کامیونداران و رانندگان خودروهای سنگین در ایران، یکشنبه چهارم خرداد برای چهارمین روز متوالی دست از کار کشیدند و اعتصاب کردند. ماموران حکومتی با حمله به برخی از معترضان، چند راننده را بازداشت کردند.
تصاویر و ویدیوهای منتشر شده و رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از اعتصاب گسترده در دهها شهر از استانهای خراسانجنوبی، اردبیل، بوشهر، سیستان و بلوچستان، گیلان، فارس، اصفهان، قزوین، آذربایجانغربی، یزد و خراسانرضوی است.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران، یکشنبه چهارم خرداد در بیانیهای از حمله نیروی انتظامی با اسپری فلفل به برخی از همکارانشان و بازداشت چند نفر از آنها خبر داد.
یک شهروند در ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «در جاده کمربندی یزد هیچ کامیونی دیده نمیشود. اتحاد یعنی این.»
دور جدید اعتراضات رانندگان و کامیونداران از ۲۹ اردیبهشت در بندرعباس آغاز شد و معترضان با توقف در مبادی ورودی و خروجی بندر، اعتصاب کردند.
این اعتصاب از یکم خرداد به شکل اقدامی هماهنگ درآمد و کامیونداران شهرهای اراک، ایلام، بندرعباس، تبریز، سیرجان، شیراز و کرمانشاه نیز دست از کار کشیدند.
رانندگان معترض گفتهاند در اعتراض به کاهش سهمیه گازوئیل، گرانی بیمه، پایین بودن کرایه حمل بار و دیگر مطالبات صنفی محقق نشده خود، به مدت یک هفته اعتصاب خواهند کرد.
با تداوم این اعتراض، یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال در یکشنبه چهارم خرداد گفت اتوبان اصفهان به تهران خالی از کامیون است.
واکنشهای حکومتی به اعتصابها
هرچند رسانههای حکومتی در روزهای گذشته تلاش کردند وضعیت حمل بار در ایران را «طبیعی و آرام» جلوه دهند، اعتصاب دامنهدار کامیونداران با واکنش مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شد.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، چهارم خرداد کامیونداران را جزو حلقههای موثر جریان تولید و تامین کالا در کشور خواند و خواهان رسیدگی فوری و موثر به مشکلات آنان شد.
او گفت کامیونداران با مشکلات متعددی از جمله نبود خودروی مناسب و بهینه، گرانی کامیون، گرانی قطعات و لوازم، مشکلات بیمهای، توزیع ناعادلانه بار و مسائل مختلف دستوپنجه نرم میکنند.
در همین زمینه: سومین روز اعتصاب رانندگان خودروهای باری
مهدی خضری، معاون سازمان راهداری و حملونقل جادهای، نیز در همین روز وعده داد سهمیه پایه سوخت رانندگان ثابت بماند و کسر نشود و بحث کاهش سهمیه آنان نیز مجددا مورد بررسی قرار بگیرد.
او همچنین وعده حل مشکل بیمه کامیونداران را داد و گفت جلساتی با سازمان تامین اجتماعی و وزارت کشور برگزار و قرار شده تا با طرح این موضوع در هیات دولت، تخفیفی برای بیمه این رانندگان اعمال شود.
به گفته این مقام دولت پزشکیان، تعدادی راننده کامیون «مشمول تخفیف بیمه نشدند» اما قرار است این مساله هم حل شود.
خضری تایید کرد که با افزایش ۴۵ درصدی حق بیمه رانندگان از ابتدای سال، اعتراضاتی از سوی صنف رانندگان شکل گرفته است.
با اینحال محمد محمدی، معاون امور بیمهای سازمان تامین اجتماعی، گفت دولت همچون گذشته ۵۰ درصد از ۲۷ درصد حق بیمه رانندگان را پرداخت میکند و این روند تغییری نکرده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، چند برابر شدن حق بیمه کامیونداران را «شایعه» خواند و نوشت آنچه از ابتدای امسال دستخوش تغییر شده، بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، محدود شدن حمایت دولت تا سقف حداقل دستمزد مصوب سالانه وزارت کار است.
این خبرگزاری به نقل از محمدی نوشت در صورت اجرا نشدن قانون جدید، سهم پرداختی رانندگان حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان باقی میماند اما با اجرای تغییرات، نهایتا افزایش سهم راننده در گروه اول ۹۰۰ هزار تومان، در گروه دوم ۵۰۰ هزار تومان و در گروه سوم ۱۴۴ هزار تومان خواهد بود.
محمدتقی نقدعلی، نماینده خمینیشهر در مجلس، در جلسه یکشنبه چهارم خرداد در تذکری از هیات رییسه مجلس خواست لایحه حجاب اجباری را برای اجرا به دولت ابلاغ کند.
قالیباف در پاسخ به تذکر او گفت: «هیچگاه نخواستم این نکته را با این صراحت در این جایگاه بیان کنم ولی شورای عالی امنیت ملی بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی، وظایفی بر عهده دارد و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به صورت مکتوب به مجلس ابلاغ کرده که فعلا قانون عفاف و حجاب ابلاغ نشود.»
اواسط اسفند سال گذشته نیز ۲۰۹ نماینده مجلس با امضای طوماری خطاب به رییس مجلس، خواستار ابلاغ این قانون شدند.
به گفته قالیباف، وقتی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به این موضوع تاکید دارد، «قطعا رییس مجلس نمیتواند این قانون را ابلاغ کند».
با وجود آنکه این قانون ابلاغ نشده، اما از اوایل اردیبهشت امسال و همزمان با افزایش دما و فرا رسیدن فصل گرما، برخورد با زنان در زمینه حجاب اجباری افزایش یافت.
ستاد امر به معروف اخیرا در پیامکهایی با تهدید زنان نوشت کسانی را بدون «رعایت پوشش قانونی» در سطح شهر تهران مشاهده کرده و تذکر داده که نسبت به «اصلاح پوشش» اقدام کنند.
پیش از این نیز ستاد امر به معروف و نهی از منکر اصفهان طرح ارسال پیامک حجاب به خانواده زنان و دختران را اجرایی کرده است.
خبر ارسال این پیامها برای زنان با اعتراض کاربران در رسانههای اجتماعی مواجه شده و برخی به این موضوع اشاره کردند که این پیامکها برای عابران پیاده ارسال شده، در حالی که پیش از این برای سرنشینان خودروها میرفت.
پیش از آن نیز گزارشهایی درباره نصب دوربینهای تشخیص هویت در برخی معابر شهرها منتشر شده بود که از طریق آن نافرمانی مدنی زنان شناسایی و پیامک رعایت نشدن حجاب برای آنان ارسال میشود.
لایحه حجاب اجباری اولین بار از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی و در اردیبهشت ۱۴۰۲ تهیه و بارها متن آن دچار تغییر شد.
دهم آذر سال گذشته متن نهایی لایحه تحمیل حجاب اجباری موسوم به «قانون حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» منتشر شد.
قالیباف هفتم آذر سال گذشته وعده داده بود این لایحه با ۷۰ ماده و ۳۸ تبصره، تا ۲۳ آذر ابلاغ شود.
مجموعه حقوق بشری هرانا اسفند سال گذشته در گزارشی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشت جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۳ با دستکم ۳۰ هزار و ۶۴۲ زن به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری برخورد کرده است.
مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی پیشین، ۲۸ فروردین در پستی در حساب ایکس خود نوشت که خرید این دو هواپیما در دولت ابراهیم رئیسی انجام شده است.
هرگونه فروش هواپیما یا قطعات آن به جمهوری اسلامی برای سالهای طولانی ممنوع بود، اما پس از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام در سال ۱۳۹۴، پنجره کوچکی برای مبادلات رسمی در حوزه هواپیماهای مسافربری باز شد.
در آن مقطع زمانی، برخی اخبار در خصوص انعقاد قراردادی میان تهران و شرکت آمریکایی بوئینگ برای فروش ۱۰۰ فروند هواپیما منتشر شد.
با این حال، پس از خروج دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از توافق برجام در سال ۱۳۹۷، اوضاع در زمینه خرید هواپیماها و انتقال آنها به ایران، مجددا به حالت قبل بازگشت.
خبرگزاری ایلنا در ادامه گزارش خود نوشت طبق اخبار غیررسمی، شرکت چینی هاکان انرژی بخش قابلتوجهی از بدهیهای خود به ایران را تسویه نکرده و در دولت رئیسی برای خرید نفت ایران وارد پروژههایی از جمله طرح توسعه فاز دوم فرودگاه «امام خمینی» تهران شده است.
به نوشته این خبرگزاری، ارزش این طرح حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد شده بود و این شرکت پروژه را پس از کلنگزنی، رها کرد.
ایلنا در گزارش خود افزود هاکان انرژی قرار بوده با تهاتر نفتی، وارد پروژههای ریلی، خرید واگن و برقی کردن قطار تهران- مشهد و خرید هواپیما شود که هیچ یک به نتیجه نرسید.
سعید چلندری، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاه امام، در آذرماه سال ۱۴۰۲ شرکت هاکان انرژی چین را شبیه به قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران توصیف کرده و گفته بود این شرکت «پروژههای مهم این کشور را انجام داده و میدهد».
او روز سوم خرداد در مراسم ورود هواپیماهای جدید هواپیمایی جمهوری اسلامی (هما) گفت ۱۸ فروند هواپیما از ابتدای دولت مسعود پزشکیان وارد کشور شده است.
روابط ایران و چین تحت تحریمهای جمهوری اسلامی
به دلیل تحریمهای گسترده آمریکا علیه جمهوری اسلامی، چین یکی از معدود مشتریان نفت ایران است و با خروج بسیاری از شرکتهای بزرگ بینالمللی از ایران، حضور پررنگی در اقتصاد این کشور بهویژه در بخش انرژی، زیرساخت و فناوری دارد.
بیشتر خرید نفت ایران از سوی چین، با تخفیفهای قابلتوجه به این کشور و از مسیرهای غیررسمی یا با استفاده از روشهایی برای دور زدن تحریمها انجام میشود.
جمهوری اسلامی و چین در فروردین ۱۴۰۰ یک قرارداد ۲۵ ساله امضا کردند که مفاد آن هرگز به طور جامع، شفاف و رسمی اعلام نشد.
در سالهای گذشته، در رسانههای اجتماعی کاربران با داغ کردن هشتگهایی از این توافق به عنوان «فروش کشور» یاد کرده و خواستار لغو آن از سوی حکومت ایران شدند.
بر اساس سندی که ایراناینترنشنال پیش از این منتشر کرده، این قرارداد مواردی چون تضمین خرید نفت ایران از سوی چین در قبال حضور این کشور در ایران، توسعه بنادر و جزایر، همکاری در ساخت پیام رسانههای اجتماعی و تامین تجهیزات نظامی و پیشبرد صنایع نظامی را شامل میشود.
در حال حاضر، حدود ۶۰ درصد از ناوگان هوایی ایران زمینگیر شده و میانگین عمر آن حدود ۲۰ سال پیرتر از کشورهای همسایه، مانند عراق است.
مدیرعامل شهر فرودگاهی «امام خمینی»، پنجم شهریور سال ۱۴۰۳ خبر داد: «۱۰ سال است که ۲۰ هواپیمای اسقاطی در محوطه فرودگاه پارک شدند. این هواپیماها باید تبدیل به ضایعات شوند.»
صبح شنبه، سوم خرداد، در منطقه جهانشهر کرج، برخورد یک دستگاه پراید حامل دانشآموزان با یک خودروی پژو پارس در خیابان استانداری رخ داد. در این حادثه، شش دانشآموز دختر و راننده خودرو مجروح شدند.
به گفته احمد مهدوی، رییس مرکز فوریتهای پزشکی البرز، مصدومان به مراکز درمانی منتقل شدند و وضعیت جسمی آنها پایدار گزارش شده است.
در حادثهای دیگر در همان روز در جاده قزوین به الموت غربی یک دستگاه اتوبوس حامل ۲۰ دانشآموز دختر از مسیر منحرف شد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در این حادثه دو نفر از دانشآموزان «بهصورت جزئی» مصدوم شدند و حال سایر سرنشینان مساعد است.
در مسیر ارومیه به سلماس نیز، یک دستگاه مینیبوس حامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی واژگون شد.
در این حادثه، ۹ نفر از سرنشینان مصدوم شدند که هشت نفر از آنها پس از دریافت خدمات درمانی سرپایی ترخیص شدند و یک نفر دیگر به دلیل آسیبدیدگی دست تحت درمان قرار دارد.
در دهههای اخیر، حوادث رانندگی مرتبط با دانشآموزان و دانشجویان در ایران به یکی از نگرانیهای جدی در حوزه ایمنی حملونقل تبدیل شده است.
پلیس راهور: اتوبوس اردوی دانشآموزان دختر کرمانی فرسوده و ترمزش معیوب بود
در بهمن ماه سال گذشته، وقوع سانحه برای یک اتوبوس حامل دانشآموزان دختر مقطع متوسطه تیزهوشان در استان کرمان شش کشته و ۲۷ زخمی بر جای گذاشت.
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور، گفت که اتوبوس مورد استفاده در اردوی دانش آموزان دختر دبیرستان استعدادهای درخشان فرزانگان کرمان معاینه فنی داشته، اما فرسوده بوده و سیستم ترمز آن نیز معیوب بوده است.
او همچنین اعلام کرد که در صورت وضعیت این سفر اعلام نشده که اتوبوس برای اردوی دانشآموزی استفاده میشود و به همین دلیل این اتوبوس مانند یک وسیله نقلیه عمومی معمولی تلقی شده بود.
ویدیویی از حضور علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، بر سر مزار دانش آموزان کشته شده منتشر شد که در آن افرادی با پاشیدن خاک و پرتاب سنگ به وزیر حمله کردند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال در یکشنبه چهارم خرداد حاکی است که احکام صادر شده علیه این سه شهروند بهائی در روزهای گذشته به وکلای آنها ابلاغ شده است.
طبق اطلاعات رسیده، این سه شهروند بهائی، ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ پس از محاکمه در مرحله بدوی بهدلیل فقدان دلایل و مدارکی مبنی بر وارد نبودن اتهام «تبلیغ به نفع گروهها یا سازمانهای مخالف نظام جمهوری اسلامی»، از سوی شعبه سوم دادگاه کیفری شهرستان رفسنجان تبرئه شده بودند.
اطلاعات رسیده حاکی است که پرونده این افراد در ادامه با اعتراض دادستان شهرستان رفسنجان به صدور حکم تبرئه مواجه شد.آنها پس از محاکمه مجدد در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ از سوی شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان هر کدام به چهار ماه حبس محکوم شدند.
این سه شهروند بهائی، ۱۸ خرداد ۱۳۹۹ در پی هجوم ماموران وزارت اطلاعات به خانههایشان و پس از تفتیش منازل بازداشت و مدتی بعد با تودیع قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی آزاد شدند.
افزایش فشار بر زنان بهائی در ایران
صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی علیه بهائیان، بهویژه زنان بهائی در ایران، طی سالهای گذشته بهشدت افزایش داشته است.
۱۲۵ نماینده پارلمان اروپا و پارلمانهای کشورهای مختلف اروپایی، بهمن ۱۴۰۳ در حمایت از بیانیههای گزارشگران ویژه سازمان ملل و کارشناسان کارگروههای این سازمان، تشدید آزار و سرکوب زنان بهائی در ایران را محکوم کردند.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷، بهطور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
فشارهای جمهوری اسلامی بر بهائیان در ایران طی یک سال گذشته شدت گرفته است.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند.
قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی را به رسمیت میشناسد.
کیت بلانشت، بازیگر سرشناس، شامگاه شنبه سوم خرداد مهمترین جایزه جشنواره سینمایی کن را به پناهی اهدا کرد.
پناهی با دریافت جایزه خرس طلایی برلین، نخل طلا کن و شیر طلایی ونیز، به یکی از معدود فیلمسازانی تبدیل شد که موفق به کسب سهگانه معتبر سینمایی شدهاند؛ افتخاری که پیش از او تنها کارگردانانی چون میکلآنجلو آنتونیونی، رابرت آلتمن و آنری-ژرژ کلوزو به آن دست یافته بودند.
«یک تصادف ساده» در داخل ایران، بدون دریافت مجوز رسمی و با نافرمانی در برابر سیاست حجاب اجباری جمهوری اسلامی ساخته شده است.
پناهی پس از دریافت نخل طلای جشنواره فیلم کن، با تاکید بر ضرورت کنار گذاشتن اختلافها در این برهه برای ایران گفت: «از تمام ایرانیان با هر عقیده و مرام، چه در داخل و چه در خارج از کشور، که برای آزادی، کرامت انسانی و دموکراسی تلاش میکنند، خواهش میکنم اختلافات را کنار بگذارید. مهم کشور ما و یکپارچگی است.»
این فیلمساز با ابراز امیدواری نسبت به رسیدن ایران به آزادی در آیندهای نزدیک افزود: «امیدوارم به جایی برسیم که دیگر کسی به ما نگوید چه بپوش چه نپوش، چه بکن، چه نکن و درباره سینما که عشق ماست کسی به ما نگوید چه بساز، چه نساز.»
سخنان او با تشویقهای پی در پی حضار در سالن مواجه شد.
پناهی: هنگام دریافت جایزه یاد همبندانم و مردمی افتادم که در خیابان برای آزادی میجنگیدند
همچنین پناهی در نشست خبری پس از دریافت نخل طلای جشنواره کن، گفت: «هنگام دریافت نخل طلا، چهره دوستانی که با هم در زندان بودیم جلوی چشمانم بود. آن روزها ما در زندان بودیم، اما مردم در خیابانهای شهر و سراسر کشور برای آزادی میجنگیدند.»
این کارگردان افزود: «یک لحظه به خودم گفتم پیش این عزیزان شرمنده نشدم.»
در پاسخ به پرسش خبرنگاری از اوکراین که گفته بود داستان فیلم برای مردم اوکراین – که درگیر جنگ، اسارت و میل به انتقام هستند – هم بسیار ملموس و قابل درک است، جعفر پناهی بر جهانی بودن درد و رنج انسانها تاکید کرد و گفت: «در هر جای دنیا یکسری مشکلات وجود دارد؛ جایی جنگ است، جایی دیکتاتوری.»
پناهی افزود: «ما یک درد مشترک داریم و از همان درد مشترک حرف میزنیم. وقتی از خشونت میگوییم، نگران تداوم آن هستیم. دنبال این هستیم که این چرخه خشونت را جایی متوقف کنیم. امیدوارم آن روز فرا برسد.»
پناهی همچنین از اهمیت این موفقیت برای نسل جدید فیلمسازان گفت و اظهار امیدواری کرد که «این نقطه امید» باعث شکوفایی جوانانی شود که میخواهند چه در داخل ایران و چه در جهان بدرخشند.
او در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «برای نسل من، سینما مقدس است. ما از خیلی چیزها گذشتیم تا بتوانیم آن فیلمی را که میخواهیم بسازیم. کاری را که دوست داشتیم انجام دادیم و اجازه ندادیم مشکلات مانعمان شوند. تلاش کردم حتی یک ریال از جایی نگیرم تا استقلالم را حفظ کنم.»
دومین نخل طلا برای سینمای ایران
این دومین بار در تاریخ سینمای ایران است که یک فیلم ایرانی نخل طلای کن را از آن خود میکند.
پیش از این، عباس کیارستمی در اردیبهشتماه ۱۳۷۶ با فیلم «طعم گیلاس» موفق به دریافت این جایزه مهم سینمایی شده بود.
بیشتر بخوانید: یک تصادف ساده؛ جعفر پناهی و انتقام از بازجو
علاوه بر «یک تصادف ساده»، فیلم «زن و بچه» ساخته سعید روستایی نیز در بخش اصلی مسابقه این دوره از جشنواره کن حضور داشت.
پناهی سال ۱۳۹۷ برای فیلم «سه رخ» جایزه بهترین فیلمنامه بخش مسابقه اصلی کن را دریافت کرد، اما بهدلیل ممنوعالخروجی نتوانست در جشنواره شرکت کند.
این فیلمساز معترض ۳۰ اردیبهشت هنگام نمایش فیلم «یک تصادف ساده» در کن، از زندانیان سیاسی، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و هنرمندانی یاد کرد که تحت فشار جمهوری اسلامی قرار دارند.
پناهی سال ۱۳۸۸ و پس از اعتراضات «جنبش سبز» بهمدت حدود ۱۵ سال ممنوعالفعالیت شد. گذرنامه او همان سال و هنگامی که قصد سفر به پاریس را داشت، توقیف شد.
این کارگردان ۶۴ ساله اردیبهشتماه ۱۴۰۲ برای نخستین بار در سالهای اخیر اجازه یافت تا ایران را ترک و به خارج از کشور سفر کند.
او تیرماه ۱۴۰۱ هنگام مراجعه به دادسرای اوین برای پیگیری بازداشت محمد رسولاف و مصطفی آلاحمد، دو فیلمسازی که پیشتر بازداشت شده بودند، در مقابل این دادسرا دستگیر و به زندان اوین منتقل شد.
همان زمان قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد پناهی در پروندهای سیاسی-امنیتی که سال ۸۹ برایش گشوده شده بود، علاوه بر مجازات شش سال حبس، به ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و همچنین منع خروج از کشور محکوم شد.
این حکم عینا در دادگاه تجدیدنظر تایید شد.
در همین زمینه: واکنشها به جایزه پناهی در جشنواره کن