بحران کمسابقه انرژی و ناتوانی دولت، ۲۷ استان در ایران را به تعطیلی کشاند
با ادامه موج گرمای بیسابقه و کاهش شدید منابع آب و برق، دولت جمهوری اسلامی بار دیگر به تعطیلی گسترده ادارات و نهادهای دولتی در بیش از ۲۷ استان کشور روی آورده است.
با ادامه موج گرمای بیسابقه و کاهش شدید منابع آب و برق، دولت جمهوری اسلامی بار دیگر به تعطیلی گسترده ادارات و نهادهای دولتی در بیش از ۲۷ استان کشور روی آورده است.
مقامهای رسمی دلیل این تصمیم را «مدیریت مصرف انرژی» و «کمک به پایداری شبکه برق و آب» اعلام کردهاند، اما کارشناسان این اقدام را مسکنی موقتی و نشانهای آشکار از ضعف ساختاری و سوءمدیریت مزمن میدانند.
تعطیلیها از ابتدای مردادماه آغاز شد و ابتدا پایتخت هدف این تصمیم قرار گرفت. پس از آن، اغلب استانها چهار روز در مرداد را تعطیل اعلام کردند و در نهایت برای شنبه اول شهریور نیز دستکم ۲۷ استان از جمله تهران، اصفهان، خوزستان، خراسانها، آذربایجانها و کرمان مشمول تعطیلی شدند. شورای هماهنگی بانکها نیز اعلام کرده تمامی بانکهای تهران و سایر این استانها در این روز تعطیل خواهند بود.
استانداران تاکید دارند که تمامی دستگاهها موظف به خاموش کردن سیستمهای سرمایشی و کاهش مصرف انرژی هستند. با این حال، گزارشها از خاموشیهای گسترده در شهرهای مختلف حکایت دارد. به گفته مدیرعامل توانیر، کاهش شدید ذخایر سدها باعث از دست رفتن بخش بزرگی از ظرفیت نیروگاههای برقآبی شده و همین مسئله کشور را در تامین برق با محدودیت جدی روبهرو کرده است.
در هفتههای اخیر، شهروندان در نقاط مختلف کشور از قطع روزانه هشت تا ۱۰ ساعته آب و برق خبر دادهاند. قطعهای برنامهریزیشده امسال زودتر از سالهای گذشته آغاز شد و از اردیبهشت ماه زندگی روزمره مردم را مختل کرده است.
به موازات این بحران، گزارشها از کاهش جدی ذخایر سدهای تهران منتشر شده است. مدیر سد کرج گفته حجم ذخایر آبی به پایینترین سطح در ۶۴ سال گذشته رسیده و تنها یکسوم ظرفیت این سد باقی مانده است. این در حالی است که روایتهایی در شبکههای اجتماعی از پر بودن سدها منتشر شده بود، اما مشاهدات میدانی خلاف آن را نشان میدهد.
کارشناسان اقتصادی هشدار دادهاند که هر روز تعطیلی سراسری، زیانی حدود ۱۰۰ میلیون دلار به اقتصاد ایران تحمیل میکند. کاهش تولید در صنایع کلیدی نظیر فولاد و پتروشیمی، افت صادرات غیرنفتی و روی آوردن کارخانهها به سوختهای آلاینده مانند مازوت، از جمله پیامدهای مستقیم بحران انرژی عنوان شده است. بر اساس گزارشها، تنها در یک ماه اخیر تولید فولاد مبارکه و ذوبآهن اصفهان ۲۵ درصد کاهش یافته است.
در بخش اجتماعی نیز این وضعیت بر معیشت میلیونها کارگر و شاغل در بخش غیررسمی تاثیر گذاشته و درآمد نیروی کار روزمزد تا ۴۰ درصد کاهش یافته است. بنگاههای کوچک و متوسط، که بیش از ۸۰ درصد اشتغال کشور را تامین میکنند، نیز با افت ۲۵ درصدی فعالیت روبهرو شدهاند.
به گفته تحلیلگران، تکرار این تعطیلیها و ناتوانی دولت در ارائه راهحلهای ساختاری، اعتماد عمومی را بیش از پیش تضعیف کرده است. بسیاری از شهروندان در پیامهایی به رسانهها تاکید کردهاند که بحران کنونی نه ناشی از مصرف مردم، بلکه حاصل سیاستهای غلط و سوءمدیریت مزمن جمهوری اسلامی در حوزه انرژی و آب است.
تعطیلی گسترده ادارات، در کنار قطع برق و آب و بحران آلودگی ناشی از مصرف مازوت، تصویری روشن از فرسودگی زیرساختها و ناکامیهای مدیریتی حاکمیت ارائه میدهد؛ بحرانی که پیامدهای آن از اقتصاد تا سلامت و محیط زیست کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
به نوشته رسانه اسرائیلی واینت، عامیر بارام، مدیرکل وزارت دفاع، به هیات خرید تسلیحات در ایالات متحده دستور داده قرارداد جدید را با شرکت بوئینگ امضا کند. چهار فروند نخست پیشتر سفارش داده شده و اکنون در خط تولید سیاتل قرار دارند.
ناوگان کنونی سوخترسان اسرائیل شامل هواپیماهای قدیمی «رم» (بوئینگ 707 تغییر یافته) است که نزدیک به ۶۰ سال عمر دارند و قرار بود سالها قبل جایگزین شوند. بر اساس گزارش واینت، نخستین کیسی-۴۶ تا شش ماه آینده تحویل داده خواهد شد و بقیه نیز تا سال ۲۰۳۰ وارد خدمت میشوند.
این هواپیماها که در اسرائیل «جدعون» نامگذاری خواهند شد، بزرگترین هواپیماهای تاریخ نیروی هوایی اسرائیل خواهند بود و با سیستمهای عملیاتی بومی تجهیز میشوند. قرارداد جدید حدود ۵۰۰ میلیون دلار ارزش دارد و با کمکهای نظامی آمریکا تامین مالی میشود. اسرائیل نخستین کشور خاورمیانه است که کیسی-۴۶ را به خدمت میگیرد.
فرماندهان نیروی هوایی اسرائیل پیشتر توصیه کرده بودند ناوگان سوخترسان افزایش یابد، اما جنگهای اخیر با حکومت ایران این موضوع را به اولویت فوری بدل کرده است. واینت یادآور شد که در نبردهای سال گذشته، جنگندههای اسرائیل سامانههای دفاعی پیشرفته ایران از جمله اس-۳۰۰ را نابود کردند و مسیر را برای عملیات گستردهتر در خاک ایران گشودند.
به گفته منابع نظامی، با شش کیسی-۴۶ و ناوگان رم، اسرائیل قادر خواهد بود حضور تقریباً دائمی در آسمان ایران داشته باشد و فشار هوایی مستمر بر تهران اعمال کند. این توان جدید امکان افزایش شمار حملات روزانه، کاهش ریسک برای جنگندهها و کوتاهتر کردن طول درگیریها را فراهم میآورد.
بارام تاکید کرده است که «هواپیماهای جدید بازوی استراتژیک ارتش اسرائیل را برای دسترسی به میدانهای دور تقویت خواهند کرد.» همچنین ایدو نحشتان، رئیس بوئینگ اسرائیل و فرمانده پیشین نیروی هوایی، گفت: «افزودن این دو کیسی-۴۶ توان سوخترسانی اسرائیل را به بالاترین سطح جهانی ارتقا خواهد داد.»
کانال ۱۲ اسرائیل: ارتش از سامانههای پزشکی جدید برای عملیاتها علیه ایران استفاده میکند
کانال ۱۲ اسرائیل نیز در گزارشی به استفاده از تکنولوژیهای جدید در نیروی هوایی ارتش اشاره کرد و درباره جنگ ۱۲ روزه نوشت در شامگاه حمله، جتهای اسرائیل در عملیاتی با نام «عروسی سرخ»، برگرفته از سریال «تاج و تخت»، «سر مار» را از تن آن جدا و به ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ضربه زد.
در این گزارش اشاره شده که اسرائیل در دو روز به برتری هوایی در آسمان ایران دست یافت.
طبق این گزارش، نیروی هوایی اسرائیل برای نخستینبار سامانه پایش لحظهای وضعیت جسمانی خلبانان را به کار میگیرد؛ سامانهای که با حسگرهای متصل به بدن، ضربان قلب، سطح اکسیژن و حتی امواج مغزی را رصد میکند.
مقامهای پزشکی نیروی هوایی اسرائیل میگویند هدف این فناوری جلوگیری از بیهوشی و کاهش هوشیاری خلبانان در پروازهای طولانی و پرخطر، بهویژه در عملیات در خاک ایران است.
این رسانه جمعه ۳۱ مرداد نوشت: «ایران مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تهدید کرده که در صورت ورود به ایران بازداشت خواهد شد، که این امر گفتگوها را پیچیدهتر کرده است.»
پیشتر در تیرماه، علی مظفری، معاون قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گروسی را به «فریبکاری» متهم کرد و گفت محاکمه غیابی او در ایران باید از طریق معاونت بینالملل قوه قضاییه بررسی شود.
او با اشاره به جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل افزود: «وقتی این فرد با اقدامات فریبکارانه و گزارش مزورانه مقدمات این جنایت را فراهم کرد، باید پاسخگو باشد.»
روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده علی خامنهای، نیز خواستار بازداشت و اعدام گروسی در ایران شده است.
اواخر خرداد، محمدجواد لاریجانی، رییس پژوهشگاه دانشهای بنیادی و دبیر سابق ستاد حقوق بشر قوه قضاییه، مواضع گروسی را مورد انتقاد قرار داد و گفت او باید محاکمه شود.
لاریجانی گروسی را یک «آدم خلافکار درجه یک» توصیف کرد.
در همان زمان، بریتانیا، فرانسه و آلمان با انتشار بیانیهای، تهدیدها در ایران علیه گروسی را محکوم کردند و از جمهوری اسلامی خواستند که همکاری کامل با آژانس را فورا از سر بگیرد.
آسوشیتدپرس در ادامه گزارش خود نوشت گروسی در فکر نامزدی برای سمت دبیرکلی سازمان ملل است و جمهوری اسلامی این موضوع را نیز در انتقادات خود از این دیپلمات آرژانتینی مطرح کرده است.
برخی رسانههای حامی حکومت پیش از این گروسی را متهم کرده بودند که بهدنبال تصدی سمت دبیرکل سازمان ملل است و به همین دلیل، از مواضع کشورهای غربی در قبال پرونده هستهای تهران حمایت میکند.
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۳۱ مرداد در اطلاعیهای اعلام کرد عباس عراقچی در تماس تلفنی با همتایان خود از بریتانیا، فرانسه و آلمان و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره مکانیسم ماشه گفتوگو کرده است.
بر اساس این اطلاعیه، مقرر شده است این مذاکرات چهارم شهریور در سطح معاونان ادامه یابد.
همزمان با اعلام خبر تماس تلفنی عراقچی با مقامات اروپایی، رسانههای داخلی ۳۱ مرداد از سفر یک هیات ایرانی به وین برای ملاقات با مقامهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر دادند.
یک دیپلمات نزدیک به آژانس که نامش فاش نشده، درباره این دیدار به آسوشیتدپرس گفت این گفتوگوها ادامه مذاکراتی بود که در جریان سفر اخیر ماسیمو آپارو، معاون گروسی، به تهران انجام شد.
پیشتر در ۳۰ مرداد، خبرگزاری بلومبرگ به نقل از دیپلماتهای آگاه گزارش داد مقامهای آژانس بینالمللی هفته آینده برای گفتوگو با مقامهای آمریکایی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به واشینگتن سفر خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، دلیل این سفر افزایش نگرانیها از ناتوانی آژانس در ارائه گزارشی روشن درباره ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به درجه تسلیحاتی جمهوری اسلامی است.
در این بیانیه که جمعه ۳۱ مرداد در حساب ایکس سازمان عفو بینالملل منتشر شده، تاکید شده است که این اقدام یادآور دیگری از مصونیت سیستماتیک عاملان جنایت علیه بشریت در آن دوره است.
عفو بینالملل با اشاره به اینکه معاون شهردار تهران، بهطور تکاندهندهای اعتراف کرده که گورها در قطعه ۴۱ این گورستان با مجوز رسمی مقامات در حال تخریب است، نوشت: «این اقدام در ادامه دههها محدودیت ظالمانه علیه خانوادهها از جمله محدودیتهایی مانند جلوگیری از گذاشتن گل یا تعمیر سنگ قبرهای تخریبشده صورت میگیرد.»
این سازمان حقوقبشری با تاکید بر اینکه «گورهای فردی و دستهجمعی قربانیان اعدامهای دهه ۱۳۶۰ صحنههای جنایتاند و نیازمند رسیدگی کارشناسان پزشکی قانونی برای نبش قبر و حفظ شواهد هستند»، افزود: «با تخریب آنها، مقامهای جمهوری اسلامی در حال پنهان کردن مدارک جنایات خود و مانعتراشی در برابر حق دستیابی به حقیقت، عدالت و جبران خسارت هستند.»
داود گودرزی، معاون علیرضا زاکانی، شهردار تهران، سهشنبه ۲۸ مرداد با اعلام این خبر گفت: «قطعه ۴۱ همینطوری مانده بود و ما برای قطعه ۴۲ نیاز به پارکینگ داشتیم، از مسئولان مجوز گرفتیم و آن را تبدیل به پارکینگ کردیم.»
او با بیان اینکه در این قطعه مزار جانباختگان و اعدامشدگان سازمان مجاهدین خلق قرار داشت، گفت مجوز لازم برای آمادهسازی این فضا برای تبدیل به پارکینگ گرفته شد و کارها به شکل «درست و هوشمندانه» در حال انجام است.
قطعه ۴۱ بهشت زهرا یکی از شناختهشدهترین محلهای دفن مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی است که از آن با نام «قطعه اعدامیها» یاد میکنند.
عفو بینالملل در بخش دیگری از بیانیه خود یادآوری کرد پیشتر مستند کرده بود که مقامات جمهوری اسلامی گورهای قربانیان کشتارهای دهه ۶۰ را از طریق بولدوزر، ساختوساز ساختمان و جاده، انباشت زباله یا ایجاد قبرهای جدید بر روی آنها از بین بردهاند.
به نوشته عفو بینالملل، مقامهای جمهوری اسلامی همچنین سنگ قبرهای قربانیان نقض حقوق بشر در سالهای اخیر از جمله اعضای «اقلیت تحت ستم بهائی» و کسانی که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ کشته شدند را تخریب یا به آنها بیحرمت کردهاند.
این سازمان حقوقبشری در پایان از مقامات جمهوری اسلامی خواست به تخریب و بیحرمتی نسبت به گورهای فردی و دستهجمعی قربانیان اعدامهای دهه ۶۰ پایان دهند: «مقامات باید از تعمیق درد خانوادهها دست بردارند و به حق آنها برای دفن عزیزانشان با کرامت احترام بگذارند.»
مرادی جمعه ۳۱ مرداد با بیان اینکه احتمال افزایش بروز عفونتهای تنفسی در هرگونه تجمع انسانی وجود دارد، گفت: «بازگشت زائران اربعین منجر به افزایش مختصر موارد در برخی مبادی ورودی و استانها شده است.»
این مقام وزارت بهداشت افزود: «زائران اربعین در صورت بروز تب و علائم تنفسی تا دو هفته پس از بازگشت، آداب بهداشتی را رعایت کنند و در صورت داشتن علائم شدید، به پزشک مراجعه کنند.»
به گفته او، نسبت ابتلا به کرونا در بین عفونتهای تنفسی در کشور در هفته منتهی به ۱۸ مرداد حدود ۸.۵ درصد و در هفته منتهی به ۲۵ مرداد کمی بیشتر از ۱۰ درصد بوده است.
پیش از این در ۲۶ مرداد، مسعود شریفی، معاون فنی مرکز بهداشت یزد، در مصاحبه با خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد از میان زائران بازگشته از اربعین، شماری با علائم شبهآنفلوانزا شناسایی شدند که از این تعداد، حدود ۴۰ درصد تست کرونای مثبت داشتند.
شریفی گفت نزدیک به هزار و ۷۰۰ زائر از مسیر هوایی وارد این استان شدند که حدود ۶۰ نفر از آنان دچار تب، سرفه، بدندرد و آبریزش بینی بودند.
او افزود: «آزمایشها ابتلای بخشی از این افراد به کرونا را تایید کرد و نتایج نشان داد که حدود ۴۰ درصد از این موارد از نظر کرونا مثبت بودهاند، ولی مواردی از تست مثبت آنفلوانزا گزارش نشده است.»
خبرگزاری حوزه علمیه ۲۱ مرداد در مطلبی ضمن مقایسه سفرهای شهروندان به کشورهای غربی با سفر زائران اربعین به عراق نوشت هزینهای که برای «عیاشی و مصرفگرایی در خارج کشور» صرف میشود، به بازگشت فردی «مادی و آلوده» میانجامد، اما زائران با «عشقی تازه و محبتی عمیق» برمیگردند.
حکومت ایران پیشتر در سال ۱۳۹۸ برای ماهها در مورد آمارهای کرونا پنهانکاری کرده بود. پس از آن، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با ورود واکسن کرونا به ایران مخالفت کرد که موجب مرگ بسیاری از مبتلایان شد و موجی از اعتراضات را در پی داشت.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر تبلیغات وسیعی برای برگزاری مراسم حکومتی اربعین و همچنین مراسم موسوم به «راهپیمایی اربعین» به راه انداخته و بودجههای ویژهای را برای آن در نظر گرفته است.
