ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، دو مرجع تقلید شیعه در قم، بدون اشاره مستقیم به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تهدیدکنندگان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را «محارب» خواندند.
رسانهها در ایران یکشنبه هشتم تیر گزارش دادند مکارم شیرازی به پرسشی درباره اینکه «حکم تهدید مرجعیت و رهبری جامعه اسلامی چیست و اگر این عمل از جانب دولت آمریکا یا هر کس دیگری صورت گرفت، وظیفه مسلمانان در سرتاسر جهان چیست؟» پاسخ داد.
در این پاسخ آمده است: «هر شخص یا رژیمی که برای ضربه به امت اسلامی و حاکمیت آن، رهبری و مرجعیت را تهدید کند یا تعرضی نماید، حکم محارب دارد و هرگونه همکاری و تقویت آن توسط مسلمانان یا دولتهای اسلامی حرام است.»
مکارم شیرازی مسلمانان را به قتل ترامپ و نتانیاهو فراخواند و افزود: «لازم است عموم مسلمانان در سراسر جهان این دشمنان را از حرف و خطای خود پشیمان نمایند و اگر متحمل مشقت یا خسارتی شوند، اجر مجاهد فی سبیلالله را دارند.»
نوری همدانی نیز هشتم تیر گفت: «اهانت به مقام مرجعیت شیعه و شخص علی خامنهای اهانت به اصل اسلام تلقی می شود».
او افزود: «هرگونه تهدید و تعرض به رهبر انقلاب و مرجعیت شیعه از سوی شخص یا دولت حکم محارب را دارد.»
رییسجمهوری ایالات متحده ششم تیر در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در جریان جنگ اخیر جمهوری اسلامی و اسرائیل، او خامنهای را از مرگی «بسیار زشت و خفتبار» نجات داده است.
ترامپ اضافه کرد: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده، که بیهیچ شکی بزرگترین و قدرتمندترین ارتش جهان هستند، جان او را بگیرند.»
ترامپ همچنین به طعنه نوشت: «من او را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات دادم، آیا نباید بگوید: متشکرم، رییسجمهور ترامپ؟»
این نخستین بار نیست که مراجع تقلید شیعه علیه شهروندان خارجی حکم «محاربه» صادر میکنند.
فتوای قتل سلمان رشدی که در سال ۱۳۶۷ از سوی روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، صادر شد، با حمایت چهرههای شاخص هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرای حکومت همراه بوده و با گذشت بیش از سه دهه از صدور آن، هیچیک از آنها از موضع خود عقبنشینی نکردهاند.
پیش از این نیز ترامپ بهدلیل صدور دستور حملهای که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، انجامید، از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه، تهدید به مرگ شده بود.
اظهارات مکارم شیرازی یک روز پس از آن مطرح شد که روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده خامنهای، در مطلبی در صفحه نخست خود رهبران آمریکا و اسرائیل را تهدید به مرگ کرد.
این روزنامه با انتشار تصویر و خبر تشییع جنازه فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در تهران نوشت: «ملت امام حسین در حماسه تشییع، علیه آمریکا و اسرائیل اعلام جنگ کرد و تصریح کرد که ترامپ و نتانیاهو نباید زنده بمانند.»
پیشتر کیهان در مطلبی تهدیدآمیز علیه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، او را «جاسوس» اسرائیل خواند و تاکید کرد گروسی در صورت ورود به ایران باید «بازداشت و اعدام شود».
این تهدید با واکنشهای بینالمللی گستردهای در حمایت از مدیرکل آژانس روبهرو شد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این تهدید را «غیرقابل قبول» خواند و تاکید کرد درخواست برای بازداشت و اعدام گروسی باید «محکوم شود».
عبادی یکشنبه هشتم تیر در کانال تلگرامی خود نوشت پس از حمله اسرائیل، صدها نیروی گارد ویژه به بندها یورش بردند و با خشونت بیسابقه با زندانیان برخورد کردند: «بدون هیچ توضیحی و در حالی که اسلحه نیروها به روی آنها گرفته شده بود، خواسته شد تا وسایل خود را جمع کنند تا به مکان دیگری منتقل شوند.»
او افزود در صورتی که صدای بمباران و پدافند هوایی همچنان به گوش میرسید، نیروهای گارد ویژه زندانیان را در شرایطی «غیرانسانی» به حیاط اوین منتقل کردند و در این مدت، هرگونه اعتراضی از سوی زندانیان با «هتاکی، توهین و تهدید با اسلحه» پاسخ داده شد.
این حقوقدان ادامه داد: «شب انتقال زندانیان به زندان تهران بزرگ، شهر تهران شاهد بیشترین حملات موشکی بود. با این وجود زندانیان که هنوز از ترومای موشکباران زندان در شوک بودند، زیر رگبار موشک و پدافند به زندان دیگری منتقل شدند. مسیر زندان اوین تا زندان تهران بزرگ را میتوان در حدود دو ساعت یا کمتر طی کرد، اما برخی از سرویسها ۱۲ ساعت زیر آتشباران سنگینترین شب جنگ در این مسیر بودند.»
در روزهای اخیر نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان سیاسی پس از حمله اسرائیل به زندان اوین شدت گرفته است و فعالان حقوق بشر و خانوادههای زندانیان از قطع ارتباط و رفتارهای خشونتآمیز با آنها پس از انتقال به دو زندان تهران بزرگ و قرچک ابراز نگرانی کردهاند.
همزمان حکومت صدها نفر را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل دستگیر کرده و بهویژه اقلیتهای دینی، از جمله شهروندان یهودی و بهائی، را هدف موج جدید سرکوب خود قرار داده است.
استفاده از زندانیان اوین بهعنوان «سپر انسانی»
شیرین عبادی در ادامه پیام خود نوشت از آغاز جنگ میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، نیروهای یگان ویژه بهطور گسترده در زندان اوین حضور داشتند و هدف اصلی آنها «پیشگیری از فرار زندانیان» بود.
او با انتقاد از شیوه انتقال شبانه زندانیان از اوین در بحبوحه حملات اسرائیل افزود بسیاری از زندانیان معتقدند نیروهای امنیتی از آنها بهعنوان «سپر انسانی» استفاده کردهاند.
عبادی اضافه کرد: «فشار و خشونت در حین انتقال زندانیان در حدی بوده است که برخی از زندانیان گفتهاند: ای کاش در نتیجه موشکباران کشته میشدیم و شاهد این خشونت نمیبودیم.»
برنده جایزه نوبل صلح در سال ۲۰۰۳ نسبت به شرایط «اسفبار» مردان در زندان تهران بزرگ و زنان در زندان قرچک ورامین هشدار داد و نوشت زندان قرچک «فاقد حداقل استانداردها برای زندانیان عادی» است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران هشتم تیر در بیانیهای از شرایط زندانیان سیاسی پس از انتقال به دو زندان قرچک و تهران بزرگ انتقاد کرد و خواستار رسیدگی ویژه به وضعیت زندانیان، بهویژه اعطای مرخصی و آزادی آنها شد.
۲۲ فعال مدنی نیز هفتم تیر با انتشار بیانیهای هشدار دادند هرچند حملات اسرائیل نفوذ اطلاعاتی در ساختار قدرت جمهوری اسلامی را آشکار کرده، اما حکومت سرکوب شهروندان را دستور کار قرار داده است.
