جمهوری اسلامی با بازداشت اقلیتهای دینی چه اهدافی را دنبال میکند؟ | ایران اینترنشنال
جمهوری اسلامی با بازداشت اقلیتهای دینی چه اهدافی را دنبال میکند؟
در روزهای گذشته موج تازهای از بازداشتها در میان اقلیتهای دینی ایران آغاز شده؛ اقدامی که با اتهامات امنیتی از جمله «جاسوسی» برای اسرائیل همراه بوده است. تحلیلگران معتقدند این بازداشتها نهتنها فاقد مبنای حقوقی هستند، بلکه اهداف ایدئولوژیک و تبلیغاتی خاصی را دنبال میکنند.
پگاه بنیهاشمی، پژوهشگر ارشد حقوق، در مصاحبه با ایراناینترنشنال هشدار داد حکومت با طرح اتهام «جاسوسی» علیه اقلیتهای دینی و بازداشت گسترده شهروندان یهودی و بهائی میکوشد منازعات دینی را در ایران شعلهور کند.
بنیهاشمی گفت طرح اتهامات امنیتی علیه این شهروندان هم «تهی از واقعیت است» و هم قانون اساسی ایران را نقض میکند.
این تحلیلگر افزود اقدام جمهوری اسلامی در متهم کردن شهروندان یهودی و بهائی به «جاسوسی» در حالی صورت میگیرد که «اقلیتهای دینی معمولا در اعتراضات [ضد حکومتی] شرکت نمیکنند و نقش فعالی ندارند و بهدلیل معذوریتها، سعی میکنند گروه خود را از هیاهو دور نگه دارند».
بنیهاشمی تاکید کرد تلاش حکومت برای به وجود آوردن تفاوتها و شکافهای اجتماعی میان ایرانیان راه به جایی نخواهد برد.
شاهین میلانی: بازداشت بهائیان تلاشی برای جلب رضایت هواداران حکومت پس از جنگ است
شاهین میلانی، مدیر مرکز اسناد حقوق بشر، بازداشت گسترده شهروندان بهائی و سایر شهروندان در ایران به اتهام «جاسوسی» را «مضحک و بیاساس» خواند و گفت جمهوری اسلامی برای مقابله با رخنه امنیتی در ساختار خود، «جای اشتباهی را نشانه گرفته است».
او افزود: «شهروندان بهائی همواره تحت نظارت نیروهای امنیتی قرار دارند، فعالیت سیاسی ندارند، به نهادهای حکومتی نزدیک نمیشوند و به همین دلیل، هیچ دسترسی به اطلاعات سری و محرمانه ندارند.»
این فعال حقوق بشر تاکید کرد: «بازداشت بهائیان به اتهام جاسوسی برای اسرائیل، نشانه ناتوانی حکومت در شناسایی جاسوسان واقعی است.»
میلانی هشدار داد جمهوری اسلامی با سرکوب و بازداشت شهروندان به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل میکوشد «چنگ و دندان نشان دهد» و بدین ترتیب «هواداران خود را راضی نگه دارد».
رانی عمرانی: ناتوان از انتقام از اسرائیل، جمهوری اسلامی یهودیان بیگناه در ایران را هدف گرفته است
رانی عمرانی، خبرنگار آزاد، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت برخی شهروندان یهودی در ایران تنها بهدلیل ارتباطات هرچند محدود با وابستگان خود در اسرائیل بازداشت شدهاند.
او افزود: «یهودیان ایران همواره کوشیدهاند هیچ ارتباطی با کشور اسرائیل نداشته باشند. یهودیان هرگز در مسائل سیاسی ایران دخالت نمیکنند. آنها تنها [با برخی شهروندان اسرائیلی] ارتباطات خانوادگی دارند و چیزی فراتر از این وجود ندارد... دستور دینی یهود این است که یهودیان در هر کشوری که زندگی میکنند، باید به آن وفادار باشند.»
عمرانی اضافه کرد بسیاری از یهودیان در آمریکا و حتی در اسرائیل مخالف سیاستهای کشور اسرائیل هستند و طرح اتهامات علیه شهروندان یهودی در ایران تنها بهدلیل دین آنها نمیتواند پایه و اساس داشته باشد.
او هشدار داد: «جمهوری اسلامی میخواهد از اسرائیل انتقام بگیرد و چون دستش به اسرائیل نمیرسد، به سراغ یهودیان بیگناه در ایران رفته است.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به سیبیاس نیوز گفت که پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، آژانس اطلاع ندارد که سرنوشت اورانیوم غنیسازی شده با غلظت بالا در ایران چه شده است.
گروسی گفت ممکن است بخشی از اورانیوم غنیسازی شده با غلظت بالا در ایران در حملهها نابود و یا اینکه به جایی دیگر منتقل شده باشند.
او با اشاره به اینکه ایران یک برنامه هستهای بسیار گسترده و بلندپروازانه داشت و ممکن است بخشی از آن همچنان وجود داشته باشد، گفت: «حتی اگر این قابلیتها هم از بین رفته باشند، تهران دانش هستهای و ظرفیت صنعتی این برنامه را دارد.»
گروسی تاکید کرد مسئله هستهای ایران صرفا از راه نظامی قابل حل نخواهد بود و در نهایت به یک توافق نیاز است که در کنار یک نظام بازرسی، به همه در منطقه و فراتر از آن اطمینان بدهد که میتوان بهطور قطعی مسیر را تغییر داد.
سایت هرانا اعلام کرد از بامداد دوشنبه، دوم تیرماه، تاکنون دستکم ۳۵ شهروند یهودی در تهران و شیراز به مراکز امنیتی احضار و بازجویی شدهاند.
این سایت حقوق بشری افزود: اغلب سوالات ماموران بر تماسهای خانوادگی این افراد با بستگانشان در اسرائیل تمرکز داشته است
یک منبع نزدیک به خانوادهها هرانا گفت: تاکید شده که فعلا از هرگونه ارتباط تلفنی یا اینترنتی با خارج خودداری کنند.
بر اساس اطلاعاتی که به ایراناینترنشنال رسیده، موج گسترده و تازهای از بازداشت شهروندان یهودی در ایران به اتهام «همکاری» با اسرائیل آغاز شده است.
طبق این گزارشها، ماموران امنیتی با یورش به منازل یهودیان در شهرهایی مانند تهران، شیراز و اصفهان، خانهها و همچنین تلفنهای همراه و تجهیزات الکترونیکی آنان را بازرسی و ضبط کردهاند.
همچنین تعداد زیادی از این شهروندان به دلیل تماس با بستگان خود در اسرائیل، از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت و به زندان یا بازداشتگاههای امنیتی منتقل شدهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی تروث نوشت خامنهای را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات داده و مشغول کار روی احتمال لغو تحریمهای ایران بوده اما پس از «بیانیهی پر از خشم، نفرت و انزجار» علی خامنهای فورا همه تلاشهایش در این باره را متوقف کرده است.
ترامپ در نوشته خود که جمعه منتشر شد به جمهوری اسلامی هشدار داد که ایران را به نظم جهانی بازگرداند «وگرنه اوضاع فقط بدتر خواهد شد.»
او نوشت: «آنها همیشه اینقدر عصبانی، متخاصم و ناراضی هستند و ببینید این رفتار برایشان چه نتیجهای داشته: کشوری سوخته و ویران، بدون آینده، ارتشی نابودشده، اقتصادی فاجعهبار و مرگ در همهجا. آنها هیچ امیدی ندارند، و اوضاع فقط وخیمتر خواهد شد!»
او با اشاره به اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، که پس از آتشبس از یک در پناهگاه مخفی ضبط و منتشر شده، گفت تلاش او برای لغو تحریمها که به شدت بر این کشور اثر گذاشتهاند و دیگر موضوعات مرتبط با ایران میتوانست شانس بسیار بیشتری برای احیای سریع، کامل و تمامعیار ایران فراهم کند، متوقف شده است.
ترامپ نوشته چرا خامنهای «اینقدر آشکار و احمقانه اعلام کرده که در جنگ با اسرائیل پیروز شده است، در حالیکه خودش هم میداند این گفته دروغ است و واقعیت ندارد؟ او بهعنوان یک مرد باایمان، نباید دروغ بگوید. کشورش ویران شده، سه سایت شرورانه هستهایاش نابود شدهاند.»
رییسجمهور آمریکا افزود: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود، و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده – که بیهیچ شکی بزرگترین و نیرومندترین ارتش جهان هستند – جان او را بگیرند.»
ترامپ در ادامه به طعنه افزوده او : «من او را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات دادم، آیا او لازم نیست بگوید: متشکرم، رییسجمهور ترامپ!»؟
درخواست ترامپ برای بازرسی از سایتهای هستهای ایران
پیش از انتشار این متن، ترامپ در جریان یک نشست خبری در کاخ سفید، خواستار بازرسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی شد.
او گفت این بازدید همچنین میتواند از سوی یک نهاد یا فرد مورد وثوق آمریکا از جمله خود ایالات متحده انجام شود، هرچند او یقین دارد که این سایتها «نابود شدهاند».
او هرگونه صحبتی را مبنی بر اینکه میزان خسارت واردشده به این سایتها کمتر از آن چیزی است که او گفته، رد کرد.
با این حال، ترامپ اعلام کرد که از اقدام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که زیر نظر سازمان ملل متحد فعالیت میکند برای بازرسی از سایتهایی که بمباران شدهاند، حمایت میکند.
رافائل گروسی، مدیرکل این آژانس، چهارشنبه گفت که ازسرگیری بازرسیهای آژانس اولویت اصلی اوست، زیرا از زمان آغاز حملات هوایی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی تاکنون هیچ مورد بازرسی انجام نشده است.
با این حال، مجلس شورای اسلامی چهارشنبه طرحی را تصویب کرد که بر اساس آن بازرسیهای آژانس از تاسیسات اتمی ایران به حالت تعلیق در میآید.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی هم جمعه اعلام کرد که تهران ممکن است درخواست مدیرکل آژانس برای بازدید از سایتهای هستهای ایران را رد کند.
عراقچی در شبکه ایکس نوشت که اصرار برای بازدید از تاسیسات اتمی مورد حمله قرار گرفته در ایران بیمعناست.
گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل در واکنش به مخالفت عراقچی با بازدید بازرسان آژانس انرژی اتمی از تاسیسات اتمی بمباران شده، در حساب ایکس خود نوشت: «رژیم همچنان جامعه بینالمللی را گمراه میکند و به طور فعال برای جلوگیری از نظارت مؤثر بر برنامه هستهای خود تلاش میکند.»
وزیر خارجه اسرائیل تاکید کرد که جامعه بینالمللی اکنون وظیفه دارد از طریق هر وسیله موثری، از دستیابی افراطیترین رژیم جهان به خطرناکترین سلاح جلوگیری کند.
ترامپ: ایران در حد نگرانکننده غنیسازی کند در حمله دوباره تردیدی نمیکنم
ترامپ همچنین گفت باور ندارد که تهران پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات اتمیاش همچنان به دنبال دستیابی به سلاح هستهای باشد.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «من ۲۵ سال است میگویم نباید اجازه داد ایران به سلاح اتمی دست یابد. ایران بیش از یک تریلیون دلار برای برنامه هستهای خود هزینه کرده است اما هیچ سودی نبرده است.»
او در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا در صورت ادامه غنیسازی اورانیوم در ایران در سطحی که موجب نگرانی آمریکا باشد، مجددا به این کشور حمله میکند، گفت: «قطعا بدون هیچ تردیدی.»
رییسجمهوری آمریکا درباره حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی افزود: «خلبانان ما خارقالعادهاند. از ارتفاع ۵۲ هزار پایی به چیزی به اندازه در یخچال شلیک میکنند و دقیقا وسط آن را میزنند.» او تاکید کرد آمریکا بهترین نیروها و تجهیزات نظامی را دارد.
ترامپ در بخشی دیگر از صحبتهای خود افزود که جمهوری اسلامی هنوز خواهان مذاکره درباره مسیر پیشرو است.
کاخ سفید پنجشنبه اعلام کرد که تاکنون هیچ دیداری میان هیاتهای ایران و آمریکا برنامهریزی نشده است.
ترامپ همچنین به اظهارات اخیر رهبر جمهوری اسلامی پس از آتشبس با اسرائیل اشاره کرد که گفته بود جمهوری اسلامی در این جنگ «پیروزی» شده است.
رییسجمهور آمریکا با تقلید حالت چهره خامنهای که نسبت به قبل از جنگ دچار تغییر شده، گفت «باید حقیقت را بگویی. به شدت شکست خوردی.»
او اشاره کرد که هم ایران و هم اسرائیل در حملات ضربه خوردند و آسیب دیدند.
خامنهای پنجم تیر در سومین پیام ویدیویی خود از زمان حمله اسرائیل، از مکانی نامعلوم گفت: «با آن همه هیاهو و ادعا، اسرائیل زیر ضربات جمهوری اسلامی تقریبا از پا درآمد و لِه شد.»
او افزود: «آمریکاییها در حمله به تاسیسات هستهای نتوانستند کار مهمی انجام دهند.»
پیشتر ایراناینترنشنال گزارش داد که خامنهای، از روند مذاکراتی که به توافق آتشبس میان اسرائیل و حکومت ایران انجامید، بیاطلاع بوده است.
سه روز پس از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که به ارتش این کشور دستور داده تا یک «طرح اجرایی» جامع علیه برنامه هستهای، موشکی و منطقهای جمهوری اسلامی تهیه کند و همزمان برتری هوایی این کشور در خاک ایران را تداوم ببخشد.
کاتز جمعه در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نوشت این طرح علاوه بر موارد بالا واکنش به حمایت جمهوری اسلامی از فعالیتهای تروریستی علیه اسرائیل را هم شامل میشود.
وزیر دفاع اسرائیل در نوشته خود تاکید کرده است: «ما بهطور دائم برای خنثیسازی تهدیدهای مشابه عمل خواهیم کرد.»
او با طعنه به مقامات جمهوری اسلامی هشدار داد: «به سر مار بیدندان در تهران پیشنهاد میکنم که بفهمد و محتاط باشد: عملیات طلوع شیرانفقط پیشدرآمدی بود بر سیاست جدید اسرائیل پس از ۷ اکتبر؛ دوران مصونیت به پایان رسیده است.»
تاکید وزیر دفاع اسرائیل به تداوم هشیاری اسرائیل در مقابل تهدیدهای جمهوری اسلامی یک روز پس از پیام علی خامنهای و بیانیه سپاه پاسداران است که هر دو بار دیگر بر «نابودی» اسرائیل تاکید کردند.
اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه مواضع نظامی جمهوری اسلامی، شامل پدافندهایی هوایی، تاسیسات موشکی و تاسیسات اتمی را هدف گرفت.
کاتز درباره این حملات نوشت: «در حالی که سامانههای دفاع هوایی را نابود کردیم زیرساختهای هستهای ایران را خنثی کردیم، سامانههای تولید موشک را نابود کردیم و به پرتابگرها آسیب جدی وارد کردیم.»
او همچنین به از بین بردن برخی از فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و افزود: «برنامهای را که خامنهای و عواملش طی دههها برای نابودی اسرائیل ساخته بودند، نابود کردیم.»
وزیر دفاع اسرائیل پنجشنبه اعلام کرده بود که اگر امکانش وجود داشت، اسرائیل در جریان جنگ علیه جمهوری اسلامی، علی خامنهای را هدف میگرفت.
او در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی دولتی کان اسرائیل گفت: «برآورد من این است که اگر خامنهای در تیررس ما قرار میگرفت، او را از میان برمیداشتیم.»
وزیر دفاع اسرائیل افزود: «اما خامنهای این موضوع را درک کرد، به اعماق بسیار زیادی زیر زمین رفت و ارتباطش را با فرماندهانی که جای فرماندهان کشتهشده را گرفته بودند قطع کرد، بنابراین در نهایت این کار واقعگرایانه نبود.»
بر اساس گزارشهای منتشر شده رهبر جمهوری اسلامی از آغاز جنگ با اسرائیل به یک پناهگاه زیرزمینی منتقل شده و با وجود برقراری آتشبس میان دو طرف، همچنان این مخفیگاه را ترک نکرده است.
نیویورکتایمز نیز ۳۱ خرداد نوشت در پی حملات شدید اسرائیل به تهران، خامنهای از پناهگاه خود سه روحانی ارشد را بهعنوان جانشینان احتمالیاش معرفی کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و دونالد ترامپ رییسجمهور ایالات متحده هر دو در طول جنگ علیه جمهوری اسلامی از احتمال «تغییر رژیم» در پی این جنگ خبر داده بودند.
جنگ میان اسرائیل و جمهوری اسلامی پس از ۱۲ روز، با میانجیگری آمریکا و توافق آتشبس پایان یافت.
یک مقام فلسطینی نزدیک به حماس به رویترز گفت این گروه مسلح در حال سنجش خطر کاهش حمایت حکومت جمهوری اسلامی است و پیشبینی میکند این کاهش در تامین مالی و حمایتهای تخصصی که ایران پیشتر به حماس میداد، خود را نشان دهد.
این مقام فلسطینی که نامش فاش نشده، این اظهارات را در گفتوگویی با رویترز مطرح کرد که جمعه منتشر شد.
حملات نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در جریان جنگ دوازده روزه اخیر، به نگرانیهای حماس در مورد توان تهران برای حمایت از این گروه افزوده است.
حمایت جمهوری اسلامی از حماس نقش بزرگی در توسعه شاخه نظامی این گروه داشت و موجب شد حماس قادر به شلیک موشکهای دوربرد به داخل اسرائیل شود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل یکشنبه گذشته گفت عملیات اسرائیل علیه تهران ابتکار عمل اسرائیل در مورد غزه را تقویت کرده و گفته این امر کمک خواهد کرد «پیروزیمان را تسریع و همه گروگانها را آزاد کنیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا نیز چهارشنبه گفت پیشرفت زیادی در غزه صورت گرفته و افزود حمله به جمهوری اسلامی، به آزادسازی گروگانها کمک خواهد کرد.
یکی از اهداف حمله اسرائیل در ایران یک فرمانده سپاه پاسداران بود که هماهنگی با حماس را بر عهده داشت. اسرائیل اعلام کرد سعید ایزدی که شنبه کشته شدن او اعلام شد، نیروی محرکه محور جمهوری اسلامی-حماس بود.
حماس پنجشنبه کشته شدن ایزدی را به جمهوری اسلامی تسلیت گفت و او را دوستی دانست که به طور مستقیم مسئول روابط با «رهبری مقاومت فلسطین» بود.
یک منبع از گروههای منطقهای تحت حمایت جمهوری اسلامی به رویترز گفت ایزدی به توسعه قابلیتهای حماس، از جمله چگونگی انجام حملات پیچیده، از جمله پرتاب موشک، عملیات نفوذ و پهپادهاکمک کرد.
سامی ابو زهری، یک مقام ارشد حماس درباره تاثیر عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بر حمایت تهران به رویترز گفت «ایران کشوری بزرگ و قدرتمند است که شکستپذیر نیست.»
این اظهارات در شرایطی طرح شده است که حماس که از کمبود فرماندهان رنج میبرد و بخش زیادی از شبکه تونلهای خود را از دست داده و از حمایت همپیمان خود جمهوری اسلامی مطمئن نیست.
حماس در همین حال با گروههای فلسطینی محلی مخالف خود روبهروست که قدرت و نفوذ آن را در باریکه غزه به چالش کشیدهاند.
منابع نزدیک به حماس به رویترز گفتهاند که اعضای حماس به صورت خودگردان عمل میکنند و ماموریت دارند تا حد امکان مقاومت کنند، اما این گروه مسلح اسلامگرا برای حفظ کنترل خود با مشکل روبهروست.
یکی از این منابع افزود که با تشدید بحران انسانی در غزه و افزایش فشار بینالمللی برای آتشبس، حماس به شدت نیازمند توقف موقت درگیریها است.
حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل حمله کرد و بر اساس آمار رسمی ۱۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۳ نفر را گروگان گرفت. طبق آمار وزارت بهداشت غزه، اسرائیل در جریان حمله متقابل به باریکه غزه، تاکنون بیش از ۵۶ هزار نفر را کشته است.
با برقراری آتشبس در جنگ ایران و اسرائیل، توجه دوباره به امکان توافق غزه که ممکن است جنگ کنونی را پایان دهد و گروگانهای باقیمانده را آزاد کند، معطوف شده است.