اسکات بسِنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، با اشاره به آغاز قریبالوقوع مذاکرات تجاری با پکن، هشدار داد که چین یکی از بزرگترین خریداران نفت تحریمی ایران و روسیه است و این موضوع باید در دستور کار گفتوگوها میان دو طرف قرار گیرد.
بسِنت در گفتوگو با شبکه سیانبیسی تصریح کرد تجارت آمریکا با چین «در وضعیت مناسبی قرار دارد» اما وقت آن رسیده که مسائل پیچیدهتری بررسی شود: «چین متاسفانه واردکننده عمده نفت تحریمشده از ایران و روسیه است. باید درباره این موضوعات و همچنین معضل مازاد ظرفیت چین صحبت کنیم.»
پیش از این گزارش شده بود در پی افزایش تقاضا در چین، صادرات نفت ایران به این کشور در ماه ژوئن رکورد تازهای ثبت کرده است.
بنا بر گزارش خبرگزاری رویترز، سفارش محمولههای نفتی بهویژه از سوی پالایشگاههای مستقل چین رشد چشمگیری داشتهاند.
بر اساس دادههای موسسه رهگیری دریایی ورتکسا (Vortexa)، از اول تا بیستم ژوئن ۲۰۲۵، چین هر روز بهطور متوسط بیش از ۱.۸ میلیون بشکه نفت خام ایران را وارد کرده است.
شرکت تحلیل داده کپلر (Kpler) نیز اعلام کرد صادرات نفت خام و میعانات ایران به چین تا تاریخ ۲۷ ژوئن به ۱.۴۶ میلیون بشکه در روز رسیده که نسبت به حدود یک میلیون بشکه در ماه می، افزایش چشمگیری نشان میدهد.
وزیر خزانهداری آمریکا در ادامه مصاحبه با شبکه سیانبیسی تاکید کرد دولت دونالد ترامپ بهجای تمرکز صرف بر ضربالاجل تعیینشده، به کیفیت توافقها اهمیت میدهد: «ما برای رسیدن به توافقهای ضعیف عجله نمیکنیم. آنچه مهم است، کیفیت توافقهاست نه زمانبندی آنها.»
بسِنت: مذاکرات واشینگتن با کشورهای مختلف به خوبی پیش میرود
به گفته بسِنت، مذاکرات با کشورهای مختلف «بهخوبی پیش میرود» و در مورد هرگونه تمدید مهلت اول اوت، تصمیمگیری نهایی با رییسجمهور است.
او هشدار داد اگر مذاکرات به نتیجه نرسد و تعرفههای تعلیقشده دوباره برقرار شود، ممکن است فشارهای اقتصادی بر طرفهای مقابل تشدید شود: «در صورت بازگشت تعرفهها، احتمال اعمال نرخهای بالاتر وجود دارد که کشورهای مقابل را مجبور به ارائه پیشنهادهای بهتر خواهد کرد.»
بسِنت همچنین تصریح کرد که اگر ایالات متحده تصمیم به اعمال تعرفههای ثانویه علیه روسیه بگیرد، تلاش خواهد کرد اروپا را نیز به اتخاذ همین مسیر ترغیب کند.
او درباره موضع آمریکا در قبال ژاپن نیز گفت: «دغدغه ما سیاست داخلی آن کشور نیست؛ بلکه رسیدن به بهترین توافق ممکن برای منافع آمریکاست.»
وزیران تجارت کشورهای عضو اتحادیه اروپا، ۲۳ تیر در بروکسل گرد هم آمدند تا درباره وضع غافلگیرکننده تعرفههای سنگین از سوی دولت ترامپ گفتوگو کنند.
لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، اعلام کرد که کشورهای عضو اتحادیه، تهدید رییسجمهوری ایالات متحده به اعمال تعرفه ۳۰ درصدی بر صادرات کالاهای این کشورها به آمریکا را «کاملا غیرقابلقبول» میدانند.
وضعیت بانک مرکزی آمریکا
در بخش دیگری از گفتوگو، وزیر خزانهداری آمریکا به وضعیت بانک مرکزی این کشور پرداخت و خواستار بازبینی عملکرد فدرالرزرو بهعنوان یک نهاد شد.
او با اشاره به «فضاسازی بیش از حد درباره تورم ناشی از تعرفهها»، تاکید کرد که تاکنون اثر معناداری بر شاخصهای قیمتی دیده نشده است.
بسِنت درباره احتمال برکناری جروم پاول از ریاست فدرالرزرو نیز گفت که در این مورد تصمیم نهایی با ترامپ است.
او اشاره کرد که دوره ریاست پاول در ماه می ۲۰۲۶ به پایان میرسد.
او با اشاره به پروژه پرهزینه بازسازی ساختمان مرکزی فدرالرزرو در واشینگتن و انتقاد اخیر ترامپ از این طرح، گفت که دوشنبهشب در مقر این نهاد سخنرانی خواهد کرد: «اگر این حجم از خطا در اداره هوانوردی رخ میداد، بررسی کامل انجام میشد؛ پس بانک مرکزی نیز باید بازبینی شود.»
بسِنت در پایان، کاهش نرخ بهره را ابزاری برای «آزادسازی بازار وامهای مسکن» دانست و گفت که در مورد احتمال معافیت هواپیماها از تعرفههای آینده، هنوز تصمیمگیری نهایی انجام نشده است.
او تاکید کرد: «تعرفهها میتوانند ابزار مؤثری برای تحقق اهداف سیاسی باشند.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۳۰ تیر اعلام کرد سهشنبه نشست سه جانبهای در سطح مدیران کل با روسیه و چین در تهران برگزار میشود که بحث درباره موضوع هستهای، یکی از محورهای اصلی آن خواهد بود.
او گفت: «برای اینکه مانع فعالسازی مکانیسم ماشه شویم یا تبعات آن را کم کنیم، در رایزنی مداوم با این دو کشور هستیم.»
به گفته بقائی، روسیه و چین از اعضای برجام و نیز اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل هستند و میتوانند در هر روندی که در شورای امنیت شکل میگیرد، نقشآفرینی کنند.
علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، ۲۹ تیر با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کرد تا درباره مسائلی از جمله برنامه اتمی ایران گفتوگو کند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان که به تروئیکای اروپایی یا E3 معروفاند، هشدار دادهاند در صورت عدم پیشرفت در مذاکرات هستهای تا نهم شهریور، از مکانیسم ماشه استفاده خواهند کرد.
در صورت فعالسازی مکانیسم ماشه، تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار میشوند.
هشدار دوباره آلمان به ایران
وزارت خارجه آلمان اعلام کرد این کشور فرانسه و بریتانیا به تلاشهای فشرده برای یافتن یک راهحل دیپلماتیک دائمی درباره مساله هستهای ایران ادامه میدهند.
این وزارتخانه بار دیگر هشدار داد اگر تا نهم شهریور طرفین نتوانند به راهحلی دیپلماتیک درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی برسند، گزینه مکانیسم ماشه همچنان روی میز خواهد ماند.
مکانیسم ماشه یا اسنپبک سازوکاری است که در متن قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل گنجانده شد تا در صورت «عدم پایبندی اساسی» تهران به تعهدات برجامی، امکان بازگشت خودکار تحریمهای این سازمان علیه ایران را بدون نیاز به رایگیری یا اجماع در شورای امنیت فراهم کند.
فرتریش مرتس، صدر اعظم آلمان، اخیرا در یک نشست از گفتوگوهای فشرده با کشورهای منطقه و هماهنگی نزدیک با آمریکا در رابطه با حملات به برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی سخن گفت.
او تاکید کرد حل این بحران بدون مشارکت شرکای بینالمللی ممکن نیست.
سه کشور اروپایی همراه با چین و روسیه، اعضای باقیمانده در توافق هستهای برجام هستند؛ توافقی که در ازای اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران، تحریمها را لغو کرد.
آمریکا در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد.
بقائی بامداد دوشنبه ۳۰ تیر اعلام کرد مذاکرات هستهای با تروئیکای اروپایی جمعه سوم مرداد در استانبول و در سطح معاونان وزیر از سر گرفته خواهد شد.
بقائی ظهر دوشنبه هم گفتوگوهای ایران با کشورهای اروپایی را در سطح معاونان وزیر توصیف کرد و افزود: «ما هرجا احساس کنیم از دیپلماسی میتوانیم برای احقاق حقوق ملت ایران استفاده کنیم، دریغ نخواهیم کرد.»
او افزود ایران در این دیدارها همچنین «بهدنبال پاسخ» خواهد بود، چرا که این کشورها حملات اسرائیل و آمریکا را محکوم نکردهاند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در عینحال تاکید کرد در حال حاضر هیچ برنامهای برای ازسرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا وجود ندارد.
اشمیهال دوشنبه ۳۰ تیر تاکید کرد که این منابع مالی به اوکراین اجازه میدهد تا تولید پهپادهای نظامی را افزایش دهد، خطوط دفاعی در جبههها را حفظ کند، سامانههای پدافند هوایی را تقویت کند و حملات عمقی بیشتری علیه روسیه انجام دهد.
همزمان ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه که دوشنبه از کییف بازدید کرد، ضمن مشاهده آثار حملات هوایی روسیه گفت: «بسته سنگین تحریمی که پنجشنبه در سطح اتحادیه اروپا تصویب شد، اقدامی ضروری بود. این بسته فشار بیشتری بر ولادیمیر پوتین وارد میکند و هزینه این جنگ غیرقابل باور را افزایش میدهد.»
در حملات گسترده روسیه به اوکراین در شبانه روز گذشته، دستکم دو نفر کشته، ۱۵ نفر زخمی و خسارات وسیعی به زیرساختهای غیرنظامی وارد شد.
اوکراین نیز با حملات پهپادی به فرودگاههای اطراف مسکو، اختلال گسترده ایجاد کرد.
به گفته ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روسیه در حمله بامداد دوشنبه از ۴۲۶ پهپاد و ۲۴ موشک استفاده کرد که دستکم ۲۳ پهپاد به اهدافی در اوکراین اصابت کردند.
او گفت: «حملات روسیه همیشه علیه انسانیت است. در کییف یک مهد کودک، ساختمانهای مسکونی و زیرساختهای غیرنظامی دیگر آتش گرفتند.»
رسانههای روسیه نیز گزارش دادند که حملات پهپادی اوکراین باعث هرجومرج در فرودگاههای مسکو شد و هزاران مسافر پس از لغو یا تاخیر پروازها در صفهای طولانی یا روی زمین منتظر ماندند.
به گفته وزارت دفاع این کشور شب گذشته ۱۱۷ پهپاد اوکراینی، از جمله ۳۰ پهپاد بر فراز منطقه مسکو، سرنگون شدهاند.
دور جدید مذاکرات صلح
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین ۳۰ تیر اعلام کرد روسیه از برگزاری دور جدیدی از مذاکرات صلح با اوکراین حمایت میکند، اما اختلافات اساسی میان دو طرف، روند رسیدن به توافق را دشوار کرده است.
پسکوف گفت: «پیشنویس یادداشت تفاهم ما وجود دارد و پیشنویس یادداشت طرف اوکراینی هم ارائه شده است. قرار است درباره این دو پیشنویس که تا این لحظه کاملا متضاد هستند، تبادل نظر و گفتوگو انجام شود.»
او افزود: «به محض اینکه زمان مشخصی برای دور بعدی مذاکرات قطعی شود، مسکو آن را اعلام خواهد کرد.»
احتمال دیدار ترامپ و پوتین در چین
سخنگوی کرملین همچنین گفت پوتین قرار است برای شرکت در مراسم هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم به چین سفر کند.
او افزود: «ما هنوز نشنیدهایم که آیا دونالد ترامپ هم به پکن خواهد رفت یا نه. اما اگر اتفاقی باشد و هر دو رهبر آنجا باشند، نمیتوان احتمال بررسی دیدار را رد کرد.»
روزنامه تایمز پیشتر گزارش داده بود که چین در حال برنامهریزی برای میزبانی یک نشست بین پوتین و ترامپ است.
از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه، او دستکم شش بار با پوتین گفتوگو کرده است. کرملین اعلام کرده با دیدار رودررو موافق است، اما چنین نشستی باید با آمادگی دقیق برگزار شود تا نتیجه مشخصی داشته باشد.
ترامپ اخیرا از «پیشرفت نکردن مذاکرات پایان جنگ اوکراین» ابراز نارضایتی کرده و گفته بود: «پوتین مزخرفات زیادی سرمان میریزد.»
او هفته گذشته هشدار داد که اگر روسیه با توافق صلح موافقت نکند، طی ۵۰ روز تحریمهای جدیدی علیه این کشور و خریداران صادراتش اعمال خواهد کرد. این مهلت همزمان با مراسم پکن در اوایل سپتامبر به پایان میرسد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۳۰ تیر گفت: «ما در مورد اتصالات و راههای مواصلاتی و معابر و گذرگاهها در آن قسمت مواضعمان را خیلی روشن بیان کردیم.»
او افزود جمهوری اسلامی در عین اینکه «حامی و موافق» گسترش روابط بین کشورهای منطقه است، در عینحال تاکید دارد که این اقدامات و ایجاد چنین گذرگاههایی نباید خدشهای به تمامیت ارضی و مرزهای شناختهشده بینالمللی وارد کند یا ژئوپلیتیک منطقه را تغییر دهد.
بقائی گفت: «در مواردی صحبتها و موضعگیریهای کشورهای دیگر در حوزه قفقاز شاید سوءتفسیر میشود. موضع ما در این زمینه روشن است و بارها اعلامش کردهایم.»
رییسجمهوری آذربایجان یکشنبه ۲۹ تیر بار دیگر با تاکید بر اهمیت کریدور زنگزور، ارمنستان را تهدید کرد که باید ساخت بخش ارمنی این گذرگاه را هرچه سریعتر تکمیل کند.
او گفت: «کریدور زنگزور تنها آذربایجان را به جمهوری خودمختار نخجوان متصل نمیکند، بلکه این یک دالان ترانزیتی بینالمللی است که حملونقل منطقهای و بینالمللی را تقویت میکند و برای ما اهمیت زیادی دارد.»
دالان زنگزور یک مسیر حملونقل زمینی است. این مسیر جمهوری آذربایجان را از طریق استان سیونیک که جنوبیترین استان ارمنستان محسوب میشود و با ایران هممرز است را به منطقه نخجوان متصل میکند.
در این صورت جمهوری آذربایجان بدون عبور از پستهای بازرسی ارمنستان، به منطقه نخجوان و از آنجا به ترکیه متصل شود.
علیاف در سخنرانی جدید خود با اعلام اینکه این کشور ساخت راهآهن در قلمرو خود تا مرزهای ایران و ارمنستان را با سرعت پیش میبرد، گفت: «این خط را تابستان ۲۰۲۶ تکمیل خواهیم کرد. متاسفانه در بخش ارمنستان هیچ کاری انجام نشده است.»
رییسجمهوری آذربایجان هشدار داد اگر ارمنستان به «کارشکنی» ادامه دهد، «هم از منظر حملونقلی و هم از منظر سیاسی به انزوا کشیده خواهد شد».
او همچنین گفت: «با استفاده از دالان زنگزور میتوانیم حمل و نقل ترانزیتی را تا ۱۵ میلیون تن افزایش دهیم.»
علیاف در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد آمریکا برای نظارت بر این کریدور، گفت: «این سوال باید از ارمنستان پرسیده شود» و تاکید کرد هیچ نهادی جز باکو حق مدیریت یا نظارت بر این مسیر را در خاک جمهوری آذربایجان نخواهد داشت.
اهمیت کریدور زنگزور
تابستان ۱۴۰۳ و پس از سفر ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و مهمترین پشتیبان جمهوری اسلامی در منطقه به جمهوری آذربایجان، بار دیگر مساله دالان زنگزور مورد توجه قرار گرفت.
زنگزور گذرگاهی است که ایران با احداث آن صراحتا مخالفت کرده، اما در موردی نادر، روسیه و آمریکا درباره احداث آن همنظر هستند.
علی خامنهای در دو دیدار جداگانه در تابستان ۱۴۰۱، با ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان، روسای جمهوری روسیه و ترکیه، صراحتا درباره احداث این دالان ابراز مخالفت کرد.
او همچنین از ابتدای سال جاری، دوبار با نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، دیدار کرده و مخالفت خود با احداث زنگزور را اعلام کرده است.
با اینحال مسکو در رویکردی کمسابقه نسبت به جمهوری اسلامی رسما اعلام کرد برای او «شفافسازی» خواهد کرد، تا تهران به احداث این گذرگاه رضایت دهد.
اگر کریدور زنگزور باز شود و در اختیار آذربایجانیها قرار بگیرد، مرزهای ایران و ارمنستان با یکدیگر به طور کامل قطع خواهد شد.
همچنین استان آذربایجان شرقی از مسیر ترانزیت باکو به آنکارا حذف میشود و ایران دیگر نمیتواند برای ترانزیت محصولات خود به اروپا، مانند امروز بهراحتی از مسیر ارمنستان استفاده کند و برای این منظور ناچار است به ترکیه و جمهوری آذربایجان وابسته شود.
نکات کلیدی محافظت از پوست
بودن در سایه به معنای ایمنی کامل نیست. دکتر بروکلی هشدار داد حتی در سایه نیز اشعه ماورا بنفش، بهخصوص از سطوح منعکس کننده مانند سطح آب و شن به پوست آسیب میرسانند.
حفاظت از پوست مختص تابستان نیست. اگر شاخص اشعه ماورا بنفش (UV) بالاتر از سه باشد، حتی در روزهای زمستانی، باید از کرم ضد آفتاب استفاده کرد. دوچرخهسواری در روزهای زمستان یا باغبانی در پاییز نیز نیازمند محافظت از پوست است.
اثرات مخرب اشعه خورشید در طول زندگی جمع میشود. تحقیقات نشان میدهد دو آفتابسوختگی شدید در دوران کودکی یا جوانی، خطر ابتلا به ملانوما، بدخیمترین نوع سرطان پوست، را تا ۱۰ برابر افزایش میدهد.
برخلاف باور عموم، «برنزه شدن ایمن» وجود ندارد. برنزه شدن واکنش دفاعی بدن به آسیب دیانای سلولهای پوستی است. آفتاب سوختگی آسیب بسیار شدیدتری ایجاد میکند و باید از هر دو اجتناب شود.
توصیههای عملی
افراد با پوست روشن، موی قرمز یا بلوند و چشمهای آبی یا سبز بیشتر در معرض خطرند، اما همه افراد صرفنظر از رنگ پوست، مو و چشم باید از خود در برابر اشعه مضر خورشید محافظت کنند.
کرم ضدآفتاب با شاخص حفاظتی (SPF) ۵۰ را ۳۰ دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب استفاده کنید و هر دو تا سه ساعت تجدید کنید. در هنگام فعالیت شدید یا شنا، کرم را هر ساعت تمدید کنید. نقاط فراموش شده مانند گوشها، پشت گردن و روی پاها را نیز پوشش دهید.
کلاههای لبهدار که دور سر را کامل میپوشانند از کلاههای بیسبال که گوشها و گردن را محافظت نمیکنند، بهترند. بهترین کلاهها دارای محافظ پشت گردن هستند.
به جای قرار گرفتن بدون محافظت در معرض آفتاب برای جذب ویتامین دی، متخصصان توصیه میکنند روزانه ۶۰۰ تا۸۰۰ واحد مکمل ویتامین دی مصرف کنید.
استفاده از دستگاههای برنزه کننده (سولاریوم) خطر ابتلا به ملانوما و سایر سرطانهای پوست را به شدت افزایش میدهد. شاخص UV در سولاریومها میتواند به ۲۰ برسد، در حالی که شاخص ۱۰ در طبیعت بسیار بالا محسوب میشود.
کودکان به ویژه در برابر آسیبهای آفتاب آسیبپذیرند. نوزادان زیر شش ماه نباید از کرم ضدآفتاب استفاده کنند و باید کاملا از نور مستقیم خورشید دور نگه داشته شوند.
حتی با شیشههای بسته خودرو، اشعههای مضر میتوانند به پوست آسیب برسانند. شیشه جلو محافظت بیشتری دارد، اما شیشههای کناری و سقفهای شیشهای بدون پوشش مخصوص، اشعههای مضر را عبور میدهند.
اسکیبازان، قایقرانان، شناگران و ماهیگیران به دلیل قرارگیری در ارتفاعات بالاتر یا نزدیکی به سطوح منعکس کننده مانند برف و آب، بیشتر در معرض آسیب هستند. آنچه گاه «باد سوختگی» خوانده میشود، در واقع آفتابسوختگی است.
دکتر بروکلی توصیه کرد ماهانه پوست خود را با روش «ABCDE» بررسی کنید که شامل ارزیابی عدم تقارن، لبهها، رنگ، اندازه و تغییرات خالها است. هدف نهایی، لذت بردن از فضای باز همراه با حفاظت هوشمندانه است.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، دوشنبه ۳۰ تیر گفت: «با اجرایی شدن مکانیسم ماشه از انپیتی خارج میشویم.»
عباس مقتدایی، نایبرییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، نیز به خبرگزاری برنا گفت در صورت استفاده اروپا از مکانیسم ماشه، گزینه جمهوری اسلامی «امنیت مجموعه وسیعی از آبراههها» خواهد بود.
او افزود این موضوع نهتنها شامل منطقه، خلیج فارس و تنگه هرمز میشود، بلکه سایر مناطق دریایی را نیز با توجه به ظرفیتها و پیشرفتهای دریایی جمهوری اسلامی در بر خواهد گرفت.
بهنام سعیدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در گفتوگو با وبسایت خبری جماران گفت اجرای مکانیسم ماشه، سازوکاری خلاف قوانین بینالمللی است و بر اساس هیچ قاعدهای نباید اجرایی شود.
او افزود در صورت استفاده اروپاییها از این روند، جمهوری اسلامی بر اساس منافع ملی تصمیماتی اتخاذ خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بامداد دوشنبه ۳۰ تیر اعلام کرد مذاکرات هستهای با سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان جمعه سوم مرداد در استانبول و در سطح معاونان وزیر از سر گرفته خواهد شد.
بقائی ظهر دوشنبه هم گفتوگوهای ایران با کشورهای اروپایی را در سطح معاونان وزیر توصیف کرد و افزود: «ما هرجا احساس کنیم از دیپلماسی میتوانیم برای احقاق حقوق ملت ایران استفاده کنیم، دریغ نخواهیم کرد.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت ما هیچ برنامهای در وضعیت فعلی برای گفتوگو با آمریکا نداریم.
بقایی اعلام کرد روز سهشنبه جلسهای سهجانبه در سطح مدیران کل میان ایران، چین و روسیه در تهران برگزار خواهد شد که یکی از محورهای اصلی آن، بحث درباره موضوع هستهای، بهویژه موضوع بازگشت تحریمها خواهد بود.
به تازگی سه کشور اروپایی به جمهوری اسلامی هشدار داده بودند که فورا گفتوگوهای دیپلماتیک را از سر بگیرد و برای حل مسئله هستهای» قدمهایی ملموس بردارد، در غیر اینصورت نهم شهریور مکانیسم ماشه فعال خواهد شد.
مقتدایی با اشاره به این تهدیدات تاکید کرد: «اگر قرار باشد اروپاییها فشار بیاورند ما هم ابزارهای خودمان را داریم... ما میتوانیم در منطقه مخصوصا در غرب آسیا، خلیج فارس و دریای عمان دردسرهایی برای آنها ایجاد کنیم.»
طی سالهای گذشته، جمهوری اسلامی بارها تهدید به بستن تنگه هرمز کرده، اما تاکنون هیچگاه آن را عملی نکرده است.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، یکم تیر گفت مجلس با طرحی برای بستن تنگه هرمز موافقت کرده است. با این حال، این مصوبه الزامآور نیست و تصمیم نهایی در این زمینه به عهده شورای عالی امنیت ملی است.
تنگه هرمز گذرگاهی استراتژیک بین خلیج فارس و دریای عمان و یکی از حیاتیترین مسیرهای کشتیرانی در جهان است که روزانه بیش از ۲۱ میلیون بشکه نفت و حدود یکسوم از صادرات گاز طبیعی مایع از این تنگه عبور میکند.
جمهوری اسلامی نیز برای صادرات نفت و واردات کالاهایش از این تنگه استفاده میکند.
اهرم بازگشت بازرسان آژانس
روزنامه فرهیختگان در گزارشی با اشاره به مذاکرات سوم مرداد نوشت در خصوص سازوکار و دستورکار این گفتوگوها، تاکنون هیچیک از مقامات رسمی اظهار نظری ارائه نکردهاند، اما احتمالا موضوع بحث فعالسازی مکانیسم ماشه خواهد بود.
این روزنامه نوشت اروپا میخواهد نظارتهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران از حالت تعلیق خارج شود، بازرسان مجدد بازگردند.
به نوشته این رسانه، طرف اروپایی تعویق مکانیسم ماشه را مشروط به ارائه گزارش رضایتبخش دبیرکل آژانس به تروئیکا و شورای امنیت کرده است.
مکانیسم ماشه یا اسنپبک سازوکاری است که در متن قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل گنجانده شد تا در صورت «عدم پایبندی اساسی» تهران به تعهدات برجامی، امکان بازگشت خودکار تحریمهای این سازمان علیه ایران را بدون نیاز به رایگیری یا اجماع در شورای امنیت فراهم کند.
با حمله آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، به نظر میرسد اهرمهای فشار و چانهزنی تهران در مذاکرات هم با آمریکا و هم اروپا بر مواردی مانند تهدید بستن تنگه هرمز، خروج از انپیتی، افزایش غنیسازی، اجازه بازگشت بازرسان آژانس به ایران و حتی آزادی گروگانهای اروپایی،از جمله شهروندان فرانسوی زندانی در ایران، استوار است.
روسیه: اروپا حق فعالسازی مکانیسم ماشه را ندارد
میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، گفت سه کشور اروپایی بریتانیا، آلمان و فرانسه «هیچ حق قانونی یا اخلاقی» برای فعالسازی مکانیسم ماشه ندارند.
او با ارجاع به پست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در ایکس نوشت تروئیکای اروپایی نمیتواند سازوکار بازگشت تحریمهای پیشین علیه ایران را فعال کند.
عراقچی ۲۹ تیر در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نسبت به فعال شدن احتمالی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی هشدار داد و نوشت: «سه کشور اروپایی از هیچ مشروعیت حقوقی، سیاسی و اخلاقی برای فعالسازی سازوکارهای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ برخوردار نیستند.»
جمهوری اسلامی تا زمان آغاز حملات غافلگیرکننده اسرائیل در ۲۳ خرداد که در نهایت آمریکا نیز با حمله به تاسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان به آن پیوست، با واشینگتن در حال مذاکره بود.
پس از پایان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، عراقچی فعال شدن مکانیسم ماشه بهوسیله اروپا را معادل حمله نظامی به جمهوری اسلامی دانست و آغاز مذاکرات را به ارائه تضمین عدم حمله نظامی مجدد مشروط کرد.
