بر اساس طرح آمریکا برای آتشبس در غزه که خبرگزاری رویترز به آن دست یافته، یک آتشبس ۶۰ روزه و آزادی ۲۸ گروگان (زنده و کشته شده) در هفته نخست پیشبینی شده است. در مقابل، قرار است هزار و ۲۳۶ زندانی فلسطینی محکوم به حبس ابد و بقایای اجساد ۱۸۰ فلسطینی آزاد شوند یا تحویل داده شوند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۹ خرداد گزارش داد طرح آمریکا شامل ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه بلافاصله پس از تایید توافق آتشبس از سوی حماس است.
بر اساس این طرح، عملیات نظامی اسرائیل با اجرای توافق آتشبس متوقف خواهد شد.
در این سند آمده است که این طرح با ضمانت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و با میانجیگری مصر و قطر ارائه شده و در صورت امضای توافق آتشبس از سوی حماس، ارسال فوری کمکهای بشردوستانه به غزه آغاز خواهد شد.
بر اساس این طرح، کمکها از طریق سازمان ملل، هلالاحمر و سایر مجاری مورد توافق تحویل داده خواهند شد.
پیش از این یک مقام اسرائیلی گفته بود طرح جدید آمریکا برای آتشبس شامل تعهد به پایان جنگ نیست.
کاخ سفید پنجشنبه اعلام کرد که اسرائیل با طرح آتشبس پیشنهادی آمریکا موافقت کرده است.
رسانههای اسرائیلی نیز گزارش دادند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به خانوادههای گروگانها در غزه اطلاع داده اسرائیل طرح ارائهشده از سوی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه را پذیرفته است.
جنبش فلسطینی حماس نیز به رویترز گفت که در حال بررسی این طرح است و پاسخ خود را جمعه یا شنبه ارائه خواهد کرد.
این طرح پیشبینی میکند که در صورت دستیابی به آتشبس دائمی، حماس آخرین گروه از گروگانهای باقیمانده اسرائیلی (۳۰ نفر از مجموع ۵۸ نفر) را آزاد خواهد کرد. همچنین اسرائیل بلافاصله پس از اجراییشدن آتشبس، عملیات نظامی خود را در غزه متوقف خواهد کرد.
بر پایه این سند، ارتش اسرائیل نیز بهتدریج نیروهای خود را از غزه عقب خواهد کشید.
موانع رسیدن به توافق آتشبس
اختلافات عمیق میان حماس و اسرائیل تاکنون مانع احیای آتشبس شده است. آتشبسی که در ماه مارس شکسته شد.
اسرائیل خواستار خلع سلاح کامل حماس، انحلال این گروه بهعنوان یک نیروی نظامی و حاکمیتی و بازگرداندن تمامی ۵۸ گروگان باقیمانده است تا با پایان جنگ موافقت کند.
در مقابل، حماس این شروط را رد کرده و تاکید دارد که اسرائیل باید نیروهایش را از غزه خارج کند و تعهد دهد که جنگ را به پایان میرساند.
اسرائیل عملیات نظامی در نوار غزه را پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس آغاز کرد. حملهای که به گفته مقامهای اسرائیلی، منجر به کشته شدن حدود هزار و ۲۰۰ نفر در جنوب اسرائیل و انتقال ۲۵۱ گروگان به داخل غزه شد.
کارزار نظامی اسرائیل که در پاسخ به این حمله آغاز شد، بنا بر اعلام مقامهای بهداشتی غزه، زیر نظر حماس، بیش از ۵۴ هزار کشته برجای گذاشته و این منطقه را ویران کرده است.
فشارهای بینالمللی در حال افزایش است
به نوشته رویترز، اسرائیل اکنون با فشار فزاینده بینالمللی روبهروست و بسیاری از کشورهای اروپایی که معمولا از انتقاد آشکار از این کشور خودداری میکنند، خواستار پایان جنگ و اجرای یک طرح امدادرسانی گستردهاند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، چهارشنبه به خبرنگاران گفت که واشینگتن به مرحله ارسال «نسخه جدید شرایط توافق» برای آتشبس نزدیک شده است.
او اظهار داشت: «احساس بسیار خوبی دارم که به یک راهحل بلندمدت، آتشبس موقت و سپس راهحلی صلحآمیز برای این درگیری دست خواهیم یافت.»
بر پایه این طرح، آتشبس ۶۰ روزه در صورتی که مذاکرات برای آتشبس دائمی تا پایان این مدت به نتیجه نرسد، میتواند تمدید شود.
با این حال، سامی ابوزهری، از مقامات ارشد حماس، پنجشنبه گفت که مفاد این پیشنهاد بازتابدهنده مواضع اسرائیل است و شامل تعهداتی برای پایان جنگ، خروج نیروهای اسرائیلی یا تضمین ورود کمکها نیست. شروطی که حماس بر آنها تاکید دارد.
از سوی دیگر، بنیاد بشردوستانه غزه، نهادی خصوصی با حمایت ایالات متحده و مورد تایید اسرائیل، پنجشنبه فعالیت توزیع کمکهای خود را به سومین نقطه در غزه گسترش داد.
این نهاد که از سوی سازمان ملل و گروههای امدادی دیگر بهدلیل ناکارآمدی و محدودیتهایش بهشدت مورد انتقاد قرار گرفته، این هفته فعالیتش را در غزه آغاز کرد. جایی که سازمان ملل هشدار داده بیش از دو میلیون نفر در پی محاصره ۱۱ هفتهای اسرائیل در معرض قحطی قرار دارند.
راهاندازی این طرح سهشنبه با آشفتگی بسیار همراه بود. هزاران فلسطینی به مراکز توزیع هجوم بردند و نیروهای امنیتی حاضر در محل را مجبور به عقبنشینی کردند.
این آغاز پرآشوب، فشارهای جهانی بر اسرائیل را برای ورود بیشتر غذا و توقف جنگ در غزه افزایش داده است.
بنیاد مذکور تاکنون حدود ۱.۸ میلیون وعده غذایی توزیع کرده و قصد دارد در هفتههای آینده مراکز بیشتری در غزه راهاندازی کند.
فروپاشی یخچال طبیعی بیرش در چهارشنبه هفت خرداد، بخش عمدهای از روستای بلاتن در غرب سوییس را ویران کرد. شهردار بلاتن، که پیش از تخلیه کامل روستا دارای ۳۰۰ نفر جمعیت بود، در یک نشست خبری گفت: «ما امروز روستایمان را از دست دادیم، اما قلبمان را نه.»
تصاویری که از این حادثه منتشر شده، ابری عظیم از یخ و آوار را نشان میدهند که از کوه به سمت درهای که رودخانه لونتسا در آن جاری است و روستای بلاتن در آن قرار دارد، سرازیر میشود.
رافائل مایوراز، مسئول اداره مدیریت خطرات طبیعی کانتون، اعلام کرد که «سه میلیون مترمکعب سنگ یکباره روی یخچال سقوط کرده و آن را با خود به دره کشاندهاند.»
او افزود: «این اتفاق بسیار، بسیار نادر است. ما در تاریخ نمونهای مشابه نمیشناسیم. حالا همهچیز پایین آمده.»
آلبرت رستی، یک مقام محیط زیستی سوئیس این حادثه را «رویدادی خارقالعاده» توصیف کرد.
با ریزشهای مکرر سنگ در این ناحیه کوهستانی، از چند روز پیش انتظار فروپاشی یخچال طبیعی میرفت. بسیاری از خانههای این روستا بهدلیل سقوط تودههای یخ و سنگ نابود شدهاند. فردی ۶۴ ساله از اهالی منطقه که بهگفته پلیس، هنگام وقوع حادثه در منطقه حضور داشت، مفقود شده است.
شرایط بسیار ناپایدار کوه و خطر ریزشهای بیشتر و جاریشدن گلولای، مانع از دخالت نیروهای امداد در محل شده و مقامات را ناچار به توقف جستوجو برای فرد مفقود کرده است.
میلیونها تُن یخ و سنگ که روستا را ویران کردهاند، باعث شکلگیری دریاچهای مصنوعی شدهاند که به طور مداوم در حال بزرگتر شدن است و به گفته مقامات محلی، ممکن است بخشی از دره پاییندست را دچار سیلاب کند.
با این حال، شامگاه پنجشنبه، مقامات احتمال وقوع ناگهانی شکستهشدن سد طبیعی حاصل از آوار را رد کردند.
مقامات یک سد مصنوعی را که در یکی از مناطق پاییندست واقع است در اقدامی پیشگیرانه تخلیه کردند تا این امکان فراهم شود که از وقوع موجی عظیم به سمت دشت جلوگیری شود.
برای کمک به ساکنان و تخلیهشدگان روستا، از جمله حمایتهای روانی، یک مرکز کمکرسانی ایجاد شده است.
آنچه از روستا باقی و از جریان اصلی آوار در امان مانده بود، اکنون زیر آبهای رودخانه لونتسا در حال غرقشدن است.
در آغاز، سطح آب با سرعتی تا سه متر در ساعت افزایش مییافت، اما این رشد بهتدریج کاهش یافت و شامگاه پنجشنبه به حدود ۸۰ سانتیمتر در ساعت رسید.
دفتر ریاست جمهوری اعلام کرد که کارین کلر-زوتر، رییسجمهوری سوئیس، سفر خود به ایرلند را ناتمام گذاشته و روز جمعه از محل حادثه بازدید خواهد کرد.
ارتش اعلام کرد که حدود ۵۰ نیروی نظامی به همراه پمپهای آب، بیل مکانیکی و تجهیزات سنگین دیگر در حالت آمادهباش هستند تا هر زمان که شرایط ایمن شد کمکرسانی کنند.
این فاجعه، نگرانیها را درباره تاثیر افزایش دما بر یخزدگی دائمی رشتهکوه آلپ، که در حال ذوب شدن و سست کردن ساختارهای سنگی است، افزایش داده است.
طی سالهای اخیر، یخچال طبیعی بیرش در حال خزیدن به پایین کوه بود و فشار ناشی از این تغییرات در تودههای بالای آن بیشتر میشد.
ماتیاس هوس، رییس مرکز پایش یخچالهای طبیعی سوئیس، گفت که تغییرات اقلیمی احتمالا در سست شدن تودههای سنگی در میان مناطق یخزده نقش داشته و همین باعث فروپاشی شده است.
او به رویترز گفت: «اتفاقاتی در جاهایی میافتد که صدها سال است چیزی در آنها ندیدهایم، احتمالا به دلیل تغییرات اقلیمی.»
بزالل اسموتریچ، سیاستمدار راستگرا و وزیر دارایی اسرائیل، پنجشنبه هشتم خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت شهرکهای جدید در شمال کرانه باختری احداث خواهند شد.
او که تاکنون بارها خواهان حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری شده، به مکان دقیق ساخت این شهرکها اشارهای نکرد.
وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد در چارچوب این طرح، علاوه بر ساخت شهرکهای جدید، شهرکهایی که بدون مجوز دولت اسرائیل در کرانه باختری ساخته شده بودند، نیز به رسمیت شناخته خواهند شد.
بیشتر بخوانید: انتقادات فزاینده کشورهای اروپایی از اقدامات اسرائیل
تشکیلات خودگردان خواهان مداخله ترامپ شد
تشکیلات خودگردان فلسطین و گروه حماس تصمیم اسرائیل برای ادامه شهرکسازی در کرانه باختری را محکوم کردند.
نبیل ابو ردینه، سخنگوی محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان، طرح جدید اسرائیل را موجب «تشدید خطرناک تنشها» دانست و هشدار اسرائیل با چنین اقداماتی، منطقه را وارد «چرخهای از خشونت و بیثباتی» میکند.
او خواهان مداخله دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در این موضوع شد و افزود: «دولت افراطگرای اسرائیل با تمام توان تلاش میکند مانع شکلگیری یک کشور مستقل فلسطینی شود.»
فلسطینیها گسترش شهرکسازی را مانعی جدی در مسیر تشکیل کشور مستقل خود در کرانه باختری، نوار غزه و اورشلیم شرقی میدانند.
تشکیلات خودگردان فلسطینی بهطور محدود بر بخشهایی از کرانه باختری اعمال حاکمیت میکند.
در هفتههای اخیر فشارهای بینالمللی بر اسرائیل افزایش یافته است. شماری از کشورهای اروپایی خواهان پایان جنگ در غزه شدهاند و بریتانیا، فرانسه و کانادا نیز هشدار دادهاند که در صورت تداوم شهرکسازی در کرانه باختری، احتمال اعمال تحریمهای هدفمند علیه اسرائیل وجود دارد.
واکنشها به ادامه شهرکسازی اسرائیل
همیش فالکونر، معاون وزیر خارجه بریتانیا در امور خاورمیانه، هشتم خرداد طرح اسرائیل برای ادامه شهرکسازی در کرانه باختری را محکوم کرد و آن را «مانعی عامدانه در مسیر تشکیل کشور فلسطین» دانست.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شهرکسازیها طبق قوانین بینالمللی غیرقانونی هستند، راهحل دوکشوری را بیش از پیش در معرض تهدید قرار میدهند و به امنیت اسرائیل نیز کمکی نمیکنند.»
بیشتر کشورهای جهان شهرکسازی در اراضی فلسطینی را اقدامی غیرقانونی میدانند، در حالی که دولت اسرائیل آن را طبق قوانین داخلی خود قانونی تلقی میکند.
سازمان حقوق بشری اسرائیلی «بتسیلم» نیز با انتشار بیانیهای، دولت این کشور را به «سرقت زمینهای فلسطینی و پاکسازی قومی در کرانه باختری» متهم کرد.
این سازمان جامعه جهانی را به دلیل «فراهم کردن زمینه برای جنایات اسرائیل» مورد انتقاد قرار داد.