کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، از دستیابی به یک توافق تجاری با آمریکا خبر داد و گفت این توافق به تقویت کسب و کارها و حفظ هزاران شغل در بریتانیا خواهد انجامید. در سوی مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز از این توافق ابراز خشنودی کرد.
استارمر پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «من قول داده بودم که از خودروسازان بریتانیایی محافظت کنم و صنعت فولادمان را نجات دهم. این توافق به آن وعده عمل میکند.»
او افزود کارگران، خانوادهها و شرکتهای بریتانیایی از این توافق بهرهمند خواهند شد.
دولت بریتانیا نیز اعلام کرد در چارچوب توافق اقتصادی با ایالات متحده، تعرفههای اعمالشده بر صنعت خودروسازی بریتانیا بلافاصله از ۲۷.۵ درصد به ۱۰ درصد کاهش خواهند یافت و تعرفههای فولاد و آلومینیوم به صفر خواهند رسید.
این توافق در شرایطی صورت میگیرد که کشورهایی مانند ژاپن پیش از این در صف مذاکرات تجاری با دولت دونالد ترامپ قرار داشتند.
دستاورد سیاسی برای دولت بریتانیا
به دست آمدن توافق تجاری میان لندن و واشینگتن، پیروزی مهمی برای نخستوزیر و ریچل ریوز، وزیر اقتصاد بریتانیا، به شمار میرود.
استارمر پس از نتایج ضعیف حزب کارگر در انتخابات محلی و نشانههای اندک بهبود شرایط اقتصادی، به این پیروزی سیاسی نیاز مبرم داشت.
رویکرد محتاطانه و صبوری دولت بریتانیا در قبال ترامپ، علیرغم فراز و نشیبهای روابط، اکنون نتیجه داده است.
استقبال ترامپ از نهایی شدن توافق تجاری با بریتانیا
رییسجمهوری آمریکا ۱۸ اردیبهشت با اشاره به توافق تجاری با بریتانیا گفت آمریکا شش میلیارد دلار درآمد خارجی از تعرفههای ۱۰ درصدی و پنج میلیارد دلار فرصت صادراتی جدید کسب خواهد کرد.
ترامپ همچنین از قصد خود برای رسیدن به توافقی تجاری با اتحادیه اروپا خبر داد.
او از احتمال کاهش تعرفههای اعمالشده علیه چین سخن گفت و افزود: «تعرفههای چین از ۱۴۵ درصد فراتر نخواهند رفت؛ میدانیم که کاهش خواهند یافت.»
پیشتر در ۱۶ اردیبهشت، بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد اتحادیه اروپا در نظر دارد در صورت ناکام ماندن در مذاکرات تجاری با آمریکا، حدود ۱۰۰ میلیارد یورو (معادل ۱۱۳ میلیارد دلار) از کالاهای این کشور را مشمول تعرفههای جدید کند.
بیشتر بخوانید: چین و اتحادیه اروپا در واکنش به تعرفههای ترامپ، تعرفه کالاهای آمریکایی را افزایش میدهند
تاثیرات اقتصادی توافق بریتانیا و آمریکا
در قالب توافق تجاری تازه میان لندن و واشینگتن، بریتانیا نیز امتیازاتی به طرف آمریکایی داده است؛ از جمله احتمال کاهش مالیات بر خدمات دیجیتال، که میتواند به سود غولهای فناوری مانند فیسبوک و مالکان میلیاردر آنها تمام شود.
این امتیازات در شرایطی ارائه شدهاند که در داخل بریتانیا همزمان با بالا رفتن نرخ مالیاتها و کاهش مزایای اجتماعی، فشار اقتصادی بر شهروندان افزایش یافته است.
همچنین پیشبینی میشود برخی بخشهای اقتصادی بریتانیا با رقابت بیشتری مواجه شوند، زیرا قرار است سهمیه ورود محصولات غذایی آمریکایی به بازار بریتانیا افزایش یابد.
با این حال، مقامات تاکید کردهاند که استانداردهای ایمنی و کیفیت مواد غذایی در این روند کاهش نخواهد یافت.
گامی رو به جلو
کارشناسان تاکید دارند این توافق، یک «قرارداد تجاری جامع پسابرگزیتی» نیست، چرا که دستیابی به چنین توافقات فراگیری معمولا سالها به طول میانجامد.
با این حال، این توافق اولیه میتواند زمینهساز شکلگیری روابط تجاری گستردهتر و عمیقتر میان دو کشور باشد.
اگرچه هنوز تمامی جزییات این توافق منتشر نشده، مقامات بریتانیایی تاکید دارند که این دستاورد، حاصل «دیپلماسی هوشمندانه لندن» بوده و به هیچ وجه تسلیم در برابر فشارهای واشینگتن محسوب نمیشود.
وزارت خزانهداری ایالات متحده پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد واشینگتن همچنین چند شرکت، کشتی و ناخدای فعال در ناوگان موسوم به «ناوگان سایه» جمهوری اسلامی را بهدلیل دست داشتن در جابهجایی نفت حکومت ایران، تحریم کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در همین رابطه گفت: «در چارچوب کارزار گسترده و تهاجمی فشار حداکثری دونالد ترامپ، امروز یک پالایشگاه دیگر که نفت ایران را وارد کرده، هدف قرار گرفته است.»
او افزود: «ایالات متحده همچنان مصمم است فشار بر تمام اجزای زنجیره تامین نفت ایران را افزایش دهد تا از درآمدزایی برای پیشبرد سیاستهای بیثباتکننده این حکومت جلوگیری کند.»
در چارچوب این دور از تحریمها، در مجموع دو فرد هندی، یازده نهاد مستقر در کشورهایی از جمله چین، هنگکنگ، سنگاپور و بریتانیا، و شش نفتکش به فهرست تحریمهای آمریکا افزوده شدهاند.
بیشتر بخوانید: پاناما در کمک به نفتکشهای ایرانی برای دور زدن تحریمها نقشی کلیدی دارد
ایالات متحده ۱۰ اردیبهشت دو نفتکش و هفت شرکت مستقر در ایران، امارات متحده عربی و ترکیه را به دلیل دست داشتن در تجارت نفت و فرآوردههای پتروشیمی جمهوری اسلامی در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۹ اردیبهشت نیز شش نهاد و شش فرد در ایران و چین را به دلیل نقش آنها در شبکهای که به نیابت از سپاه پاسداران در تهیه مواد اولیه سوخت موشکهای بالستیک فعالیت میکند، تحریم کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهمنماه ۱۴۰۳ دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.
او بارها هشدار داده در صورت تداوم برنامه هستهای تهران، اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را در دستور کار قرار خواهد داد.
بیشتر بخوانید: تحریمها و فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی در ۱۰۰ روز پس از بازگشت ترامپ
با این حال، ترامپ همزمان بر پیشبرد مذاکرات دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن برای حل و فصل اختلافات و جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای تاکید داشته است.
تاکنون سه دور از گفتوگوها میان تهران و واشینگتن در مسقط و رم برگزار شده است. اما دور چهارم مذاکرات که قرار بود ۱۳ اردیبهشت در رم برگزار شود، به تعویق افتاد.
منابع دیپلماتیک ایرانی ۱۸ اردیبهشت به ایراناینترنشنال گفتند با وجود موافقت جمهوری اسلامی با بازرسی گسترده نمایندگان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات هستهای ایران، اختلاف تهران و واشینگتن بر سر غنیسازی در داخل ایران، از مسائلی است که باعث ابهام در ادامه مذاکرات شده است.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت منتشر شد، ترامپ از آنچه تلاش نتانیاهو و اطرافیانش برای سوق دادن مایک والتز، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، به اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی میداند، «بهشدت خشمگین» است.
دو مقام ارشد نزدیک به ترامپ در مذاکرات محرمانه، در همین رابطه به اسرائیل هیوم گفتند ترامپ اکنون تصمیم گرفته در مسیر پیگیری منافع ایالات متحده در خاورمیانه، بهویژه در زمینه روابط با عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس، منتظر اسرائیل نماند.
به گفته این منابع، یکی از مهمترین این گامها، تلاش برای عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی است؛ مسیری که در ابتدا قرار بود با مشارکت اسرائیل پیش برود، اما ترامپ معتقد است نتانیاهو در اتخاذ تصمیمهای لازم در این زمینه «بیش از حد تعلل کرده است».
روزنامه واشینگتنپست ۱۳ اردیبهشت به نقل از چند مقام ارشد کاخ سفید و مشاوران رییسجمهوری آمریکا نوشت هماهنگیهای گسترده والتز با نتانیاهو درباره بهکارگیری گزینههای نظامی علیه جمهوری اسلامی، موجب خشم ترامپ و در نهایت برکناری او شده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل این گزارش را تکذیب کرد.
بیشتر بخوانید: ویتکاف از گسترش پیمان ابراهیم در آینده نزدیک خبر داد
در خبری دیگر، اسرائیل هیوم ۱۴ اردیبهشت گزارش داد نتانیاهو بهطور خصوصی به همکاران خود اعلام کرده از سیاستهای خاورمیانهای ترامپ «ناامید» است.
بر اساس این گزارش، نخستوزیر اسرائیل به دستیاران خود گفته ترامپ در دیدارهای دوجانبه، بهویژه در مورد سوریه و جمهوری اسلامی، سخنان «درستی» مطرح میکند، اما اقداماتش «چیز دیگری» است.
ترامپ از زمان ورود مجددش به کاخ سفید، سیاست «فشار حداکثری» را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفته و بستههای تحریمی گوناگونی را با هدف کاهش درآمدهای نفتی حکومت ایران وضع کرده است.
رییسجمهوری آمریکا همچنین بارها هشدار داده در صورت تداوم برنامه هستهای تهران، اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را در دستور کار قرار خواهد داد.
با این حال، ترامپ همزمان بر پیشبرد مذاکرات دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن برای حل و فصل اختلافات و جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای تاکید داشته است.
تاکنون سه دور از گفتوگوها میان تهران و واشینگتن در مسقط و رم برگزار شده است. اما دور چهارم مذاکرات که قرار بود ۱۳ اردیبهشت در رم برگزار شود، به تعویق افتاد.