مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفتوگویی صریح با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، نارضایتی دولت دونالد ترامپ را از نداشتن «انعطافپذیری بیشتر از سوی روسیه برای پایان دادن به جنگ» در اوکراین اعلام کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، روبیو پنجشنبه ۱۹ تیر در دیداری ۵۰ دقیقهای با لاوروف در حاشیه نشست وزیران امور خارجه آسهآن در کوالالامپور گفت: «ما باید یک نقشه راه برای پایان این جنگ تدارک ببینیم.»
روبیو اعلام کرد در این گفتوگو، ایدههایی از جمله «رویکرد جدید یا متفاوتی از طرف روسیه» مطرح شده است.
دیدار این دو مقام در حالی انجام شد که حملات روسیه به اوکراین، شدت یافته است.
ترامپ که در سال جاری بار دیگر به قدرت بازگشته، وعده داده بود به سرعت به جنگ پایان دهد.
او که در گذشته رویکردی آشتیجویانهتر با مسکو نسبت به جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، داشت، سهشنبه پس از صدور دستور ازسرگیری ارسال تسلیحات دفاعی به اوکراین، اظهارات ولادیمیر پوتین درباره حرکت بهسوی صلح را «بیمعنا» خواند.
ترامپ گفت در حال بررسی حمایت از طرحی برای اعمال تحریمهای سنگین علیه روسیه است.
این طرح شامل اعمال تعرفههای ۵۰۰ درصدی بر کشورهایی میشود که نفت، گاز، اورانیوم یا دیگر صادرات روسیه را خریداری میکنند.
به گفته روبیو، دولت ترامپ در حال گفتوگو درباره این طرح با سنای آمریکا است.
کرملین چهارشنبه در واکنش به انتقادهای ترامپ گفت از این سخنان نگران نیست و همچنان تلاش میکند روابط «شکستهشده» با واشینگتن را ترمیم کند.
تحقیقات جنایی در اوکراین درباره قتل یک سرهنگ
یک افسر ارشد سرویس امنیتی اوکراین ۱۹ تیر در پارکینگ یک مجتمع مسکونی در جنوب شهر کییف هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. مهاجم پس از تیراندازی در روشنای روز، پیاده از محل گریخت.
پلیس کییف اعلام کرد در حال شناسایی ضارب است و «اقدامات لازم برای بازداشت او در جریان است». یک مقام رسمی به رویترز گفت که فرد کشتهشده، سرهنگ سرویس امنیتی اوکراین بوده است.
سرویس امنیتی اوکراین از زمان تهاجم روسیه در سال ۲۰۲۲ نقش پررنگی در عملیاتهای ویژه از جمله ترور و خرابکاری در پشت جبههها داشته است.
تصاویر دوربین مداربسته که در شبکههای اجتماعی اوکراینی منتشر شده، نشان میدهد مردی با لباس غیررسمی از ساختمانی مسکونی خارج میشود و بهسوی پارکینگ میرود، جایی که فردی دیگر به او نزدیک شده و چندین گلوله به سویش شلیک میکند و سپس فرار میکند.
ویترز با بررسی تصاویر، ساختمانها و نحوه قرارگیری پارکینگ و اتاقک نگهبانی، موقعیت فیلمبرداری را تایید کرده و مشخص کرده است که ویدیو مربوط به شهر کییف است.
صحت تاریخ ضبط تصاویر نیز تایید شده است.
رسانه اوکراینی «اوکرایینسکا پراودا» قربانی را ایوان وورونیچ، سرهنگ سرویس امنیتی اوکراین معرفی کرد و گفت ضارب پنج گلوله با سلاح کمری شلیک کرده است.
بر اساس این کیفرخواست، اور بایلین بهمدت چهار ماه از طریق پیامرسان تلگرام با رابط ایرانی خود که با نام مستعار «یونی» فعالیت میکرد، در ارتباط بود و ماموریتهایی برای آسیب رساندن به امنیت اسرائیل به او محول شده بود.
طبق اعلام دادستانی اسرائیل، بایلین در ازای انجام این اقدامات، حدود ۹ هزار دلار در قالب رمزارز دریافت کرده است.
او از ماموریتهای خود عکس و فیلم تهیه میکرد و برای مامور جمهوری اسلامی میفرستاد.
این اقدامات شامل نوشتن شعارهای سیاسی روی دیوارها، خریدن و سوزاندن یونیفرمهای ارتش اسرائیل، جستوجو درباره خرید پهپاد و گذاشتن مقادیر مشخصی پول نقد در مکانهای عمومی مختلف در سراسر کشور بوده است.
بایلین به «برقراری ارتباط با یک عامل بیگانه» متهم شده و دادستانها خواستار تمدید بازداشت او تا پایان روند رسیدگی قضایی هستند.
ماه گذشته، وکیل تسخیری بایلین از دادگاه خواستار آزادی او با قید وثیقه شد.
به گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، این وکیل گفت بایلین پس از آن که متوجه شده طرف مقابل یک مامور جمهوری اسلامی است، ارتباطش را با او قطع کرده است.
کیفرخواست علیه این متهم به دادگاه منطقهای تلآویو ارائه شده است.
این پرونده بیستونهمین مورد جاسوسی است که از زمان آغاز جنگ کنونی اسرائیل از اکتبر ۲۰۲۳ افشا شده است.
هفته گذشته نیز پلیس اسرائیل یک جوان ۲۵ ساله اهل بئرشبع را در فرودگاه بنگوریون به اتهام ارتباط با یک عامل جمهوری اسلامی بازداشت کرد.
همان زمان نیز کیفرخواستی علیه دو جوان ۱۸ و ۲۰ ساله اهل طبریه تنظیم شد. آنها متهم هستند از طریق تلگرام با افرادی مرتبط با حکومت ایران تماس گرفتهاند.
این افراد ابتدا خود را «چپگرایان کپلن» معرفی کردند و از متهمان این پرونده خواستند جملاتی چون «بیبی دیکتاتور» را روی برگهای بنویسند و سپس آن را بسوزانند.
در ازای این اقدامات، پرداختهایی بهصورت رمزارز به آنها پیشنهاد داده شد.
بازداشتها در ایران به اتهام جاسوسی برای اسرائیل
در ایران نیز بازداشتهایی با اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل در هفتههای گذشته صورت گرفته است.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی دوم تیر با طرح دوفوریتی تشدید مجازات «جاسوسی و همکاریکنندگان با اسرائیل و دولتهای متخاصم بهویژه آمریکا» موافقت کرده بودند.
بر اساس این طرح، «هرگونه فعالیت اطلاعاتی و جاسوسی و اقدام عملی برای اسرائیل یا دولتهای متخاصم از جمله دولت ایالات متحده آمریکا یا برای هر یک از عوامل وابسته به آنها بهخلاف امنیت کشور یا منافع ملی، افساد فی الارض محسوب میشود و مجازات آن اعدام است».
شورای نگهبان طرح تشدید مجازات «همکاری» با اسرائیل را بهدلیل «ابهامات» به مجلس شورای اسلامی ارجاع داد.
این منبع آگاه به شبکه نیوزنیشن گفت که شغل این ماموران از سطوح نظارتی تا سطوح اجرایی، متغیر بوده است.
همچنین بر اساس گزارش شبکه خبری سیبیاس، سرویس مخفی آمریکا «بهجای پویایی، به نهادی بوروکراتیک، بیتفاوت و ایستا تبدیل شده، آن هم در شرایطی که تهدیدها افزایش یافته و فناوری تکامل یافته است».
مجازات تا ۴۲ روز مرخصی بدون حقوق
بر اساس گزارش این شبکه، معاون مدیر سرویس مخفی اعلام کرد مجازات ماموران تعلیقشده از ۱۰ تا ۴۲ روز مرخصی بدون حقوق یا مزایا متغیر بوده است.
ترامپ پس از آنکه گلولهای گوشش را در گردهمایی انتخاباتی تیرماه سال گذشته در پنسیلوانیا خراش داد، از میان سپر انسانی ماموران سرویس مخفی بیرون آمد و با مشت گرهکرده خود توجه رسانهها را جلب کرد.
جان فترمن، سناتور ایالت پنسیلوانیا از حزب دموکرات، این رویداد را «شگفتانگیز» توصیف کرد و گفت که این صحنه به رییسجمهور «جاذبهای شبیه تیلور سوئیفت» بخشید که موجب افزایش محبوبیت او در مبارزات انتخاباتی شد.
توماس متیو کروکس، عامل تیراندازی، به دست ماموران سرویس مخفی به ضرب گلوله کشته شد.
انتقادها از عملکرد سرویس مخفی آمریکا
کیمبرلی چیتل، مدیر وقت سرویس مخفی، به دلیل واکنش ضعیف این نهاد در قبال این سوءقصد، با انتقادات شدید روبهرو شد.
چندین نماینده کنگره ایالات متحده از دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در جلسهای با انتقاد شدید از عملکرد سرویس مخفی گفتند این نهاد امنیتی در انجام وظایف خود ناموفق بوده است.
چیتل در این جلسه ترور ترامپ را «مهمترین شکست عملیاتی سرویس مخفی» در دهههای اخیر توصیف کرد و مسئولیت آن را بر عهده گرفت.
او در عین حال از پاسخ به بسیاری از پرسشهای نمایندگان کنگره، از جمله درباره تهدیدات فزاینده جمهوری اسلامی علیه ترامپ، طفره رفت یا به پاسخهای کوتاه و کلی بسنده کرد که این موضوع بر نارضایتی اعضای کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا افزود.
چیتل در مرداد ۱۴۰۳، از سمت خود استعفا داد و در حال حاضر شان کوران، رهبری این نهاد را برعهده دارد.
ترامپ ۱۴ مهر سال گذشته در یک رویداد انتخاباتی دیگر در محلی که در پنسیلوانیا هدف سوءقصد نافرجام قرار گرفته بود، سخنرانی کرد.
ترامپ ساعت ۱۸:۱۰ به وقت محلی (موقعی که هدف گلوله قرار گرفته بود)، از حاضران خواست مدتی سکوت کنند.
در جریان انتخابات، او با کسب ۱۹ رای الکترال پنسیلوانیا، پیروز این ایالت نیز شد.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۱۹ تیر گزارش داد بر پایه توافقی که در پایان سال ۲۰۲۴ به امضا رسید، آزمایشهای میدانی برای راهاندازی خدمات اینترنت ماهوارهای همراه در اوکراین با همکاری شرکت اسپیسایکس آغاز شده است.
این توافق به شرکت ایلان ماسک، کارآفرین حوزه فناوری، امکان میدهد تا خدمات ارتباط مستقیم با موبایل را در این کشور جنگزده راهاندازی کند.
اولکساندر کوماروف، مدیرعامل «کییفاستار»، بزرگترین اپراتور تلفن همراه در اوکراین، در سخنانی در رم، پایتخت ایتالیا گفت: «مرحله نخست شامل پیامرسانی از طریق خدمات رسانهای بر بستر اینترنت (OTT) است؛ یعنی ارسال پیام از طریق اپلیکیشنهایی مانند واتساپ، سیگنال و سایر پلتفرمهای مشابه. این خدمات قرار است تا پایان سال جاری میلادی راهاندازی شود.»
خدمات رسانهای بر بستر اینترنت به محتوایی گفته میشود که بدون واسطه اپراتورهای سنتی، بهطور مستقیم از طریق اینترنت به کاربران ارائه میشود. از جمله شناختهشدهترین نمونههای این خدمات، میتوان به نتفلیکس برای ویدیو، اسپاتیفای برای موسیقی و واتساپ یا سیگنال برای پیامرسانی اشاره کرد.
کوماروف افزود: «احتمالا در آغاز سال ۲۰۲۶ - اگر بخواهیم محتاط باشیم، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ - قادر خواهیم بود خدمات اینترنت پهنباند ماهوارهای همراه و همچنین مکالمه صوتی را ارائه دهیم.»
استارلینک تا این لحظه واکنشی به این خبر نشان نداده است.
نخستین عرضه مستقیم سهام یک شرکت اوکراینی در بورس آمریکا
کوماروف این سخنان را در آستانه کنفرانس بازسازی اوکراین در رم مطرح کرد. نشستی که قرار است ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین نیز در آن حضور یابد.
مدیرعامل کییفاستار هدف اصلی خود از شرکت در این کنفرانس را ایجاد همکاریهای تجاری جدید، بهویژه با شرکتهای ایتالیایی علاقهمند به سرمایهگذاری در اوکراین عنوان کرد.
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت کییفاستار در حال برنامهریزی برای عرضه سهام خود در بازار بورس نزدک آمریکا است.
کوماروف از پیشرفت این طرح خبر داد و ابراز امیدواری کرد فرآیند عرضه تا سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ به سرانجام برسد.
او افزود: «فکر میکنم این یک اقدام نمونه خواهد بود؛ نخستین عرضه مستقیم سهام یک شرکت اوکراینی در بورس آمریکا، آن هم در بحبوحه جنگ.»
کوماروف تاکید کرد زیرساختهای مخابراتی اوکراین با وجود حملات فزاینده روسیه در هفتههای اخیر، همچنان تاب آورده و به فعالیت خود ادامه میدهد.
در گزارشی که پنجشنبه ۱۹ تیر از سوی این کمیته (آیاسسی) منتشر شد، به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا اشاره و از دولت خواسته شده است تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
در این گزارش درباره تهدیدهای فزاینده جمهوری اسلامی در بریتانیا آمده است که حکومت ایران در سالهای اخیر، کارزاری گسترده برای ارعاب و تهدید شبکه ایراناینترنشنال به راه انداخته است.
بر اساس این گزارش، سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکه در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت این رسانه شود.
این گزارش ۲۶۰ صفحهای که بر مبنای اطلاعات محرمانه و مصاحبه با مقامهای ارشد نهادهایی چون امآی۶ و امآی۵ (سازمانهای اطلاعاتی اصلی بریتانیا)، مرکز ارتباطات دولت، دفتر کابینه و وزارت کشور تنظیم شده، تصویری جامع از تحول در نوع تهدیدات جمهوری اسلامی ترسیم میکند.
بر این اساس، جمهوری اسلامی «بازیگری عملگرا» است که اغلب «بیش از آنکه از ایدئولوژی پیروی کند، از فرصتطلبی بهره میبرد» و اکنون قادر است همین عملگرایی را به «اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا» تبدیل کند.
کمیته در بخشی از این گزارش تاکید کرد: «هدف اساسی رژیم ایران، حفظ بقا و امنیت جمهوری اسلامی است. احساس ناامنی این رژیم، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، رفتارهای آن را شکل میدهد.»
۱۵ توطئه برای ترور یا ربایش؛ تهدیدی فزاینده علیه مخالفان
بر پایه یافتههای این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون دستکم ۱۵ توطئه ترور یا آدمربایی علیه افراد ساکن بریتانیا شناسایی شده است. این عملیاتها عمدتا مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی را هدف گرفتهاند و ادامه الگوی رفتاری هستند که ایران در خاورمیانه و اروپا نیز دنبال کرده است.
در متن گزارش آمده است: «این تهدید عمدتا متوجه مخالفان و دیگر منتقدان رژیم است. همچنین تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در بریتانیا افزایش یافته است.»
مقامهای اطلاعاتی بریتانیا به کمیته گفتهاند که عوامل وابسته به تهران، آمادگی خود را برای «اقدام به ترور در داخل خاک بریتانیا و ربایش افراد از این کشور» نشان دادهاند.
بر پایه اطلاعات رسیده به کمیته اطلاعات و امنیت بریتانیا، در حال حاضر تهدید حمله فیزیکی به افراد در بریتانیا، «بالاترین سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی است: «این تهدید با سطح تهدید روسیه برابری میکند.»
در ادامه گزارش تاکید شده است از آغاز سال ۲۰۲۲، تهدیدهای فیزیکی از سوی تهران علیه ساکنان بریتانیا «هم از نظر سرعت و هم از نظر تعداد، بهشکل محسوسی افزایش یافته» است.
اهداف جمهوری اسلامی در بریتانیا: کاهش نفوذ، سرکوب انتقاد
تهران تلاش میکند حضور نظامی بریتانیا در خاورمیانه را کاهش دهد، اتحاد لندن با ایالات متحده و اسرائیل را تضعیف کند و صدای منتقدان، از جمله روزنامهنگاران و تبعیدیان ساکن بریتانیا را خاموش سازد.
در متن گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ایران و بریتانیا سابقهای پیچیده دارند. رهبری حکومت ایران، بریتانیا را رقیبی سرسخت و حیلهگر میداند که با ارزشهای جمهوری اسلامی مخالفت دارد و بخشی از جبهه غربی برای تغییر رژیم تلقی میشود.»
رییس کمیته مشترک اطلاعاتی بریتانیا (جیآیسی) نیز در پارلمان گفت: «این بیاعتمادی عمیق نسبت به بریتانیا، هم دلایل تاریخی دارد و هم دلایل معاصر.»
جاسوسی و عملیات سایبری ایران، تهدیدی رو به رشد
در گزارش مورد نظر آمده است فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی «قابل توجه» است و این فعالیتها عمدتا از طریق توانمندیهای سایبری و همچنین با استفاده از عوامل انسانی انجام میشود.
هرچند بریتانیا در اولویتهای اطلاعاتی تهران پس از آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد اما مقامهای امنیتی هشدار دادهاند که این جایگاه ممکن است به سرعت تغییر کند: «بریتانیا یک هدف اصلی برای تهران در حوزه جاسوسی است چرا که آنها لندن را دشمن ویژه جمهوری اسلامی میدانند. این رویکرد همچنین به دلیل نقشی است که در مذاکرات هستهای و رابطه با ایالات متحده ایفا میکنیم.»
از سوی دیگر، بر اساس این گزارش، عملیاتهای سایبری ابزار کلیدی جمهوری اسلامی در جنگ نامتقارن محسوب میشوند و تهران به عنوان «یک بازیگر مهاجم سایبری با توانمندیهای گسترده» توصیف شده؛ گرچه سطح پیچیدگی آن کمتر از روسیه و چین است.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (انسیاسسی) هشدار داده است که بسیاری از نهادهای بریتانیایی برای شناسایی یا مقابله با نفوذهای سایبری تهران تجهیز نشدهاند.
در گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ضروری است که سطح مقاومت سایبری کشور افزایش یابد. اگر امنیت سایبری و تابآوری در سراسر بریتانیا تقویت شود، احتمال موفقیت حملات سایبری ایران کاهش مییابد.»
خلأهای سیاستگذاری و فقدان تخصص در دولت بریتانیا
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان ضمن استقبال از برخی اقدامات اخیر دولت بریتانیا از جمله گنجاندن ایران در سطح تقویت شده «طرح ثبت نفوذ خارجی» و امکانات جدید قانونی برای مقابله با نهادهایی مانند سپاه پاسداران، از رویکرد کلی دولت در قبال تهران انتقاد کرد.
در گزارش این کمیته آمده است: «سیاست دولت در قبال ایران عمدتا معطوف به مدیریت بحران بوده و تحتتاثیر نگرانیها درباره برنامه هستهای تهران، از پرداختن به دیگر مسائل سیاسی، منطقهای و اجتماعی بازمانده است.»
بر اساس این گزارش، چنین رویکردی مانع از آن شده که دولت «درک واقعی از ایران» بهدست آورد: «در مجموعه دولت، فقدان تخصص ویژه درباره ایران محسوس است.»
در بخشی از گزارش به نقل از یکی از منتقدان آمده است: «وقتی افرادی در وزارت خارجه مسئول سیاستگذاری درباره ایران هستند که حتی یک کلمه فارسی بلد نیستند، واقعا نمیشود کار خاصی از آنها انتظار داشت.»
شبکههای نفوذ و بازی با نیروهای نیابتی
انتشار این گزارش، با موج تازهای از بررسیها درباره نفوذ جمهوری اسلامی در اروپا همزمان شده است.
همین هفته، مقامات ایتالیا یک شبکه وسیع از افراد را کشف کردند که ظاهرا در حال ترویج روایت جمهوری اسلامی در اروپا بودند.
کن مککالوم، رییس سرویس امنیت داخلی (امآی۵)، پیشتر گفته بود از اوایل سال ۲۰۲۲ تاکنون، ۲۰ طرح وابسته به ایران در بریتانیا خنثی شده است.
او همچنین گفته بود: «جمهوری اسلامی بهطور گسترده از مجرمان حرفهای به عنوان نیابتی استفاده میکند؛ از قاچاقچیان مواد مخدر بینالمللی گرفته تا جنایتکاران خردهپا.»
در جمعبندی گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «هرچند ایران در برخورد نظامی به دنبال تناسب و بازدارندگی است اما همواره این امکان وجود ندارد. بنابراین تهران تمرکز خود را بر توسعه توانمندیهای نامتقارن و شبکهای از سازمانهای شبهنظامی و تروریستی همراستا در سراسر خاورمیانه گذاشته تا نفوذ خود را گسترش دهد و مهاجمان بالقوه را بازدارد.»
این کمیته از اقدامات امآی۵ و پلیس بریتانیا در مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی قدردانی کرده و از دولت بریتانیا و متحدانش خواسته است بهروشنی به تهران اعلام کنند فعالیتهای خصمانه در خاک بریتانیا غیر قابل قبول است: «ما تلاشهای امآی۵ و پلیس را در مواجهه با این تهدید جدی میستاییم و دولت بریتانیا و شرکای بینالمللیاش را ترغیب میکنیم در هر فرصت به ایران یادآوری کنند چنین حملاتی بهمثابه حمله به بریتانیاست و با پاسخ مناسب مواجه خواهد شد.»
