپذیر شکست نظامی خود، «حملات ناجوانمردانه و نفرتانگیزی» را در شهرهای روسیه انجام میدهد.
بازداشت یک ازبکستانی پس از ترور کیریلوف
سرویسهای امنیتی اوکراین در همان روز ترور کیریلوف اعلام کردند در از بین بردن این فرمانده نیروهای پدافند رادیو هستهای، شیمیایی و بیولوژیکی روسیه نقش داشتند.
یک روز پیش از این انفجار و در ۲۶ آذر، دادستانهای اوکراینی کیریلوف را به طور غیابی به استفاده از سلاحهای شیمیایی ممنوعه در این کشور متهم کردند.
در همین روز، سرویس امنیت روسیه اعلام کرد یک مرد ۲۹ ساله اهل ازبکستان را که «برای اوکراین کار میکرد»، به اتهام ترور فرمانده روس بازداشت کرده است.
فرمانده ارتش هند از محل حمله مرگبار سهشنبه دوم اردیبهشت ماه به گردشگران در کشمیر بازدید کرد. حملهای که بازارهای مالی را از بیم تنش نظامی بین هند و پاکستان دچار نوسان کرده است.
مقامات هندی اعلام کردهاند در حمله سهشنبه که طی آن افراد مسلح به سوی گردشگران در منطقه پهلگام شلیک کردند، عناصر پاکستانی دخیل بودهاند؛ ادعایی که پاکستان آن را رد کرده است.
در این حمله ۲۶ نفر کشته شدند. پیش از این هند با دادن وعده «شناسایی، تعقیب و مجازات» عاملان، از کنار گذاشتن توافق ۶۰ ساله حقآبه رود ایندوس خبر داد.
اسلامآباد این اقدام را «بزدلانه» و «معادل جنگ آبی» خواند و حریم هوایی پاکستان را به روی پروازهای شرکتهای هواپیمایی هندی بست.
ژنرال اوپندرا دویودی، فرمانده ارتش هند، جمعه پنجم اردیبهشت ماه برای بررسی وضعیت امنیتی به کشمیر سفر کرد.
این سفر یک روز پس از آن صورت گرفت که نارندرا مودی، نخستوزیر هند، وعده داد عاملان این حمله را «در اقصی نقاط زمین» تعقیب خواهد کرد.
نوسان در بازارهای مالی
در همین حال بازارهای سهام هند با افت همراه شدند و شاخصهای اصلی حدود یک درصد کاهش یافتند. ارزش روپیه کاهش پیدا کرد و سود اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت هند، چهار واحد پایه افزایش یافت.
دو شرکت هواپیمایی بزرگ هند، ایندیگو و ایر ایندیا، اعلام کردند که بسته شدن حریم هوایی پاکستان برخی از مسیرهای بینالمللی آنها، از جمله پروازهای به ایالات متحده و اروپا را تحت تاثیر قرار داده و موجب افزایش زمان پرواز و تغییر مسیرها شده است.
احتمال حمله نظامی
در پی این رخداد، نگرانیهایی درباره احتمال حمله نظامی هند به خاک پاکستان - مشابه اقدام سال ۲۰۱۹ میلادی پس از بمبگذاری انتحاری در کشمیر تحت کنترل هند که منجر به کشته شدن دستکم ۴۰ نیروی امنیتی شبهنظامی شد - دوباره مطرح شده است.
چند تن از رهبران حزب ملیگرای هندوگرای بهاراتیا جاناتا (BJP) که مودی نیز به آن تعلق دارد، خواستار اقدام نظامی علیه پاکستان شدهاند.
زمینههای تنش
هند و پاکستان هر دو مدعی مالکیت کامل منطقه مسلماننشین کشمیر هستند اما هر کدام تنها بخشی از آن را اداره میکنند.
هند که اکثریت جمعیت آن را هندوها تشکیل میدهند، مدتهاست پاکستان را به حمایت از جداییطلبانی متهم میکند که علیه نیروهای امنیتی در منطقه کشمیر تحت کنترل هند مبارزه میکنند؛ اتهامی که همواره از سوی اسلامآباد رد شده است.
مقامات هندی میگویند حمله سهشنبه دارای پیوندهای فرامرزی بوده است. پلیس کشمیر با انتشار اطلاعیهای سه نفر را بهعنوان افراد دخیل در این حمله شناسایی کرده که دو نفر از آنها تبعه پاکستان هستند. با این حال، هند جزییات بیشتری از این پیوندها ارائه نداده و مدرکی منتشر نکرده است.
مودی در سخنرانی چهارشنبه خود گفت قربانیان این حمله از نقاط مختلف هند بودهاند؛ همزمان شبکههای تلویزیونی تصاویری از مراسم خاکسپاری در ایالتهای گوناگون کشور پخش کردند.
روزنامههای سراسری هند نیز جمعه تصاویر زنانی را که شیون میکنند و افرادی را که در برابر شعلههای آتش در حال دعا هستند، در حالی که بسیاری از ۲۶ قربانی سوزانده میشدند، منتشر کردند.
به گفته یک مقام رسمی، نیروهای دولتی بامداد جمعه در کشمیر تحت کنترل هند خانههای دو مظنون به عضویت در گروههای شبهنظامی را که یکی از آنها در حمله روز سهشنبه متهم است، تخریب کردند.
در ایالتهایی که به وسیله حزب بهاراتیا جاناتا اداره میشوند، خانهها یا فروشگاههایی را که گفته میشود بهصورت غیرقانونی ساخته شدهاند و صاحبان آنها به ارتکاب جرم متهماند، تخریب میکنند؛ اقدامی که در فرهنگ آن منطقه بهعنوان «عدالت بولدوزری فوری» شناخته میشود.
در حادثهای جداگانه، ارتش هند جمعه اعلام کرد تیراندازی پراکندهای در امتداد خط کنترل که منطقه کشمیر تحت کنترل هند و پاکستان را از هم جدا میکند، رخ داده است.
این در حالی است که دو کشور در سال ۲۰۲۱ میلادی به آتشبس دست یافته بودند اما این توافق چندین بار نقض شده است.
وزارت دفاع سوریه پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد نیروهای حزبالله پنج گلوله توپ از خاک لبنان به سمت منطقه القصیر در حومه حمص شلیک کردند که این حمله با پاسخ نیروهای سوریه مواجه شده است.
خبرگزاری رسمی سوریه (سانا)، به نقل از یک منبع وزارت دفاع این کشور گزارش داد که مواضع ارتش سوریه در منطقه القصیر در استان حمص، نزدیک مرز لبنان، هدف گلولهباران توپخانهای حزبالله لبنان قرار گرفت.
در بیانیه وزارت دفاع سوریه درباره این حمله آمده است: «نیروهای ما بلافاصله منابع آتش را هدف قرار دادند.»
این بیانیه افزود: «ما با ارتش لبنان در تماس هستیم تا این حادثه را ارزیابی کنیم و به درخواست ارتش لبنان، هدفگیری منابع آتش را متوقف کردیم.»
حمله پهپادی به روستای مرزی
به گزارش خبرگزاری رسمی لبنان در حمله پهپادی به روستای مرزی «حوش السید علی» در منطقه هرمل، هشت پناهجوی سوری زخمی شدند و به بیمارستان منتقل شدند.
در این گزارش آمده است پهپاد حامل مواد منفجره در این روستا منفجر شده است.
همچنین در پی شنیده شدن صدای تیراندازی، ارتش لبنان نیروهای کمکی به منطقه اعزام کرد.
تنشها در مرز لبنان و سوریه
ماه گذشته، وزیران دفاع لبنان و سوریه توافقی برای مقابله با تهدیدهای امنیتی مرزی امضا کردند. این توافق پس از درگیریهایی بود که به کشته شدن ۱۰ نفر انجامید.
این درگیریها میان نیروهای حزبالله لبنان و ارتش سوریه از شامگاه ۲۶ اسفند و پس از آن آغاز شد که وزارت دفاع سوریه، حزبالله را به عبور از خاک این کشور و ربودن و کشتن سه نیروی ارتش متهم کرد.
حزبالله هر گونه دخالت در این اقدام را رد کرد و یک منبع امنیتی لبنان نیز به خبرگزاری رویترز گفت سه سرباز سوری وارد خاک لبنان شده بودند و به دست اعضای یک طایفه کشته شدند اما درگیریهای مرزی پس از این حادثه باعث کشته شدن هفت نفر در لبنان شد.
لبنان و سوریه یک مرز مشترک ۳۳۰ کیلومتری دارند که بهخاطر قاچاق کالا، انسان و سلاح، منطقهای پرتنش و بیثبات محسوب میشود.
پیش از این و در ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ و دو روز پس از آن که مقامهای جدید دمشق اعلام کردند عملیاتی را علیه قاچاقچیان در این منطقه آغاز کردهاند، تنشهایی در مناطق مرزی دو کشور رخ داد.
ارتش لبنان آن زمان اعلام کرد پیرو دستورات ژوزف عون، رییسجمهوری این کشور، «فرماندهی ارتش به یگانهای نظامی مستقر در مرزهای شمالی و شرقی دستور داد تا به منابع آتش از خاک سوریه پاسخ دهند».