از نخستین ساعات بامداد جمعه ۳۱ مرداد، بخش بزرگی از حریم هوایی غرب ایران بهطور موقت بسته شد. خبرگزاری فارس اعلام کرد این محدودیت پروازی بهدلیل برگزاری رزمایش نظامی اعمال شده و تا ساعت شش صبح به وقت تهران ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، منطقه ممنوعه پروازی شامل بخشهایی از مرزهای غربی ایران و استانهای زنجان، همدان، اراک، یاسوج و همچنین فضای هوایی غرب خلیج فارس است. برخی منابع داخلی، این رزمایش را متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی معرفی کردهاند.
همزمان، رسانههای داخلی از آغاز رزمایش ترکیبی موشکی و پهپادی سپاه پاسداران خبر دادهاند. بهنوشته پایگاه خبری «تابناک»، این رزمایش از ساعاتی پیش در چندین منطقه کشور آغاز شده است.
در حالی که فضای امنیتی در غرب ایران تشدید شده، شبکه الحدث نیز گزارش داد که از پرواز دو هواپیما، یکی متعلق به عراق و دیگری به ایران، که از فرودگاه بغداد به مقصد تهران عازم بودند، جلوگیری شده است. دلیل این ممانعت هنوز بهطور رسمی اعلام نشده، اما این اقدام در میانه محدودیتهای پروازی و افزایش تحرکات نظامی در مرزهای غربی ایران رخ داده است.
پیشتر نیز نوتامهای (اعلان رسمی هوانوردی) جداگانهای برای بخشهایی از شرق ایران، بهویژه در استانهای خراسان شمالی، رضوی و جنوبی صادر شده بود. بر اساس این نوتامها، این مناطق بهدلیل تمرینات تیراندازی و فعالیتهای نظامی تا پایان تابستان بسته خواهند ماند و پرواز هواپیماها به این مناطق ممنوع است.
رزمایشهای فزاینده نظامی در ایران، بهویژه با محوریت موشکها و پهپادها، در ماههای اخیر افزایش یافتهاند. کارشناسان نظامی این تحرکات را نشانهای از تلاش جمهوری اسلامی برای نمایش توانمندیهای نظامی در بحبوحه افزایش تنشهای منطقهای و بینالمللی و در پی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ارزیابی میکنند.
این کارشناسان پنجشنبه ۳۰ مرداد در بیانیهای اعلام کردند از تهدیدها علیه جان و امنیت ۴۵ خبرنگار و کارمند ایراناینترنشنال و ۳۱۵ تن از اعضای خانواده آنها در هفت کشور از جمله بریتانیا، آلمان، کانادا، آمریکا و ترکیه «بهشدت نگران» هستند.
بر اساس گزارشها، گروهی از خبرنگاران ایراناینترنشنال در بریتانیا بهدلیل تهدیدهای امنیتی ناچار به استفاده از حفاظت پلیس شدهاند و برخی نیز به خانههای امن یا خارج از کشور انتقال یافتهاند.
به علاوه، مواردی از تعقیب خبرنگاران، شنود و تخریب خودروهای آنان گزارش شده و شماری از خبرنگاران زن هدف تهدید به مرگ و خشونتهای جنسی در فضای مجازی قرار گرفتهاند.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران ۱۷ مرداد در واکنش به تهدیدات جمهوری اسلامی علیه خانوادههای روزنامهنگاران شاغل در ایراناینترنشنال، بیبیسی فارسی و رادیو فردا، این اقدام را «گروگانگیری عاطفی» خواند و از حکومت ایران خواست به این رفتار خود خاتمه دهد.
کارشناسان سازمان ملل در ادامه بیانیه خود تاکید کردند مرحله جدید سرکوب جمهوری اسلامی، خانوادههای خبرنگاران در ایران را هدف قرار داده است.
به گفته آنان، اعضای خانواده خبرنگاران ایراناینترنشنال تحت بازجویی و تهدید به بازداشت یا مرگ قرار گرفتهاند و از آنها خواسته شده بستگان خود را وادار به قطع همکاری با این شبکه کنند یا بهعنوان خبرچین عمل کنند.
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است: «این کارزار تلاشی برای ساکت کردن و سانسور روزنامهنگاری مستقل است و آزادی بیان و آزادی رسانهها را نقض میکند. چنین اقداماتی اثر بازدارنده بر سایر خبرنگاران دارد و حق مردم برای دسترسی به اطلاعات را سلب میکند.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، مقامهای جمهوری اسلامی خبرنگاران ایراناینترنشنال را به «جاسوسی برای اسرائیل» متهم کردهاند.
در تیرماه، مجلس شورای اسلامی در ایران طرحی را تصویب کرد که دامنه جرم «جاسوسی» را به فعالیتهای رسانهای و ارتباط با رسانههای خارجی گسترش میدهد.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند این تهدیدها میتواند «بهمثابه رفتار بیرحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز» تلقی شود و حقوق اساسی خبرنگاران و خانوادههایشان از جمله حق حیات، امنیت، آزادی بیان و آزادی رفتوآمد را نقض کند.
آنها از جمهوری اسلامی خواستند فورا به تهدید و ارعاب خبرنگاران و خانوادههایشان پایان دهد، تحقیقات مستقلی درباره این تهدیدها به انجام برساند و عاملان، از جمله مقامهای دولتی، را تحت پیگرد قرار دهد.
کارشناسان سازمان ملل پیشتر نیز بارها نسبت به آزار روزنامهنگاران رسانههای فارسیزبان، از جمله کارکنان بیبیسی فارسی، هشدار داده بودند.
این بیانیه به امضای مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، بن سول، گزارشگر ویژه در امور مبارزه با تروریسم، موریس تیدبال-بینز، گزارشگر ویژه در امور اعدامهای فراقانونی، آیرین خان، گزارشگر ویژه در امور آزادی بیان، جینا رومرو، گزارشگر ویژه آزادی تجمع مسالمتآمیز و تشکلها، آلیس جیل ادواردز، گزارشگر ویژه در امور شکنجه و اعضای کارگروه تبعیض علیه زنان و دختران رسیده است.
