بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، اعلام کرد اوکراین نباید با آخرین پیشنهاد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مبنی بر واگذاری بخشهایی از خاک خود در ازای برقراری آتشبس با روسیه موافقت کند، چرا که این کار معادل «تسلیم شدن» خواهد بود.
پیستوریوس یکشنبه هفتم اردیبهشت در مصاحبه با شبکه دولتی آلمان گفت کییف بهروشنی میداند ممکن است برای رسیدن به یک آتشبس پایدار و مبتنی بر حسن نیت، ناچار به چشمپوشی از بخشی از قلمرو خود شود.
او در عین حال تاکید کرد: «اما آنها قطعا نباید تا حدی که در آخرین پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا مطرح شده، پیش بروند.»
در شرایطی که نیروهای روسیه اکنون نزدیک به یکپنجم خاک اوکراین را در اختیار دارند، دولت ترامپ در پیشنهادهای جدید خود، خواستار «بهرسمیت شناختن» حاکمیت روسیه بر شبهجزیره کریمه شده است.
مسکو در سال ۲۰۱۴ کریمه را تصرف و ضمیمه خاک خود کرد.
پیشتر در پنجم اردیبهشت خبرگزاری رویترز گزارش داد مقامهای اوکراینی و اروپایی در برابر برخی پیشنهادهای آمریکا برای پایان دادن به مناقشه کنونی مقاومت کردند و در موضوعاتی از جمله قلمرو، تحریمها، تضمینهای امنیتی و اندازه ارتش اوکراین، پیشنهادهای متقابل ارائه دادند.
بر پایه این گزارش، مجموعهای از پیشنهادهایی که در مذاکرات میان مقامهای آمریکایی، اروپایی و اوکراینی در ۲۸ فروردین در پاریس و سوم اردیبهشت در لندن مطرح شد، نشان میدهد که میان آمریکا و کشورهای اروپایی اختلافات عمده وجود دارد.
این پیشنهادها بخشی از تلاشهای دیپلماتیک دولت ترامپ برای پایان سریع جنگ اوکراین است. این ابتکار، جدیترین تلاش جامعه برای پایان دادن به مناقشه کنونی محسوب میشود.
پیستوریوس در ادامه مصاحبه خود تاکید کرد: «اوکراین میتوانست یک سال پیش همان چیزی را که در این پیشنهاد آمده، به دست آورد. این [پیشنهاد] معادل تسلیم شدن است. من هیچ ارزش افزودهای در این پیشنهاد نمیبینم.»
پیستوریوس به احتمال زیاد در دولت ائتلافی جدید آلمان در سمت وزیر دفاع باقی خواهد ماند.
بیشتر بخوانید: آمریکا و اروپا بر سر متن توافق صلح در اوکراین اختلاف دارند
لاوروف: حملات روسیه به اهداف نظامی در اوکراین ادامه خواهد یافت
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد روسیه به هدف قرار دادن اماکنی که مورد استفاده نیروهای اوکراین، جنگجویان خارجی و مربیان نظامی اعزامشده از سوی اروپا قرار میگیرند، ادامه خواهد داد.
لاوروف گفت حمله موشکی مرگبار هفته گذشته روسیه به یک ساختمان مسکونی در کییف، یک مکان «کاملا غیرنظامی» را هدف قرار نداده است.
این حمله دستکم ۱۲ کشته برجای گذاشت و باعث شد ترامپ در اظهاراتی کمسابقه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، را سرزنش کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هفتم اردیبهشت در پیامرسان تلگرام نوشت روسیه تنها در این روز، نزدیک به ۷۰ حمله به خاک اوکراین انجام داده است.
او افزود: «وضعیت در جبههها و فعالیت واقعی ارتش روسیه ثابت میکند که فشار جهانی برای پایان دادن به این جنگ کافی نیست.»
زلنسکی ششم اردیبهشت در رم پیش از مراسم خاکسپاری پاپ فرانسیس، با ترامپ دیدار و گفتوگو کرده بود.
بیشتر بخوانید: ترامپ: ولادیمیر بس کن! بیایید توافق صلح را نهایی کنیم
تبریک پوتین به ارتش روسیه بابت «پیروزی» در کورسک
پوتین هفتم اردیبهشت در تماسی تلفنی با فرماندهان ارشد ارتش روسیه در کورسک، آنچه را «پیروزی» و پایان عملیات «اخراج» نیروهای اوکراینی از این منطقه در غرب روسیه خواند، تبریک گفت.
عملیات اوکراین در کورسک روسیه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳ آغاز شد. در هفتههای اخیر، ارتش روسیه عملیات گستردهای را برای بیرون راندن نظامیان اوکراینی از این منطقه تدارک دیده بود.
ترامپ یکشنبه هفتم اردیبهشت در پیامی در تروث سوشال، شبکه اجتماعی خود، از کاهش «۹۹.۹ درصدی» ورود مهاجران غیرقانونی از مرزهای آمریکا خبر داد.
او در پیام خود نوشت: «بهترین آمار ثبتشده تاکنون. سه نفر وارد شدند، در مقایسه با صدها هزار نفر در دولت قبلی. قبلا هرگز چنین تفاوتی [در آمار] وجود نداشته است. تبریک به آمریکا!»
مهاجران غیرقانونی از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید و اعمال قوانین سختگیرانه در مرزها، در حال بازگشت به کشورهای خود هستند و بر اساس گزارشها، تعداد عبورهای غیرقانونی از مرز آمریکا-مکزیک همچنان رو به کاهش است.
پیشتر خبرگزاری رویترز گزارش داد در شهر دانلی در هندوراس، در نزدیکی مرز نیکاراگوئه، دهها مهاجر در انتظار سازمان بینالمللی مهاجرت، یکی از نهادهای سازمان ملل متحد، هستند تا آنها را به کشورهایشان از جمله ونزوئلا بازگرداند.
بتزابت بنکومو، یکی از این مهاجران، گفت پس از ناامیدی از ورود به ایالات متحده و ترک مکزیک، تصور میکرد باید بار دیگر از جنگل مرزی کلمبیا و پاناما عبور کند تا به زادگاهش ونزوئلا بازگردد.
اما هنگامی که به هندوراس رسید، مطلع شد که سازمان بینالمللی مهاجرت برای مهاجرانی که خواستار بازگشت به وطن خود هستند، پروازهایی را تدارک دیده است.
بنکومو افزود: «ما دو ماه و نیم است که منتظریم. بهزودی به خانه بازخواهیم گشت.»
ونسا کونترراس، دیگر مهاجر ونزوئلایی، نیز گفت اکنون با آگاهی از امکان بازگشت به خانه از طریق پرواز، احساس امنیت بیشتری دارد، هرچند همچنان باید در انتظار بماند.
او تاکید کرد سفر برای بازگشت به وطن خطرناکتر شده است، زیرا پاناما اقداماتی برای مسدود کردن بخشهایی از جنگل انجام داده و این امر برخی مهاجران را ناچار کرده است مسیر دریایی را طی کنند؛ مسیری که شامل قایقهای کوچکی میشود که گاهبهگاه در جریان سفر واژگون میشوند.
با اجرای سیاستهای سختگیرانه مرزی از سوی دولت ترامپ، استقبال از برنامه بازگشت داوطلبانه سازمان بینالمللی مهاجرت بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در ماههای ژانویه و فوریه سال جاری میلادی، سازمان بینالمللی مهاجرت دو هزار و ۸۶۲ درخواست برای برنامه بازگشت داوطلبانه دریافت کرد که این رقم بیش از سه برابر تعداد درخواستهای ثبتشده در مدت مشابه سال گذشته است.
ماموران فدرال آمریکا پنجم اردیبهشت هانا دوگان، قاضی دادگاه منطقهای میلواکی در ایالات ویسکانسین، را بازداشت کردند. رسانههای آمریکا نوشتند او به یک مهاجر غیرقانونی برای فرار از دستگیری کمک کرده است.
به گفته کاش پاتل، رییس افبیآی، دوگان به اتهام «اخلال در اجرای عدالت» بازداشت شده است.
پاتل افزود این قاضی عمدا ماموران فدرال را فریب داده تا مانع بازداشت فردی شود که آنها بهدنبال دستگیری او در محوطه دادگاه بودند.
اگرچه آمار رسمی از میزان مشارکت ایرانیان در انتخاباتهای قبلی موجود نیست، دادهها نشان میدهد حدود ۷۰ درصد مهاجرانی که بیش از ۱۰ سال در کانادا زندگی کردهاند در انتخاباتها شرکت میکنند.
این آمار بهویژه در مناطقی با تمرکز بالای جمعیت ایرانی میتواند تاثیر قابلتوجهی بر نتیجه انتخابات داشته باشد. به عنوان مثال، در سه دوره گذشته در دو منطقه پرجمعیت ایرانی، دو نماینده ایرانیتبار به مجلس راه پیدا کردند که بخشی از رای خود را از ایرانیها گرفتند.
خواستههای ایرانیان کانادا از دولت این کشور
اما سیاستهای احزاب برای ایرانیان در دو جنبه قابل تامل است؛ اول بهعنوان یک شهروند کانادایی و دیگری با نگاهی به تاثیر تصمیماتشان بر روابط کانادا با جمهوری اسلامی.
در سالهای اخیر با بزرگتر شدن جامعه ایرانیان در کانادا، خواستههای ایرانی-کاناداییها به گوش دولت کانادا رسیده است؛ خواستههایی مانند قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی، منع ورود مقامات جمهوری اسلامی به کانادا و اخراج وابستگان به جمهوری اسلامی از این کشور. این خواستهها بهویژه بعد از سرنگونی پرواز اوکراینی با ۵۵ سرنشین کانادایی و ۳۸ نفر با اقامت دائم، برای دولت کانادا ابعاد جدیدی پیدا کرد.
بعد از خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، کانادا اعلام کرد بیشتر از ده هزار نفر از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را تحت قانون حفاظت از مهاجران و پناهندگان در لیست تحریمهای خود قرار میدهد. علاوه بر آن از تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ سپاه پاسداران بهعنوان یک نهاد تروریستی در کانادا شناخته شد.
حالا ایرانیان میخواهند کانادا مقامات وابسته به جمهوری اسلامی را اخراج کند؛ کاری که اگرچه کند پیش میرود، روند آن شروع شده است. تا به حال ۲۰ نفر از عوامل جمهوری اسلامی در کانادا شناسایی شدهاند. یک نفر بهصورت رسمی از کانادا اخراج شده و حداقل دو نفر بهصورت داوطلبانه کانادا را ترک کردهاند. اما شواهد حاکی از این است که تعداد وابستگان به جمهوری اسلامی که در کانادا زندگی میکنند صدها نفر است.
مواضع احزاب اصلی کانادا درباره جمهوری اسلامی
در آستانه انتخابات سراسری در کانادا، احزاب اصلی بار دیگر مواضع خود را درباره ایران اعلام کردند. محافظهکاران به رهبری پیر پولیو وعده دادهاند تحریمها علیه رژیم جمهوری اسلامی را تشدید کرده، جلوی ورود عوامل رژیم به کانادا را بگیرند و با پولشویی مقابله کنند.
لیبرالها به رهبری مارک کارنی اعلام کردهاند تحریمهای حقوقبشری را ادامه داده و برای مقابله با نفوذ منطقهای ایران با جامعه جهانی همکاری خواهند کرد.
برخی تحلیلگران معتقدند در عمل، تفاوت زیادی میان سیاستهای لیبرالها و محافظهکاران در قبال ایران نخواهد بود.
هرچند لحن تند محافظهکاران که بهویژه بعد از خیزش «زن، زندگی، آزادی» عملکرد لیبرالها در مقابل جمهوری اسلامی را زیر سوال بردهاند، توجه ایرانیان را به خود جلب کرده است.
در نشستی که اخیرا حامیان ایرانی محافظهکاران ترتیب داده بودند، دسترسی آسان عوامل جمهوری اسلامی به کانادا یکی از دغدغههای اصلی مطرحشده ایرانیان بود.
مهران امینیان، نوازنده و آهنگساز، به ایران اینترنشنال گفت: «زمان آن رسیده که محافظهکاران آزادیهایی که لیبرالها برای عوامل جمهوری اسلامی فراهم کردند را محدود کنند.»
از سوی دیگر علی احساسی، یکی از این نمایندگان ایرانیتبار در سه دوره گذشته بر این باور است آنچه لیبرالها در سالهای اخیر انجام دادند برای بسیاری از ایرانیان دور از باور بوده است.
او به ایراناینترنشنال گفت: «ما سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادیم و مقامات ارشد جمهوری اسلامی را تحریم کردیم؛ کسانی که حالا دیگر اجازه سفر به کانادا را ندارند.»
او تاکید کرد که حزب لیبرال در سالهای گذشته برای پیگیری خواستههای جامعه ایرانی تلاشهای موثری داشته است.
با اینکه این رقابت برای تشکیل دولت بعدی بین لیبرالها و محافظهکاران است، نامزدهای ایرانیتبار از حزب نیودموکرات هم امیدوارند با راه پیدا کردن به مجلس بازتاب صدای ایرانیان در دولت کانادا باشند.
ابراهیم آسترکی، نامزد حزب نیودموکرات، در مصاحبهای با ایران اینترنشنال بر دغدغههای امنیتی مخالفان حکومت ایران در کانادا تاکید کرد. او همچنین نسبت به پولشویی و سرمایهگذاری عوامل رژیم ایران در بازار مسکن کانادا ابراز نگرانی کرد و مقابله با این پدیده را یکی از اولویتهای خود دانست.
نیما مشعوف، دیگر نامزد نیودموکراتها و فعال حقوق زنان، درباره لزوم شنیده شدن صدای ایرانیان در مجلس سخن گفت و افزود: «همانطور که نمایندگان زن میتوانند صدای زنان باشند، من هم درباره مسائل مربوط به ایران در مجلس بازتاب خواهم داشت.»
ایرانیتباران در این انتخابات پنج نامزد دارند: دو نفر از حزب لیبرال و سه نفر از حزب نیودموکرات.
میزان مشارکت جامعه ایرانی با توجه به اهمیت رای مهاجران در مناطق کلیدی، میتواند صدای این جامعه را بلندتر از همیشه در ساختار سیاسی کانادا طنینانداز کند.
رایگیری سراسری برای همه ۳۴۳ کرسی مجلس عوام در حالی روز دوشنبه هشتم اردیبهشت برگزار میشود. پیشتر «رایگیری در دانشگاهها»، «رایگیری زودهنگام» و «رایگیری پستی» از ۲۴ فروردین تا دوم اردیبهشت در مراحل مختلف برگزار شده بود.
رقبای اصلی
احزاب اصلی حاضر در رقابت انتخاباتی کانادا عبارتند از:
حزب لیبرال: این حزب به رهبری مارک کارنی، نخستوزیر کنونی و رییس پیشین بانک مرکزی کاناداکه در ماه مارس جانشین جاستین ترودو شد، به دنبال کاهش مالیات برای طبقه متوسط، سرمایهگذاری عظیم در زیرساختها و تقویت توان دفاعی در کنار کاهش وابستگی اقتصادی به آمریکا است.
حزب محافظهکار: این حزب به رهبری پییر پولیو، رهبر اپوزیسیون از سال ۲۰۲۲، بر کاهش مالیاتها، توسعه عرضه مسکن و رونق منابع طبیعی برای مقابله با تورم تمرکز دارد.
حزب دموکراتیک جدید: این حزب به رهبری جگمیت سینگ، خواستار اجرای بیمه دارویی همگانی، گسترش مسکن مقرون به صرفه و افزایش مالیات بر شرکتها و ثروتمندان است.
حزب بلوک کبکی: این حزب به رهبری ایو-فرانسوا بلانشه که پایگاه اصلی آن در میان فرانسویزبانان کاناداست، بر حفظ زبان، فرهنگ و منافع اقتصادی کبک تاکید دارد.
حزب سبز: این حزب به رهبری مشترک الیزابت می و جاناتان پدنو، خواهان اقدام فوری در مقابله با تغییرات اقلیمی، گذار به انرژیهای تجدیدپذیر و اصلاحات دموکراتیک است.
حزب مردم کانادا: این حزب به رهبری ماکسیم برنیهنیز مانند ترامپ سیاستهایی را در محدودسازی تجارت آزاد دنبال میکند و در حال حاضر هیچ کرسیای در مجلس ندارد.
نظرسنجیها و پیشبینیها
بر اساس آخرین نظرسنجی موسسه پژوهشی نَنس ریسرچ که در اول اردیبهشت منتشر شد، لیبرالها با احتمال کسب ۴۳.۷ درصد آرا، بیشترین شانس پیروزی در انتخابات را دارند.
طبق این نظرسنجی، محافظهکاران با حمایت ۳۶.۳ درصد از رایدهندگان در ردیف دوم قرار دارند.
بر اساس نظرسنجی نَنس ریسرچ، حزب دموکراتیک جدید، حزب بلوک کبکی و حزب سبز نیز به ترتیب شانس کسب ۱۱ درصد، هفت درصد و سه درصد بقیه آرا را دارند.
ردیاب نظرسنجی سیبیسی کانادا نیز پیشبینی کرده است که لیبرالها بتوانند حدود ۱۸۹ کرسی کسب کنند که این میزان اندکی بالاتر از حد نصاب ۱۷۰ کرسی برای کسب اکثریت پارلمان است. طبق این پیشبینی، محافظهکاران نیز ۱۲۵ کرسی را کسب خواهند کرد.
رویارویی با آمریکا تحت رهبری ترامپ
پس از اقدام دولت ترامپ در اعمال تعرفههای جدید بر صادرات فولاد و محصولات کشاورزی کانادا و متشنج شدن روابط این دو همسایه و متحد دیرین، چگونگی ادامه روابط با واشینگتن به مسئلهای کلیدی در این انتخابات تبدیل شده است.
لیبرالها به رهبری کارنی موضع سختی علیه تعرفهها و اظهارات ترامپ گرفتهاند و آن را تهدیدی عظیم برای کانادا توصیف میکنند.
کارنی وعده داده است که با کاهش وابستگی اقتصادی به آمریکا از طریق تنوعبخشی به تجارت و تقویت صنعت داخلی، نظم اقتصادی جدیدی ایجاد کند. او با اتکا به سابقه جهانی خود در امور مالی، اطمینان داده است که در برابر فشارهای ترامپ قاطعانه ایستادگی خواهد کرد.
محافظهکاران به رهبری پولیو در موقعیتی حساس قرار دارند. گرچه محافظهکاران کانادا به طور سنتی با جمهوریخواهان آمریکا نزدیک بودهاند، اما پولیو پس از مواجهه با سیاستهای تعرفهای ترامپ، از او فاصله گرفته است.
در همین حال، او نیز با رویکردی شبیه ترامپ و با شعار «اول کانادا»، بر استقلال اقتصادی از طریق کاهش مالیاتها، توسعه انرژی و مقرراتزدایی تاکید میکند. حزب محافظهکار هشدار داده است که تمدید دولت لیبرال موجب جسورتر شدن ترامپ خواهد شد.
حزب دموکراتیک جدیدبه رهبری جگمیت سینگ نیز تعرفههای ترامپ را محکوم کرده است و بر لزوم مقاومت در برابر زورگویی و حفظ حاکمیت کانادا تاکید میکند.
این حزب همچنین بر حفاظت از کارگران کانادایی، حمایت از مدیریت عرضه و تنوعبخشی به تجارت فراتر از آمریکای شمالی تاکید دارد.
سینگ هشدار داده است که هم کارنی و هم پولیو میتوانند برای کاناداییها خطرناک باشند. او که خواستار وحدت کاناداییها در برابر تهدیدهای خارجی است، معتقد است کارنی به دلیل احتمال اعمال ریاضت اقتصادی و پولیِور به دلیل گرایش به سیاستهای راست افراطی میتوانند کانادا را در معرض خطر قرار دهند.
حزب بلوک کبکی به رهبری ایو-فرانسوا بلانشه نیز تنش با آمریکا را در مرکز توجه خود قرار داده است و بر ضرورت دفاع مستقل کبک از صنایع خود، به ویژه آلومینیوم و لبنیات، در برابر تعرفههای ترامپ تاکید میکند.
بلانشه هویت ملی قدرتمند استان فرانسویزبان کبک را عاملی برای مقاومت در برابر فشارهای خارجی میداند و دولت فدرال را متهم میکند که منافع کلی کانادا را بر منافع کبک ترجیح میدهد.
حزب سبز اقدامات ضد زیستمحیطی ترامپ را محکوم کرده و خواهان پایبندی کانادا به تعهدات اقلیمی و همکاری با ایالتهای پیشرو آمریکا و متحدان جهانی است.
حزب مردم کانادا نیز گرچه نفوذ چندانی ندارد، اما برخی از سیاستهای شبیه به ترامپ را در زمینه تجارت آزاد بدون نهادهای بینالمللی دنبال میکند.
در مجموع، هیچ حزب اصلی کانادا به طور علنی از ترامپ حمایت نمیکند. رهبران تمام این احزاب وعده دادهاند که از حاکمیت کانادا دفاع کنند و در صورت لزوم به تعرفههای آمریکا پاسخ دهند.
بسته به اینکه کاناداییها بین دولتهایی به رهبری لیبرالها یا محافظهکاران کدام را برگزینند، نتیجه این انتخابات مسیر سیاستهای اتاوا در قبال واشنگتن را تعیین خواهد کرد و آینده تجارت روزانه دو میلیارد دلاری میان دو کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
برای جامعه ایرانی-کانادایی نیز که جمعیت آن حدود ۲۸۰ هزار نفر برآورد میشود، نتیجه این انتخابات میتواند تاثیر مهمی بر قوانین مهاجرت، سیاست خارجی درباره جمهوری اسلامی و فرصتهای اقتصادی در سالهای پیش رو داشته باشد.
اولین نتایج این انتخابات از دوشنبهشب اعلام خواهد شد تا مشخص شود جهتگیری آینده کانادا را در چشمانداز جهانی متلاطم کنونی چگونه ترسیم خواهد شد.
این انتخابات به دلیل تشدید تنشهای دیپلماتیک با ایالات متحده، ناپایداریهای اقتصادی و دگرگونیهای سیاسی درون کشور، بهعنوان یکی از سرنوشتسازترین انتخابات دهههای اخیر کانادا توصیف شده است.
این گزارش، تحلیلی جامع از بازیگران اصلی، دستورکارهای حزبی و زمینههای ژئوپلیتیکی و اجتماعی انتخابات ارائه میدهد و نقش کانادا را در عرصه بینالملل و بهویژه تاثیر تحولات آمریکا و موقعیت جوامع مهاجر را بررسی میکند.
زمینه سیاسی: کانادا در آستانه تغییر
کانادا در آستانه یکی از پرتنشترین انتخاباتهای تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ انتخاباتی که نهفقط رقابتی بین احزاب داخلی، بلکه بازتابدهنده چالشهای جهانی است.
استعفای کریستیا فریلند، معاون نخستوزیر کانادا در دسامبر سال ۲۰۲۴ بهدلیل اختلافات عمیق در زمینه سیاستهای مالی، نقطه عطفی در بحران سیاسی اخیر کشور بود. این استعفا فشارها را بر نخستوزیر وقت، جاستین ترودو که از سال ۲۰۱۵ قدرت را در دست داشت، افزایش داد.
ترودو نهایتا در آغاز سال ۲۰۲۵ از مقام خود کنارهگیری کرد.
در پی این استعفا، حزب لیبرال کانادا که با کاهش چشمگیر محبوبیت و احتمال شکست سنگین در انتخابات مواجه بود، مارک کارنی، اقتصاددان و رییس پیشین بانک کانادا و بانک انگلستان را به رهبری برگزید.
کارنی در چهاردهم مارس بهعنوان نخستوزیر سوگند یاد کرد و در تاریخ سوم فروردین (۲۳ مارس)، پارلمان را منحل و خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شد. این تصمیم با هدف کسب مشروعیت دموکراتیک برای مقابله با بحرانهای داخلی و تهدیدهای خارجی بهویژه از سوی دولت آمریکا اتخاذ شد.
در همین بازه، دولت ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، با اعمال تعرفههای سنگین بر واردات کالاهای کانادایی و اظهارات بحثبرانگیز درباره الحاق کانادا به آمریکا تحت عنوان «ایالت پنجاهویکم»، فضای سیاسی کانادا را ملتهب کرد و نگرانیهایی درباره استقلال سیاسی و اقتصادی این کشور پدید آورد.
در جبهه داخلی نیز تورم فزاینده، بحران مسکن و تبعات اقتصادی همهگیری کووید-۱۹ باعث افزایش نارضایتی عمومی شده و هزینههای زندگی به اولویت نخست رأیدهندگان تبدیل شده است.
رهبران اصلی انتخابات چه کسانی هستند؟
انتخابات امسال در ۳۴۳ حوزه انتخابیه برگزار میشود که پنج حوزه جدید آن بر اساس دادههای سرشماری سال ۲۰۲۱ ایجاد شدهاند.
در انتخابات سال جاری میلادی، پنج حزب اصلی صحنهگردان فضای سیاسی کانادا هستند که هر یک با دستورکارها و پایگاههای رای متفاوتی وارد رقابت شدهاند.
حزب لیبرال کانادا با کارنی
کارنی، ۶۰ ساله، چهرهای خوشنام در حوزه سیاستگذاری مالی و بانکی بینالمللی است. او رویکرد فنسالارانه (تکنوکراتیک) را به رهبری حزب لیبرال آورده است. سیاستهای پیشنهادی او بر چهار محور اصلی استوار است:
استراتژی اقتصادی: کاهش مالیات برای طبقه متوسط، کنترل رشد هزینههای دولت از حدود ۹ درصد به دو درصد در سال و هدفگذاری برای تراز بودجه تا سال ۲۰۲۸.
دفاع ملی: برنامهای برای افزایش بودجه نظامی و تقویت دفاع قطب شمال، با تمرکز بر زیرساختهای دوگانه، از جمله باندهای هوایی.
جزییات مالی هنوز بهصورت رسمی اعلام نشده است.
سیاستهای تجاری: حذف موانع تجارت بیناستانی برای تقویت بازار داخلی در مواجهه با تهدیدات تجاری ایالات متحده.
محیطزیست و نوآوری: حمایت از توسعه فنآوریهای سبز و سرمایهگذاری در زیرساختهای پایدار. برنامه مالیات کربن مصرفکننده از اول آوریل ۲۰۲۵ حذف شده اما مالیات بر کربن صنعتی همچنان برقرار است.
کارنی خود را بهعنوان «مدیر بحران» معرفی میکند، اما تسلط اندک او به زبان فرانسه که در استان کبک اهمیت زیادی دارد، میتواند یک نقطه ضعف انتخاباتی محسوب شود.
سیاستهای مهاجرتی و چندفرهنگی او نیز برای جامعه مهاجرانی که به تنوع فرهنگی اهمیت میدهند، اهمیت زیادی دارد.
حزب محافظهکار با پییر پولیو
پییر پولیو، ۴۵ ساله، از سال ۲۰۲۲ رهبری حزب محافظهکار را در دست دارد. رویکرد او ماهیتی پوپولیستی دارد و تمرکزش بر مسائل اقتصادی ملموس برای شهروندان عادی و ترویج ملیگرایی است.
سیاست مالی: کاهش مالیات، کاهش هزینههای دولتی (شامل مشاوران، بوروکراسی و کمکهای خارجی). حزب او وعده کاهش قابل توجه کسری بودجه را داده است.
انرژی و محیطزیست: حمایت از استقلال انرژی، ارائه مشوقهای مالیاتی برای فنآوری پاک و مخالفت با محدودیتهای سختگیرانه زیستمحیطی. شعار کمپین او این است: «پایان جنگ علیه خودروها.»
سیاستهای اجتماعی: تاکید بر ارزشهای سنتی، بازنگری در سیاستهای مهاجرتی و افزایش کارایی خدمات عمومی.
سبک تهاجمی پولیو در مناظرات انتخاباتی و لحن او با بخشی از جامعه بهویژه گروههایی از جوانان و مردان طبقه کارگر همخوانی دارد. اما ممکن است رایدهندگان میانهرو و جوامع مهاجر را از او دور کند.
حزب نیودموکرات با جگمیت سینگ
جگمیت سینگ از سال ۲۰۱۷ رهبری حزب نیودموکرات کانادا را بر عهده دارد. او بر عدالت اجتماعی و سیاستهای ترقیخواهانه تمرکز دارد.
خدمات اجتماعی: گسترش پوشش دارویی، خدمات دندانپزشکی و دسترسی بهتر به آموزش عالی.
سیاست مالیاتی: اعمال مالیات بر ثروت و حذف خلأهای مالیاتی برای تامین مالی برنامههای اجتماعی.
اقدامات زیستمحیطی: اعمال مالیات کربنی در مرزها و حفظ نظام قیمتگذاری کربن برای صنایع.
هرچند حزب نیودموکرات سابقهای طولانی در حمایت از اقشار کمدرآمد دارد، کاهش حمایت مهاجران و رقابت سختتر با احزاب دیگر، جایگاه سینگ را تضعیف کرده است.
بلوک کبکی با ایو-فرانسوا بلانشه
ایو-فرانسوا بلانشه از سال ۲۰۱۹ رهبری «بلوک کبکی» را به عهده دارد. این حزب تنها در استان کبک فعالیت انتخاباتی دارد و خواهان خودمختاری بیشتر برای این استان است.
حفظ هویت فرهنگی: تقویت زبان فرانسه و هویت فرهنگی کبکی.
خودمختاری مالی: کنترل بیشتر بر سیاستهای مهاجرتی و مالی در کبک.
زیستمحیطی: محدود کردن انتشار گازهای گلخانهای و اعمال مالیات بر سود شرکتهای نفتی.
بلوک کبکی با تاکید بر اولویتهای محلی و فرهنگی، رایدهندگان ملیگرا در کبک را هدف گرفته اما با افزایش نفوذ لیبرالها در این استان، موقعیتش متزلزل شده است.
حزب سبز با الیزابت می و جاناتان پدنو
رهبری مشترک حزب سبز بر عهده الیزابت می و جاناتان پدنو است و سیاستهای کلی این حزب شامل موارد زیر است.
سیاستهای اقلیمی: توقف پروژههای مرتبط با سوختهای فسیلی، حذف یارانههای این حوزه و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر.
عدالت اجتماعی: تضمین درآمد پایه و اجرای برنامههای حمایت اجتماعی گسترده.
اصلاحات انتخاباتی: تغییر سیستم انتخاباتی به شیوه «نمایندگی متناسب».
اگرچه حزب سبز در نظرسنجیها تنها دو تا پنج درصد آرا را به خود اختصاص میدهد، حضورش در عرصه سیاسی باعث برجسته شدن مباحث محیط زیستی و اصلاحات ساختاری شده است.
مسائل کلیدی انتخابات کانادا
انتخابات ۲۰۲۵ کانادا در بستری از بحرانهای جهانی و داخلی برگزار میشود. چهار موضوع محوری فضای انتخاباتی را شکل دادهاند.
۱- روابط کانادا و ایالات متحده
۵۹ درصد رایدهندگان روابط با آمریکا را اولویت نخست خود میدانند. این روابط که در پی اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و اعمال تعرفهها تیره شده، به میدان تقابل دیپلماتیک احزاب بدل شده است.
کارنی بر توان مذاکره بینالمللی خود تاکید دارد، در حالی که پولیو از «مقاومت» در برابر فشارهای واشینگتن سخن میگوید.
۲- اقتصاد و هزینههای زندگی
۴۷ درصد رایدهندگان هزینههای زندگی را مهمترین دغدغه خود اعلام کردهاند.
تورم، قیمت مسکن و نرخ بهره بالا بر زندگی روزمره فشار وارد کرده است.
لیبرالها به دنبال بودجهبندی دقیق و سرمایهگذاری هدفمند هستند، محافظهکاران کاهش مالیات را راهحل میدانند و حزب نیودموکرات خواهان بازتوزیع ثروت از طریق مالیاتستانی بر داراییهای کلان است.
۳- تغییرات اقلیمی
با بروز آتشسوزیها، سیلها و خشکسالیها، موضوع اقلیم به اولویت ملی کاناداییها تبدیل شده است.
سبزها و حزب نیودموکرات به اقدامات تهاجمی مانند سقف انتشار گازهای گلخانهای متعهدند، در حالی که لیبرالها و محافظهکاران بیشتر بر نوآوری فنآورانه تاکید دارند.
۴- بهداشت عمومی
تبعات بحران کووید-۱۹ همچنان بر سیستم بهداشتی کانادا سایه انداخته است. فشار مضاعف بر بیمارستانها و خدمات درمانی، لزوم بازنگری در نظام سلامت را برجسته کرده است.
حزب نیودموکرات و سبزها از گسترش برنامههای عمومی بهداشت حمایت میکنند در حالی که دیگر احزاب بر بهینهسازی عملکرد ساختار موجود تاکید دارند.
نظرسنجیها و سناریوهای محتمل
طبق نظرسنجی موسسه ریسرچ کو در نوزدهم تا بیستم آوریل ۲۰۲۵ وضعیت آرای احزاب کانادایی چنین خواهد بود:
حزب لیبرال: ۴۳ درصد
حزب محافظهکار: ۳۸ درصد
حزب نیودموکرات: هشت درصد
بلوک کبکی: شش درصد
حزب سبز و دیگران: بین دو تا پنج درصد
این ارقام نشاندهنده رقابتی فشرده میان لیبرالها و محافظهکاران است؛ در حالی که احزاب کوچکتر بیشتر نقش تاثیرگذار بر گفتمان را دارند تا دستیابی به اکثریت.
آزمون قدرت ملی در بحران جهانی
انتخابات فدرال ۲۰۲۵ کانادا آزمونی است برای تابآوری این کشور در برابر تهدیدهای خارجی، بحرانهای اقتصادی و بحران اقلیمی.
پیروزی لیبرالها، قدرت را به دستان فنسالاران خواهد سپرد و پیروزی محافظهکاران به معنای بازگشت به سیاستهای ریاضتی و اتکا به منابع طبیعی است.
هرچند حزب نیودموکرات، سبزها و بلوک کبکی از لحاظ عددی ضعیفتر هستند، گفتمان سیاسی کشور را در حوزههای عدالت اجتماعی، محیط زیست و فدرالیسم منطقهای تحت تاثیر قرار دادهاند.
در جهانی پرآشوب که سایه سیاستهای آمریکا بر مناسبات فراآتلانتیکی سنگینی میکند، سرنوشت کانادا نه فقط در درون مرزهایش، بلکه در روابط با متحدان جهانیاش نیز رقم خواهد خورد.
