خبرنگار اکسیوس گزارش داد ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل و دیوید بارنیا، رییس موساد، به واشینگتن سفر کردهاند. به گفته یک منبع آمریکایی، بارنیا با رییس سیا و چند مقام ارشد دیگر آمریکا دیدار و درباره ایران گفتوگو کرده است.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، سهشنبه ششم خرداد به نقل از مقامهای اسرائیلی نوشت که انتظار میرود درمر، دیدارهایی با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و دیگر مقامهای آمریکایی داشته باشد.
وبسایت والانیوز پنجشنبه اول خرداد به نقل از دو مقام اسرائیلی گزارش داد که وزیر امور راهبردی اسرائیل و رییس موساد جمعه همزمان با دور پنجم مذاکرات ایران و آمریکا در رم با ویتکاف دیداری درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی خواهند داشت.
مشابه همین دیدار میان ویتکاف و مقامهای امنیتی اسرائیل ۲۹ فروردین و یک روز مانده به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در رم، در پاریس انجام شد.
تنش در روابط ترامپ و نتانیاهو بر سر ایران
همزمان با دیدارهای مقامهای امنیتی اسرائيل و آمریکا، روزنامه تایمز اسرائیل سهشنبه در گزارشی خبر داد تماس تلفنی اخیر میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تنش همراه بوده و دو طرف بر سر چگونگی برخورد با جمهوری اسلامی اختلاف نظرهای تندی داشتهاند.
بر اساس این گزارش ترامپ در این تماس گفته است: «من به راهحل دیپلماتیک با ایرانیها اعتقاد دارم و باور دارم میتوانم توافق خوبی بکنم.»
همزمان دفتر نخستوزیری اسرائیل هرگونه تنش در این تماس را رد و در بیانیهای رسمی اعلام کرد دو طرف بر سر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توافق دارند.
خبر این تماس تلفنی پنجشنبه اول خرداد و تنها یک روز پیش از دور پنجم مذاکرات میان ایران و آمریکا در رم در رسانهها منتشر شد.
تنش در گفتوگوها در حالی افشا میشود که کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی آمریکا، پس از دیدار با نتانیاهو در اورشلیم، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز گفت: «همکاران نتانیاهو بعد از دیدار به ما گفتند که گفتوگویی به این صراحت و رکگویی در سطح دوجانبه را به یاد نمیآورند.»
او همچنین تاکید کرد که ترامپ خواهان «تصمیمگیری در بازهای چندروزه» درباره ایران است و از نتانیاهو خواسته در این فرآیند، «متحد باقی بماند».
نوم گفت پیام ترامپ این است: «او خواهان صلح است اما هرگز یک ایران هستهای را نخواهد پذیرفت.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، دفتر رسانهای حماس در غزه سهشنبه ششم خرداد در بیانیهای گفت: «طرح اشغالگران اسرائیلی برای توزیع کمکها در منطقه موسوم به منطقه حائل، به شکلی فاجعهبار شکست خورده است.»
در این بیانیه آمده است نیروهای اسرائیلی پس از هجوم هزاران فلسطینی گرسنه به مرکز توزیع کمک، اقدام به تیراندازی کردند.
روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحرونوت» گزارش داد پس از این واقعه، کارکنان آمریکایی وابسته به «بنیاد انساندوستانه غزه» از شهر رفح تخلیه شدند.
این بنیاد که در سوئیس ثبت شده، از سوی ایالات متحده حمایت میشود.
رییس پیشین این بنیاد یکشنبه گذشته بهطور غیرمنتظرهای استعفا داد و گفت که دلیل این کنارهگیری ناتوانی این نهاد در «پایبندی به اصولی مانند انساندوستی، بیطرفی، بیغرضی و استقلال» است.
مقامات اسرائیلی اعلام کردهاند نیروهای ارتش اسرائیل در روند توزیع غذا در این مراکز دخالتی ندارند اما نزدیکی این سازوکار به طرحهای قبلی اسرائیل و همکاری آشکار آن با آمریکا، موجب تردید در بیطرفی بنیاد شده است.
سازمان ملل و بسیاری از گروههای بینالمللی امدادرسان این سازوکار را تحریم کردهاند. آنها میگویند این طرح اصل بیطرفی در توزیع کمکهای انسانی را نقض میکند.
کریستیان کاردون، سخنگوی کمیته بینالمللی صلیب سرخ، گفت: «کمکهای بشردوستانه نباید سیاسی یا نظامی شوند.»
غربالگری دریافتکنندگان کمک
به گفته منابع اسرائیلی، یکی از اهداف این طرح جدید، غربالگری دریافتکنندگان کمک و حذف افراد مرتبط با حماس است.
این سیستم با استفاده از فناوری تشخیص چهره، موجب نگرانی مردم محلی شده است.
سازمانهای امدادی هشدار دادهاند این دادهها ممکن است بهدست ارتش اسرائیل بیفتد و برای ردیابی یا هدفگیری استفاده شود.
حماس نیز با صدور بیانیهای از مردم خواسته است به مراکز بنیاد بشردوستانه غزه مراجعه نکنند.
در این بیانیه آمده است: «به رفح نروید ... در دام نیفتید ... جان خود را به خطر نیندازید. خانههای شما قلعه شماست. این طرحها با پایداری مردمی که طعم شکست را نمیشناسند، شکست خواهند خورد.»
این طرح چند روز پس از کاهش محدودیتهای اسرائیل و ورود محدود کامیونهای کمکرسانی بینالمللی، از جمله کامیونهای برنامه جهانی غذا آغاز شد.
با این حال، حجم کمکهای ورودی هنوز بسیار کمتر از نیاز روزانه تخمین زده شده از سوی سازمان ملل است. بر اساس ارزیابیها، غزه روزانه به ۵۰۰ تا ۶۰۰ کامیون حاوی غذا، دارو، سوخت و اقلام ضروری نیاز دارد.
در همین حال، نیروهای اسرائیلی که کنترل بخشهای بزرگی از غزه را در اختیار دارند، به حملات خود در سراسر منطقه ادامه میدهند.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد از زمان فروپاشی آتشبس دوماهه در اواسط ماه مارس، تاکنون سه هزار و ۹۰۱ نفر در این منطقه کشته شدهاند.
از آغاز جنگ غزه در پی حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس که منجر به کشته شدن حدود هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل و گروگانگیری ۲۵۱ نفر شد، شمار کشتههای فلسطینی در نوار غزه به بیش از ۵۴ هزار نفر رسیده است.
بر اساس یک پیام وزارت خارجه آمریکا که سهشنبه ششم خرداد ارسال شده، بخشهای کنسولی موظف شدهاند «از افزودن هرگونه ظرفیت جدید برای وقتدهی ویزاهای دانشجویی یا مبادله فرهنگی خودداری کنند تا دستورالعملهای بعدی طی روزهای آینده صادر شود».
این دستور که نخستینبار از سوی نشریه پولیتیکو گزارش شد و اکنون گاردین نیز آن را تایید کرده، ممکن است روند پردازش ویزا را بهشدت به تاخیر بیندازد و به دانشگاههایی آسیب بزند که ترامپ آنها را متهم به داشتن گرایشهای چپگرایانه افراطی میکند و در عین حال بهشدت به درآمد حاصل از حضور دانشجویان خارجی وابستهاند.
در متن این پیام آمده است: «وزارت خارجه در حال بازبینی عملیات و فرآیندهای کنونی برای بررسی و راستیآزمایی متقاضیان ویزاهای دانشجویی و مبادلات فرهنگی است.»
مقامهای آمریکایی قصد دارند دستورالعملهایی درباره «افزایش بررسی شبکههای اجتماعی برای تمامی این متقاضیان» صادر کنند.
ادامه کشمش با دانشگاه هاروارد
از سوی دیگر دولت ترامپ در نامهای رسمی به نهادهای فدرال آمریکا دستور داده همه قراردادهای باقیمانده با دانشگاه هاروارد را به دلیل اتهامات مربوط به تبعیض نژادی، استخدامهای گزینشی و ناتوانی در حمایت از دانشجویان یهودی، بررسی و در صورت لزوم لغو کنند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ششم خرداد اعلام کرد در این نامه به نگرانیهایی درباره تبعیض نژادی در فرایند پذیرش دانشجو، استخدامهای تبعیضآمیز و ناکامی در محافظت از دانشجویان یهودی در برابر آزار و اذیت اشاره شده است.
همچنین، حکم دیوان عالی آمریکا در پرونده «دانشجویان و پذیرش عادلانه علیه هاروارد» و رویدادهای اخیر در پردیس دانشگاه بهعنوان شواهدی بر این ناکامی ذکر شدهاند.
دو مقام دولتی آگاه از این موضوع تایید کردند که این نامه سهشنبه برای نهادهای فدرال ارسال خواهد شد.
به گفته یکی از این مقامات، ارزش قراردادهای باقیمانده دولت فدرال با دانشگاه هاروارد حدود ۱۰۰ میلیون دلار است.
این دانشگاه هنوز به درخواست رسانهها برای اظهار نظر در اینباره پاسخ نداده است.
رییسجمهوری آمریکا: بودجه هاروارد را به مدارس فنی-حرفهای میدهم
ترامپ، دوشنبه پنجم خرداد همزمان با روز یادبود در آمریکا، جدال با دانشگاه هاروارد را در شبکههای اجتماعی پی گرفت و در پستی نوشت: «در حال فکر کردن به این هستم که سه میلیارد دلار کمک مالی را از هارواردِ به شدت یهودستیز بگیرم و به مدارس فنی و حرفهای در سراسر سرزمینمان بدهم. چه سرمایهگذاری بزرگی برای ایالات متحده خواهد بود و چقدر به آن نیاز داریم!!!»
او در پست دیگری، هاروارد را مجددا به تعلل در پاسخ به درخواست دولت مبنی بر ارائه فهرست دانشجویان خارجی متهم کرد.
ترامپ گفت که دولت او این فهرستها را میخواهد تا مشخص کند چند نفر از دانشجویان خارجی هاروارد «دیوانگان افراطی و دردسرساز» هستند؛ کسانی که نباید اجازه ورود به آمریکا را داشته باشند.
هاروارد از اظهار نظر درباره پست تازه ترامپ در شبکه اجتماعی تروث خودداری کرده است.
دولت آمریکا که ماه آوریل بخشی از بودجه فدرال دانشگاه هاروارد را بهدلیل مقاومت این دانشگاه در برابر خواست دولت مبنی بر حذف برنامههای تنوع، برابری، دربرگیری و بررسی ایدئولوژیک دانشجویان خارجی قطع کرده بود، اول خرداد خبر داد مجوز این دانشگاه برای ثبتنام دانشجویان بینالمللی را هم لغو کرده است.
بر این اساس، دانشگاه هاروارد نهتنها اجازه نداشته که دانشجویان خارجی جدید را ثبتنام کند، بلکه دانشجویان فعلی هم باید آمریکا را ترک میکردند.
یک روز پس از اعلام این خبر، یک دادگاه فدرال در بوستون اجرای دستور دولت را با صدور حکمی بهطور موقت متوقف کرد. در حکم دادگاه، تصمیم دولت آمریکا «نقض آشکار قانون اساسی و قوانین فدرال» توصیف شده بود.
جدال با هاروارد از کجا آغاز شد؟
ترامپ در نخستین روزهای دور دوم ریاستجمهوری خود یک فرمان اجرایی امضا کرد که بر مبنای آن اقدامات دولتی علیه یهودیستیزی بهشکلی سختگیرانهتر اجرا میشد. هرچند این فرمان به نام هیچ دانشگاهی اشاره نمیکند اما به مقامات ارشد دولت دستور میدهد «فعالیتهای دانشجویان و کارکنان خارجی دانشگاهها را پایش و گزارش کنند».
۲۷ فوریه وزارت دادگستری نامهای به رییس دانشگاه هاروارد فرستاد و با استناد به این فرمان اجرایی، از آگاهی دولت مبنی بر احتمال محافظت هاروارد از دانشجویان و اعضای هیئت علمی که در مقابله با یهودیستیزی کوتاهی کردهاند، خبر داد.
چند روز بعد، رییس کارگروه مبارزه با یهودیستیزی وزارت دادگستری اعلام کرد این کارگروه دانشگاههایی را که به یهودیستیزی اجازه بروز میدهند ورشکست خواهد کرد: «ما تکتک دلارهای فدرال آنها را قطع میکنیم».
دو روز بعد از این اظهارات ۶۰ موسسه آموزشی از جمله هاروارد با دریافت نامههایی مطلع شدند که فعالیتهایشان بهدلیل احتمال نقض قانون حقوق مدنی در ارتباط با «آزار یهودیان و تبعیض علیه آنها» مورد بازبینی و تحقیق قرار گرفته است.
پس از آن، تنش میان هاروارد و دولت آمریکا وارد سطحی تازه شد، موضعگیریها بهصورت علنی و آشکار درآمد و در نهایت به طرح دعوی در دادگاه انجامید.
پادشاه چارلز سوم در سخنرانی خود در کانادا گفت که این کشور با وجود صحبتهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا درباره الحاق به ایالات متحده، همچنان قوی و آزاد باقی میماند.
این بیستمین سفر چارلز سوم به کانادا و نخستین سفر او به این کشور پهناور در مقام پادشاهی است.
او هماکنون پادشاه ۱۴ کشور از قلمروهای مشترکالمنافع است. بهجز بریتانیا، چارلز سوم پادشاه کانادا، استرالیا، نیوزیلند، جامائیکا و چندین کشور کوچک حوزه کارائیب نیز محسوب میشود.
هرچند مسئولیتهای او در این کشورها عمدتا نمادین و غیرسیاسی است اما همچنان چهرهای رسمی و دارای جایگاه حقوقی برای آنها بهشمار میآید.
چارلز سوم سهشنبه ششم خرداد برای افتتاح رسمی چهلوپنجمین دوره پارلمان کانادا در اتاوا نطق سلطنتی ایراد کرد. نطقی که طبق سنت، معمولا از سوی فرماندار کل، نماینده عالیرتبه پادشاه در کانادا، از جایگاه سلطنتی در صحن مجلس سنا قرائت و برنامههای دولت فدرال در آغاز دوره جدید پارلمانی تشریح میشود.
متن این نطق را نخستوزیر تهیه میکند و فرماندار کل آن را قرائت میکند تا پارلمان رسما فعالیت خود را آغاز کند.
فرماندار کل فعلی کانادا، مری سایمون است اما در اقدامی کمسابقه، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا که اخیرا با حزب لیبرال در انتخابات سراسری کانادا پیروز شده، شخصا از پادشاه دعوت کرد تا پارلمان جدید را افتتاح کند.
این که نفر اول کشورهای مشترکالمنافع نطق سلطنتی را قرائت کند، خود اقدامی کمسابقه است.
الیزابت دوم، مادر چارلز، در مقام ملکه، دو بار نطق سلطنتی ایراد کرد: نخست در سال ۱۹۵۷ و سپس در اکتبر ۱۹۷۷، در بحبوحه اوج جنبشهای استقلالطلبانه در کبک.
اما چرا اکنون، پس از ۴۸ سال، از پادشاه خواسته شده تا شخصا نطق سلطنتی را ایراد کند؟ پاسخ ساده ممکن است این باشد: به خاطر ترامپ!
ترامپ، نه تنها بارها تعرفههای سنگین بر کالاهای کانادایی وضع کرده، بلکه مکررا این کشور را «ایالت پنجاهویکم آمریکا» خوانده و حتی در مقطعی جاستین ترودو، نخستوزیر وقت کانادا را «فرماندار» خطاب کرده بود.
البته او به کارنی، نخستوزیر فعلی کانادا، احترام بیشتری نشان داده و حتی علنا گفته که او را میپسندد. با این حال، لحن او در قبال اتاوا تغییر چندانی نکردهاست و رویکرد او همچنان همان است.
در جریان سفر به واشینگتن دیسی و دیدار با رییسجمهوری آمریکا در کاخ سفید، کارنی خطاب به ترامپ گفت: «همانطور که در حوزه املاک هم میدانید، بعضی مکانها هیچوقت برای فروش نیستند. ما همین حالا در یکی از همین مکانها نشستهایم - کاخ باکینگهام، که شما هم از آن بازدید کردهاید، فروشی نیست. طی این چند ماه اخیر، در جریان کارزار انتخاباتی، با مردم - صاحبان واقعی کانادا - دیدار داشتهام و آنها به صراحت گفتهاند که کشورشان برای فروش نیست و هرگز هم نخواهد بود»»
کارنی به زبان دیپلماتیک و در لفافه اما قاطع، پاسخ ترامپ را داد.
ترامپ نیز در واکنش گفت: «هیچوقت نگو هیچوقت!»
این جمله برای بسیاری فقط یک شوخی نبود، بلکه بخشی از یک رویکرد جدیتر تلقی شد: «آمریکا اول» شاید به این معنا باشد که «آمریکای مسلط بر کانادای وابسته».
در چنین فضایی، دعوت از پادشاه برای ایراد نطق سلطنتی، پیامی روشن به کسانی است که استقلال و حاکمیت کانادا را نادیده میگیرند.
یکی از این مخاطبان، بیتردید ترامپ است.
کارنی این رویداد را افتخاری تاریخی توصیف کرد که با «شرایط حساس و مهم زمانه ما همخوانی دارد».
پادشاه چارلز هرگز بهصورت مستقیم موضعگیری سیاسی نکرده اما با حرکاتی نمادین، حمایت خود را از استقلال و هویت ملی کانادا ابراز کرده است. او در ماه فوریه، بهمناسبت شصتمین سالگرد بهرسمیت شناختن پرچم رسمی کانادا، این کشور را «سرافراز و مقاوم» توصیف کرد.
در ماه مارس، هنگام بازدید از ناو هواپیمابر «اچاماس پرنس آو ولز»، مدالهای افتخار کاناداییاش را بر سینه داشت.
همان ماه در مراسم سالانه کشورهای مشترکالمنافع در لندن، بر صندلیای با نماد کانادا نشست و در مراسم درختکاری در کاخ باکینگهام، درختی که انتخاب کرد، افرا بود: نماد ملی کانادا.
با وجود کاهش محبوبیت سلطنت در میان بخشی از مردم کانادا، این نهاد هنوز هم بخشی از ساختار حقوقی و مستقل کشور باقی مانده است.
طبق نظرسنجیها دو نفر از سه کانادایی معتقدند سلطنت، کشورشان را از ایالات متحده متمایز میکند. و جالبتر آنکه نزدیک به نیمی گفتهاند اظهارات ترامپ باعث شده به سلطنت گرایش بیشتری پیدا کنند.
البته مخالفت با سلطنت همچنان وجود دارد؛ بهویژه در استان کبک و در میان نسل جوان. با این حال، حتی در این مناطق نیز اکثریت مردم مخالف هرگونه ادغام یا وابستگی به ایالات متحدهاند.
در کبک، ۶۰ درصد شهروندان با چنین ایدهای مخالفت میکنند.
آخرین بار که مقام اول نهاد سلطنت در کشورهای مشترکالمنافع پارلمان کانادا را افتتاح کرد، سال ۱۹۷۷ بود؛ در دوران تنشهای استقلالطلبانه.
امروز هم در میانه فشارها همان پیام تاریخی دوباره تکرار میشود: تلاش برای حفظ استقلال، هویت و حاکمیت ملی کانادا، این بار برابر تهدیدهای یک همسایه.