چند ساعت پس از آن که روسیه و بلاروس، دو همسایه متحد، رزمایش مشترکی را در نزدیکی مرزهای ناتو آغاز کردند، مارک روته، دبیرکل ناتو اعلام کرد که این ائتلاف نظامی عملیاتی با نام «نگهبان شرقی» برای تقویت دفاع از جناح شرق اروپا انجام میدهد.
روته جمعه ۲۱ شهریور در یک نشست خبری در مقر ناتو در بروکسل گفت: «ما باید، بهعنوان ناتو، عزم و توانایی خود را برای دفاع از سرزمینمان بهروشنی نشان دهیم و دقیقا همین چیزی است که نگهبان شرقی برای آن طراحی شده است.»
او در حالی که در کنار فرمانده ارشد ناتو، ژنرال نیروی هوایی ایالات متحده، آلکسیوس گرینکویچ ایستاده بود، افزود: «این فعالیت نظامی در روزهای آینده آغاز خواهد شد و شامل مجموعهای از تجهیزات و نیروها از متحدانی چون دانمارک، فرانسه، بریتانیا، آلمان و دیگر کشورها خواهد بود.»
این اظهارات دو روز پس از آن عنوان شد که لهستان و متحدانش در ناتو پهپادهای روسی را که وارد حریم هواییاش شده بودند سرنگون کردند.
روته گفت ناتو همچنان در حال بررسی قصد احتمالی پشت این حادثه است؛ از زمان تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این نخستین بار است که ناتو دست به چنین اقدامی زده است.
اما او تاکید کرد که اقدام روسیه «بیپروا و غیرقابل قبول» بوده است، چه عمدی بوده باشد، چه نه.
روسیه اعلام کرده بود که نیروهایش در زمان ورود این پهپادها به حریم لهستان در حال حمله به اوکراین بودند و قصد نداشتند هیچ هدفی را در لهستان بزنند. ورشو این توضیح را رد کرده و گفته این ورود یک حمله عمدی بوده است.
واکنش یکپارچه در سراسر جناح شرقی
گرینکویچ گفت عملیات نگهبان شرقی بهعنوان عملیاتی انعطافپذیر و یکپارچه طراحی شده تا دفاع از سراسر جناح شرقی ناتو – از کشورهای بالتیک در شمال گرفته تا رومانی و بلغارستان در جنوب – را تقویت کند.
او گفت: «لهستان و شهروندان سراسر اتحاد باید با واکنش سریع ما در اوایل همین هفته و همچنین با این اعلام مهم امروز، خاطر جمع باشند.»
ناتو در حال حاضر نیروهای قابل توجهی از جمله هزاران سربازدر شرق اروپا دارد، اما این سازمان آماری از تعداد نیروهایی که در عملیات جدید مشارکت خواهند داشت ارائه نکرد.
رزمایش مشترک روسیه و بلاروس
ساعاتی پیشتر، روسیه و بلاروس جمعه یک مانور بزرگ مشترک نظامی را در نزدیکی مرز شرقی ناتو آغاز کردند.
این رزمایش با عنوان «زاپاد-۲۰۲۵» که نمایش قدرتی از سوی روسیه و متحد نزدیکش بلاروس است، در سرزمین هر دو کشور، از جمله در نزدیکی مرز لهستان برگزار میشود.
به گفته وزارت دفاع روسیه این رزمایش همچنین شامل مانورهایی در دریای بالتیک و بارنتز خواهد بود.
این رزمایش در مقطع زمانی بسیار پرتنشی از جنگ روسیه و اوکراین برگزار میشود؛ با وجود تلاشهای آمریکا، هنوز مذاکرات صلح اوکراین به نتیجهای نرسیده است.
اهداف رزمایش
وزارت دفاع روسیه در پیامی در تلگرام اعلام کرد: «اهداف این مانورها ارتقای مهارت فرماندهان و ستادها و افزایش سطح همکاری و آموزش میدانی گروههای منطقهای و ائتلافی نیروهاست.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز پنجشنبه گفته بود که این رزمایشها، از جمله مواردی که در نزدیکی مرز لهستان برگزار میشوند، علیه هیچ کشور دیگری هدفگذاری نشدهاند.
این اعلامیه هفت صفحهای که جمعه ۲۱ شهریور به تصویب رسید، نتیجه کنفرانسی بینالمللی در سازمان ملل در ماه ژوئیه است که از سوی عربستان سعودی و فرانسه برگزار شد و به بررسی منازعه طولانیمدت میپرداخت.
آمریکا و اسرائیل در این رویداد شرکت نکردند.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، در واکنش به این تصمیم در مجمع عمومی گفت: «این اعلامیه یکجانبه بهعنوان گامی در مسیر صلح به یاد نخواهد ماند، بلکه تنها یک حرکت توخالی است که اعتبار این مجمع را تضعیف میکند.»
او افزود: «این دیپلماسی نیست، نمایش است. تنها برنده آن حماس است... وقتی تروریستها خوشحال میشوند، شما صلح را پیش نمیبرید بلکه ترور را پیش میبرید.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سوم مرداد در واکنش به تصمیم امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در به رسمیت شناختن کشور فلسطین اعلام کرد موضع مکرون اعتباری ندارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز دوم مرداد در واکنش به تصمیم مکرون برای شناسایی کشور فلسطین، آن را «هدیهای به حماس» خواند و هشدار داد که این اقدام نهتنها تهدیدی برای موجودیت اسرائیل است، بلکه میتواند زمینهساز گسترش نفوذ جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی در منطقه شود.
آمریکا: کنفرانس پیشرو اقدامی تبلیغاتی است
بهگزارش تایمز اسرائیل، وزارت امور خارجه آمریکا در یادداشتی با عنوان «راهنمای سیاست آمریکا در مخالفت با ابتکارات مربوط به شناسایی یکجانبه کشور فلسطین» اعلام کرد که کنفرانس بینالمللی پیشِ رو «یک اقدام تبلیغاتی است که جنگ غزه را طولانیتر میکند، حماس را جسور میسازد، مانعتراشیهای این گروه را پاداش میدهد و تلاشهای واقعی برای رسیدن به صلح را تضعیف میکند.»
این کنفرانس با عنوان «نشست بینالمللی سطح بالا برای حل مسالمتآمیز مسئله فلسطین و اجرای راهحل دوکشوری» قرار است ۳۱ شهریور در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شود.
در یادداشت وزارت امور خارجه آمده است: «این ابتکار امنیت ملی آمریکا را تضعیف میکند و مستقیما در روند تلاشها برای دستیابی به آتشبس و کاهش بحران انسانی در غزه دخالت دارد.»
دولت دونالد ترامپ در این سند تاکید کرده است: «سیاست خارجی و منافع امنیت ملی آمریکا بر پایبندی قاطع ما به امنیت اسرائیل و حذف حماس استوار است. این شامل آزادی فوری و بدون قید و شرط گروگانهای ربودهشده در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، از جمله تحویل اجساد دو شهروند آمریکایی، و دستیابی به آتشبسی است که برای اسرائیل قابل قبول باشد.»
بر اساس سند دوم وزارت امور خارجه، تماس کارکنان دولت آمریکا با مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین و سازمان آزادیبخش فلسطین باید بهشدت محدود و صرفا در راستای اهداف مشخص آمریکا باشد.
در این سند تصریح شده است که کارکنان دولت «اجازه ندارند بدون کسب مجوز رسمی وزارت خارجه در پذیراییهای دیپلماتیک، فعالیتهای فرهنگی، ورزشی یا دیگر برنامههای داخلی و بینالمللی برگزارشده از سوی مقامهای تشکیلات خودگردان یا سازمان آزادیبخش فلسطین شرکت کنند.»
با این حال، مقامهای ارشد دولت، مسئولان دفاعی و اطلاعاتی آمریکا مجاز به حفظ تماس با همتایان فلسطینی خود هستند.
سنتکام جمعه ۲۱ شهریور با انتشار بیانیهای نوشت که در جریان این دیدار، کوپر و باراک از الشرع بهخاطر حمایت او در مقابله با داعش در سوریه تشکر کردند.
در این بیانیه آمده است: «از بین بردن تهدید داعش در سوریه خطر حمله داعش به خاک ایالات متحده را کاهش میدهد و همزمان به تحقق چشمانداز رییسجمهوری ترامپ درباره یک خاورمیانه پررونق و یک سوریه پایدار که با خود و همسایگانش در صلح باشد، کمک میکند.»
بر اساس این گزارش، کوپر و باراک از سوریه برای حمایت از بازگشت شهروندان آمریکایی داخل این کشور تمجید کردند.
آنان همچنین متعهد شدند که تلاشهایی را که اهداف ایالات متحده در خاورمیانه را پشتیبانی میکند، از جمله مذاکرات برای ادغام گروههای مسلح مختلف سوریه در ارتش دولت جدید سوریه، ادامه دهند.
این سه مقام متعهد شدند که در آینده دیدارهایی داشته باشند تا اطمینان حاصل شود هر دو کشور تمرکز خود را بر مقابله با داعش در سوریه حفظ کنند.
همزمان، ریاست جمهوری سوریه نیز تایید کرد احمد الشرع و فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا درباره «منافع مشترک و تقویت پایههای امنیت و ثبات در سوریه و منطقه» گفتوگو کردند.
همچنین تلویزیون دولتی سوریه، دو طرف درباره «چشمانداز همکاریهای سیاسی و نظامی و گسترش کانالهای ارتباطی میان دمشق و واشینگتن در سطوح مختلف» گفتوگو کردند.
سفر کوپر به مصر
کوپر پیش از سفر به دمشق، کوپر، به مصر سفر کرده و با عبدالفتاح السیسی رییسجمهوری این کشور و مقامات نظامی مصر دیدار کرد.
این اولین سفر دریابد کوپر به منطقه در مقام فرمانده جدید سنتکام بود.
او همچنین از تمرین نظامی مشترک بینالمللی «ستاره درخشان ۲۵» بازدید کرد؛ این تمرین به رهبری مصر و با مشارکت بیش از ۴۰ کشور برگزار شد.
کوپر درباره این مانور گفت: «ستاره درخشان نشاندهنده سطح بالای پیچیدگی، حرفهایگری و هماهنگی در میان نیروهای شرکتکننده است. این تمرین یکی از پیچیدهترین رزمایشهای چندملیتی جهان بهشمار میرود و نقش رهبری مصر در گرد هم آوردن این تعداد کشور را بهخوبی منعکس میکند.»
کوپر در اوایل ماه گذشته میلادی سمت فرماندهی ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) را بر عهده گرفت و جانشین ژنرال کوریلا شد.
او پیش از سوریه و مصر، به لبنان و اسرائیل نیز سفر کرد.
