در پی تداوم آلودگی هوا و مهگرفتگی ناشی از گرد و غبار در تهران، رضا شهبازی، معاون زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی ایران، اعلام کرد تالاب خشکیده صالحیه در جنوب غربی پایتخت به کانون اصلی گرد و غبار تبدیل شده است.
شهبازی سهشنبه ۱۷ تیر با اشاره به شدت بیسابقه پدیده گرد و غبار گفت این پدیده جدید نیست و از سالهای گذشته آغاز شده، اما در سالهای اخیر شدت، وسعت و مدت زمان آن افزایش یافته است.
او تشدید خشکسالی، وزش بادهای منطقهای و فعالشدن کانونهای داخلی را از عوامل مهم آلودگی اخیر برشمرد و افزود منشا گرد و غبار در تهران ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی است، اما بهویژه در شرایط کمآبی سالهای اخیر، بسیاری از کانونهای داخلی فعال شدهاند.
هوای تهران و ۱۴ شهر استان خوزستان ۱۶ تیر در وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» قرار گرفت و میزان آلودگی هوا در سوسنگرد به سطح «بسیار ناسالم» رسید.
با عبور شاخص آلودگی از مرز ۳۰۰ در برخی از مناطق تهران و استان البرز در شبانهروز گذشته، این نقاط در وضعیت «خطرناک» قرار گرفتند.
سرنوشت تالاب صالحیه
تالاب صالحیه در مرز سه استان تهران، البرز و قزوین قرار دارد و بخشی از دشت قزوین و دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز به شمار میرود.
این منطقه در گذشته یکی از پهنههای آبی فصلی مهم برای پرندگان مهاجر و حیات وحش محلی بود و در فصلهای بارندگی از زهآبهای کشاورزی، بارشهای فصلی و روانآبها تغذیه میشد.
موقعیت جغرافیایی خاص این تالاب، آن را به یکی از مناطق حساس زیستمحیطی در اطراف تهران تبدیل کرده بود.
در سالهای اخیر بهدلیل کاهش چشمگیر بارندگی، برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی، سدسازی، توسعه بیرویه کشاورزی و تداوم خشکسالی، این تالاب بهطور کامل خشک شده است.
بستر خشک، شور و فاقد پوشش گیاهی تالاب صالحیه اکنون به یکی از کانونهای فعال گرد و غبار در منطقه تبدیل شده و با وزش بادهای جنوبی و جنوبغربی، مقادیر زیادی از ذرات معلق را وارد هوای تهران و شهرهای اطراف میکند.
منشا خارجی و داخلی گرد و غبار در ایران
گزارشها نشان میدهند که منشا گرد و غبار علاوه بر کانونهای داخلی، عوامل خارجی نیز دارد.
در حالی که طوفانهای گرد و غبار از کشورهای عراق، سوریه، عربستان سعودی و شمال آفریقا سرچشمه میگیرند، منابع داخلی این پدیده در استانهای سیستان و بلوچستان، خوزستان، کرمان، یزد، خراسان جنوبی و جنوب سمنان قرار دارند.
شهبازی در توضیح منشا خارجی این پدیده گفت طوفان اخیر که در اواخر اردیبهشت از بیابانهای عربستان سعودی و عراق برخاست، ابتدا استانهای غربی کشور را درنوردید و سپس به تهران رسید.
لاوروف شامگاه دوشنبه ۱۶ تیر در مصاحبه با خبرنگاران در حاشیه اجلاس بریکس در برزیل گفت: «روسیه راهحلهای فناورانه برای کاهش غنای اورانیوم در اختیار دارد و آماده است در این زمینه با ایران همکاری کند.»
او افزود: «ما آمادهایم این راهحلها را ارائه دهیم؛ یعنی اورانیوم با غنای بیش از حد را از ایران دریافت کنیم و اورانیوم با درجه مناسب برای تولید برق را به جمهوری اسلامی و تاسیسات هستهای آن بازگردانیم.»
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به ویژه ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان بالا گرفته است.
هرچند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها از «نابودی کامل» برنامه هستهای تهران سخن گفته، اما با توجه به خروج بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران و تصمیم حکومت برای تعلیق همکاریها با آژانس، هنوز گزارش تاییدشدهای در خصوص سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی منتشر نشده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۱۶ تیر در سفر به آمریکا تاکید کرد اسرائیل بهطور مستمر جمهوری اسلامی را زیر نظر خواهد داشت تا مطمئن شود هیچ تلاشی از سوی تهران برای احیای برنامه هستهای و موشکیاش صورت نمیگیرد.
لاوروف: گروسی باید مسئولیت ارزیابیهای خود را بپذیرد
وزیر خارجه روسیه در ادامه اظهارات خود، با اشاره به عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پرونده جمهوری اسلامی، از رافائل گروسی، مدیرکل این نهاد، خواست مسئولیت ارزیابیهای خود از برنامه هستهای ایران را بپذیرد.
لاوروف افزود: «این ارزیابیها تنها چند روز پیش از آغاز حمله [اسرائیل]، به شورای حکام ارائه شدند و بسیاری آنها را مشکوک توصیف کردند. برخلاف گزارشهای قبلی دبیرخانه، این ارزیابیها به گونهای بود که میشد آنها را نشانهای از عدم پایبندی کامل ایران به تعهداتش تلقی کرد.»
لاوروف از آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواست که در قبال ایران در چارچوب «ماموریت» خود عمل کند، تحت تاثیر «فشار کشورهای قدرتمند» قرار نگیرد و از انتشار «گزارشهای یکطرفه» خودداری کند.
پس از آغاز حملات اسرائیل، موجی از مخالفتها و تهدیدها علیه گروسی در ایران به راه افتاد.
علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، ۳۱ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ تمام شود به حساب گروسی خواهیم رسید.»
روزنامه کیهان، رسانه تحت نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی، هفتم تیر در ستون گفتوشنود خود درباره گروسی نوشت: «باید رسما اعلام کنند که به محض ورود به ایران، به جرم جاسوسی برای موساد و شرکت در قتل مردم مظلوم کشورمان، محاکمه و اعدام خواهد شد.»
بسیاری از نمایندگان مجلس نیز خواستار بازداشت، محاکمه یا منع ورود گروسی به ایران شدند.
این اظهارات بلافاصله با واکنش مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روبهرو شد و او این موضعگیریها را محکوم کرد.
وزیران خارجه کشورهای عضو گروه هفت نیز ۹ تیر درخواستها در ایران برای بازداشت و اعدام مدیرکل آژانس را محکوم کردند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۹ تیر با انتقاد تند از گروسی گفت گزارشهای او «بهانهای» برای حمله اسرائیل و آمریکا به ایران فراهم کرد.
