بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به تصمیم امانوئل مکرون برای شناسایی کشور فلسطین، آن را «هدیهای به حماس» خواند و هشدار داد که این اقدام نهتنها تهدیدی برای موجودیت اسرائیل است، بلکه میتواند زمینهساز گسترش نفوذ جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی در منطقه شود.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، در نامهای خطاب به محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، اعلام کرد که فرانسه در مجمع عمومی آتی سازمان ملل کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت. آمریکا اعلام کرد این کشور در کنفرانس آتی درباره راه حل دوکشوری اسرائیل شرکت نخواهد کرد.
نسخهای از این نامه پنجشنبه دوم تیر در حساب کاربری رئیسجمهوری فرانسه در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد.
مکرون در توییت خود نامه به رسمیت شناختن فلسطین به عنوان کشوری مستقل را «تعهد تاریخی فرانسه به صلح منصفانه و پایدار در خاورمیانه» خوانده است.
از سوی دیگر، تامی پیگوت، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده روز پنجشنبه در یک نشست خبری اعلام کرد که این کشور در کنفرانس پیشِ رو درباره راه حل دو کشوری شرکت نخواهد کرد.
این کنفرانس که اواخر ماه جاری میلادی در سازمان ملل برگزار میشود، قرار است به تاسیس یک کشور فلسطینی در کنار اسرائیل بپردازد.
واکنش نتانیاهو: «هدیه مکرون به حماس»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به نامه مکرون، آن را «هدیه رئیسجمهوری فرانسه به حماس» خواند و گفت: «ایجاد یک کشور فلسطینی زمینهساز نابودی اسرائیل است چون فلسطینیها کشوری در کنار اسرائیل نمیخواهند، خواستهشان کشوری بهجای اسرائیل است.»
او ادامه داد: «ما تصمیم به رسمیت شناختن یک کشور فلسطینی در همسایگی تلآویو پس از قتل عام ۷ اکتبر را به شدت محکوم میکنیم.»
نتانیاهو در این اظهارات به جمهوری اسلامی نیز اشاره کرد و گفت که با ایجاد یک کشور مستقل به نام فلسطین خطر ایجاد یک نیروی نیابتی جدید از سوی جمهوری اسلامی افزایش مییابد، همانطور که باریکه غزه به مکانی برای نیروهای نیابتی آنها تبدیل شد.
واکنش حماس
گروه حماس با صدور بیانیهای از تصمیم امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین در ماه سپتامبر استقبال کرد و آن را «گامی مثبت در مسیر تحقق عدالت برای مردم مظلوم فلسطین» خواند. حماس در این بیانیه تأکید کرد که این تصمیم نشاندهنده افزایش باور جهانی به عدالت آرمان فلسطین و شکست تلاشهای اسرائیل برای تحریف واقعیتهاست و از سایر کشورهایی که هنوز فلسطین را به رسمیت نشناختهاند خواست تا از اقدام فرانسه پیروی کنند.
واکنش آمریکا
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز پنجشنبه اعلام کرد واشینگتن با تصمیم فرانسه برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین در نشست سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل مخالف است و آن را «بیملاحظه» خواند. روبیو در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفت این تصمیم تنها به تبلیغات حماس خدمت میکند و روند صلح را عقب میاندازد. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز در ماه ژوئن اعلام کرده بود که تشکیل کشور مستقل فلسطین دیگر هدف سیاست خارجی ایالات متحده نیست.
استقبال تشکیلات خودگردان، مخالفت مقامات اسرائیل
معاون رییس تشکیلات خودگردان فلسطین از تصمیم فرانسه برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین در سپتامبر تشکر کرد.
ژانو نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه با انتشار عکسی از تحویل نامه مکرون به محمود عباس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «فرانسه در ماه سپتامبر بهطور رسمی کشور فلسطین را در ماه سپتامبر به رسمیت خواهد شناخت. رییسجمهوری ما تعهد داده و من این دوشنبه آن را در سازمان ملل متحد دوباره تایید خواهم کرد.»
همزمان نفتالی بنت، نخستوزیر سابق اسرائیل، در حساب ایکس خود نوشت که سخنان مکرون درباره به رسمیت شناخته شدن کشور فلسطین، پس از «قتلعام هفتم اکتبر، دیپلماسی نیست بلکه فروپاشی اخلاقی است.»
وزیر دادگستری اسرائیل نیز گفت: «به رسمیت شناختن کشور فلسطین توسط مکرون نقطه سیاهی در تاریخ فرانسه است.»
افزون بر این، آمیخای چیکلی، وزیر امور یهودیان خارج از اسرائیل، و جاناتان اوریچ، مشاور رسانهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هر دو با انتشار پستهایی در شبکه اجتماعی ایکس با لحنی آمیخته به طنز و کنایه به امانوئل مکرون واکنش نشان دادند.
چیکلی یک تصویر متحرک (گیف) از مکرون در حال سیلی خوردن از همسرش در جریان بازدیدشان از ویتنام منتشر کرد و خطاب به مکرون نوشت: «از طرف دولت اسرائیل، این پاسخ ما به رسمیت شناختن کشور فلسطین توسط شماست.»
اوریچ هم همان گیف را بازنشر کرد و بالای آن نوشت: «از رودخانه تا دریا فقط یک کشور وجود دارد.»
واکنش استرالیا
در واکنش به تصمیم فرانسه برای بهرسمیتشناختن کشور فلسطین، نخستوزیر استرالیا، آنتونی آلبانیزی، نیز در بیانیهای بر حمایت کشورش از راهحل تشکیل دو کشور تاکید کرد و گفت بهرسمیت شناختن آرمانهای مردم فلسطین برای داشتن کشوری مستقل، همواره یک موضع دوحزبی در استرالیا بوده است. او با اشاره به بحران انسانی در غزه، آن را «فراتر از بدترین نگرانیهای جهان» توصیف کرد و ضمن محکوم کردن خشونتهای حماس، خواستار توقف فوری کشتار غیرنظامیان و فراهم شدن دسترسی کامل به کمکهای بشردوستانه شد.
اسپانیا استقبال کرد
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا هم با افزودن یادداشتی به توییت مکرون از پیوستن فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی به اسپانیا در بهرسمیت شناختن فلسطین استقبال کرد و نوشت: «ما باید با هم از آنچه نتانیاهو سعی در نابودی آن دارد، محافظت کنیم. راه حل دو کشور، تنها راه حل است.»
اسپانیا خرداد سال گذشته فلسطین را بهعنوان یک کشور مستقل شامل باریکه غزه و کرانه باختری به پایتختی اورشلیم شرقی به رسمیت شناخت.
سخنگوی وزارت امور خارجه اسپانیا همان زمان تایید کرد که این تصمیم از یک ماه پیش از اعلام رسمی به اجرا گذاشته شده بود و طبق آن اسپانیا «تمام امتیازات و مصونیتهای مربوط به کشورها» را به فلسطین اعطا کرده است.
تا پیش از آن حدود ۱۴۷ کشورِ عضو سازمان ملل، فلسطین را به عنوان یک کشور رسمیت شناخته بودند.
تلاش اروپا برای حل بحران در غزه
کییر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، پیش از انتشار نامه امانوئل مکرون، وضعیت غزه را یک فاجعه انسانی «غیرقابل توصیف و غیرقابل دفاع» خواند و اعلام کرد که برای گفتوگو درباره این موضوع با فرانسه و آلمان تماس اضطراری خواهد گرفت.
او با انتشار بیانیهای موضوع اصلی این گفتوگوی فوری را «توقف کشتار و رساندن غذای مورد نیاز مردم» اعلام کرد و از اسرائیل خواست تا اجازه دهد کمکها به این منطقه محصور فلسطینی وارد شود.
استارمر گفت: «رنج و گرسنگی که در غزه در حال وقوع است، غیرقابل توصیف و غیرقابل دفاع است. هرچند مدتهاست که اوضاع در این منطقه وخیم است، اما حالا با عمق تازهای از وخامت روبهروییم و اوضاع مدام بدتر میشود. ما شاهد یک فاجعه انسانی هستیم.»
او با اعلام حمایت از تلاشهای ایالات متحده، قطر و مصر برای برقراری آتشبس در غزه، به توافق با فرانسه و آلمان در خصوص نیاز مبرم اسرائیل به تغییر مسیر و صدور مجوزِ ورود بدون تعلل کمکهای مورد نیاز به غزه اشاره کرد.
نخست وزیر بریتانیا همچنین با بیان اینکه «آتشبس ما را در مسیر به رسمیت شناختن کشور فلسطین و راهحل دو کشور قرار میدهد» بهطور ضمنی حمایت بریتانیا از تشکیل کشور مستقل فلسطینی را اعلام کرد.
در همین رابطه بلومبرگ در گزارشی نوشت کییر استارمر، تحت فشار برخی از اعضای ارشد دولت خود و همچنین امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، قرار گرفته تا بهزودی فلسطین را بهعنوان یک کشور مستقل بهرسمیت بشناسد؛ اقدامی که با توجه به بحران انسانی رو به وخامت در غزه، فوریت یافته است.
بر اساس گزارش منابع آگاه، برخی از وزرای کابینه از تعلل استارمر در عمل به وعدهاش برای حمایت از تشکیل کشور فلسطین، ابراز نارضایتی کردهاند. وزیر بهداشت وس استریتینگ، وزیر دادگستری شبانه محمود، وزیر ایرلند شمالی هیلالی بن و وزیر فرهنگ لیزا ناندی، در هفتههای اخیر از استارمر و وزیر خارجهاش دیوید لامی خواستهاند تا در این زمینه با سرعت بیشتری اقدام کنند.
این تحولات در حالی به سرعت روی میدهد که مذاکرات در مورد آتشبس بین حماس و اسرائیل نیز همچنان ادامه دارد و رسیدن به توافق همچنان با تردیدهای جدی روبهرو است.
به گزارش خبرگزاری رویترز ترامپ پنجشنبه دوم مرداد در واکنش به گمانهزنیها درباره احتمال لغو حمایتهای دولتی از شرکتهای ایلان ماسک گفت: «همه میگویند من شرکتهای ایلان را با قطع یارانههای بزرگ نابود خواهم کرد. چنین چیزی صحت ندارد.»
دولت ترامپ ۳۱ تیر اعلام کرد در راستای توسعه پروژه دفاع موشکی «گنبد طلایی»، بهدنبال کاهش وابستگی به شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک و یافتن شرکای جدیدی در میان شرکتهای فناوری و دفاعی است.
این تغییر راهبردی در بحبوحه تنشهای رو به افزایش میان ترامپ و ماسک رخ میدهد که با یک درگیری علنی در پنجم ژوئن به اوج خود رسید.
روابط ترامپ و ماسک پس از اختلاف علنی آنها بر سر لایحه مالیاتی دولت بهشدت تیره شد؛ ماسک علنا لایحه کاهش مالیات و افزایش هزینههای دولت جمهوریخواهان را محکوم کرد و ترامپ تهدید کرد که میلیاردها دلار قرارداد فدرال با شرکتهای ماسک را لغو خواهد کرد.
منابع مطلع به رویترز گفتهاند که پس از این اختلاف، کاخ سفید از وزارت دفاع و ناسا خواسته بود جزئیات قراردادهای چند میلیارد دلاری با شرکتهای ماسک از جمله اسپیسایکس را بررسی و برای اقدامات احتمالی علیه او آماده شوند.
ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا چهارشنبه هشدار داده بود که کاهش حمایتهای دولتی از تولیدکنندگان خودروهای برقی ممکن است باعث «چند فصل مالی دشوار» برای این شرکت شود.
ماسک که در انتخابات ریاستجمهوری سال گذشته بیش از ۲۵۰ میلیون دلار برای حمایت از کارزار انتخاباتی ترامپ هزینه کرده بود، در ماه مه از دولت خارج شد تا بر امپراتوری فناوری خود تمرکز کند.
او پیشتر نقش محوری در طرح کاهش بودجه و کوچکسازی دولت در وزارت «کارآمدی دولت» ایفا کرده بود.
شرکت اسپیسایکس یکی از گزینههای اصلی دولت برای اجرای پروژه دفاع موشکی «گنبد طلایی» به ارزش ۱۷۵ میلیارد دلار به شمار میرفت.
اما منابع آگاه به رویترز گفتهاند که با تشدید تنشها میان ترامپ و ماسک، دولت در حال گسترش دامنه جستوجو برای یافتن شرکای جایگزین در این پروژه است.
هون سن، رییس فعلی مجلس سنا و نخستوزیر سابق کامبوج، پنجشنبه دوم مرداد در بیانیهای عمومی گفت: «در حال حاضر، همراه با نخستوزیر، وزیر دفاع، فرمانده کل نیروهای مسلح و فرماندهان یگانهای نظامی، از طریق سیستم ویدیویی و کانالهای امن، در فرماندهی عملیات علیه نیروهای مهاجم تایلند مشارکت فعال دارم.»
او تاکید کرد: «من به هیچجا فرار نکردهام، پس لطفا مردم نگران نباشند.»
درگیری میان نیروهای کامبوج و تایلند در مناطق مرزی، بهویژه اطراف معابد <تا موآن توم» و «تا کرابی»، طی روزهای گذشته شدت گرفته است. هر دو کشور نسبت به این مناطق تاریخی ادعای مالکیت دارند.
هون سن گفت: «از زمانی که فرمانده ارتش منطقه دوم تایلند تهدید کرد که ورودی معبد تا موآن توم را خواهد بست، من همینجا بودهام. او همان فرماندهای است که دیروز دستور بستن معبد را داد و امروز به نیروهای کامبوجی حمله کرد.»
او همچنین به تهدید پیشین این فرمانده مبنی بر «شکست دادن کامبوج در سه روز» اشاره کرد و افزود: «مشتاقم ببینم این استراتژی سهروزه چه شکل دارد.»
هواپیمای جنگی تایلند مواضع نظامی در کامبوج را بمباران کرد
ارتش تایلند پنجشنبه اعلام کرد برای «حمله دقیق» به یکی از اهداف نظامی در خاک کامبوج از جنگنده اف-۱۶ استفاده کرده است.
وزارت امور خارجه کامبوج این اقدام را «تهاجم نظامی بیپروایانه و وحشیانه» خواند و خواستار نشست فوری شورای امنیت سازمان ملل شد.
وزارت دفاع تایلند اعلام کرد که بمباران هوایی پس از تبادل شدید آتش توپخانهای میان دو کشور انجام شد.
این درگیریها در دستکم شش نقطه مرزی رخ داد که در مجموع بیش از ۲۰۰ کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند. هر دو کشور یکدیگر را به آغاز درگیری متهم کردند.
مقامهای تایلندی گفتند در این درگیریها، دستکم ۱۲ نفر در استانهای مرزی این کشور کشته شدند که ۱۱ نفر آنها غیرنظامی، از جمله یک کودک ۸ ساله بودند.
همچنین ۳۱ نفر دیگر زخمی شدند. هنوز گزارشی درباره تلفات احتمالی در کامبوج منتشر نشده است.
فومتام وچایچای، نخستوزیر موقت تایلند، گفت: «استفاده از سلاحهای سنگین بدون هدف مشخص، خارج از مناطق درگیری، نقض آشکار قوانین بینالمللی است. ما متعهد به استفاده از راههای مسالمتآمیز هستیم، اما این حمله یک تحریک بود و ما باید از خود دفاع میکردیم.»
سومساک تپسوتین، وزیر بهداشت تایلند، گفت یک بیمارستان در استان سورین هدف گلولهباران قرار گرفته که باید «جنایت جنگی» تلقی شود.
هون مانت، نخستوزیر کامبوج، در نامهای رسمی به پاکستان، رییس دورهای شورای امنیت سازمان ملل، خواستار تشکیل جلسه فوری برای رسیدگی به آنچه «تهاجم نظامی عامدانه و بدون تحریک قبلی تایلند» خواند، شد.
بر اساس گزارشها، بیش از ۴۰ هزار نفر از ساکنان مناطق مرزی تایلند به پناهگاههای موقت منتقل شدهاند.
ویدیوهای منتشرشده از مناطق مرزی نشان میدهد که درگیریها به تخریب زیرساختها و آتشسوزی در یک پمپبنزین در استان سیساکت انجامیده است.
مالزی، فیلیپین، ویتنام و چین خواستار خویشتنداری طرفین شدهاند. نخستوزیر مالزی گفت برای کاهش تنش با سران دو کشور گفتوگو خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه دوم مرداد در گزارشی نوشت این قراردادها در جریان یک همایش اقتصادی در دمشق از سوی خالد الفالح، وزیر سرمایهگذاری عربستان سعودی، معرفی شده است.
الفالح گفت این سفر به دستور محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی انجام شده و آن را «تاییدی بر موضع ثابت و حمایتی پادشاهی از سوریه برادر» توصیف کرد.
از مجموع سرمایهگذاری اعلامشده، دو میلیارد و ۹۳۰ میلیون دلار به پروژههای مسکن و زیرساخت اختصاص دارد و حدود یک میلیارد و ۷۰ میلیون دلار نیز صرف بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات خواهد شد.
الفالح همچنین گفت که در جریان این کنفرانس بیش از ۴۷ توافقنامه امضا خواهد شد و بیش از ۱۰۰ شرکت در آن حضور دارند.
در این رویداد همچنین از تاسیس شورای مشترک تجاری عربستان–سوریه خبر داده شد؛ رویدادی که قرار بود در ماه ژوئن برگزار شود، اما به دلیل جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل به تعویق افتاد.
دولت عربستان یکی از حامیان کلیدی احمد الشرع بوده که پس از سرنگونی بشار اسد در آذرماه گذشته به قدرت رسید.
شرکتهایی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و ترکیه نیز برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده سوریه از جمله نیروگاهها، جادهها و بنادر ابراز علاقه کردهاند.
سوریه در ماههای اخیر توافقنامهای هفت میلیارد دلاری با قطر برای بازسازی صنعت برق و قراردادی ۸۰۰ میلیون دلاری با شرکت بنادر اماراتی «دیپیورلد» امضا کرده است. شرکتهای انرژی آمریکایی نیز قرار است نقشه جامع انرژی سوریه را تدوین کنند.
سوریه مخفیانه در حال تغییر شکل اقتصاد خود است
بر اساس گزارش تحقیقی خبرگزاری رویترز دولت جدید سوریه در حال بازسازی ساختار اقتصادی کشور پس از سقوط بشار اسد است.
این بازسازی بهصورت مخفیانه و از طریق کمیتهای انجام میشود که رهبری آن را ابراهیم سوکاریه، شهروند استرالیایی لبنانیتبار و فردی با سابقه تحریم بهاتهام تامین مالی تروریسم برعهده دارد.
این کمیته تاکنون حدود ۱.۶ میلیارد دلار دارایی از تجار وابسته به رژیم سابق، از جمله سامر فوز و محمد حمشو، بهدست آورده است.
رهبری اجرایی این پروژه را برادر رییسجمهوری، حازم الشرع برعهده دارد؛ فردی بدون سمت رسمی دولتی که کنترل گستردهای بر تصمیمات اقتصادی دارد.
دولت جدید به جای مصادره یا محاکمه تاجران دوره اسد، با آنان وارد معامله شده و در ازای بخشیدن بخشی از ثروتشان، اجازه ادامه فعالیت به آنها داده است.
دفتر این کمیته ابتدا در هتل فورسیزن دمشق مستقر شد و سپس به ساختمان بانک مرکزی منتقل شد.
برخی ناظران غربی هشدار دادهاند که جایگزینی «الیگارشی کاخ اسد» با چهرههایی مجهول و فاقد شفافیت، میتواند مانع جذب سرمایهگذاری خارجی شود و عدالت انتقالی را تهدید کند.
