عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبه با نشریه لوموند تایید کرد که لنار مونترلوس، گردشگر ۱۸ ساله فرانسوی-آلمانی، در ایران بازداشت شده است. این جوان فرانسوی از ۲۶ خرداد تا کنون تماسی با خانوادهاش نداشته است.
عراقچی پنجشنبه ۱۹ تیرماه به نشریه لوموند گفت: «این دوچرخهسوار به دلیل ارتکاب جرم بازداشت شده و اطلاعیهای در این خصوص به سفارت فرانسه ارسال شده است.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی جزئیات بیشتری در اینباره ارائه نکرد.
وزارت خارجه فرانسه نیز اعلام کرد که با مقامات جمهوری اسلامی و خانواده مونترلوس در تماس است.
این وزارتخانه با تاکید بر اینکه امنیت جانی او در خطر است، از ارائه هرگونه اظهار نظر بیشتر خودداری کرد.
وزارت خارجه فرانسه، ۱۶ تیرماه نیز اعلام کرد مونترلوس که به ایران سفر کرده از ۲۶ خرداد تماسی با خانواده نداشته است.
در ۱۵ تیر نیز یک منبع دیپلماتیک فرانسوی، ناپدید شدن این جوان ۱۸ ساله را «مایه نگرانی» دانست و گفت: «ما در این خصوص با خانواده او در تماس هستیم.»
این منبع که نامش فاش نشده، همان روز تاکید کرد توصیه میشود اتباع فرانسوی به ایران سفر نکنند، چرا که جمهوری اسلامی «سیاستی عامدانه در زمینه گروگانگیری شهروندان غربی» در پیش گرفته است.
خانواده مونترلوس پیش از این در صفحات مجازی درخواست کرده بودند که اگر کسی اطلاعی از وضعیت او دارد، با آنها تماس بگیرد. بر پایه آگهی منتشرشده در اینستاگرام، او علاوه بر تابعیت فرانسوی، شهروند آلمان نیز است.
این گردشگر فرانسوی-آلمانی، پس از گرفتن دیپلم، سفری ماجراجویانه از فرانسه به ژاپن را آغاز کرد و در صفحه اینستاگرامش، تصاویر مختلفی از این سفر و ورودش به ایران و گشتوگذار در این کشور را منتشر کرده است.
خبر ناپدید شدن این گردشگر در شرایطی منتشر میشود که در روزهای اخیر نگرانیها در خصوص وضعیت سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو زندانی دیگر فرانسوی در ایران، بالا گرفته است.
آنها با اتهاماتی از جمله «جاسوسی برای موساد، توطئه برای سرنگونی جمهوری اسلامی و افساد فیالارض» روبهرو شدهاند؛ اتهاماتی که ممکن است به مجازات اعدام منجر شود.
نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته بارها اتباع خارجی و شهروندان دوتابعیتی را بهصورت خودسرانه بازداشت و زندانی کردهاند.
فرانسه و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا این بازداشتها را دارای انگیزه سیاسی و بخشی از سیاست «دیپلماسی گروگانگیری» حکومت ایران توصیف کردهاند؛ اتهامی که جمهوری اسلامی آن را رد میکند.
فعالان حقوق بشر نیز بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده میکند.
شمار زیادی از مخاطبان ساکن ایران با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، ضمن حمایت قاطع از این شبکه، تاکید کردند که بهدلیل سانسور، تبلیغات حکومتی و نبود آزادی بیان، تنها به ایراناینترنشنال برای دریافت اخبار واقعی اعتماد دارند.
آنها گفتند که جمهوری اسلامی از این رسانه میهراسد زیرا «صدای واقعی مردم ایران» را بازتاب میدهد.
یکی از مخاطبان با ارسال ویدیویی، خطاب به ایراناینترنشنال گفت: «شما صرفا کار خبرنگاری نمیکنید، بلکه در کنار مردم ایران در حال مبارزهاید؛ پس از این مبارزه پشیمان نشوید و به کار خود ادامه دهید چون خواسته همه ما یک ایران آزاد است.»
یکی از مخاطبان نوشت: «اینترنشنال شبکه محبوب ماست.» و مخاطب دیگری تاکید کرد: «دولت کثیف جمهوری اسلامی از ایراناینترنشنال میترسد؛ چون حقیقت کثیف این حکومت دزد را افشا میکند.»
یک شهروند هم با ارسال ویدیویی خطاب به ایراناینترنشنال گفت: «شما در حد یک شبکه ملی پیشرفت کردید. مردم اخبار درست و واقعیتها را از زبان شما میشنوند و همین موضوع جمهوری اسلامی را خشمگین کرده است.»
مخاطبی دیگر با اشاره به تاثیر ایراناینترنشنال بر جامعه ایران گفت: «مطمئن باشید رسانه شما بیننده حداقل ۹۰ درصدی دارد. رسانههای جمهوری اسلامی فقط تبلیغات خودشان و فلسطین و غزه و لبنان را پخش میکنند. شما از تمام قشرها دعوت میکنید و این نشانه آزادی است.»
مخاطب دیگری نوشت: «خواهش میکنم نگذارید ایراناینترنشنال را خاموش کنند. چون صدای مردم ایران خاموش میشود. کارکنان ایراناینترنشنال هم هک بشوند یا نشوند، ما هستیم.»
یک مخاطب دیکر هم که خود را کارمند رسمی ۲۵ ساله صداوسیما معرفی کرده چنین میگوید: «همیشه تلویزیون ایراناینترنشنال را تلویزیون ملی ایران میدانم و باورش دارم. پاینده ایران.»
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در واکنش به تهدیدها و حملات سایبری اخیر علیه این شبکه و کارکنانش با ارسال ویدیویی گفت: «شما شبکه ملی ما ایرانیها بودید، هستید و خواهید بود. مراقب خودتان باشید، ما پشتتان هستیم.»
یکی از مخاطبان هم نوشت: «به اراجیف حکومت گوش ندهید و محکم با همین فرمان به جلو حرکت کنید؛ چون ما شدیدا به اخبار شما اعتماد داریم.»
کاربری دیگر خطاب به ایراناینترنشنال، نوشت: «ما از بیپولی و درد و رنجی که چند ساله داریم میکشیم فقط امیدمان به شماهاست. شما صدای خفهشده یک ملت هستید.»
شهروندی نیز با اشاره به نقش اطلاعرسانی این رسانه نوشت: «با سپاس بیکران از تلاشهای شما، صداقت، حرفهایگری و تعهدتان ستودنی است.»
مخاطبان همچنین از شبکه خواستند به فعالیت خود ادامه دهد: «در خانه شما را با تلویزیون پیگیری میکنم و بیرون با اینستاگرام. با قدرت ادامه دهید حتی بعد از سرنگونی جمهوری اسلامی.»
یکی دیگر از مخاطبان ایراناینترنشنال هم تاکید کرد: «شما صدای ما هستید.»
مخاطب دیگری نیز با ارسال ویدیویی گفت: «کسانی که بیرحمانه علیه ایراناینترنشنال صحبت میکنند، نان به نرخ روز میخورند و به سرنوشت ملت ایران اهمیتی نمیدهند. ما این رسانه را به عنوان حافظ حرمت مردم و تنها تریبون آزادیخواهانه ملت، حمایت میکنیم.»
مخاطب دیگری که خود را شاعر و خبرنگار ساکن ایران معرفی کرده است، با اشاره به تحریم رسانههای آزاد از سوی جمهوری اسلامی نوشت: «ایراناینترنشنال همه رسانهها را پشت سر گذاشته است. رسالت این رسانه احترام به شعور مخاطب، بیان اصل حقیقت و نگاه از زاویه دید مردم داخل کشور است. رسانههای داخل کشور همیشه مطالب من را سانسور کردند، از فعالیت با رسانههای داخل کشور خودداری کردم.»
مخاطب دیگری از نقش ایراناینترنشنال بهعنوان رسانه در امیدبخشی به جامعه نوشت: «حداقل ما به اخبار شما دلگرم هستیم وگرنه خسته شدهایم از روضه و فحش دادن به آمریکا و اسرائیل.»
یکی از شهروندان هم نوشت «با اینکه هیچ وقت پیامم پخش نشده باز ایراناینترنشنال را دوست دارم»
فرستنده یکی دیگر از پیامها گفت: «بهانهای برای روشن کردن تلویزیون نداریم، الا برای دیدن ایراناینترنشنال.»
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال هم با ارسال ویدیویی گفت: «هر اندازه که جمهوری اسلامی از ایراناینترنشنال بدگویی کند، ما به همان اندازه این رسانه را بیشتر دنبال میکنیم چون از نگاه ما ایراناینترنشنال یک رسانه ملی است، اما مجریان صداوسیما چاپلوسی میکنند و تملق میگویند. صداوسیما میلی است.»
مخاطب دیگری نیز در پیام خود به ایراناینترنشنال، نوشت: «ما در حال مبارزه با جمهوری اسلامی هستیم. کار شما صرفا خبرنگاری نیست، مبارزه است. ادامه بدهید و نترسید. اگر ایران آزاد میخواهیم باید ادامه بدیم و استقامت داشته باشیم.»
یکی از شهروندان هم در پیامی که نشانگر اعتماد بلندمدت به ایراناینترنشنال، گفته است: «شما شبکه ملی ما بودید، هستید و خواهید بود. به امید خدا پس از جمهوری اسلامی این شبکه آزاد بدون سانسور به ایران خودمان بیاید. ما پشتتان هستیم.»
کمیته حمایت از روزنامهنگاران نیز در واکنش به حمله سایبری به کارکنان شبکه ایراناینترنشنال اعلام کرد که استفاده از جاسوسافزار برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران، نشانهای خطرناک از تشدید تلاشهای حکومت ایران برای ارعاب و خاموشکردن رسانههای مستقل است.
سارا القُضا، مدیر منطقهای این کمیته، در بیانیهای رسمی نوشت: «استفاده از جاسوسافزار برای آزار روزنامهنگاران، مرحلهای نگرانکننده در کارزار حکومت ایران برای ارعاب و ساکتکردن رسانههای مستقل است. هیچ روزنامهنگاری نباید هدف نظارت دیجیتال یا فشار قرار گیرد. ایران باید بلافاصله سرکوب فرامرزی مطبوعات را متوقف کند.»
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا نیز در گزارشی درباره تهدیدهای فزاینده جمهوری اسلامی در خاک این کشور نوشت که حکومت ایران در سالهای اخیر کارزاری گسترده برای ارعاب و تهدید شبکه ایراناینترنشنال در بریتانیا به راه انداخته است.
در این گزارش آمده است که سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکه در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت این رسانه شود.
بعدازظهر پنجشنبه ۱۹ تیر، شهروندان با انتشار تصاویری از برج مسکونی «پامچال ۹» واقع در شهرک چیتگر در غرب تهران، از وقوع انفجار در یکی از واحدهای این برج خبر دادند. شکل تخریب این واحد از بیرون، مشابه اهدافی است که اسرائیل طی جنگ ۱۲ روزه هدف قرار میداد. با این حال، آثار شعله آتش یا دوده در تصاویر اولیه دیده نمیشود.
اندکی پس از انفجار، خبرگزاریهای حکومتی در جمهوری اسلامی به نقل از سازمان آتشنشانی گزارش دادند «انفجار گاز» علت حادثه بوده و در جریان آن چهار نفر زخمی شدهاند.
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی نیز به نقل از قوه قضاییه اعلام کرد: «انفجار در برج چیتگر بهدلیل بیاحتیاطی مالک در نشت و تجمع گاز بوده است و هیچ ارتباطی با اقدامات تروریستی ندارد.»
تصاویر واحد کلیدنخورده
رسانههای رسمی دیگر نیز تصاویری که ادعا شده از واحد تخریبشده تهیه شده منتشر کردند که تصاویر آنها شباهتی به یک واحد مسکونی ندارد. در این تصاویر هیچ اثاثیهای دیده نمیشود و بخشهایی از واحد تکمیل نشده است. به نظر میرسد این تصاویر مربوط به یک واحد نوساز یا اصطلاحا «کلیدنخورده» است.
بسیاری از تعاونیهای مرتبط با ارگانها، نظیر نیروهای مسلح و قوه قضائیه و ... در منطقه ۲۲ تهران برجهای مسکونی احداث کردهاند. این برج نیز متعلق به سازمان قضایی نیروهای مسلح است. با این حال، واگذاری و فروش واحدهای مسکونی تعاونیهایی از این دست نیز امری رایج در منطقه ۲۲ بهشمار میرود.
انفجار، تست و انهدام مهمات
سوم تیرماه، اندکی پس از اعلام آتشبس، منزلی واقع در شهرک کرناچی دچار انفجار شد. محمدرضا یاری، فرمانده انتظامی شهرستان کرمانشاه اعلام کرد «انفجار گاز»، علت «سانحه» بوده است.
یک روز بعد، چهارم تیرماه، یک واحد مسکونی در منطقه جنتآباد تهران منفجر شد. در این مورد نیز منابع رسمی اعلام کردند انفجار گاز علت «سانحه» بود.
همزمان با جنتآباد تهران، در بلوار هدایت مشهد نیز یک انفجار رخ داد، در این مورد نیز آتشنشانی اعلام کرد «نشتی گاز» علت «سانحه» بوده است.
روز بعد، پنجشنبه پنجم تیرماه، یک انفجار و آتشسوزی در یکی از واحدهای برج آسمان در منطقه فرمانیه تهران گزارش شد. رسانههای رسمی ضمن اعلام خبر اعزام آتشنشانان به محل آتشسوزی اعلام کردند علت حادثه اعلام خواهد شد، با این حال، پس از گذشت دو هفته، هنوز علت آتشسوزی فرمانیه اعلام نشده است.
در این مدت منابع رسمی جمهوری اسلامی، علتهای مختلفی را برای برخی دیگر از انفجارها برشمردهاند.
برای نمونه، چهارشنبه چهار تیر، صدای انفجار مهیبی در دزفول شنیده شد، منابع رسمی علت صدا را «امحای مهمات عملنکرده اسرائیل» اعلام کردند.
یکشنبه هشت تیر، صدای انفجار مهیبی در تبریز شنیده شد، پس از آن روابط عمومی سپاه عاشورا اعلام کرد صدا مربوط به «تعویض مخزن ازت پالایشگاه تبریز» بوده است. این اطلاعیه در حالی منتشر شد که ستاد بحران استان آذربایجان شرقی، علت صدا را «امحای مهمات عملنکرده اسرائیل» اعلام کرده بود.
دوشنبه ۱۶ تیر، همزمان با شنیده شدن صدای انفجار و جنگنده در تهران و کرج، منابع رسمی اعلام کردند صداها مربوط به تست پدافند داخلی و گشتزنی معمول جنگندههای خودی بوده است. بامداد سهشنبه ۱۷ تیر، در تبریز نیز صداهای مشابه شنیده شد.
هشدار وزیر دفاع اسرائیل: بازوی بلند اسرائیل به تبریز، اصفهان و تهران میرسد
همزمان با انتشار خبر انفجار در چیتگر، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل به علی خامنهای هشدار داد اگر جمهوری اسلامی بهدنبال آسیب زدن به اسرائیل باشد، «بازوی بلند اسرائیل» در تهران، تبریز، اصفهان و هر جای دیگر به «خامنهای و دارودسته آیتاللهها» میرسد.
از آنجا که نه ارتش و منابع رسمی اسرائیل و نه منابع رسمی جمهوری اسلامی، به تازگی خبر مرگ فرمانده یا مقام ارشدی در جمهوری اسلامی را اعلام نکردهاند، درباره منشأ دقیق این انفجارها نمیتوان با قطعیت نظر داد.
با اینحال، جمهوری اسلامی و رسانههای رسمی آن، سابقهای طولانی در انتشار اخبار غیرواقعی بهخصوص در موارد مشابه گذشته دارند. برای نمونه پس از انفجار بیدگنه و مرگ حسن طهرانی مقدم، از اشخاص موثر در توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی، برای مدتهای طولانی جمهوری اسلامی علت انفجار را «سانحه» هنگام جابهجایی مهمات اعلام کرد، تا آنکه برادر طهرانی مقدم، اعلام کرد انفجار ناشی از خرابکاری اسرائیل بوده است.
اکنون زبانههای آتش جنگ ۱۲ روزه، با آتشبسی شکننده فروکش کرده و اعلام رسمی دست داشتن اسرائیل در انفجارها، میتواند آن را دوباره شعلهور کند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، زندانیان سیاسی منتقلشده به زندانهای تهران بزرگ و قرچک ورامین، در شرایطی طاقتفرسا و غیرانسانی نگهداری میشوند.
آنها از ازدحام شدید جمعیت در بندهای محل نگهداری خود، شوری آب آشامیدنی، گرمای طاقتفرسا، کمبود امکانات اولیه و دارو و مناسب نبودن وضعیت بهداشت و تهویه در زندان خبر میدهند.
در پی حمله اسرائیل به زندان اوین در تهران در دوم تیرماه، زندانیان سیاسی زن و مرد این زندان با خشونت، به زندانهای تهران بزرگ و قرچک منتقل شدند.
پیشتر، زندانیان سیاسی اوین، از مسئولان جمهوری اسلامی از جمله مقامات زندان، مسئولان قوه قضاییه و سازمان زندانها خواسته بودند، در شرایط جنگی، دستور آزادی یا مرخصی زندانیان را طبق قوانین صادر کنند. بر اساس گزارش رسانههای حکومتی در حمله اسراییل به زندان اوین دستکم ۸۰ نفر جان باختند.
تهران بزرگ؛ جهنم مطلق
برخی زندانیان، تیپ دو زندان تهران بزرگ را به «سگدونی» و «جهنم مطلق» تشبیه کردهاند و گفتهاند اتاقهای ۳۶ تا ۴۰ نفره، بدون تهویه و در گرمای شدید امانشان را بریده است.
آنها میگویند آب آشامیدنی شور و غیرقابلنوشیدن است، حمامها غیربهداشتیاند و با وجود اعتراضهای مکرر زندانیان، هیچ بهبودی حاصل نشده است.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، علی یونسی، دانشجوی زندانی در بند امنیتی که اخیرا از سوی وزارت اطلاعات در زندان تهران بزرگ راهاندازی شده، نگهداری میشود.
گزارشهای رسیده حاکی است، احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی و زندانی سیاسی محکوم به اعدام نیز در بند امنیتی تحت نظر وزارت اطلاعات و جدای از سایر زندانیان بهسر میبرند و طبق دستور این نهاد امنیتی حق تماس تلفنی با خانوادهاش از او گرفته شده است.
این گزارشها بار دیگر نگرانیها درباره وضعیت نگهداری زندانیان سیاسی در ایران، بهویژه در بازداشتگاههای مخفی و خارج از چارچوب نظارتی سازمان زندانها را افزایش داده است.
زنان زندانی محروم از حداقل امکانات
در زندان زنان قرچک ورامین نیز، گزارشها از گرمای طاقتفرسا، فاضلابهای بدون تعمیر و نبود تهویه مناسب و ماشین لباسشویی حکایت دارد و گاز غیراستاندارد و خطرناک آشپزخانه هم به یکی از نگرانیهای اصلیشان تبدیل شده است.
زنان زندانی از محدودیت شدید در دسترسی به فروشگاه، باشگاه و دیگر فضاهای عمومی زندان شکایت دارند و میگویند ناچارند لباسهای خود را در قابلمه بشویند و تنها یک کولر برای بند قرنطینه نصب شده است.
یک منبع نزدیک به خانوادههای گروهی از زندانیان سیاسی منتقلشده به زندان قرچک با بیان اینکه آنها در اتاقهایی کوچک با تختهای سهطبقه و بدون فضای کافی برای نشستن یا حرکت نگهداری میشوند، به ایراناینترنشنال، گفت: «مسئولان زندان بیش از دو هفته است آنها را با هدف جلوگیری از ارتباطشان با دیگر زندانیان، در قرنطینه و محروم از امکانات اولیه نگه داشتهاند.»
در زندان قرچک ورامین بیش از هزار و ۲۰۰ زن با اتهامات مختلف از جمله ۷۰ زندانی سیاسی بهسر میبرند.
تعدادی از زنان زندانی در قرچک همراه با کودکانشان دوران حبس خود را میگذرانند و با محرومیتها، محدودیتها و مشکلات مختلفی دست و پنجه نرم میکنند.
گزارش هممیهن از وضعیت نامناسب زندانیان
روزنامه «هممیهن»، پنجشنبه ۱۹ تیرماه در گزارشی نوشت وضعیت زندانیانی که پس از حمله اسرائیل به زندان اوین در دوم تیرماه به زندانهای تهران بزرگ و قرچک منتقل شدند، نامناسب است.
در این گزارش، به کمبود غذا، کفخوابی و تعداد بالای زندانیان در بندها و اتاقها و عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم و امکانات بهداشتی و درمانی مناسب اشاره شده است.
هممیهن نوشته با وجود دستور غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی برای بازگرداندن زندانیان به زندان اوین، هنوز این اتفاق نیفتاده و پاسخی به درخواستهای مرخصی داده نشده است.
در این گزارش آمده است خانوادههای زندانیان سیاسی و مالی که به زندان تهران بزرگ منتقل شدهاند، از شرایط نگهداری جدید، بهویژه کفخوابی، نبود امکانات بهداشتی مناسب و اختلال در تماسهای تلفنی ابراز نگرانی کردهاند.
نویسنده این گزارش با تاکید بر ادامه نگرانی خانوادههای زندانیانی برای ملاقات با عزیزان خود به این زندان مراجعه کردهاند، به نقل از «ب»، مادر یکی از زندانیان نوشت وضعیت زندانیان منتقلشده از زندان اوین به زندان تهران بزرگ همچنان تغییری نکرده است.
مادر این زندانی گفته است: «پسرش از وضعیت زندان ناراضی است، هنوز توی گوشاش صدای بمب میآید، نتوانسته روانشناسی را از نزدیک ببیند و هوای داخل اتاقها برایش نامطبوع است.»
مصطفی نیلی، وکیل دادگستری که وکیل تعدادی از زندانیان سیاسی است، در گفتوگو با «هممیهن» گفت مشکل اصلی زندان تهران بزرگ و قرچک، مکانیابی نامناسب این زندانهاست.
او با بیان اینکه این زندانها آب مناسبی ندارند و در این شرایط زندگی انسانی ممکن نیست، اضافه کرد: «وضعیت تهران بزرگ و قرچک به این سادگی قابل حلشدن نیست و هزینههایی گزاف دارد و خروجی مناسبی نخواهد داشت.»
یک منبع آگاه نیز در خصوص وضعیت زنان زندانی قرچک به «هممیهن» گفت: «وضعیت طوری است که زن زندانی باردار مجبور است روی طبقه سوم تخت بخوابد. حالا ۵۹ زن بند زنان زندان اوین در قرنطینه زندان قرچک، روزگار میگذرانند.»
طبق روایتهای زندانیان، این بند دارای شش اتاق کوچک و فاقد تهویه مناسب، فضای کافی و آشپزخانه است و حتی فاضلاب نیز در مقاطعی به اتاقهای زندانیان نشت کرده است.
هممیهن با اشاره به دیگر مشکلات زنان زندانی از جمله خراب بودن کولرها و گرمای طاقتفرسا، غذای بیکیفیت و عدم دسترسی مناسب به داروها، به نقل از یکی از زندانیان با نام اختصاری «ن»، نوشت: «اینجا مرگ تدریجی است. حاضر بودیم در اوین چادر میزدیم اما به اینجا منتقل نمیشدیم.»
این نشریه نوشت علیرغم حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران، جمهوری اسلامی همچنان به مقادیر قابل توجهی از اورانیوم غنیشده و تجهیزات حساس هستهای دسترسی دارد که در صورت فروپاشی حکومت، امنیت این مواد با چالش جدی مواجه خواهد شد.
آنچه از برنامه هستهای تهران باقی مانده
فارن پالیسی با استناد به گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوشت حکومت ایران در حال حاضر حدود هشت هزار کیلوگرم اورانیوم غنیشده در اختیار دارد که شامل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد میشود.
این مقدار برای ساخت ۱۰ کلاهک هستهای کافی است.
این نشریه آمریکایی با اشاره به ذخایر گسترده سانتریفیوژهای پیشرفته در ایران تاکید کرد که کارشناسان هستهای جمهوری اسلامی با بیش از دو دهه تجربه در ساخت، آزمایش و بهرهبرداری از سانتریفیوژها، به اطلاعات حیاتی برای تولید مواد مورد نیاز ساخت بمب اتمی دسترسی دارند.
فارن پالیسی با اشاره به عملیات موساد در سال ۲۰۱۸ افزود اسناد محرمانهای که اسرائیل در این عملیات به دست آورد، دامنه گسترده تلاشهای تهران را برای توسعه فناوریها و فرآیندهای لازم برای ساخت سلاح هستهای تایید کرد.
فقدان نظارت بینالمللی
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد این نهاد پس از آغاز حملات اسرائیل در ۲۳ خرداد، به هیچ یک از سایتهای هستهای در ایران دسترسی نداشته است.
جمهوری اسلامی نیز ۱۱ تیر با طرح اتهاماتی علیه گروسی و آژانس بینالمللی خبر داد همکاری خود با این نهاد را متوقف کرده است.
فارن پالیسی هشدار داد در نبود دسترسی آژانس به تاسیسات اتمی حکومت ایران، شناسایی هرگونه سرقت یا ناپدید شدن مواد و فناوریهای حساس هستهای بسیار دشوار خواهد بود.
خطر امنیتی در صورت فروپاشی حکومت
کارشناسان هشدار میدهند در صورت فروپاشی جمهوری اسلامی، ساختار امنیتی مرتبط با برنامه هستهای تهران نیز فرو خواهد پاشید.
حفاظت از مواد هستهای نیازمند نگهبانان آموزشدیده، سامانههای کنترلی پیشرفته و حضور دانشمندان متعهد است؛ عناصری که بدون وجود یک دولت کارآمد، بهسختی قابل تامین خواهند بود.
محل دقیق نگهداری از ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران مشخص نیست و تخمین زده میشود این مواد در مکانهای امن متعددی پنهان شدهاند.
۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تقریبا معادل وزن ۲۰ مخزن آبسردکن است و میتواند بهراحتی حمل شود؛ موضوعی که در صورت سقوط حکومت، جامعه بینالمللی را با چالشی جدی و جستوجویی پیچیده برای یافتن این مواد روبهرو خواهد کرد.
تجربهای بدتر از لیبی و سوریه
فارن پالیسی در ادامه گزارش خود نوشت ماهیت این مشکل بسیار حادتر از موارد مشابه در عراق پس از سقوط صدام حسین در سال ۲۰۰۳، پایان حکومت قذافی در لیبی در سال ۲۰۱۱ یا سقوط حکومت بشار اسد در سوریه در سال ۲۰۲۴ خواهد بود.
برای نمونه، در لیبی چالش امنیت هستهای عمدتا به مقدار محدودی کیک زرد (اورانیوم خام) محدود میشد که قذافی آن را در یک انبار دورافتاده در حاشیه صحرای آفریقا نگهداری میکرد.
راهکارهای پیشنهادی
فارن پالیسی پیشنهاد کرد ایالات متحده و متحدانش باید با تکیه بر اطلاعات در اختیار خود، محل نگهداری مواد هستهای ایران را شناسایی کنند و در صورت بروز خطر سرقت یا پراکندگی این مواد، برای تصرف و ایمنسازی آنها برنامهریزی دقیقی داشته باشند.
این نشریه افزود جامعه جهانی باید صرفنظر از ماهیت هرگونه حکومت جدید ایران، برای حفظ امنیت مواد حساس هستهای با آن همکاری کند.
همچنین باید برنامهای مشابه طرح «همکاری برای کاهش تهدید» که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اجرا شد، برای ایران نیز تدوین و اجرایی شود.
این برنامه شامل ارتقای امنیت تاسیسات و فراهم کردن فرصتهای شغلی برای دانشمندان بیکار حوزه هستهای خواهد بود.
ست کروپسی، نویسنده این مقاله، تحلیلگر سیاسی و از کارکنان پیشین وزارت دفاع آمریکاست. او نوشت که آمریکا از درسهای مداخله نظامی آمریکا در عراق در سال ۲۰۰۳ آموخته اما وضعیت کنونی بیشتر با شرایط سال ۱۹۹۱ قابل مقایسه است.
این تحلیلگر با اشاره به یک پیام دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در شبکه اجتماعی تروثسوشال، در زمان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل مبنی بر این که «اگر حکومت کنونی ایران نتواند ایران را دوباره عظیم کند، چرا نباید تغییر حکوت اتفاق بیفتد؟»، نوشت: «حس غریزی پشت آن پیام ترامپ درست بود.»
رییس موسسه یورکتاون افزود: «اگر مانعی در کار نباشد، حاکمان جهادی ایران برنامه هستهای خود را بازسازی خواهند کرد.»
نویسنده مقاله با اشاره به اظهارات اخیر مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با شبکه انبیسی که گفته بود «سیاست ما در خصوص غنیسازی تغییر نکرده است»، نوشت: «برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به اهدافش، ایالات متحده باید از برتری فعلی خود استفاده کند و بهطور علنی با اسرائیل و کشورهای خلیج فارس برای تضعیف حکومت ایران همکاری کند.»
نویسنده مقاله والاستریت ژورنال تاکید کرد: «عبارت "تغییر حکومت" بهدرستی آمریکاییها را نگران میکند. از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده با دشواری تلاش کرده است تا توانایی نظامی خود را با هدف سیاسی منسجم هماهنگ کند.»
درسهایی از مداخله نظامی آمریکا در افغانستان
به گفته کروپسی، «در جریان کارزار طولانیمدت خود در افغانستان، واشینگتن هیچ هدف سیاسی روشنی تعریف نکرد. هدف میتوانست حفظ دولتی در کابل باشد که در عین حفظ هزینه پایین برای آمریکا و متحدانش، پناهگاه را از القاعده و طالبان در افغانستان بگیرد. اما هدف ایالات متحده به جای آن، تبدیل به دگرگونسازی ناممکن کشور شد. تعجبی ندارد که این ماموریت با شکست روبهرو شد.»
او با بیان این که «برنامه هستهای جمهوری اسلامی از ابتدا با هدف ساخت سلاح بوده است و فلج کردن آن تصمیم درستی بود»، افزود: «ایران همچنان تهدیدی خطرناک باقی مانده است و پرسش این است که آیا حذف این تهدید مستلزم سرنگونی حکومت کنونی در حال حاضر است، یا میتوان منتظر ماند؟ تاریخ نشان میدهد که زمان اقدام، همین حالاست.»
رییس موسسه یورکتاون ادامه داد: «اگر ایران به حال خود رها شود، احتمال کمی برای تغییرات داخلی وجود دارد.»
این تحلیلگر نوشت: «رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، همچنان زنده است، همانطور که بسیاری از مقامات بلندپایه. حملات به مواضع آمریکا در قطر و عراق، بهاحتمال زیاد برای حکومتی که مرتب شعار "مرگ بر آمریکا" سر میدهد، پایان ماجرا نیست. تنها راه حذف این تهدید، حذف منبع ایدئولوژیک آن است. حکومتی که علی خامنهای آن را رهبری میکند.»
فرارسیدن زمان مناسب برای هدف قرار دادن خامنهای
او تاکید کرد: «اکنون زمان مناسبی است برای هدف قرار دادن خامنهای و در نتیجه قطع سر حکومت در تهران. حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده خسارات قابل توجهی وارد کردهاند. اقدامات اسرائیل علیه حوثیها، حزبالله، حماس و فروپاشی رژیم بشار اسد نیز محور مقاومت را تضعیف کردهاند.»
این تحلیلگر سیاسی با بیان این که «حذف رهبر جمهوری اسلامی باعث بروز یک رقابت قدرت در داخل ایران خواهد شد»، نوشت: «فقدان خامنهای احتمالا موجب قدرتگیری یک حکومت نظامی خواهد شد که میتوان آن را از راه حفظ منافع خودش متقاعد کرد برنامه هستهای را کنار بگذارد و جنگهای نیابتی را پایان دهد.»
او افزود: «در حالی که حمله به سایتهای هستهای ایران موفقیتی تاکتیکی بود، چالش اصلی، تبدیل این موفقیت به یک پیروزی راهبردی است. باقی گذاشتن آخوندهای جهادی در قدرت، تضمینکننده رویارویی خطرناکتری در آینده خواهد بود.»
