یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در دیدار با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفت حمله ایالات متحده به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی «تصمیمی شجاعانه و تاریخی» از سوی دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا بود و «نابودی» برنامه هستهای ایران نتیجه همکاری دو کشور بود.
کاتز که به واشینگتن سفر کرده، جمعه ۲۷ تیر در پنتاگون افزود: «ما با هم برنامه هستهای ایران را نابود کردیم. بله، برنامه هستهای ایران را نابود کردیم. میتوانم این را بهصراحت بگویم—برای همه. کاملا روشن است.»
او تاکید کرد: «ما عوامل هستهای و دیگر اهداف مرتبط با برنامه هستهای را هدف قرار دادیم و آنها را از بین بردیم. همچنین توانایی تولید موشک در ایران را نابود کردیم. هدف مشترک ما حفظ این دستاوردهاست: جلوگیری از ساخت مجدد برنامه هستهای ایران و تولید انبوه موشکها.»
اسرائیل در جریان یک جنگ ۱۲ روزه به مواضعی در سراسر خاک ایران، برخی از مقامات بلندپایه نظامی و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی را کشت و به تاسیسات مربوط به برنامه موشکی و هستهای جمهوری اسلامی حمله کرد.
آمریکا نیز سه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از جمله تاسیسات زیرزمینی فردو را هدف گرفت.
وزیر دفاع اسرائیل درباره همکاریهای آمریکا و اسرائیل گفت: «ما شراکتی بسیار نزدیک داریم، و در زمینه دفاع موشکی و تسلیحاتی همچنان آن را تقویت خواهیم کرد.»
تاکید هگست بر حمایت آمریکا از اسرائیل
وزیر دفاع آمریکا نیز در این دیدار گفت: «ما قاطعانه در کنار اسرائیل ایستادهایم و متعهد به تقویت حق دفاع از خود برای این کشور هستیم.»
او افزود عملیات علیه جمهوری اسلامی توانمندیهای ارتش آمریکا را به نمایش گذاشت و سه سایت هستهای را نابود کرد؛ در صورتی که رسانهها هنوز نتوانستند این را بفهمند.
هگست تاکید کرد: «حمله به تاسیسات ایران پیامی به جهان بود که ایالات متحده میتواند مخفیانه ۳۷ ساعت پرواز کند و داخل یک کشور متخاصم شود، مهمات قوی و دقیقی را که فقط آمریکا دارد شلیک کند و در امنیت کامل بازگردد.»
وزیر دفاع آمریکا همچنین گفت که در صورت انتخاب صلح از سوی جمهوری اسلامی، «این میتواند امید نهایی برای کشور شما و کشور ما باشد.»
پیشتر وزیر دفاع اسرائیل، در یک مراسم نظامی هشدار داد در صورت تهدید دوباره از سوی جمهوری اسلامی، ارتش اسرائیل بار دیگر به مواضع جمهوری اسلامی در خاک ایران حمله خواهد کرد و این بار هیچ نقطهای در امان نخواهد بود.
کاتز پنجشنبه ۱۹ تیر در در مراسم فارغالتحصیلی دوره خلبانی نیروی هوایی در پایگاه حتسریم گفت: «اگر ناچار به بازگشت شویم، این بار با قدرتی بیشتر بازخواهیم گشت.»
به گفته این کارشناسان، در سال ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۱.۹ میلیون افغان از این دو کشور به افغانستان بازگشتهاند یا به اجبار بازگردانده شدهاند؛ از جمله بیش از ۴۱۰ هزار نفر که تنها از تاریخ ۲۴ ژوئن از ایران اخراج شدهاند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در افغانستان، و مای ساتو، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، همراه با سایر گزارشگران سازمان ملل در این بیانیه تاکید کردهاند که بسیاری از پناهجویان اخراج شده، از جمله هزاران کودک بدون همراه، در شرایطی به افغانستان بازگردانده میشوند که این کشور بهدلیل سلطه طالبان، هیچگونه امنیت و حفاظت واقعی برای آنها فراهم نمیکند.
کارشناسان گفتند: «افغانستان کشوری ناامن برای بازگشت است. از زمان تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱، وضعیت حقوق بشر در این کشور بهشدت وخیم شده و بازگردانده شدهها با خطر جدی آزار، شکنجه، تهدید و انتقامگیری مواجهاند.»
بر اساس این گزارش، بازگشتهای اجباری پس از آغاز درگیریهای اخیر میان حکومت ایران و اسرائیل شدت یافته و حتی افغانستانیهایی که دارای مدارک قانونی اقامت هستند نیز هدف قرار گرفتهاند. همزمان، گفتمان امنیتی در ایران و پاکستان به تشدید احساسات ضدافغانستانی در جامعه دامن زده است.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادهاند که این اقدامات ممکن است ناقض اصل بنیادین «عدم بازگرداندن» (non-refoulement) در حقوق بینالملل پناهندگی باشد و کشورها نمیتوانند اطمینان حاصل کنند که نیازهای حمایتی هر فرد بهصورت عادلانه بررسی شده است.
آنها همچنین خواستار توقف برنامههایی شدند که در کشورهای ثالث روند اسکان مجدد افغانستانیهای آسیبپذیر را به حالت تعلیق درآوردهاند و تاکید کردند: «دولتها نباید نسبت به خطرهای واقعی در افغانستان بیتفاوت باشند. نادیده گرفتن این وضعیت، به معنای نادیده گرفتن مسئولیت اخلاقی و حقوقی آنهاست.»
در این بیانیه همچنین نگرانیهایی درباره سرنوشت زنان، خانوادههای زنسرپرست، کودکان و اقلیتهای قومی و مذهبی مطرح شده و از کشورهای عضو خواسته شده است بودجه کافی برای نهادهای ارائهدهنده خدمات بشردوستانه و حمایت از بازگشتکنندگان افغان تامین کنند.
همزمان، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، فولکر ترک، نیز با پیوستن به نگرانیها درباره وضعیت افغانستانیهای بازگرداندهشده، خواستار توقف فوری تمامی بازگشتهای اجباری پناهندگان و پناهجویان افغانستانی شد. او تاکید کرد که این توقف بهویژه باید شامل افرادی شود که در صورت بازگشت با خطر آزار، بازداشت خودسرانه یا شکنجه مواجهاند.
راوینا شامداسانی، سخنگوی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر، جمعه ۲۷ تیر ماه به نقل از فولکر ترک گفت: «کشورهای منطقه باید اطمینان حاصل کنند که بازگشت به افغانستان تنها در شرایطی صورت میگیرد که داوطلبانه، ایمن، همراه با حفظ کرامت انسانی و مطابق با حقوق بینالملل باشد.»
این موضعگیری کمیسر عالی، زمینهای مهم برای هشدارهای تازه کارشناسان سازمان ملل درباره بازگرداندن جمعی افغانستانیها از ایران و پاکستان فراهم کرده و بر لزوم پایبندی کشورها به تعهدات حقوق بشریشان در قبال پناهجویان تاکید میکند.
کرامر جمعه ۲۷ تیرماه در گفتوگو با ایران اینترنشنال در پاسخ به پرسشی که آیا نیازی به حمله نظامی مجدد به خاک ایران میبیند یا خیر، گفت: «صادقانه بگویم، فکر میکنم رئیسجمهوری تصمیم درستی گرفت. او یک حمله دقیق و مخفیانه انجام داد که به ایران فرصت کافی داد تا واکنشی مسالمتآمیز نشان دهد.»
او با تاکید بر اینکه این حمله برنامه هستهای جمهوریاسلامی را سالها، شاید حتی دههها به عقب انداخت، تصریح کرد: «هیچ دلیلی برای ورود به یک درگیری طولانیمدت وجود ندارد—و رئیسجمهوری هم چنین قصدی ندارد. او قدرتش را نشان داد و فکر میکنم این اقدام باید به صلح منجر شود. بنابراین، فعلا ضرورتی برای اقدامات نظامی بیشتر نمیبینم.»
اول تیرماه، پس از حمله آمریکا به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد حمله به سایتهای هستهای ایران از جمله فردو با موفقیت انجام شده است.
این سناتور جمهوریخواه با بیان اینکه با فعال کردن مکانیسم ماشه توسط کشورهای اروپایی موافق است، گفت: «تمام جنگها نظامی نیستند. در بسیاری از موارد، آسیبپذیریهای اقتصادی یا سایبری هم میتوانند به همان اندازه مؤثر باشند.»
همزمان با این گفتوگو، سه کشور اروپایی هشدار دادند در صورت به بنبست رسیدن مذاکرات با جمهوری اسلامی، مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد.
او در پاسخ به ایران اینترنشنال، درباره به رسمیت شناختن طالبان از سوی ایالات متحده، به عنوان حکومت مشروع افغانستان گفت «من در حال حاضر طرفدار چنین کاری نیستم» و ادامه داد: «یکی از مشکلات این است که رئیسجمهوری ترامپ در زمان ریاستجمهوریاش روند مهمی را آغاز کرده بود—و به نظرم روند خوبی هم بود—اما آن روند بر اساس شروط مشخصی طراحی شده بود که طالبان باید قبل از خروج نیروها به آنها عمل میکرد.»
او با انتقاد از رئیسجمهوری پیشین آمریکا گفت: «اما جو بایدن با یک عقبنشینی شتابزده و بدون برنامهریزی، عملاً آن روند را برهم زد.»
۱۲ تیرماه، روسیه بهعنوان نخستین کشور، طالبان را به رسمیت شناخت.
