استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه، اعلام کرد بهزودی خبرهایی از گسترش توافقات صلح اسرائیل با کشورهای منطقه، موسوم به «پیمان ابراهیم»، منتشر خواهد شد. سخنان ویتکاف در آستانه سفر هفته آینده دونالد ترامپ به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر مطرح میشود.
ویتکاف در مراسمی در سفارت اسرائیل در واشینگتن که به مناسبت روز استقلال اسرائیل برگزار شد، گفت دولت آمریکا تلاش خواهد کرد تا پیمان عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای دیگر را گسترش دهد.
او افزود: «فکر میکنیم بهزودی یا خیلی خیلی زود خبرهایی خواهیم داشت.»
این توافقها در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ، میان اسرائیل و به ویژه برخی کشورهای عربی به امضا رسید.
انعقاد این توافقها یکی از بزرگترین دستاوردهای دور نخست ریاستجمهوری ترامپ در عرصه دیپلماسی بود، اما جمهوری اسلامی آن را محکوم کرد.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
تاکید بر جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی
ویتکاف که مذاکرهکننده ارشد آمریکا در گفتوگوها با جمهوری اسلامی است، در ادامه اظهارات خود گفت در آینده، «گفتوگوهایی درباره چالشهای منطقهای خاورمیانه مانند سوریه، لبنان و البته ایران نیز خواهیم داشت».
او تاکید کرد: «ما توافق داریم که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.» این بخش از اظهارات او، با تشویق حضار روبهرو شد.
موضوع ایران از جمله موارد اختلاف پنهان میان آمریکا و اسرائیل بوده است؛ چرا که اسرائیل نگران است واشینگتن در مذاکرات مستقیم با تهران اجازه دهد برنامه غنیسازی هستهای جمهوری اسلامی حفظ شود.
اگرچه ویتکاف پیشتر گاهی در اظهاراتی ضد و نقیض از امکان ادامه غنیسازی در ایران سخن گفته بود، اما ترامپ ۱۴ اردیبهشت موضعی سختگیرانهتر گرفت و اعلام کرد تنها گزینه قابلقبول، «برچیدن کامل» برنامه هستهای ایران است.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال گفت آماده شنیدن استدلالها درباره امکان استفاده جمهوری اسلامی از انرژی هستهای غیرنظامی است.
پیشتر ویتکاف اعلام کرد تلاش میکند دور چهارم مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن شنبه ۲۰ اردیبهشت برگزار شود، با اینحال اگر مذاکرات در تاریخ مورد نظر از سر گرفته نشود، تنها دلیل آن، سفر ترامپ به خاورمیانه خواهد بود.
بیشتر بخوانید: واشینگتنپست: هماهنگی والتز با نتانیاهو درباره حمله به ایران از دلایل برکناری او بود
استقبال ویتکاف از ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه
نماینده ترامپ همچنین در سخنرانی خود در سفارت اسرائیل، به ابتکارهای بشردوستانه در غزه اشاره کرد و گفت: «تلاشهای زیادی در جریان است، از جمله طرحهایی برای کمکرسانی به غزه که ما از آنها استقبال میکنیم.»
او به طرح اخیر اسرائیل اشاره کرد که هدفش از سرگیری جریان ارسال کمکها به غزه پس از بیش از دو ماه است.
به گزارش منابع اسرائیلی و دیپلماتهای کشورهای عربی، این طرح شامل اسکان حدود دو میلیون فلسطینی در یکچهارم جنوبی نوار غزه، نزدیک به شهر کاملا ویرانشده رفح، است.
در چارچوب طرح اسرائیل، مراکزی در خارج از اردوگاههای چادری برپا خواهد شد و کمکها در این مناطق در اختیار آوارگان فلسطینی قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید: اسرائیل طرح تسلط کامل بر نوار غزه و ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را تایید کرد
بر پایه این طرح، اعضایی مورد تایید از هر خانواده فلسطینی باید پیاده خود را به مراکز تعیینشده در غزه برسانند تا بستههای غذایی دریافت کنند که نیازهای آنها را برای حدود یک تا دو هفته تامین میکند.
این اقدام با هدف اطمینان از توزیع مستقیم کمکها میان غیرنظامیان و جلوگیری از دسترسی گروه حماس به این اقلام انجام میشود.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند کابینه امنیتی این کشور با گسترش حملات به نوار غزه و همچنین توزیع کمکهای بشردوستانه در این منطقه موافقت کرده است.
کابینه امنیتی اسرائیل در نشست خود که شامگاه یکشنبه ۱۴ اردیبهشت برگزار شد، فراخوان نیروهای ذخیره ارتش برای تشدید حملات علیه مواضع حماس و طرح کلی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را به تصویب رساند.
طبق طرح کابینه امنیتی اسرائیل، یک بنیاد بینالمللی وظیفه توزیع کمکها در غزه را بر عهده میگیرد تا اطمینان حاصل شود این کمکها به دست حماس نخواهد افتاد.
گزارش رسانههای اسرائیلی همچنین حاکی از آن است که در جلسه کابینه، میان ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی و ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، بحث داغی بر سر ارسال کمکها به غزه درگرفت.
بر اساس این گزارش، بنگویر در این جلسه با ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه مخالفت کرد و گفت: «فروشگاههای مواد غذایی حماس باید بمباران شوند.»
در سوی مقابل، رییس ستاد کل ارتش این اظهارات را «خطرناک» خواند و تاکید کرد: «شما همه ما را به خطر میاندازید، قوانین بینالمللی وجود دارد و ما به آن متعهد هستیم.»
ارتش اسرائیل دهها هزار نیروی ذخیره خود را برای گسترش عملیات در غزه فراخواند
همزمان با تشدید تنشها در منطقه، ارتش اسرائیل اعلام کرد دهها هزار نیروی ذخیره خود را برای گسترش عملیات نظامی در نوار غزه فراخوانده است.
رییس ستاد کل ارتش اسرائیل ۱۴ اردیبهشت در جریان بازدید از یک یگان کماندویی نیروی دریایی این کشور تاکید کرد ارتش اسرائیل فشار خود بر حماس را با هدف آزادی گروگانهای در بند این گروه افزایش داده است.
زمیر گفت: «این هفته دهها هزار برگه احضار برای نیروهای ذخیره خود ارسال میکنیم تا عملیاتمان را در غزه تشدید و گسترش دهیم. ما فشارها را برای بازگرداندن شهروندانمان و شکست حماس افزایش میدهیم.»
او افزود عملیات نظامی در مناطق بیشتری از غزه انجام خواهد شد و ارتش اسرائیل «تمامی زیرساختهای حماس، چه روی زمین و چه در زیر زمین، را نابود خواهد کرد».
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
بنا بر اعلام رسمی دولت اسرائیل، ۲۴ گروگانِ در قید حیات همچنان در اسارت حماس هستند و پیکر ۳۵ گروگان جانباخته نیز در اختیار این گروه قرار دارد.
اسرائیل و حماس ۲۶ دی سال گذشته برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید؛ اسرائیل از آن تاریخ ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را متوقف کرد و کمی بعد، حملات به این باریکه را از سرگرفت.
در روزهای اخیر، نهادهای حقوق بشری و گروههای امدادرسان بارها درباره وخامت اوضاع انسانی در غزه هشدار دادهاند.
بیشتر بخوانید: احتمال تعطیلی آشپزخانهها و توقف ارائه وعدههای غذایی رایگان در نوار غزه
قدردانی هرتزوگ از میانجیگری قطر و مصر در مذاکرات آتشبس
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، ۱۴ اردیبهشت ضمن قدردانی از میانجیگری قطر و مصر در مذاکرات آتشبس، حماس را به کارشکنی در این مذاکرات متهم کرد.
هرتزوگ در دیدار با نیکوس کریستودولیدس، رییسجمهوری قبرس، در اورشلیم گفت: «واسطههایی مانند قطر و مصر تلاشهای زیادی برای میانجیگری انجام میدهند، اما در نهایت باید طرفی وجود داشته باشد که حاضر به پذیرش توافق باشد؛ و حماس همواره از پاسخدادن طفره میرود.»
او همچنین به حمله موشکی حوثیهای یمن به فرودگاه بنگوریون اسرائیل اشاره کرد و افزود: «این نشاندهنده [سرچشمه گرفتن] امپراتوری شر از تهران است؛ اینکه چگونه نیروهای نیابتی خود را بهطور گسترده مسلح میکند و بر هزینههای زندگی، سفر و همه چیز تاثیر میگذارد. ما هدف مشترکی داریم: اینکه فورا ثبات و امنیت را بازگردانیم.»
تمجید هرتزوگ از اقدامات قطر در مذاکرات آتشبس یک روز پس از آن صورت میگیرد که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای مواضع دوحه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد: «زمان آن فرا رسیده است که قطر به بازی دوگانه و سخنان متناقض خود پایان دهد و تصمیم بگیرد که آیا در سوی تمدن ایستاده است یا در سوی بربریت حماس.»
اسرائیل در واکنش به حمله هفتم اکتبر حماس، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۵۲ هزار کشته و ۱۱۸ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
بر اساس این گزارش، این آشپزخانهها پس از ۱۸ ماه جنگ و ارائه غذا به صدها هزار فلسطینی با کمبود مواد اولیه مواجه هستند.
چندین گروه کمکرسان به رویترز گفتند که دهها آشپزخانه نوار غزه در معرض بسته شدن قرار دارند و ممکن است در روزهای آینده تعطیل شوند، مگر اینکه کمکها به غزه وارد شود و مشکل تامین مواد برای وعدههای غذایی جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه برطرف گردد.
این خبرگزاری به آشپزخانه «غذای شرقی السلام» در شهر غزه، اشاره کرده که برای ۲۰ هزار نفر غذا تهیه میکند.
یکی از کارکنان این آشپزخانه به رویترز گفت: «ما با چالشهای بزرگی در ادامه کار مواجه هستیم. ممکن است ظرف یک هفته یا شاید کمتر از کار بیفتیم.»
رویترز نوشت که از ۲ مارس، اسرائیل تامین مواد غذایی را برای ساکنان غزه قطع کرده و ذخایر غذایی که در طول آتشبس ابتدای سال ذخیره شده بود، تقریبا تمام شده است.
آژانس هماهنگی امور انسانی سازمان ملل در گزارشی که شامگاه دوشنبه منتشر کرد، اعلام کرد که حدود ۱۰ هزار مورد سوتغذیه حاد در میان کودکان از جمله هزار و ۶۰۰ مورد سوتغذیه حاد شدید، از ابتدای سال ۲۰۲۵ در سراسر غزه شناسایی شده است.
در این گزارش آمده است: «گزارشهایی از سرقتهای مسلحانه در میان وضعیت انسانی فاجعهبار منتشر شده است. در آخر هفته، گزارشهایی از سرقت یک کامیون در دیرالبلح و یک انبار در شهر غزه منتشر شده است.»
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد که حداقل ۶۰ هزار کودک اکنون علائم سوتغذیه را نشان میدهند.
جولی فوکن، هماهنگکننده پزشکی سازمان پزشکان بدون مرز به رویترز گفت: «ما موارد سوتغذیه حاد متوسط یا شدید در کودکان را مشاهده میکنیم و همچنین زنان باردار و شیرده که مشکلاتی در شیردهی دارند، خودشان دچار سوتغذیه هستند یا کالری کافی دریافت نمیکنند.»
دفتر رسانهای دولت حماس در غزه، جمعه گفت که قحطی دیگر تهدیدی قریبالوقوع نیست و به واقعیت تبدیل شده است.
این دفتر افزود که ۵۲ نفر به دلیل گرسنگی و سوءتغذیه جان خود را از دست دادهاند که از این تعداد ۵۰ نفر کودک بودهاند.
اسرائیل پیشتر بحران گرسنگی در غزه را رد کرده و گفته است که هنوز کمکهای کافی برای تامین نیاز جمعیت این منطقه وجود دارد، اما روشن نکرده که کی و چگونه کمکها دوباره به غزه وارد خواهد شد. دفتر نخستوزیری اسرائیل هنوز در این زمینه اظهارنظر نکرده است.
ارتش اسرائیل میگوید نیروهای مسلح حماس که غزه را اداره میکنند، از کمکها سواستفاده کردهاند.
جنگ غزه پس از آن آغاز شد که این نیروها در حملات ماه اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، هزار و ۲۰۰ نفر را کشته و ۲۵۱ نفر را به عنوان گروگان به غزه بردند. به گفته مقامات بهداشتی حماس، از آن زمان، حملات اسرائیل به غزه بیش از ۵۱ هزار و ۴۰۰ نفر کشته بر جای گذاشته است.
تامر، یکی از آوارگان در نوار غزه، دوشنبه هشتم اردیبهشت در پیامی مکتوب به خبرگزاری رویترز نوشت: «انفجارها شبانهروز ادامه دارند. هر بار که زمین میلرزد، میدانیم که خانههای بیشتری در رفح ویران شدهاند. رفح دیگر وجود ندارد.»
ابومحمد، یکی دیگر از آوارگان فلسطینی در غزه، به رویترز گفت: «از این وحشتزده هستیم که ما را به رفح منتقل کنند، جایی که همچون قفسی در یک اردوگاه کار اجباری خواهد بود و بهطور کامل از جهان خارج جدا خواهد شد.»
بیشتر بخوانید: حمله تند محمود عباس به حماس: گروگانها و سلاحهای خود را تحویل دهید
اسرائیل و حماس ۲۶ دی سال گذشته برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید و اسرائیل از آن تاریخ ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را متوقف کرد.
بدین ترتیب، طولانیترین دوره انسداد گذرگاههای منتهی به غزه در تاریخ این منطقه به ثبت رسیده است.
اسرائیل تاکید میکند در مرحله نخست آتشبس، کمکهای بشردوستانه «به اندازه کافی» وارد غزه شده و در نتیجه، خطر بروز بحران انسانی در این منطقه وجود ندارد.
اسرائیل همچنین حماس را به سوءاستفاده از کمکهای بینالمللی متهم میکند و میگوید به همین دلیل، اجازه ورود کمکهای بیشتر به غزه را نخواهد داد.
در سوی مقابل، آژانسهای وابسته به سازمان ملل متحد هشدار دادهاند بحران انسانی در غزه از زمان آغاز مناقشه کنونی، به وخیمترین حالت خود رسیده و ساکنان این منطقه در آستانه قحطی و شیوع گسترده بیماریها قرار دارند.
بیشتر بخوانید: قطر و ترکیه از پیشرفت در مذاکرات غزه و آمادگی بیشتر حماس خبر دادند
ساکنان غزه برای رفع گرسنگی به برگ درختان و گوشت لاکپشت روی آوردهاند
برنامه جهانی غذا پنجم اردیبهشت اعلام کرد ذخایر غذایی این سازمان در نوار غزه به پایان رسیده است.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت در پی شدت گرفتن بحران غذایی، شماری از فلسطینیان برای رفع گرسنگی خود به جمعآوری علفهای خودرو و برگهای درختان در خیابانهای غزه روی آوردهاند.
این خبرگزاری افزود شماری از فلسطینیان هم به درجهای از استیصال رسیدهاند که با شکار لاکپشت و فروش گوشت این حیوان روزگار میگذرانند.
یک زن ساکن غزه در همین رابطه به رویترز گفت: «چند روز پیش به دکتر مراجعه کردم. او گفت در کلیهام سنگ وجود دارد و برای درمان نیاز به عمل جراحی دارم که حدود ۳۰۰ دلار هزینه خواهد داشت. به او گفتم ترجیح میدهم از مُسَکِن استفاده کنم و این پول را به خرید غذا برای فرزندانم اختصاص دهم.»
او افزود: «در غزه نه گوشت وجود دارد، نه گاز برای پخت و پز، نه آرد و نه زندگی. این غزه است؛ به زبان ساده اما دردناک.»
مقامهای غزه هشتم اردیبهشت اعلام کردند حملات اسرائیل به این باریکه دستکم ۲۳ کشته برجای گذاشته است.
در پی حمله هوایی اسرائیل به یک خانه در جبالیا در شمال غزه دستکم ۱۰ نفر، از جمله چند کودک جان باختند. همچنین در حملهای دیگر به یک کافه در جنوب غزه شش نفر کشته شدند.
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد شماری از فلسطینیان در حالی که دور یک میز در کافه نشسته بودند، هدف قرار گرفتند و بهشدت مجروح شدند.
شمار کشتههای حملات اسرائیل به غزه از زمان آغاز جنگ کنونی، از ۵۲ هزار و ۲۰۰ نفر فراتر رفته است.
اسرائیل پایان عملیات خود در غزه را به آزادی گروگانهای در بند حماس و خلع سلاح کامل این گروه منوط کرده است.
حماس تاکنون این شروط را نپذیرفته و بر خروج کامل ارتش اسرائیل از غزه تاکید کرده است.